Handboek debietmeten in open waterlopen - Wageningen UR E-depot
Handboek debietmeten in open waterlopen - Wageningen UR E-depot
Handboek debietmeten in open waterlopen - Wageningen UR E-depot
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
STOWA 2009-41 <strong>Handboek</strong> <strong>debietmeten</strong> <strong>in</strong> <strong>open</strong> waterl<strong>open</strong><br />
Daarnaast is het van belang, dat de uitgezonden akoestische pulsen niet teveel verzwakt en/of<br />
vervormd de overkant van de waterloop bereiken. Verzwakk<strong>in</strong>g en/of vervorm<strong>in</strong>g kan worden<br />
veroorzaakt door:<br />
• lange meetlijnen;<br />
• hoog sedimentgehalte van het water bijvoorbeeld tijdens piekafvoeren <strong>in</strong> zandige beken.<br />
Overigens: de sedimentconcentratie neemt met de waterdiepte sterk toe en passerende bedd<strong>in</strong>gvormen<br />
kunnen het signaal tijdelijk blokkeren;<br />
• temperatuur- en/of zoutgradiënten: signalen kunnen zover worden afgebogen, dat ze naast<br />
de transducent aan de overkant terecht komen;<br />
• ijsvorm<strong>in</strong>g; bij een vastliggende ijslaag op het wateroppervlak verandert het strom<strong>in</strong>gsprofiel<br />
sterk door de afremm<strong>in</strong>g aan de bovenzijde. Hierdoor moet voor deze situatie de K-factor<br />
worden aangepast;<br />
• luchtbellen (riet) en/of sediment: veroorzaken demp<strong>in</strong>g of verstrooi<strong>in</strong>g van de pulsen;<br />
• plantengroei: <strong>in</strong> water ondieper dan 1 m kan makkelijk verstorende plantengroei (planten<br />
met <strong>in</strong>gesloten lucht) optreden. Plaats de ADM dus bij voorkeur <strong>in</strong> de schaduw om plantengroei<br />
te voorkomen (onder een brug of langs bomen op het zuiden);<br />
• stilliggende schepen of andere obstakels <strong>in</strong> de meetlijn: houden de signalen tegen;<br />
• <strong>in</strong>terferentie tussen rechtstreekse signalen en signalen gereflecteerd via het water opper vlak,<br />
de bodem of een grenslaag tussen twee lagen met verschillende dichtheid. Voor een bepaalde<br />
meetlijnlengte (L) is dus een m<strong>in</strong>imale afstand (a) tot de bodem c.q. water spiegel nodig. Deze<br />
verhoud<strong>in</strong>g is afhankelijk van de frequentie van de gebruikte transducent. Voor transducent-<br />
en met een frequentie van 200 kHz (geschikt voor meetlijn lengten tot circa 250 m) bedraagt<br />
deze bijvoor beeld: a ≈ L 1/2 /8,8. De waarde van a neemt af bij een hogere frequentie. Voor<br />
kle<strong>in</strong>ere meetlijnlengten (tot circa 80 m) kan daarom het gebruik van een transducent met<br />
een frequentie van 400 kHz eventueel een oploss<strong>in</strong>g bieden, waarbij a ≈ L1/2 /12,2.<br />
Bij de <strong>in</strong>stallatie van de meetopstell<strong>in</strong>g en de keuze van de meetsectie is altijd deskundig<br />
advies nodig om een voor de akoestische met<strong>in</strong>g geschikte locatie met stabiel strom<strong>in</strong>gsprofiel<br />
te selecteren. Het uitvoeren van stroomsnelheidsmet<strong>in</strong>gen is normaal gesproken niet<br />
nodig. De meetlocaties worden op basis van profiel, waterstand- en debietgegevens zodanig<br />
gekozen dat er een stabiel en bekend (te moduleren) strom<strong>in</strong>gsprofiel aanwezig is. De K-factor<br />
wordt bij de ADM bepaald uit een model dat o.a. reken<strong>in</strong>g houdt met de geometrie van de<br />
waterloop, bodem- en wandruwheden. Onderhoud t.a.v. de nauwkeurigheid van de meetresultaten<br />
betreft dan ook slechts het controleren of het profiel en ruwheid niet gewijzigd is.<br />
De reden dat Rijkswaterstaat niet standaard met ADM’s meet is:<br />
• Grote eenmalige <strong>in</strong>vester<strong>in</strong>g<br />
• Vrij <strong>in</strong>tensief onderhoud <strong>in</strong> de vorm van regelmatige terugkerende bodemprofielmet<strong>in</strong>gen<br />
• Meten slechts de afvoer dat door het zomerbed stroomt en missen dus de afvoer die bij<br />
hoogwater door het w<strong>in</strong>terbed gaat<br />
• Gevoelig voor grote hoeveelheden sediment dat vrijkomt tijdens een hoogwater<br />
De <strong>in</strong>itiële kosten van apparatuur en meetopstell<strong>in</strong>g zijn relatief hoog, maar het systeem is<br />
onderhoudsvriendelijk en de exploitatiekosten zijn laag.<br />
83