Een weerzien van Françoise Collin / Magda Michielsens (pdf - Sophia
Een weerzien van Françoise Collin / Magda Michielsens (pdf - Sophia
Een weerzien van Françoise Collin / Magda Michielsens (pdf - Sophia
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Françoise</strong> <strong>Collin</strong> is weer even in Brussel. Ik heb voor mijn eigen denken over vrouwen<br />
en feminisme veel gehad aan de ontmoetingen en lezingen in in de jaren ‘70<br />
en ‘80. Franstalige en Nederlandstalige feministes deden toen veel samen, zowel wat<br />
acties als wat de theorievorming betreft. Ik heb trouwens in Rosi Braidotti<br />
leren kennen, die – hoe Franstalig en Engelstalig ook – heel belangrijk is geworden<br />
voor het feminisme in Nederland, Vlaanderen en ver daarbuiten. neemt een<br />
belangrijke plaats in mijn feministisch geheugen in en <strong>Françoise</strong> <strong>Collin</strong> staat daarbij<br />
vooraan. Ik zal uitleggen waarom en ook duidelijk maken waarom het zo belangrijk is<br />
om haar weer te horen en te ontmoeten. Daartoe sta ik stil bij centrale begrippen uit<br />
het werk <strong>van</strong> <strong>Françoise</strong> <strong>Collin</strong>.<br />
TRANSMISSIE<br />
In nummer 34 <strong>van</strong> (1986) treffen we het begrip ‘transmissie’ aan. 1 Dat<br />
nummer <strong>van</strong> gaat over wat wij, feministes <strong>van</strong> het eerste nieuwe uur,<br />
kunnen en willen doorgeven aan ‘onze’ (figuurlijk) dochters. De manier waarop <strong>Françoise</strong><br />
over het verloop <strong>van</strong> de tijd denkt (Hannah Arendt) is steeds inspirerend geweest.<br />
Haar kennis <strong>van</strong> het werk <strong>van</strong> Hannah Arendt is natuurlijk niet vreemd aan het feit dat<br />
<strong>Collin</strong> de tijdsdimensie zo goed in haar redeneringen kan insluiten. In de bloei <strong>van</strong> het<br />
feminisme wisten we eigenlijk redelijk goed wat we wilden doorgeven, we wisten hoe we<br />
de erfenis wilden omschrijven.<br />
In de tekst die <strong>Françoise</strong> <strong>van</strong>daag presenteert is er verbazing over het feit dat <br />
zo gemakkelijk is aangeslagen in het postmoderne denken in het algemeen en in<br />
het Amerikaanse feminisme in het bijzonder. <strong>Françoise</strong> ziet in ook de oude<br />
idee <strong>van</strong> het universalisme. Dat is natuurlijk juist: als we komen tot een veralgemening<br />
<strong>van</strong> wat raar is, wat is, als alles afwijkend kan en mag zijn wordt er weer in veralgemening<br />
gedacht.<br />
<strong>Collin</strong> worstelt met het postmodernisme, en ik deel die worsteling met haar.<br />
Postmodernisme (ook binnen het feminisme en wat geworden is) heeft<br />
zich ook afgekeerd <strong>van</strong> theorie in de zin dat ‘oude filosofen en filosofes’ (zoals<br />
<strong>Françoise</strong> en ik) dat bedreven willen zien. Postmoderne theorie is hapsnap, is<br />
geen theorie, speelt met ideeën, zonder herkenbare systematiek, zoekt geen verbanden<br />
op een manier die een lezer kan meedenken, speelt op associaties en levert<br />
eventueel maar niet noodzakelijk een willekeurige (creatieve) interpretatie.<br />
Ook theorie is voor een performance, geen analyse.<br />
Hoewel <strong>Collin</strong> een meesteres is in de uitgesponnen Franse filosofische fraseringen<br />
is ze ook thuis in de scherpe analyse en de coherente constructies. Zij is geen postmoderne<br />
auteur, maar drukt dat slechts heel voorzichtig uit.<br />
Ik weet niet hoe <strong>Françoise</strong> die en binnen vrouwenstudies plaatst.<br />
Ik ben zelf verbaasd hoeveel aandacht er binnen vrouwenstudies – maar ook binnen de<br />
vrouwenbeweging – voor is. Ik zie vaak de inhoudelijke redenen niet en zie trouwens –<br />
<strong>van</strong> binnenuit – ook regelmatig dat het komt doordat men uitgekeken is op de theorieën<br />
die gefocust zijn op vrouwen. Dat is ook niet zo verbazend, want er is heel weinig nieuws<br />
te melden. En het is moeilijk om steeds weer te herhalen dat ‘dat wat er is’ belangrijk<br />
blijft.<br />
Transmissie wordt helemaal moeilijk als de lijnen doorgeknipt zijn. In het feminisme<br />
is dat voorlopig niet zo, maar vaak is de communicatie moeizaam. Ik zag in een<br />
× 17