Anne en Michiel verwerken de dood van hun baby - Mandy Pijl
Anne en Michiel verwerken de dood van hun baby - Mandy Pijl
Anne en Michiel verwerken de dood van hun baby - Mandy Pijl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
TEKST: MANDY PIJL<br />
80 Ou<strong>de</strong>rs<br />
door hem aan <strong>de</strong> borst te legg<strong>en</strong>, maar wet<strong>en</strong> dat ze daarmee<br />
zijn lijd<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> maar verl<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Pieta herhaalt dat er ge<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong>kele hoop is. <strong>Michiel</strong> accepteert al snel dat ze gelijk heeft,<br />
maar voor <strong>Anne</strong> is dat moeilijk. “Het is voor ou<strong>de</strong>rs die e<strong>en</strong><br />
kind verliez<strong>en</strong> heel belangrijk om het verlies on<strong>de</strong>r og<strong>en</strong> te zi<strong>en</strong>.<br />
Dat is e<strong>en</strong> moeilijke stap, maar als ze die kunn<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>,<br />
kunn<strong>en</strong> ze ver<strong>de</strong>r,” zegt Pieta. <strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> schakel<strong>en</strong><br />
daarbij haar hulp in. Ze zijn verdrietig <strong>en</strong> boos <strong>van</strong>wege het<br />
verlies. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> voelt <strong>Anne</strong> zich schuldig. Ze heeft tijd<strong>en</strong>s<br />
haar zwangerschap gerookt <strong>en</strong> is bang dat ze Jermain<br />
daarmee scha<strong>de</strong> heeft toegebracht.<br />
Herinnering<strong>en</strong> aan Jermain<br />
In <strong>de</strong> gesprekk<strong>en</strong> met Pieta lop<strong>en</strong> <strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> alle<br />
gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> keer op keer langs. Telk<strong>en</strong>s stell<strong>en</strong> ze vrag<strong>en</strong>.<br />
Hoe is Jermain gestorv<strong>en</strong>? En waarom? Pieta helpt ze steeds<br />
opnieuw antwoord<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong>. “Op die manier ler<strong>en</strong> ze te<br />
accepter<strong>en</strong> dat het verlies werkelijkheid is.” Ze helpt ze ook<br />
herinnering<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> om het verlies <strong>van</strong> <strong>hun</strong> zoon te<br />
verwerk<strong>en</strong>. “Herinnering<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> verlies e<strong>en</strong> plek. Als ze die<br />
niet mak<strong>en</strong>, zet <strong>de</strong> pijn zich in h<strong>en</strong> vast. Dat kan ze later<br />
belemmer<strong>en</strong> in relaties met an<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> leid<strong>en</strong> tot lichamelijke<br />
klacht<strong>en</strong>.” <strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> mak<strong>en</strong> hand- <strong>en</strong> voetafdrukjes <strong>van</strong><br />
Jermain <strong>en</strong> veel foto’s. Ze lat<strong>en</strong> e<strong>en</strong> foto <strong>van</strong> Jermain verwerk<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> getek<strong>en</strong>d portret <strong>van</strong> het gezin. Ze stur<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
aangepast geboortekaartje <strong>en</strong> nodig<strong>en</strong> familie <strong>en</strong> vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> uit<br />
om langs te kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> Jermain vast te houd<strong>en</strong>. Hun zoon<br />
wordt thuis door <strong>de</strong> pastoor gedoopt.<br />
Pieta: “Het is belangrijk dat je wereldkundig maakt dat je ou<strong>de</strong>r<br />
b<strong>en</strong>t geword<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit kind <strong>en</strong> dat an<strong>de</strong>r<strong>en</strong> je als zodanig<br />
erk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Ou<strong>de</strong>r zijn is iets fundam<strong>en</strong>teels in je id<strong>en</strong>titeit <strong>en</strong> in<br />
<strong>de</strong> lief<strong>de</strong> die je met elkaar hebt. Dat kun je niet wegstopp<strong>en</strong>.”<br />
<strong>Michiel</strong> bek<strong>en</strong>t dat hij liever niet over<br />
Jermain praat, om <strong>Anne</strong>’s verdriet niet<br />
groter te mak<strong>en</strong><br />
Ook <strong>de</strong> dochters <strong>van</strong> <strong>Anne</strong> (acht <strong>en</strong> <strong>de</strong>rti<strong>en</strong> jaar) krijg<strong>en</strong> alle<br />
ruimte om <strong>hun</strong> broertje te ler<strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> afscheid te nem<strong>en</strong>.<br />
Ze help<strong>en</strong> bij het wass<strong>en</strong> <strong>en</strong> aankled<strong>en</strong>, knuffel<strong>en</strong> hem.<br />
Pieta: “Veel ou<strong>de</strong>rs zijn bang dat het voor kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> te belast<strong>en</strong>d<br />
is om met <strong>de</strong> <strong>dood</strong> om te gaan. Het teg<strong>en</strong><strong>de</strong>el is waar.<br />
Kin<strong>de</strong>r<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>hun</strong> gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> goed aangev<strong>en</strong>. Pas als je ze<br />
buit<strong>en</strong>sluit, levert het problem<strong>en</strong> op. Als <strong>de</strong> dochters <strong>van</strong> <strong>Anne</strong><br />
Jermain niet hadd<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong>, zoud<strong>en</strong> ze in <strong>hun</strong> hoofd allerlei<br />
gruwelijke fantasieën over zijn uiterlijk hebb<strong>en</strong> gemaakt.”<br />
Drie dag<strong>en</strong> na zijn geboorte overlijdt Jermain. Na <strong>de</strong> begraf<strong>en</strong>is<br />
moet<strong>en</strong> <strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> beginn<strong>en</strong> met het verlies <strong>van</strong> <strong>hun</strong> zoon<br />
e<strong>en</strong> plek te gev<strong>en</strong>. Gelukkig gev<strong>en</strong> vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong> familie <strong>hun</strong> alle<br />
ruimte om <strong>hun</strong> verhaal te blijv<strong>en</strong> vertell<strong>en</strong>. Dat is uniek, volg<strong>en</strong>s<br />
Pieta. “Ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong> leeft e<strong>en</strong> tijdje met je mee. Maar na e<strong>en</strong> paar<br />
wek<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> <strong>de</strong> meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> het welletjes <strong>en</strong> gaan ze<br />
over tot <strong>de</strong> or<strong>de</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> dag. Er zijn dan nog maar weinig<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> bij wie je terecht kunt.”<br />
Nu wordt ook dui<strong>de</strong>lijk dat <strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> het verdriet ie<strong>de</strong>r<br />
op e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> manier verwerk<strong>en</strong>. <strong>Anne</strong> wil veel prat<strong>en</strong>, <strong>Michiel</strong><br />
rouwt meer in stilte. “Het is e<strong>en</strong> klassieker,” zegt Pieta.<br />
“Mann<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> aan gevoel<strong>en</strong>s nooit veel woord<strong>en</strong> vuil. Ook<br />
niet als ze rouw<strong>en</strong>. Dat is voor vrouw<strong>en</strong> vaak moeilijk. Niet voor<br />
niets gaat <strong>de</strong> helft <strong>van</strong> <strong>de</strong> stell<strong>en</strong> uit elkaar na zo’n verlies. Ze<br />
kunn<strong>en</strong> elkaar bij <strong>hun</strong> verwerking niet vind<strong>en</strong>.”<br />
<strong>Anne</strong> voelt zich alle<strong>en</strong> met haar verdriet. Ze d<strong>en</strong>kt zelfs dat<br />
<strong>Michiel</strong> min<strong>de</strong>r pijn heeft dan zij. Ook omdat hij, d<strong>en</strong>kt ze, het<br />
graf <strong>van</strong> Jermain zeld<strong>en</strong> bezoekt, terwijl zij er dagelijks is. Ze<br />
neemt hem dat kwalijk. Dan ont<strong>de</strong>kt ze bij toeval dat <strong>Michiel</strong> er<br />
wel <strong>de</strong>gelijk regelmatig komt <strong>en</strong> daar gesprekk<strong>en</strong> met Jermain<br />
voert. <strong>Michiel</strong> bek<strong>en</strong>t dat hij liever niet over Jermain praat om<br />
<strong>Anne</strong>’s verdriet niet groter te mak<strong>en</strong>. Dat hij het heel moeilijk<br />
vindt om haar verdrietig te zi<strong>en</strong>. Die ont<strong>de</strong>kking is voor <strong>Anne</strong><br />
e<strong>en</strong> opluchting die voor haar <strong>de</strong> weg vrijmaakt om haar verdriet<br />
op e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re manier te uit<strong>en</strong>. Ze maakt e<strong>en</strong> afspraak met<br />
Pieta om alle<strong>en</strong> met haar te kunn<strong>en</strong> prat<strong>en</strong>, zon<strong>de</strong>r <strong>Michiel</strong>. Dat<br />
is prima, volg<strong>en</strong>s Pieta. “De e<strong>en</strong> is niet meer of min<strong>de</strong>r<br />
verdrietig dan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>r. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> rouw<strong>en</strong> op verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
manier<strong>en</strong> <strong>en</strong> als rouwbegelei<strong>de</strong>r verhel<strong>de</strong>r je die. Zo blijv<strong>en</strong><br />
ou<strong>de</strong>rs met elkaar in gesprek, ondanks <strong>hun</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
beleving. En juist dan is blijv<strong>en</strong> prat<strong>en</strong> zo belangrijk.”<br />
Weer zwanger<br />
Het wordt e<strong>en</strong> zware tijd voor <strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong>. Ze zijn int<strong>en</strong>s<br />
verdrietig <strong>en</strong> het duurt e<strong>en</strong> halfjaar voordat ze uit <strong>de</strong> verdoving<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> rouw kom<strong>en</strong>. Langzaam pakk<strong>en</strong> ze <strong>de</strong> draad <strong>van</strong> <strong>hun</strong><br />
lev<strong>en</strong> weer op. Hun kin<strong>de</strong>rw<strong>en</strong>s is nog steeds sterk <strong>en</strong><br />
datzelf<strong>de</strong> jaar besluit<strong>en</strong> ze om te prober<strong>en</strong> weer zwanger te<br />
word<strong>en</strong>. Dat gaat niet <strong>van</strong>zelf <strong>en</strong> <strong>Anne</strong> on<strong>de</strong>rgaat ruim drie jaar<br />
vruchtbaarheidsbehan<strong>de</strong>ling<strong>en</strong>. Ze heeft er alles voor over om<br />
nog e<strong>en</strong> kind te krijg<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> gaat daar e<strong>en</strong> heel eind in<br />
mee. <strong>Anne</strong> raakt vier keer zwanger. Tot<br />
<strong>hun</strong> grote verdriet gaat het steeds mis.<br />
De laatste keer overlijdt het kind na<br />
zesti<strong>en</strong> wek<strong>en</strong> zwangerschap. Het kind<br />
blijkt e<strong>en</strong> haz<strong>en</strong>lip te hebb<strong>en</strong>. En dan is<br />
het voor <strong>Michiel</strong> g<strong>en</strong>oeg geweest. Hij is<br />
bang om uitein<strong>de</strong>lijk e<strong>en</strong> gehandicapt kind<br />
te krijg<strong>en</strong> <strong>en</strong> wil dat <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling<strong>en</strong><br />
stopp<strong>en</strong>. <strong>Anne</strong> heeft in eerste instantie<br />
veel moeite met <strong>de</strong>ze beslissing. Ze wil<br />
niets liever dan <strong>Michiel</strong> e<strong>en</strong> kind gev<strong>en</strong> dat blijft lev<strong>en</strong>. Maar<br />
later legt ook zij zich erbij neer. Teg<strong>en</strong> Pieta zegt ze daarover:<br />
“Je blijft in cirkeltjes ronddraai<strong>en</strong>. Ik kon pas stopp<strong>en</strong> to<strong>en</strong> hij<br />
die cirkel doorbrak.”<br />
<strong>Anne</strong> <strong>en</strong> <strong>Michiel</strong> zijn inmid<strong>de</strong>ls ti<strong>en</strong> jaar sam<strong>en</strong> <strong>en</strong> vind<strong>en</strong> dat ze<br />
door alle ervaring<strong>en</strong> sterker zijn geword<strong>en</strong> <strong>en</strong> meer met elkaar<br />
verbond<strong>en</strong> zijn geraakt. “Wat h<strong>en</strong> bij elkaar heeft gehoud<strong>en</strong>, is<br />
het respect voor <strong>de</strong> keuzes <strong>van</strong> <strong>de</strong> an<strong>de</strong>r,” zegt Pieta. “Door<br />
<strong>de</strong> rouwbegeleiding hebb<strong>en</strong> ze geleerd naar elkaar te luister<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> realiser<strong>en</strong> ze zich dat ze ingrijp<strong>en</strong><strong>de</strong> gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> allebei<br />
op <strong>hun</strong> eig<strong>en</strong> manier verwerk<strong>en</strong>. En dat dat prima is.” ■<br />
Meer info?<br />
Pieta Besseling is verloskundige <strong>en</strong> rouwbegelei<strong>de</strong>r.<br />
Ze heeft haar eig<strong>en</strong> praktijk voor rouw- <strong>en</strong><br />
verliesverwerking: www.zonzij<strong>de</strong>.info