'CAW's en vrijwillige terugkeer' - Kruispunt Migratie-Integratie
'CAW's en vrijwillige terugkeer' - Kruispunt Migratie-Integratie
'CAW's en vrijwillige terugkeer' - Kruispunt Migratie-Integratie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
soms kom<strong>en</strong> (zog<strong>en</strong>aamde) „tolk<strong>en</strong>‟ mee, waarvan de hulpverl<strong>en</strong>er zich in het gesprek<br />
afhankelijk voelt (vb: CAW Sonar)<br />
er is bij hulpverl<strong>en</strong>ers e<strong>en</strong> grote nood aan het uitwissel<strong>en</strong> van goeie praktijkervaring<strong>en</strong><br />
rond sociaal tolk<strong>en</strong>.<br />
- de terugkeer-procedure plaatst m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> opnieuw in e<strong>en</strong> afhankelijke positie – ze moet<strong>en</strong> vaak<br />
opnieuw wacht<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> beslissing…<br />
- confrontatie met de eig<strong>en</strong> dilemma‟s: „wanneer <strong>en</strong> hoe prat<strong>en</strong> over terugkeer?‟ Sommig<strong>en</strong> will<strong>en</strong> het<br />
thema niet te vroeg aansnijd<strong>en</strong> „om het vertrouw<strong>en</strong> niet te schad<strong>en</strong>‟. “We will<strong>en</strong> dicht bij de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
staan, <strong>en</strong> niet de indruk gev<strong>en</strong> dat ze terug moet<strong>en</strong>. Enkel indi<strong>en</strong> er hier ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel<br />
toekomstperspectief meer is, vertell<strong>en</strong> we heel kort over <strong>vrijwillige</strong> terugkeer. Daarna gev<strong>en</strong> we<br />
informatie, <strong>en</strong>kel indi<strong>en</strong> er interesse is, <strong>en</strong> steeds op vraag van de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zelf.” (CAW De Terp –<br />
PSC)<br />
3. Behandeling van de terugkeervraag<br />
De bevraagde REAB-partners onderscheid<strong>en</strong> twee types kandidaat-terugkeerders (zie hierbov<strong>en</strong> bij<br />
„tijdsbesteding‟):<br />
1. de grootste groep heeft al e<strong>en</strong> beslissing g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> komt met e<strong>en</strong> concrete terugkeervraag<br />
aanklopp<strong>en</strong>; meestal zijn deze terugkeerders „onbek<strong>en</strong>d<strong>en</strong>‟ voor de hulpverl<strong>en</strong>er.<br />
2. e<strong>en</strong> kleine minderheid zijn „bek<strong>en</strong>d<strong>en</strong>‟, waarmee de hulpverl<strong>en</strong>er over e<strong>en</strong> zekere periode contact<br />
heeft gehad. Vanwege het lange begeleidingstraject groeit er meestal e<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong>sband tuss<strong>en</strong><br />
hulpverl<strong>en</strong>er <strong>en</strong> cliënt. Deze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> met allerlei soort<strong>en</strong> hulpvrag<strong>en</strong>; soms komt daar dan<br />
ook <strong>vrijwillige</strong> terugkeer ter sprake.<br />
In het licht van bov<strong>en</strong>staande vaststelling wijz<strong>en</strong> sommige REAB-partners op e<strong>en</strong> ander knelpunt: hun rol als<br />
‘reisbureau’ <strong>en</strong> de vrees voor ‘misbruik’ van de terugkeermiddel<strong>en</strong>. Het gaat hier over<br />
terugkeeraanvrag<strong>en</strong> door m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zonder wettig verblijf (categorie C), die voor e<strong>en</strong> eerste keer langskom<strong>en</strong>,<br />
reisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voorlegg<strong>en</strong> <strong>en</strong> zo snel mogelijk will<strong>en</strong> vertrekk<strong>en</strong>. Omdat de REAB-medewerkers deze<br />
kandidaat-terugkeerders niet k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> ze ook ge<strong>en</strong> zicht op hun financiële situatie.<br />
Sommige CAW‟s besliss<strong>en</strong> naar aanleiding hiervan dat voor terugkeerders categorie C ge<strong>en</strong><br />
terugkeerpremie meer aangevraagd wordt. Ze bracht<strong>en</strong> IOM hierover op de hoogte. De<br />
medewerkers zijn er zich bewust van dat deze kandidaat-terugkeerders dan misschi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> andere<br />
REAB-partner gaan opzoek<strong>en</strong>, die de premie wel nog geeft.<br />
Andere CAW‟s berust<strong>en</strong> in de mogelijkheid tot ‘misbruik’, omdat deze inher<strong>en</strong>t verbond<strong>en</strong> is aan<br />
de vrijblijv<strong>en</strong>dheid van het terugkeeraanbod. Zij kiez<strong>en</strong> ervoor om de kandidaat-terugkeerders niet<br />
nog e<strong>en</strong>s uit te hor<strong>en</strong> over hun situatie („dat is h<strong>en</strong> al zo vaak gebeurd‟). Soms groeit er doorhe<strong>en</strong><br />
het contact over het terugkeerdossier wel meer vertrouw<strong>en</strong>, soms ook niet.<br />
Hulpverl<strong>en</strong>ers voel<strong>en</strong> zich in elk geval onvoldaan bij <strong>vrijwillige</strong> terugkeer als e<strong>en</strong> puur administratieve<br />
afhandeling (wanneer m<strong>en</strong> de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> helemaal niet k<strong>en</strong>t).<br />
Behandeling van de REAB-procedure<br />
REAB-partners onderscheid<strong>en</strong> de volg<strong>en</strong>de stapp<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> REAB-terugkeerbegeleiding:<br />
Stap 1: eerste gesprek: informatie over REAB (<strong>en</strong> reïntegratiefonds) <strong>en</strong> peil<strong>en</strong> naar interesse<br />
Stap 2:<br />
indi<strong>en</strong> interesse: vrag<strong>en</strong> naar geldige reisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
o indi<strong>en</strong> geldige reisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
REAB-aanvraag invull<strong>en</strong><br />
IOM contacter<strong>en</strong> om vluchtgegev<strong>en</strong>s door te krijg<strong>en</strong><br />
indi<strong>en</strong><br />
o indi<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> geldige reisdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>: bezoek aan de ambassade organiser<strong>en</strong><br />
al dan niet geld meegev<strong>en</strong> voor vervoer <strong>en</strong> docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
begeleid<strong>en</strong>de brief opstell<strong>en</strong><br />
wegbeschrijving meegev<strong>en</strong><br />
Stap 3: ticket aangekom<strong>en</strong>: cliënt wordt uitg<strong>en</strong>odigd voor e<strong>en</strong> gesprek (bij de REAB-partner, soms bij de<br />
sociale di<strong>en</strong>st die de cliënt begeleidt, vb: LOI)<br />
18