'CAW's en vrijwillige terugkeer' - Kruispunt Migratie-Integratie
'CAW's en vrijwillige terugkeer' - Kruispunt Migratie-Integratie
'CAW's en vrijwillige terugkeer' - Kruispunt Migratie-Integratie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
4. Inhoudelijke behandeling van e<strong>en</strong> terugkeervraag<br />
De CAW‟s werd<strong>en</strong> ook bevraagd over de manier waarop ze de terugkeerprocedure afhandel<strong>en</strong>. Het gaat hier<br />
dus vooral over de technische kant van de terugkeerbegeleiding (begeleid<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> REAB-dossier), hoewel<br />
we vaststell<strong>en</strong> dat voor hulpverl<strong>en</strong>ers deze „administratieve afhandeling‟ onlosmakelijk verbond<strong>en</strong> is met de<br />
psychosociale aspect<strong>en</strong> die aan „terugker<strong>en</strong>‟ verbond<strong>en</strong> zijn.<br />
1. S<strong>en</strong>sibilisering<br />
Naar de doelgroep<strong>en</strong><br />
Er wordt vanuit de REAB-partners voorzichtig omgesprong<strong>en</strong> met s<strong>en</strong>sibilisering rond „<strong>vrijwillige</strong> terugkeer‟.<br />
Eén CAW legt folders <strong>en</strong> brochures van IOM in cafés waar veel vluchteling<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Bij ander<strong>en</strong> ligt<br />
infomateriaal in de wachtruimte.<br />
De meeste REAB-partners will<strong>en</strong> expliciet ge<strong>en</strong> s<strong>en</strong>sibiliseringsactiviteit<strong>en</strong> opzett<strong>en</strong>. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uit de<br />
doelgroep<strong>en</strong> die bij h<strong>en</strong> langskom<strong>en</strong> word<strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s volledig geïnformeerd over hun mogelijkhed<strong>en</strong>, dus ook<br />
over <strong>vrijwillige</strong> terugkeer. Daarbij wordt steeds e<strong>en</strong> zekere voorzichtigheid in acht g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>: „s<strong>en</strong>sibilisering‟<br />
moet puur informatief zijn. M<strong>en</strong> wil er zich duidelijk voor hoed<strong>en</strong> om niet „motiver<strong>en</strong>d‟ over te kom<strong>en</strong>, omdat<br />
dit de vertrouw<strong>en</strong>sband met de cliënt in gevaar zou kunn<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Voorbeeld<strong>en</strong> van s<strong>en</strong>sibiliser<strong>en</strong>de activiteit<strong>en</strong>:<br />
o infosessie voor e<strong>en</strong> zelforganisatie of e<strong>en</strong> specifieke nationaliteit, vb: Afghan<strong>en</strong> (CAW Midd<strong>en</strong>kust).<br />
o „empowerm<strong>en</strong>tsessies‟, die de doelgroep<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> ondersteun<strong>en</strong> om over hun toekomst na te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />
(Vluchteling<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st Mechel<strong>en</strong>, ism IOM, 2005).<br />
o stedelijke info-campagne (persconfer<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> info-avond) rond <strong>vrijwillige</strong> terugkeer (IOM, ism stadsbestuur <strong>en</strong><br />
integratiedi<strong>en</strong>st Sint-Truid<strong>en</strong>). De lokale REAB-partner (CAW Sonar) werd niet betrokk<strong>en</strong> bij de voorbereiding.<br />
Weg<strong>en</strong>s tijdsgebrek kon m<strong>en</strong> de avond zelf ook niet aanwezig zijn, <strong>en</strong> de opzet <strong>en</strong> de bedoeling van de<br />
campagne was h<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s niet duidelijk.<br />
Over het algeme<strong>en</strong> zijn REAB-partners niet erg overtuigd van het nut van s<strong>en</strong>sibiliser<strong>en</strong>de activiteit<strong>en</strong>.<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> via mond-aan-mond-reclame bij h<strong>en</strong> terecht, <strong>en</strong> zijn vaak zeer goed (hetzij niet altijd ev<strong>en</strong><br />
correct) op de hoogte van de mogelijkhed<strong>en</strong> van <strong>vrijwillige</strong> terugkeer.<br />
Naar het regionale netwerk<br />
Sommige REAB-partners mak<strong>en</strong> hun aanbod wel bek<strong>en</strong>d op overlegmom<strong>en</strong>t<strong>en</strong> met andere di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> (OCMW, politie, LOI, andere sociale di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>…), of in hun tijdschrift.<br />
2. Bespreekbaar mak<strong>en</strong> van terugkeer<br />
Hulpverl<strong>en</strong>ers ervar<strong>en</strong> <strong>vrijwillige</strong> terugkeer als e<strong>en</strong> delicaat onderwerp, maar beschouw<strong>en</strong> het correct<br />
informer<strong>en</strong> als onderdeel van hun job. Ze do<strong>en</strong> poging<strong>en</strong> om „terugkeer‟ bij cliënt<strong>en</strong> bespreekbaar te mak<strong>en</strong>.<br />
Er word<strong>en</strong> bij cliënt<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de reacties waarg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> wanneer het onderwerp ter sprake gebracht<br />
wordt:<br />
- de cliënt is er emotioneel niet klaar voor, <strong>en</strong> m<strong>en</strong> moet er niet dieper op ingaan<br />
- cliënt<strong>en</strong> reager<strong>en</strong> zeer weigerachtig, zelfs kwaad op het onderwerp<br />
- cliënt<strong>en</strong> beschouw<strong>en</strong> terugkeer als e<strong>en</strong> schande<br />
- overdracht-reacties: de cliënt gaat de hulpverl<strong>en</strong>er beschouw<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> verteg<strong>en</strong>woordiger van de<br />
overheid („e<strong>en</strong> verl<strong>en</strong>gde van de di<strong>en</strong>st vreemdeling<strong>en</strong>zak<strong>en</strong>‟, „ook jij wil mij weg‟)<br />
- <strong>vrijwillige</strong> terugkeer ligt gevoeliger bij m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die al lang in België verblijv<strong>en</strong><br />
Ook bij de hulpverl<strong>en</strong>er roept het thema teg<strong>en</strong>strijdige reacties op:<br />
- het slecht-nieuws-gesprek is lastig: soms heeft m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goeie band met de cliënt, het doet pijn h<strong>en</strong><br />
te moet<strong>en</strong> zegg<strong>en</strong> „dat m<strong>en</strong> voor h<strong>en</strong> niets meer kan do<strong>en</strong>‟.<br />
- e<strong>en</strong> terugkeergesprek is makkelijker met alle<strong>en</strong>staand<strong>en</strong> <strong>en</strong> koppels zonder kinder<strong>en</strong> dan wanneer<br />
er (grotere) kinder<strong>en</strong> zijn<br />
- de taal is e<strong>en</strong> struikelblok:<br />
er wordt bij het ter sprake br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van <strong>vrijwillige</strong> terugkeer zeld<strong>en</strong> gebruik gemaakt van<br />
folders of brochures, omdat m<strong>en</strong> niet altijd beschikt over folders in de taal van de cliënt.<br />
17