Giftige planten Ongevallen voorkomen
Giftige planten Ongevallen voorkomen
Giftige planten Ongevallen voorkomen
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
G iftige <strong>planten</strong><br />
<strong>Giftige</strong> <strong>planten</strong> zijn <strong>planten</strong> die vergi ftigingsverschijnselen vero orzaken wanneer<br />
kleine hoeveel heden ervan wo rden opgegeten, of <strong>planten</strong> die ontsteki ngen of<br />
andere huidaandoeni ngen veroorzaken wanneer ze worden aangeraakt. Gi ftige<br />
<strong>planten</strong> kunnen slaap verwekken, de huid irriteren, de slijmvliezen aantasten,<br />
kramp o f bui kloop veroorzaken... en zel fs dodelijk zijn. Gel ukkig komt dit l aatste<br />
maar wei nig voor.<br />
De giftigheid betreft niet altijd de hele pl ant . Bij sommige <strong>planten</strong> zijn alleen<br />
bladeren, bessen, wortel, tak, bloem o f sap giftig. De schadelijkheid van giftige<br />
<strong>planten</strong> is oo k van verschillende factoren afhankelijk. De leeftijd van de persoon<br />
speelt een rol, zijn gewicht, zijn gevoeligheid. Hoe jonger, ho e gevoeliger. Oo k<br />
de groei- en bloeiomstandigheden en de o mvang van de i ngeno men hoeveel heid<br />
heeft belang. Zo wo rden vele <strong>planten</strong>stoffen als geneesmiddel gebrui kt en zijn ze<br />
maar gi ftig wanneer ze, zoal s andere geneesmiddelen, verkeerd of in te grote<br />
hoeveel heden wo rden ingenomen.<br />
Vooral klei ne kinderen (0-4 jaar) worden sl achtoffer van vergi ftiging door<br />
<strong>planten</strong>. Het nieuwsgierige ki nd onderzoekt niet alleen met zi jn ogen en zijn<br />
handen, maar ook met zijn mond. Voorwerpen wo rden niet alleen bekeken en<br />
betast maar ook geproefd. Kinderen kunnen geen onderscheid maken tussen<br />
giftige en eetbare vruchten. De meeste o ngevallen gebeuren dan ook door het<br />
eten van gi ftige bessen. En omdat kleine ki nderen doorgaans i n huis of i n de tui n<br />
spelen is het niet verwonderlijk dat vooral ongevallen met kamer- en tui npl anten<br />
gebeuren. Om deze reden beperken we ons hier tot deze <strong>planten</strong>.<br />
O n g e vallen <strong>voorkomen</strong><br />
• De meest drasti sche vorm om vergi ftiging door <strong>planten</strong> te<br />
<strong>voorkomen</strong> is alle gi ft ige <strong>planten</strong> uit de wo onkamer en de<br />
tuin te verwijderen. Dit is niet altijd prettig. In sommige<br />
omstandigheden kan het een noodzakelijke<br />
voorzorgsmaatregel zi jn. <strong>Giftige</strong> <strong>planten</strong> wegnemen<br />
betekent niet dat alle groen en iedere bloem moeten<br />
verdwijnen. Er zijn meer niet-gi ftige dan gi ftige pl anten.<br />
• Wanneer er klei ne ki nderen zijn, verwijder je toch best de<br />
giftige pl anten. Indien je dit niet wenst te doen, zorg dan<br />
dat kinderen niet bij giftige pl anten kunnen komen. Ho u er<br />
rekeni ng mee dat ki nderen graag ergens o p kl auteren.<br />
• Leer de kinderen zo vroeg mogelijk dat ze niet van kamer-<br />
en tui n<strong>planten</strong> mogen eten.<br />
• Leer hen ten gepaste tijde het verschil t ussen eetbare en<br />
niet-eetbare, gi ftige <strong>planten</strong> en vruchten kennen.<br />
• Leer de kinderen wat er gevaarlijk i s. Laat kinderen bi j<br />
voorbeeld nooit fl uitjes maken uit de holle stengel van de<br />
reuzenbereklauw.<br />
• Gebruik bij het snoeien, kappen of wieden handschoenen<br />
en wrijf niet i n je ogen.
W a t doe je bij vergiftiging?<br />
Algemeen<br />
Concreet<br />
• Blijf kalm.<br />
• Verwittig o nmiddellijk gespecialiseerde hulp: het<br />
Antigi fcentrum (070-245 245), de huisarts of de 112.<br />
• Als het sl achtoffer braakt , ho u je het braaksel bij.<br />
De aanbeveli ngen hieronder gelden enkel voor vergiftigi ng door <strong>planten</strong> bij een<br />
slachtoffer dat bi j bewust zijn is. Voor verdere i nformatie over eerste hulp bij<br />
vergi ftigingen (bijvoo rbeeld wat doen wanneer het sl achtoffer bewusteloos i s?)<br />
raden we aan een eerstehulpopleidi ng te volgen. Om efficiënt eerste hulp te<br />
kunnen toepassen moet je de technieken immers op een prakti sche manier<br />
aanleren.<br />
Bij vergiftigi ng door het eten van <strong>planten</strong>, o f delen ervan:<br />
• Verwijder de <strong>planten</strong>resten uit de mo nd en houd ze<br />
bij.<br />
• Doe het slachtoffer ni et braken! Neem geen enkele<br />
maatregel zonder daarover het Antigifcentrum of<br />
een art s te hebben geraadpleegd.<br />
Bij aanraki ng met gi ftige pl anten die hui dirritatie veroo rzaken:<br />
• Spoel de huid o vervlo edig met water (10 to t 15<br />
minuten).<br />
• Wrijf nooit hard over de huid.<br />
• Experimenteer niet met zalfjes en lotions.<br />
• Blijf uit de zo n.<br />
Voor de arts of het Antigi fcentrum is het nuttig als je de volgende inlichti ngen<br />
kan geven:<br />
• Leeftijd en gewicht van het sl achtoffer.<br />
• De naam van de plant .<br />
Ken je de naam niet, neem dan een stukje van de pl ant<br />
mee en/o f geef een nauwkeurige beschrijvi ng.<br />
• Het deel van de pl ant dat de oorzaak kan zijn van<br />
vergi ftiging: bes, t ak, blad, wortel , bloem...<br />
• De (vermoedelijke) ho eveelheid: enkele bessen...<br />
• De manier waarop het co ntact met het gi f t ot stand kwam:<br />
eten, zuigen, aanraken, i nsli kken...<br />
• De reacties die het sl achtoffer vertoont : buikloop, jeuk,<br />
huiduit slag, verwijdi ng van de pupillen...<br />
• Het tijdstip waarop het gebeurde.
• Typi sche bijzo nderheden in verband met de gezondheid<br />
van het sl achtoffer: geneesmiddelen die ingenomen<br />
worden, doorgemaakt e ziekten...<br />
Hou ondertussen steeds de vitale functies van het slachto ffer in het oog:<br />
bewust zijn, ademhaling en hartslag.<br />
Via de telefoon een plant of een bes beschrijven is niet makkelijk. Het<br />
Antigi fcentrum kan je dan ook vragen co ntact op te nemen met een deskundige.
Overzicht van de zeer giftige tuin<strong>planten</strong><br />
Blauwe monni kskap, Doornappel, Gevlekte aronskel k, Goudenregen, Herfsttijloos,<br />
Kardi naalsmuts, Lelietje-der-dalen (Mei klo kje), Oleander, Palmboompje, Papaver<br />
(Slaapbol, Maankop, Blauwmaanzaad, Klaproos), Peperboompje, Taxus<br />
(Venijnboom), Thuja (Levensboom), Vi ngerhoedskruid, Wol fskers, Wo nderboom,<br />
Zevenboom.<br />
Voor een foto, kli k i n onderstaande tabel op de namen van de <strong>planten</strong>.<br />
Plant Naam Familie Giftighei d<br />
B l a u w e<br />
M onnikskap<br />
A c onitum<br />
n a pellus<br />
Doornappel D a t u r a<br />
G e v l e kte<br />
a ronskelk<br />
s t r a monium<br />
A r u m<br />
a u t u mnale<br />
G oudenregen L a burnum<br />
a n a gyroi des<br />
H e rfsttijl oos C ol c h i c u m<br />
a u t u mnale<br />
R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
N a c h t s c h a de-<br />
fami l ie<br />
S ol a n a c e ae<br />
A r onskelk-<br />
fami l ie<br />
A r a c e a e<br />
V l i n derbl oe men-<br />
fami l ie<br />
Fabaceae<br />
L e l iefami li e<br />
L e l i ac e ae<br />
K a rdinaalsmuts E u n onymus K a r di n a al s muts-<br />
fami l ie<br />
C e l a s t r a ce a e<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me all e<br />
delen bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me (zaden<br />
z i j n zeer<br />
gevaarlijk: 15<br />
z a a djes kunnen<br />
voor een ki n d<br />
dodelijk zi j n )<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me (e n kele<br />
bessen kunnen<br />
voor een ki n d al<br />
dodelijk zi j n )<br />
a l le delen bij<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
( vooral wortels,<br />
bast en zaad) bi j<br />
i n n a me (acht<br />
z a den kunnen<br />
r e e ds dodelijk<br />
z i j n )<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me<br />
z a a d, bl a d, bast<br />
bi j i n n a me<br />
Bloei -<br />
periode<br />
j u n i -<br />
a u gustus<br />
j u n i -<br />
s e ptember<br />
Vergiftigi ngs-<br />
verschijnselen<br />
prikkeling, maagpi j n , braken,<br />
buikl oop,<br />
gevoellooshei d,hartverzwakki n g<br />
h u i dontsteki n g, prikkeli ng<br />
pupi l verwi j di n g, droge mond en<br />
keel, dorst, rode warme huid,<br />
h oge koorts, algemene<br />
opwindi n g overgaand naar<br />
ongevoelighei d, vertraagde<br />
a demhaling en hartslag<br />
a pril-mei maag-, darmontsteki n g,<br />
buikl oop, pi j n i n mond en keel,<br />
kramp<br />
h u i dontsteki n g<br />
mei-juni braken, brandend gevoel i n<br />
a u gustus-<br />
n ovember<br />
mond en keel, buikl oop,<br />
opwindi n g overgaand naar<br />
verlammi n g<br />
brandend gevoel i n mond, keel,<br />
maag, speekselvl oed, braken,<br />
darmkramp, buikl oop, dor s t<br />
mei braken, buikkramp, buikl oop,<br />
s u fheid
L e l i e t je-der-<br />
d a l e n<br />
(Meiklokje)<br />
C onvallaria<br />
majalis<br />
O l e a n d e r N e r i u m<br />
ol e a n der<br />
Palmboompje Buxus<br />
Papaver<br />
(Slaapbol,<br />
M a a n kop,<br />
B l a u w m a a nz a a d ,<br />
K l a p roos -<br />
m e e rdere<br />
soorten)<br />
s e mpervi r e n s<br />
Peperboompje D a phne<br />
T a x u s<br />
(Venijnboom)<br />
T h u ja<br />
(Levensboom)<br />
L e l iefami li e<br />
L i l iaceae<br />
M a a gdenpalm-<br />
fami l ie<br />
A pocynaceae<br />
P a l mboompjes-<br />
fami l ie<br />
Buxaceae<br />
P a paver P a paverfami l ie<br />
mezereum<br />
T a xus<br />
baccata<br />
T h u j a<br />
occidentali s<br />
e n oriental i s<br />
V i n g e rhoedskruid D i gi t al is<br />
purpurea<br />
P a paveraceae<br />
P e perboompjes-<br />
fami l ie<br />
T h ymalaeace a e<br />
T a xusfami l ie<br />
T a xaceae<br />
C i presfami li e<br />
C u pressaceae<br />
He l mkruid-<br />
fami l ie<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me (ook het<br />
w a t e r i n de vaas<br />
w a a r i n<br />
meikl okjes<br />
s t a a n )<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me, éé n bl a d<br />
kan voor een<br />
ki n d dodelijk<br />
z i j n<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me sap bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
mei-juni duizeli gheid, braken,<br />
j u l i-<br />
a u gustus<br />
a l le delen j u n i -<br />
a l le delen<br />
( vooral de<br />
bessen, een<br />
t i e n t al bessen<br />
kan dodelijk<br />
z i j n ) sap van de<br />
bast bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
bl a d, schors,<br />
z a a d (enkele<br />
bessen zi j n voor<br />
e e n ki n d<br />
l e vensgevaarl ijk)<br />
bi j i n n a me sap<br />
van de bast bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
( vooral de<br />
bl a deren) bi j<br />
i n n a me<br />
a l le delen<br />
( vooral bl a deren<br />
a u gustus<br />
maart-<br />
a pril<br />
maart-<br />
a pril<br />
mi s s el i j khei d, buikl oop,<br />
h a r t s t oornissen<br />
maag-, darmontsteki n g,<br />
braken, buikl oop, hartzwakte<br />
kol i e ken, buikl oop, braken<br />
h u i dontsteki n g<br />
r ood gezi c h t , vernauwde<br />
pupi l len, moeili j ke ademha l i n g,<br />
verzwakte hartwe r ki n g<br />
brandend gevoel i n mond, keel,<br />
maag, kol i e ken, buikl oop,<br />
bl a r e n<br />
maag-, darmontsteki n g,<br />
duizeli gheid, verwi j di n g van de<br />
pupi l len,<br />
s pi e r s a mentre kki n gen,<br />
purperen huidvl e kken,<br />
onregelmatige pol s s l a g<br />
maart-mei maag-, darmstoornissen,<br />
mei-<br />
oktober<br />
kramp<br />
maag-, darmontsteki n g,<br />
braken, buikl oop,
W olfskers A t r opa<br />
belladonna<br />
W onderboom R i c i nu s<br />
c ommunis<br />
Z e v e n b oom J u n i perus<br />
s a bi n a<br />
S c orphularia-<br />
c e a e<br />
N a c h t s c h a de-<br />
fami l ie<br />
S ol a n a c e ae<br />
Wol fsmelk-<br />
fami l ie<br />
E u phorbi a c e a e<br />
C i presfami li e<br />
C u pressaceae<br />
e n zaden) bi j<br />
i n n a me<br />
a l le delen<br />
( vooral de<br />
bessen) bi j<br />
i n n a me (3-4<br />
bessen kunnen<br />
voor ki n deren<br />
dodelijk zi j n )<br />
a l le delen<br />
( vooral zaad en<br />
w ortels) bi j<br />
i n n a me, 1-3<br />
gekauwde zaden<br />
kunnen voor een<br />
ki n d dodelijk<br />
z i j n<br />
a l le delen bij<br />
i n n a me<br />
j u n i -<br />
a u gustus<br />
h a r t s t oornissen<br />
pupi l verwi j di n g, droge mond en<br />
keel, dorst, warme droge huid,<br />
h oge koorts, opwindi n g<br />
overgaand naar<br />
ongevoelighei d, vertraagde<br />
a demhaling en hartslag<br />
a pril-mei brandend gevoel i n mond en<br />
keel, buikl oop, darmkrampen,<br />
n i e r a a n doeni n gen<br />
maart-mei braken, maag-,<br />
darmontsteki n g, buikl oop,<br />
kramp
Blauwe monnikskap
Doornappel
Gevlekte aronskelk
Goudenregen
Herfsttijloos
Kardinaalsmuts
Meiklokje
Oleander
Palmboompje
Papaver
Peperboompje
Taxus
Thuja
Vingerhoedskruid
Wolfskers
Wonderboom
Zevenboom
Adoni s, Anemoon, Azalea, Azijnboom (Fl uweelboom), Bl auwe regen, Boterbloem<br />
(Rano nkel ), Brem, Cotoneaster, Clematis (Bo srank), Hulst , Hyacint , Kerstroos<br />
(Nieskruid), Klimop, Laurierkers, Lis (Iris), Lupi ne, Maretak (Mi stel, Vogellijm),<br />
Paardekast anje, Reuzenbereklauw, Rododendro n, Salomo nszegel, Sleutelbloem,<br />
Sneeuwbes, Wilde liguster, Wildemanskruid, Witte acaci a (Gewo ne robini a),<br />
Wolfsmelk, Zo merklokje, Zwarte nachtschade.<br />
Plant Naam Familie Giftighei d Bloei peri ode<br />
A d onis<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
A n e m oon<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
A z a l e a<br />
( meerdere<br />
s oorten)<br />
A z i jnboom<br />
(Fluweel-<br />
b oom)<br />
B l a u w e<br />
regen<br />
B oterbloem<br />
(Ranonkel -<br />
m e e rdere<br />
soorten)<br />
B rem<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
C l e m at i s<br />
(Bosran k -<br />
m e e rdere<br />
soorten)<br />
C otoneaster<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
A donis R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
A n e mone R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
A z a l e a He i defamil i e<br />
R h u s<br />
t yphina<br />
Wi s t e r ia<br />
s i n e n si s<br />
E r i c a c eae<br />
P r u i keboomfami l i e<br />
A n a c a r di a c e ae<br />
V l i n derbl oe men-<br />
fami l ie<br />
Fabaceae<br />
R a n u n c u lus R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
C ytisus V l i n derbl oe men-<br />
fami l ie<br />
Fabaceae<br />
C l e mati s R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
C otoneaster R ozenfami li e<br />
R osaceae<br />
alle delen<br />
bij<br />
inname<br />
bl a d, sap bi j<br />
i n n a me vers<br />
s a p bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
bl a d, bl oem<br />
bi j i n n a me<br />
bl a d en<br />
vrucht bi j<br />
i n n a me sap<br />
bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
t a k, peul,<br />
z a den bi j<br />
i n n a me<br />
s a p bi j<br />
i n n a me en<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
s a p bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
z a a d, bl a d,<br />
w ortels bi j<br />
i n n a me<br />
Vergiftigi ngs-<br />
verschijnselen<br />
a pril-mei h a r t s t oornissen<br />
maart-<br />
s e ptember<br />
( a fhankeli j k<br />
van de soort)<br />
braken, branderig gevoel<br />
i n mond en keel,<br />
darmkl a c h t e n , buikl oop<br />
februari-jul i s peekselvl oed, tranen,<br />
n e u s s li j mvli e s ontste ki n g,<br />
braken, vertraagde<br />
h a r t w e r king<br />
j u n i - j ul i buikl oop,<br />
darmstoornissen<br />
h u i di r r itaties, jeuk<br />
mei braken, buikl oop<br />
j u n i - se ptember maag-, darmontsteki n g,<br />
mei-oktober<br />
( a fhankeli j k<br />
van de soort)<br />
z e n u w a a n doeni n g<br />
opwindi n g overgaand i n<br />
vertraagde hartwerki n g<br />
j u l i-augustus prikkeling van de<br />
s l i j mvli e ze n , maag-,<br />
darmontsteki n gen bl a r e n<br />
mei-juni maag-, darmstoornissen
H u l st Il e x<br />
a quifol i u m<br />
H y a c i n t Hyacinthus<br />
K e rstroos<br />
(Ni e skruid -<br />
m e e rdere<br />
soorten)<br />
orientali s<br />
Hulstfami li e<br />
A quifol i a c eae<br />
L e l iefami li e<br />
L i l iaceae<br />
He l leborus R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
K l im op He dera heli x K l i mopfami li e<br />
L a u ri e rkers P r u n u s<br />
L i s (Iri s -<br />
m e e rdere<br />
soorten)<br />
L u p i n e<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
M a retak<br />
(Mistel,<br />
V ogellijm )<br />
Paarde-<br />
kastanje<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
Reuzenbere-<br />
klauw<br />
l a u r ocerasus<br />
A r a l i a ce a e<br />
R ozenfami li e<br />
R osaceae<br />
Iris L i s s e n famil ie<br />
Iridaceae<br />
L u pi n u s V l i n derbl oe men-<br />
V i s c u m<br />
a l bum<br />
fami l ie<br />
Fabaceae<br />
V ogellijmfami li e<br />
L oranthaceae<br />
A e s c u l u s P a a r dekastanje-<br />
He r a c l e u m<br />
mantegaz-<br />
z i a n u m<br />
fami l ie<br />
Hi ppocastanaceae<br />
S c h e r mbl oemi gen<br />
A pi a c e a e<br />
bessen, bl a d<br />
bi j i n n a me<br />
( 2 0 bessen<br />
kunnen voor<br />
ki n deren<br />
dodelijk<br />
z i j n )<br />
a l le delen<br />
( vooral<br />
bol l e n ,<br />
z a a d) bi j<br />
i n n a me<br />
bol l e n bi j<br />
veelvuldi ge<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
bessen en<br />
bl a d bi j<br />
i n n a me<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
bl a d, wortel<br />
bi j i n n a me<br />
a l le delen<br />
( vooral de<br />
z a den) bi j<br />
i n n a me<br />
bl a d en<br />
bessen bi j<br />
i n n a me<br />
z a den,<br />
s c h ors, bl a d<br />
bi j i n n a me<br />
s a p bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
mei-juni braken, buikl oop,<br />
s l a perighe i d<br />
a pril-mei braken, buikl oop<br />
n ovember-<br />
februari<br />
s e ptember-<br />
december<br />
j e u k<br />
branderig gevoel i n<br />
mond en keel, braken,<br />
maagpi j n , buikl oop,<br />
h a r t verzwakki n g<br />
braken, buikl oop, k oorts,<br />
s t u i pen, sufhei d, coma,<br />
h u i duitsl a g<br />
mei opwindi n g,<br />
s a mentrekki n gen,<br />
a demhalingsstoornissen<br />
mei-jul i maag-, darmontsteki n g,<br />
buikl oop<br />
j u n i - se ptember opwekkend overgaand i n<br />
verlammi n g van het<br />
c e n t r a a l zenuwste l se l<br />
maart-mei maag-, darmontsteki n g,<br />
buikl oop, darmkrampen<br />
mei-juni braken, buikl oop, d orst,<br />
r ood gelaat, angst en<br />
onrust<br />
j u l i-september r ode huidvl e kken, bl a r e n
Rododen-<br />
d ron<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
S a l omons-<br />
z e g e l<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
R h ododen-<br />
dron<br />
P ol ygona-<br />
t u m<br />
S n e e u w b e s S ymphori-<br />
W i l d e<br />
l i g u ster<br />
W i l d e m a n s-<br />
kruid<br />
W i t t e a c a c i a<br />
(Gewone<br />
robinia)<br />
W olfsmelk<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
c a r pus albus<br />
L i gustrum<br />
vulgare<br />
P u l s a t il la<br />
vulgaris<br />
R obi n i a<br />
pseudo-<br />
a c a c i a<br />
Z omerklokje L e u c ojum<br />
Z w a rte<br />
n a c h t schade<br />
He i defamil i e<br />
E r i c a c eae<br />
L e l iefami li e<br />
L i l iaceae<br />
K a mperfoeliefamil i e<br />
C a prifol i a c eae<br />
O l ijffami li e<br />
O l eaceae<br />
R a n onkelfamil ie<br />
R a n u n c u laceae<br />
V l i n derbl oe men-<br />
fami l ie<br />
Fabaceae<br />
E u phorbi a Wol fsmelkfami li e<br />
a e s t i vum<br />
S ol a n u m<br />
n i grum<br />
E u phorbi a c e a e<br />
N a r c i s s e n fami li e<br />
A maryl l i dace a e<br />
N a c h t s c h a defamil ie<br />
S ol a n a c e ae<br />
bl a d en<br />
bl oem bi j<br />
i n n a me<br />
bessen bi j<br />
i n n a me<br />
bessen bi j<br />
i n n a me<br />
bessen, bl a d<br />
e n bast bi j<br />
i n n a me sap<br />
bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
bl a d en sap<br />
bi j i n n a me<br />
s a p bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
( vooral de<br />
bast) bi j<br />
i n n a me<br />
z a den en<br />
melksap van<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
melksap bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
melksap bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
a l le delen<br />
( vooral<br />
onrijpe<br />
bessen) bi j<br />
i n n a me<br />
februari-jul i s peekselvl oed, tranen,<br />
n e u s s li j mvli e s ontste ki n g,<br />
braken, vertraagde<br />
h a r t w e r king<br />
mei-juni braken, maag-,<br />
darmontsteki n gen,<br />
buikl oop<br />
j u l i-augustus s l i j mvli e s ontste ki n g,<br />
braken, buikl oop,<br />
bewustel oosheid<br />
j u n i - j ul i braken, buikl oop,<br />
s t u i pen,<br />
bl oedsoml oopstoornissen<br />
h u i di r r itaties<br />
maart-mei maag-, darmontsteki n g,<br />
opwekkend overgaand i n<br />
verlammi n g<br />
j u n i - j ul i kramp, slaperigheid,<br />
braken<br />
j u n i - j ul i braken, maag-,<br />
darmstoornissen,<br />
buikl oop, krampen<br />
geëtste hui d, bl a r e n ,<br />
oogbeschadi gi n g<br />
a pril-jun i buikl oop, braken<br />
j u n i - oktober h u i duitsl a g, braken,<br />
buikl oop, verlammi n g
Overzicht van de giftige kamer<strong>planten</strong><br />
Christ usdoorn, Cli via, Dieffenbachia, Gat enplant, Hyaci nt, Kerstster, Klimop,<br />
Oleander, Sleutelbloem.<br />
Plant Naam Familie Giftighei d<br />
C h ri stusdoorn E u phorbi a<br />
mi l ii<br />
C l i v i a C l i vi a<br />
Dieffenbachia<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
G a t e n p l a n t<br />
mi n i a t a<br />
Wol fsmelkfami li e<br />
E u phorbi a c e a e<br />
N a r c i s s e n fami li e<br />
A maryl l i dace a e<br />
D i e ffenbachi a A r onskelkfami l ie<br />
M onstera<br />
delici osa<br />
H y a c i n t Hyacinthus<br />
orientali s<br />
K e rstster E u phorbi a<br />
pulcherrima<br />
A r a c e a e<br />
A r onskelkfami l ie<br />
A r a c e a e<br />
L e l iefami li e<br />
L i l iaceae<br />
Wol fsmelkfami li e<br />
E u phorbi a c e a e<br />
z a a d e n<br />
melksap van<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
melksap van<br />
a l le delen<br />
bi j a a n -<br />
r a ki n g<br />
bl a d, wortel<br />
bi j i n n a me<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
z e e r gi ftig<br />
s a p bi j<br />
a a n r a ki n g<br />
bl a d,<br />
s t e n gel bi j<br />
i n n a me<br />
a l le delen<br />
( vooral<br />
bol l e n ,<br />
z a a d) bi j<br />
i n n a me<br />
bol l e n bi j<br />
veelvuldi ge<br />
a a n r a ki n g<br />
melksap van<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
e n<br />
a a n r a ki n g<br />
Vergiftigi ngs-<br />
verschijnselen<br />
braken,<br />
s peekselvl oed,<br />
maag-,<br />
darmontsteki n g,<br />
buikl oop, kramp<br />
geëtste hui d,<br />
bl a r e n ,<br />
oogbeschadi gi n g<br />
braken, buikl oop<br />
brandend gevoel<br />
e n zwel li n g i n<br />
mond en keel,<br />
maag-,<br />
darmontsteki n g<br />
z w e ll i n ge n i n<br />
mond en keel<br />
braken, buikl oop<br />
j e u k<br />
braken, maag-,<br />
darmontsteki n g,<br />
buikl oop, kramp<br />
geëtste hui d,<br />
bl a r e n ,
K l im op He dera heli x K l i mopfami li e<br />
O l e a n d e r N e r i u m<br />
S l e u t el b l oem<br />
(meerdere<br />
soorten)<br />
ol e a n der<br />
A r a l i a ce a e<br />
M a a gdenpalmfami li e<br />
A pocynaceae<br />
P r i mula S l e u t el bl oemfamil ie<br />
P r i mulace a e<br />
bessen en<br />
bl a d bi j<br />
i n n a me<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me,<br />
é é n bl a d kan<br />
voor een<br />
ki n d<br />
dodelijk zi j n<br />
a l le delen<br />
bi j i n n a me<br />
oogbeschadi gi n g<br />
braken, buikl oop,<br />
koorts, stuipen,<br />
s u fheid, coma,<br />
h u i duitsl a g<br />
maag-,<br />
darmontsteki n g,<br />
braken, buikl oop,<br />
h a r t z w a kte<br />
braken, buikl oop,<br />
koorts jeuk
T ITEl, ONDERWERP<br />
GIFTIGE PLANTEN :<br />
een vermomming van de natuur<br />
on line op 1/6/2003<br />
M e t d e t oestemm i n g v an d e K a v a<br />
(De illustraties zijn de onze)<br />
D e na t u u r of “ n a tu u r li j k” is z e ker n iet alti j d s ynon iem voor veili g. Onze mooi e n a t u u r he r bergt<br />
i mmers ee n he le re e ks gi ftige pl a n te n . G i ftige pl a nte n z ijn pl a n t en die<br />
vergi ftigi n gsverschi j n s el en veroorzaken w a n ne er e r klei n e h oeveel he den van w orden<br />
opgegeten, of ontstekingen of a n dere h ui daandoeningen veroorzaken w a n n ee r z e w orden<br />
a a n g e raakt. Bi j s ommi ge pl a n te n zi j n a ll ee n bl aderen, vruchte n , w ortel, t a k, bl oem of sap<br />
gi ftig. Bi j andere pl a n t en bevatten alle pl a n t delen gi ftige stoffen.<br />
G i ftige pl a n te n kunnen s l a a p verwekken, de h u id i r ri t e r e n e n/ of overgevoelig maken voor<br />
z onlicht, de s li j mvli e z en a a n t a s t e n , kramp of buikloop veroorzaken, de h a r t s l a g doen<br />
versnell e n , de bl oeddruk l a te n<br />
dalen... en zelfs dodeli j k zi j n .<br />
He t A n t i gi fcentrum behandelt dageli j ks een ti e n ta l oproepen voor pl a n t e n : om de 2 dagen is er<br />
e e n oproep a fkomstig va n i e mand met ee n e r n s tige vergi ftigi n g. D e mee st e ongevallen l open<br />
gelukki g goed a f, w a t n iet w e gnee mt dat deskundige h u l p n odi g i s ! V a n zodr a j e vermoedt dat<br />
bepaalde li c h a mel i j ke on gemakken i e t s t e make n kunne n h e bben met h e t opeten of h e t<br />
a a n r a ken van pl a n te n of pl a n t delen, n ee m j e best c on t a c t op met j e hu i s a rt s , j e a potheker of<br />
h e t Antigi fcentru m.<br />
Antigifcentrum België<br />
070 / 245 245<br />
W i e l oopt h e t g rootste ri si c o ?<br />
Bi j 6 0 % van de vergi ftigi n gen door pl a n t e n z i j n j onge ki n deren h e t s l a c h toffer: vo oral kl e i ne<br />
ki n deren tusse n n u l e n vi e r jaar. He t n i e u w s gierige ki n d onderzoekt niet allee n met z ijn ogen<br />
e n z ijn h a n de n , maar ook met z i jn mond. Ki n dere n kunnen gee n ondersch e i d maken t u s sen<br />
gi ftige e n ee t bare vruch t e n . Bovendi e n r e a ge re n z i j veel s n el ler op gi ftige s t offen dan<br />
vol w a s s e ne n omdat h u n l i c h a a msge wi c h t veel l a ge r i s. O mdat kl e i ne ki n deren doorgaans i n<br />
h u i s of i n de t u i n s pelen is h e t n i e t verwonderli j k dat<br />
vooral ongevallen met kamer- e n t u i n pl a nt e n gebeuren.<br />
N a a s t de peuters e n kleuters l open ook vol w a s s enen e ni g gevaar, vooral de mensen di e aa n<br />
z e l fmedi c a ti e doen met geneeskrachti ge pl a n te n . K r u i den u it de t u i n e n medi c i j ne n op basi s<br />
van kruiden di e vrij in de h a n del verkrijgbaar z ijn, z i j n n iet a l ti j d z onder gevaar. V ol w a s s e ne n<br />
moeten ook s t e e ds op h u n h oede z i j n voor pl a nt e n die ui t e rl ijk goed gelijken op e e t bare<br />
pl a n t e n . E r bestaan he laas a n e kdotes van s oepbereidi n ge n met n a r ci s bladeren die aa n z i en<br />
w e r den al s prei, bl oe mbol l e n die verward w e r den met u i e n of mi e ri kswor t e l die verwi s s el d<br />
w e r d met monnikskapwortel.<br />
W e l ke p l a n t e n zi jn g i f t ig ?
Wegens pl aa t s gebrek i s h e t onmogel i j k om e en vol l e di ge l i js t van giftige pl a n te n op te<br />
s ommen. Bi j h e t se c r e t ar i a a t van h e t a nt i gi fcentr u m kan j e t e r e ch t voor e e n brochure over<br />
gi ftige pl a n t en. He t i s ee n l ijst van kamer- e n tu i n pl a n te n e n w il de pl a nt e n ( T el . 0 2 / 2 6 4 9 6<br />
3 6 ) .<br />
D a t we n iet z omaar wi l de paddestoelen moeten eten, daar t wi j fel t n iemand n og a a n . M a a r of<br />
onze mooi e n a r ci s se n of bekoorlijke me i kl okjes n u gi ftig of ongevaarli j k z i j n , daar moeten<br />
s ommi ge mensen n og ov e r i n geli c h t w orden. Ze z i j n ge vaarlijk! E n z o i s h e t ook gesteld met<br />
n og ve l e a n dere pl a n te n e n bl oeme n di e w e di kwijls i n onze t ui n of h ui s ka mer z ien pronken.<br />
D e z e onderstaa n de t a be l gee ft e e n overzi ch t van e n ke l e ve el <strong>voorkomen</strong>de t u i n - en<br />
kamerpl a n t e n waa r voor het antigi fcentrum vaak een oproep krijgt.<br />
12 <strong>planten</strong><br />
die de meeste oproepen van het Antigifcentrum veroorzaken<br />
Plant latijnse naam Giftigheid Vergiftigingsverschijnselen<br />
Venijnboom<br />
Taxus<br />
Lijsterbes<br />
Sorbus<br />
Goudenregen<br />
Cytisus laburnum<br />
Hulst<br />
Ilex<br />
Tuin<strong>planten</strong><br />
.<br />
Blad, schors, zaad en bessen bij<br />
inname, sap van de bast bij<br />
aanraking (enkele bessen zijn<br />
voor een kind<br />
levensgevaarlijk)<br />
Zaden, bloemen en bladeren bij<br />
inname<br />
Alle delen (vooral wortels, bast<br />
en zaad) bij inname (8 zaden<br />
kunnen reeds dodelijk zijn).<br />
Bessen blad bij inname (20<br />
bessen kunnen voor<br />
kinderen dodelijk zijn).<br />
Maag- en darmontsteking,<br />
duizeligheid, verwijding van de<br />
pupillen, spiersamentrekkingen,<br />
purperen huidvlekken,<br />
onregelmatige polsslag,<br />
bloeddrukdaling<br />
Bij inname van "grote"<br />
hoeveelheden : maag- en<br />
darmontsteking<br />
Braken, brandend gevoel in mond<br />
en keel, buikloop, opwinding<br />
overgaand naar verlamming.<br />
Braken, buikloop, slaperigheid.
Vuurdoorn<br />
Pyracantha<br />
Gevlekte<br />
aronskelk<br />
Arum maculatum<br />
Meiklokje<br />
Convallaria<br />
Narcis<br />
Narcissus<br />
Rubberplant<br />
Ficus<br />
Kerstster<br />
Euphorbia<br />
pulcherrima<br />
Zaden, wortels, bladeren,<br />
bessen bij inname (een kind<br />
moet meer dan 20 besjes eten<br />
om eventueel last van een<br />
beetje buikpijn te krijgen).<br />
Alle delen bij inname<br />
Alle delen bij aanraking<br />
(enkele bessen kunnen voor<br />
een kind al dodelijk zijn).<br />
Alle delen bij inname (ook het<br />
water in de vaas waarin<br />
meiklokjes staan).<br />
Blad, narcisbol bij inname (ook<br />
het water in de vaas waarin<br />
narcissen staan).<br />
Thuis Planten<br />
.<br />
Inname van blad.<br />
Sap bij aanraking.<br />
Melksap van alle delen bij<br />
inname en aanraking.<br />
Misselijkheid, braken en droge<br />
mond, verwijding pupillen,<br />
versnelde hartslag en koorts bij<br />
inname van bessen, hete, droge<br />
huid.<br />
Maag- en darmontsteking,<br />
buikloop, pijn in mond en keel,<br />
krampen, huidontsteking.<br />
Pvergevoeligheid voor zonlicht !<br />
Duizeligheid, braken, misselijkheid,<br />
buikloop, hartstoornissen.<br />
Braken, Buikloop.<br />
Irritatie van maag- en darmkanaal,<br />
allergische reactie (jeukende<br />
zwelling van de oogleden, tranende<br />
ogen, lopende neus, niezen,<br />
kortademigheid).<br />
Braken, maag- en darmontsteking,<br />
buikloop, kramp, geëtste huid,<br />
blaren, oogbeschadiging.<br />
Overgevoeligheid voor zonlicht.
"Dief van<br />
Badgad"<br />
Dieffenbachia<br />
Clivia<br />
Clivia<br />
Alle delen bij inname zeer giftig.<br />
Sap bij aanraking.<br />
Brandend gevoel en zwelling in<br />
mond en keel, maag- en<br />
darmontsteking, huidirritatie,<br />
oogbeschadiging.<br />
Blad, wortels bij inname. Braken, Buikloop.<br />
D e bedoeli n g van deze t a bel i s om j e a t t e n t t e maken op de m ogelijke gevaren di e j ou e r<br />
h opelijk z u ll en t oe a a n ze t t e n om voorzi c h t i ger om t e s pringen met de na t u u r i n j e di re c te<br />
omgevi n g. E e n goede r aa d i s ook dat je de n amen van de pl a n te n ui t je h ui s e n t ui n z ou<br />
kennen ( i n di e n mogelijk z e l fs de L a t i jn s e n a a m). A l s e r iets gebeurt z al j e de deskundi gen de<br />
n odi ge i n formatie kunnen geven w a a r door j e s n el ler z a l w e te n w a t de gevol gen z i jn e n daarom<br />
ook sneller zal kunnen han delen.<br />
<strong>Ongevallen</strong> <strong>voorkomen</strong><br />
De meest drastische vorm om vergiftiging door <strong>planten</strong> te <strong>voorkomen</strong> is alle giftige <strong>planten</strong> uit de<br />
woonkamer en de tuin te verwijderen. Dit is niet altijd prettig, maar giftige <strong>planten</strong> wegnemen, betekent<br />
niet dat alle groen en iedere bloem moeten verdwijnen. Er zijn meer niet-giftige dan giftige <strong>planten</strong>.<br />
Wanneer er kleine kinderen zijn, verwijder je toch best de giftige <strong>planten</strong>.<br />
Indien je dit niet wenst te doen, zorg dan dat kinderen niet bij giftige <strong>planten</strong> kunnen komen. Houd er<br />
rekening mee dat kinderen graag ergens op klauteren.<br />
Laat kleine kinderen niet alleen achter. Momenten van onoplettendheid (rinkelende telefoon, deurbel) geven<br />
vaak aanleiding tot ongelukjes. Kinderhandjes zijn zeer vlug.<br />
Leer de kinderen zo vroeg mogelijk dat ze niet van kamer- en tuin<strong>planten</strong> mogen eten.<br />
Leer hen ten gepaste tijde het verschil tussen eetbare en niet-eetbare, giftige <strong>planten</strong> en vruchten kennen.<br />
Leer de kinderen wat er gevaarlijk is. Laat kinderen bijvoorbeeld nooit fluitjes maken uit de holle stengel<br />
van de reuzenbereklauw.<br />
Plant geen gevaarlijke <strong>planten</strong> in de nabijheid van speeltuinen, zandbakken of kindercrèches.<br />
Gebruik tijdens het tuinieren handschoenen en wrijf niet in je ogen.<br />
Voor de arts of het Antigifcentrum is het nuttig als je de volgende<br />
inlichtingen kan geven :<br />
De naam van de plant.<br />
Ken je de naam niet, neem dan een stukje van de plant mee en/of beschrijf ze nauwkeurig.<br />
Het deel van de plant dat de oorzaak kan zijn van vergiftiging: bes, tak, blad, wortel, bloem...<br />
De (vermoedelijke) hoeveelheid: enkele bessen...<br />
De manier waarop het contact met het gif tot stand kwam: eten, zuigen, aanraken, inslikken...<br />
Het tijdstip waarop het gebeurde.<br />
De reacties die het slachtoffer vertoont: buikloop, jeuk, huiduitslag, verwijding van de pupillen...<br />
Leeftijd en gewicht van het slachtoffer.<br />
Typische bijzonderheden in verband met de gezondheid van het slachtoffer: geneesmiddelen die ingenomen<br />
worden, doorgemaakte ziekten...<br />
Concrete hulp<br />
Bi j vergi ftigi n g door h e t e t e n v a n p l a n t e n , of delen e r van, w a a r bi j h e t s l a c h t offer b i j<br />
b e w u stzijn i s :
Verwijder de <strong>planten</strong>resten uit de mond en houd ze bij.<br />
Laat het slachtoffer veel water drinken (geen zoutwater dit zou kunnen aanleiding geven tot andere<br />
vergiftigingsverschijnselen; geen melk toedienen, melk is geen tegengif).<br />
Bel je huisarts of het antigifcentrum 070/245 245. Wacht zeker niet op de symptomen vooraleer je<br />
contact opneemt !<br />
Doe het slachtoffer enkel braken op advies van het antigifcentrum of je huisarts. Dit kan op volgende<br />
manier: geef het slachtoffer zoveel mogelijk water, laat het hoofd voorover buigen en met een omwonden<br />
vinger (met zuiver linnen) in de keel wrijven (de huig prikkelen).<br />
Geef medicinale houtskool. Deze houtskool wordt ook actieve kool genoemd en is verkrijgbaar bij je<br />
apotheker. Zorg dat je dit in huis hebt, want het gebruik van actieve houtskool kan aangeraden worden bij<br />
alle soorten <strong>planten</strong>vergiftigingen (vraag raad aan je apotheker). Dankzij deze sterk absorberende<br />
houtskool zullen er minder giftige stoffen uit het maagdarmkanaal in je lichaam terechtkomen.<br />
Bi j aanraking met gi ftige pl a n t e n die huidi r ri t a t ie veroorzaken :<br />
De huid overvloedig spoelen met water (10 tot 15 minuten).<br />
Het slachtoffer uit de zon houden.<br />
Niet experimenteren met zalfjes en lotions.<br />
Raadpleeg liever je huisarts, apotheker of het Antigifcentrum om een correcte medicatie te verkrijgen.<br />
Dit moet je zeker doen als de irritatie ernstig is (vb. brandwonden na contact met reuzenbereklauw).<br />
M e e r i n f o :<br />
A n t i gi fcentrum, s e c re t a ri a a t + 3 2 ( 0 ) 2 - 2 6 4 9 6 3 6 - u r gentieli j n Belgi ë 0 7 0 - 2 4 5 2 4 5<br />
R ode kruis : +32 (0)2- 645 44 58 - http://www.redcross.be<br />
B i b l i ografie.<br />
Dit a rtikel w e rd i n h e t K rant v a n d e K av a u i t g e g e v en ( K A V A D / 2 0 0 3 / 3 2 8 6 / 0 2 ) -<br />
D r i e maa n deli j kse u i t kome n - G r a ti s i n de a potheken - Ui t gever E . Bl omme, a potheker, P l a ce<br />
du C h a t e lai n 1 5 , B-1050 Bruxelles.<br />
R e gi e i n f o@kava.be ( t e ru g aan de tekst)
Taxus<br />
Taxus baccata L.<br />
AARD: naaldboom<br />
INPLANTING afgeplatte naalden<br />
afzonderlijk staand<br />
spiraalsgewijs ingeplant<br />
VRUCHT: schijnvrucht<br />
BLOEIWIJZE: kegel<br />
naar menu<br />
Geneeskundige waarde: alle delen van de Taxus zijn giftig voor mens en dier. Vooral koeien en<br />
paarden sterven vrijwel onmiddellijk na het eten van een geringe hoeveelheid.<br />
Ondanks dit gif bevat het een erg belangrijk kankerbestrijdende stof Taxol<br />
Gebruik: Zeer duurzaam, sierlijk en hard hout dat gemakkelijk te bewerken is. Het is zeer geschikt<br />
voor houtsnijwerk. In de Middeleeuwen werden de beste bogen van taxushout gemaakt. Het sap<br />
diende bij de Galliërs als pijlgif. Taxushout wordt in Egypte speciaal ingevoerd om doodskisten van te<br />
maken.<br />
Links: http://users.pandora.be/educypedia/education/space.htm