TWAALF RACEWIELSETS TOT € 500,- GETEST - Fiets
TWAALF RACEWIELSETS TOT € 500,- GETEST - Fiets
TWAALF RACEWIELSETS TOT € 500,- GETEST - Fiets
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>TWAALF</strong> <strong>RACEWIELSETS</strong> <strong>TOT</strong> <strong>€</strong> <strong>500</strong>,- <strong>GETEST</strong><br />
Wiel nodig?<br />
24 WWW.FIETS.NL 11-2006<br />
Een stijf frame zonder stijve wielen is als rijden in een racewagen met vier<br />
reservewielen. Stijfheid is dan ook een belangrijke karaktereigenschap van een wiel,<br />
naast andere als sterkte en gewicht. Wij vergelijken twaalf betaalbare wielsets van<br />
maximaal <strong>€</strong> <strong>500</strong>,-, op zoek naar de beste keus.<br />
Tekst: Marcel Kruithof / Foto’s: Christiaan Krop, Cor Vos, Gazelle<br />
Bij racewielen zijn een aantal eigenschappen<br />
belangrijk. Dat zijn de stijfheid, de sterkte, het<br />
gewicht en de gewichtsverdeling, de aërodynamica,<br />
de degelijkheid en het comfort. Een<br />
aantal van deze eigenschappen is van invloed<br />
op je snelheid.<br />
Ten eerste de stijfheid. Naarmate een wiel stijver<br />
is, gaat er minder energie verloren in het<br />
vervormen van het wiel tijdens het fietsen. De<br />
trapkracht wordt dan beter omgezet in voorwaartse<br />
snelheid. Hoeveel dit precies oplevert,<br />
is lastig te bepalen, omdat niet exact<br />
bekend is hoeveel energie het wiel opneemt.<br />
Ten tweede het gewicht van wielen, daarbij<br />
spelen twee factoren. De eerste is de traagheid:<br />
een zwaarder wiel is moeilijker op gang<br />
te brengen maar rolt langer door als het eenmaal<br />
op gang is, dan een lichter wiel. De<br />
tweede is de invloed op de zwaartekracht:<br />
met een lagere massa is de zwaartekracht die<br />
je moet overwinnen, kleiner. Een lichter wiel is<br />
dus een voordeel bij klimmen. Helaas stelt de<br />
snelheidswinst die lichtere wielen opleveren<br />
weinig voor. In <strong>Fiets</strong> 7-2006 rekenden we dit<br />
door en het een kilo lichter maken van je wielen<br />
leverde in dit voorbeeld op de beklimming<br />
van Alpe d’Huez een voorsprong van 210 meter<br />
op, en op de Ruiterberg 10 meter. De invloed<br />
van traagheid bleek helemaal gering:<br />
enkele tienden van Watts.<br />
Wat de verdeling van het gewicht over het wiel<br />
betreft, hebben wij de indruk dat dit in de<br />
praktijk wel verschil maakt. Een wiel met een<br />
zwaardere velg krijg je iets moeizamer op<br />
gang, maar dit blijft langer doorrollen, dan een<br />
even zwaar wiel met een lichtere velg. Als je<br />
twee wielen van gelijk gewicht een harde slinger<br />
geeft, dan blijft het wiel met de zwaarste<br />
velg het langste doordraaien.<br />
Een belangrijke factor voor de snelheid is de<br />
aërodynamica van een wiel: naarmate het gestroomlijnder<br />
is, is de te overwinnen luchtweerstand<br />
kleiner en kun je er met hetzelfde<br />
vermogen een hogere snelheid mee halen dan<br />
met een minder aërodynamisch wiel.<br />
De sterkte en de degelijkheid ten slotte zijn<br />
van belang om lang en veilig plezier van je<br />
wielen te hebben. De sterkte is een materiaaleigenschap,<br />
het is de weerstand die een materiaal<br />
biedt tegen breken. De degelijkheid is<br />
meer afhankelijk van de constructie van de<br />
wielen en afdichting van de lagers.<br />
Voor deze test hebben we een groot aantal<br />
van deze eigenschappen gemeten: de stijfheid,<br />
de sterkte, het gewicht en de gewichtsverdeling.<br />
Ook hebben we de wielen in de<br />
praktijk beoordeeld. Daarvoor hebben onze<br />
ervaren testers maandenlang met de wielen<br />
gereden. Ze hebben onder meer gelet op het<br />
comfort en de degelijkheid. We kozen voor<br />
twaalf betaalbare wielsets tot <strong>€</strong> <strong>500</strong>,-.<br />
Om de gewichtsverdeling van de wielen te bepalen,<br />
hebben we ze compleet gedemonteerd<br />
en velg, spaken, nippels en as apart gewogen.<br />
Ook de breedte van de velgen is gemeten om<br />
te zien of dit nog verschillen oplevert.<br />
Stijfheid en sterkte<br />
De nieuwe Europese norm (EN 14781) bevat<br />
een eis voor de stijfheid van wielen. De norm<br />
beschrijft een statische test (hoofdstuk 4.10.3)<br />
en de toegestane waarden. In de test wordt<br />
de velg van een compleet wiel - dus met binnen-<br />
en buitenband gemonteerd - belast met<br />
een kracht van 250 Newton gedurende één<br />
minuut. Op de plek waar de kracht aangrijpt,<br />
wordt de maximale vervorming gemeten tijdens<br />
de minuut, alsmede de vervorming nadat<br />
de kracht weer is verwijderd (de blijvende<br />
vervorming). De kracht moet zowel een keer<br />
direct naast een spaak als een keer tussen<br />
twee spaken in worden aangebracht. De blijvende<br />
vervorming mag volgens de norm niet<br />
groter zijn dan 1 mm. Aan de maximale vervorming<br />
wordt in de norm geen eis gesteld.<br />
De blijvende vervorming zegt iets over de stijfheid<br />
van een wiel, de maximale vervorming<br />
over de sterkte.<br />
De in de norm beschreven test hebben we bij<br />
fietsenfabrikant Gazelle laten uitvoeren. Voor<br />
de test werden alle twaalf wielsets voorzien<br />
van een Velox velglint van 17 mm, een Schwalbe<br />
Impac-binnenband (18/25-622/630) en een<br />
Vittoria Zaffiro-buitenband (23-622). De band<br />
werd opgepompt tot een druk van 8,0 bar.<br />
Tussen de spaken is bij de las gemeten (de<br />
zwakste plek), naast de spaken is bij het ventiel<br />
gemeten (de sterkste plek).<br />
Bij de stijfheidstest voldoen alle wielen aan de<br />
norm. Geen van de wielen komt zelfs maar in<br />
de buurt van de maximaal toegestane blijvende<br />
vervorming van 1 mm. De minst goede is<br />
de Roval Pavé SL met een blijvende vervorming<br />
van 0,58 mm gemeten bij het achterwiel<br />
tussen twee spaken. Als beste komt bij de<br />
achterwielen de Campagnolo Sirocco uit de<br />
test, met een blijvende vervorming van 0,12<br />
mm tussen, en 0,08 mm naast de spaken. De<br />
Rigida Xippie is het stijfste voorwiel (0,18 mm<br />
tussen en 0,09 mm naast de spaken). Hoeveel<br />
deze gevonden verschillen precies schelen in<br />
snelheid op de weg kunnen we niet afleiden,<br />
omdat niet precies bekend is hoeveel energie<br />
het wiel daadwerkelijk opneemt.<br />
De wielset met de laagste maximale vervorming<br />
en dus de grootste sterkte, is de Marchisio<br />
Solida bij het voor- en het achterwiel. Die<br />
vervorming is tussen de spaak 4,28 mm (achter)<br />
en 4,85 mm (voor), en naast de spaak 4,08<br />
mm (achter) en 4,56 mm (voor). De Bontrager<br />
De complete testopstelling bij Gazelle in Dieren<br />
11-2006 WWW.FIETS.NL 25
Race Lite heeft de grootste maximale vervorming<br />
bij de achterwielen, tussen de spaken is<br />
dit 10,60 mm, naast de spaken 10,23 mm. De<br />
grootste maximale vervorming bij de voorwielen<br />
hebben de Shimano WH-R600 (6,87 mm<br />
tussen en 6,66 mm naast de spaken) en de<br />
Easton Vista SL (6,82 mm tussen en 6,73<br />
naast). Van een minder sterk wiel kun je in de<br />
praktijk last hebben doordat het bijvoorbeeld<br />
eerder tegen de remblokjes aan loopt.<br />
De gewichten van de complete voorwielen variëren<br />
tussen de 706 gram voor de Easton<br />
Vista SL en de 954 gram voor de Ursus Squadra.<br />
Bij de achterwielen is de Roval Pavé SL<br />
met 914 gram de lichtste, terwijl de Rigida<br />
Xippie met 1195 gram de zwaarste is. Een<br />
compleet setje zonder snelspanners weegt<br />
tussen de 1662 gram (Easton Vista SL) en de<br />
2093 gram (Rigida Xippie). Dat is maximaal<br />
een verschil van 431 gram. In het eerder genoemde<br />
rekenvoorbeeld op Alpe d’Huez levert<br />
dat voor de lichtste wielset een voordeel<br />
van 90 meter ten opzichte van de zwaarste.<br />
Bij de gewichtsverdeling valt de lichte naaf<br />
van het voorwiel van de Easton Vista SL op.<br />
Die weegt maar 95 gram, terwijl de zwaarste<br />
voorwielnaaf 227 gram weegt (in de Ursus<br />
Squadra). De Easton-naaf kan waarschijnlijk<br />
zo licht zijn doordat de spaken in de as geschroefd<br />
zitten. Hierdoor is er geen flens nodig<br />
om de spaken in te haken. De spaaknippels<br />
zitten bij de meeste wielsets bij de velg,<br />
behalve bij de Shimano WH-R600-set. Ook dit<br />
levert een verschil in gewichtsverdeling op.<br />
De velgbreedte van de wielen verschilt hooguit<br />
2,6 mm: 19,0 mm voor de Marchisio Solida<br />
en 21,6 mm voor het achterwiel van de Rigida<br />
Xippie. De Rigida heeft binnen de set meteen<br />
ook het grootste verschil, want het voorwiel is<br />
19,3 mm breed. De verschillen kunnen een<br />
kleine invloed hebben op de aërodynamica.<br />
En je merkt het als je van wiel wisselt.<br />
Op basis van de metingen en de praktijktest<br />
komt de Campagnolo Sirocco-set als beste<br />
koop uit de test. Die wielset is niet verkrijgbaar<br />
met Shimano-body. Rij je geen Campagnolo,<br />
dan is de Easton Vista SL ook een goede<br />
keus.<br />
Info<br />
- Bontrager via Bikeurope, (NL) 033-4509040<br />
www.bontrager.nl<br />
- Campagnolo via ICC, (NL) 0115-649321<br />
www.campagnolo.com<br />
- Easton via Veltec, (NL) 040-2013030<br />
www.eastonbike.com<br />
- Fulcrum via AGU, (NL) 072-5411511<br />
www.fulcrumwheels.com<br />
- Marchisio via Grifo Trade Srl, (NL)<br />
030-6661525, www.marchisioengineering.it<br />
- Mavic via Codagex, (B) 0143-47474<br />
www.mavic.fr<br />
- PRO via Shimano, (NL) 0341-272300<br />
www.pro-bikegear.nl<br />
- Rigida, (NL) 0342-412162, www.rigida.com<br />
- Roval via Specialized, (NL) 0314-676600<br />
www.specialized.com<br />
- Shimano, (NL) 0341-272300<br />
www.shimano.com<br />
- Ursus, (I) (0039)0424580007, www.ursus.it<br />
Het achterwiel wordt ingeklemd met de cassettezijde boven, zoals bescheven in de norm<br />
26 WWW.FIETS.NL 11-2006
Bontrager Race Lite <strong>€</strong> 299,99<br />
Campagnolo Sirocco <strong>€</strong> 325,00<br />
Easton Vista SL <strong>€</strong> 349,00<br />
Fulcrum Racing 5 <strong>€</strong> 280,00<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 758 952<br />
Gewicht snelspanner (gram): 52 56<br />
Gewicht velg (gram): 462 460<br />
Aantal spaken: 20 24<br />
Gewicht per spaak (gram): 6,9 7,0<br />
Gewicht per nippel (gram): 0,6 0,6<br />
Gewicht as (gram): 146 310<br />
Breedte velg (mm): 19,2 19,0<br />
Maximale vervorming las (mm): 5,72 10,60<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,29 0,37<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 5,28 10,23<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,06 0,16<br />
Mooie en lichte wielen. Presteren goed in de stijfheidstest.<br />
Het achterwiel scoort het minst goed in de sterktetest. De<br />
body liep niet soepel.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 810 995<br />
Gewicht snelspanner (gram): 58 66<br />
Gewicht velg (gram): 524 518<br />
Aantal spaken: 20 27<br />
Gewicht per spaak (gram): 5,1 5,1<br />
Gewicht per nippel (gram): 0,9 0,9<br />
Gewicht as (gram): 166 315<br />
Breedte velg (mm): 21,0 21,0<br />
Maximale vervorming las (mm): 5,95 5,41<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,19 0,12<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 5,38 5,47<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,1 0,08<br />
Uitstekend presterend in de verschillende testen. Ook in<br />
de praktijk voelen deze fraai ogende wielen aan als toppers.<br />
Een terechte winnaar.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 706 956<br />
Gewicht snelspanner (gram): 56 60<br />
Gewicht velg (gram): 462 451<br />
Aantal spaken: 24 28<br />
Gewicht per spaak (gram): 5,6 5,7<br />
Gewicht per nippel (gram): 0,6 0,7<br />
Gewicht as (gram): 95 326<br />
Breedte velg (mm): 19,2 19,2<br />
Maximale vervorming las (mm): 6,82 5,01<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,18 0,18<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 6,72 5,18<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,14 0,18<br />
De lichtste wielen uit de test. Zo goed geconstrueerd dat<br />
ze in de praktijk en bij de metingen uitstekend scoren. Een<br />
zeer goede tweede.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 860 1060<br />
Gewicht snelspanner (gram): 76 78<br />
Gewicht velg (gram): 516 516<br />
Aantal spaken: 24 24<br />
Gewicht per spaak (gram): 6,3 6,4<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,1 1,2<br />
Gewicht as (gram): 168 360<br />
Breedte velg (mm): 21,0 21,0<br />
Maximale vervorming las (mm): 4,96 6,18<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,19 0,28<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 4,57 5,93<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,13 0,22<br />
Zeer prettige wielen zonder veel uitstraling. Presteren<br />
goed. Relatief laaggeprijsd. Alleen bij hoge daalsnelheden<br />
voelen ze niet stabiel.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Marchisio Solida <strong>€</strong> 499,00<br />
Mavic Cosmic Elite 2 <strong>€</strong> 430,00<br />
Mavic Ksyrium Equipe <strong>€</strong> 310,00<br />
PRO 5600 PRO R-50 <strong>€</strong> 215,00<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 802 1005<br />
Gewicht snelspanner (gram): 50 54<br />
Gewicht velg (gram): 475 475<br />
Aantal spaken: 28 32<br />
Gewicht per spaak (gram): 6,0 6,3<br />
Gewicht per nippel (gram): 0,8 0,8<br />
Gewicht as (gram): 109 292<br />
Breedte velg (mm): 19,0 19,0<br />
Maximale vervorming las (mm): 4,85 4,28<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,50 0,33<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 4,56 4,08<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,16 0,08<br />
Solide en uiterst betrouwbaar, ook voor rijders van meer<br />
dan 100 kg. Alleen de blijvende vervorming van het voorwiel<br />
is relatief hoog.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 920 1060<br />
Gewicht snelspanner (gram): 70 76<br />
Gewicht velg (gram): 559 543<br />
Aantal spaken: 20 20<br />
Gewicht per spaak (gram): 7,4 8,5<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,5 1,6<br />
Gewicht as (gram): 183 312<br />
Breedte velg (mm): 19,3 19,2<br />
Maximale vervorming las (mm): 5,57 7,68<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,38 0,16<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 5,35 7,98<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,12 0,18<br />
De aluminium versie van de Cosmic valt vooral op door<br />
het redelijk hoge gewicht. Het achterwiel presteert goed<br />
in de stijfheidsmeting.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 896 1010<br />
Gewicht snelspanner (gram): 72 76<br />
Gewicht velg (gram): 509 490<br />
Aantal spaken: 20 24<br />
Gewicht per spaak (gram): 7,5 7,5<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,2 1,2<br />
Gewicht as (gram): 185 311<br />
Breedte velg (mm): 19,6 19,6<br />
Maximale vervorming las (mm): 5,87 6,90<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,25 0,35<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 5,81 6,78<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,13 0,26<br />
Een populaire wielset. Hij is degelijk en ziet er goed uit.<br />
In de metingen een goede middenmoter.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 928 1115<br />
Gewicht snelspanner (gram): 58 62<br />
Gewicht velg (gram): 536 524<br />
Aantal spaken: 32 32<br />
Gewicht per spaak (gram): 6,5 6,5<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,1 1,1<br />
Gewicht as (gram): 148 348<br />
Breedte velg (mm): 21,2 21,2<br />
Maximale vervorming las (mm): 5,54 5,94<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,45 0,51<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 5,32 5,53<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,23 0,34<br />
Een van de goedkoopste sets, maar niet de comfortabelste<br />
of lichtste wielset uit de test. De blijvende vervorming<br />
is relatief hoog.<br />
28 WWW.FIETS.NL 11-2006 11-2006 WWW.FIETS.NL<br />
29<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:
Rigida Xippie <strong>€</strong> 199,00<br />
Roval Pavé SL <strong>€</strong> 499,00<br />
Shimano WH-R600 <strong>€</strong> 430,00<br />
Ursus Squadra <strong>€</strong> 299,00<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 898 1195<br />
Gewicht snelspanner (gram): 56 62<br />
Gewicht velg (gram): 538 536<br />
Aantal spaken: 24 24<br />
Gewicht per spaak (gram): 7,2 7,2<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,4 1,4<br />
Gewicht as (gram): 154 448<br />
Breedte velg (mm): 19,3 21,6<br />
Maximale vervorming las (mm): 4,93 7,63<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,18 0,26<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 4,95 7,22<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,09 0,23<br />
De goedkoopste in de test. Voorwielstijfheid is goed, andere<br />
scores zijn relatief matig. De body van een van de<br />
achterwielen kon niet draaien.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 750 914<br />
Gewicht snelspanner (gram): 44 48<br />
Gewicht velg (gram): 460 448<br />
Aantal spaken: 20 24<br />
Gewicht per spaak (gram): 6,0 6,4<br />
Gewicht per nippel (gram): 0,9 1,2<br />
Gewicht as (gram): 140 282<br />
Breedte velg (mm): 21,2 21,2<br />
Maximale vervorming las (mm): 6,75 7,79<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,31 0,58<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 6,58 7,27<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,22 0,14<br />
Op 2 g na het lichtste setje. Met een opvallend uiterlijk. De<br />
rijervaringen zijn goed. In de stijfheidstest scoort het voorwiel<br />
het minst goed.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 776 975<br />
Gewicht snelspanner (gram): 58 62<br />
Gewicht velg (gram): 468 497<br />
Aantal spaken: 16 20<br />
Gewicht per spaak (gram): 7,5 7,5<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,0 1,0<br />
Gewicht as (gram): 172 309<br />
Breedte velg (mm): 21,0 21,0<br />
Maximale vervorming las (mm): 6,87 5,66<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,29 0,17<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 6,66 5,62<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,09 0,05<br />
Een degelijke en betrouwbare wielset. Maar we kunnen in<br />
de R600 geen verbeteringen ontdekken ten opzichte van<br />
zijn voorganger, de R550.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
Voorwiel Achterwiel<br />
Gewicht wiel (gram): 954 1115<br />
Gewicht snelspanner (gram): 44 48<br />
Gewicht velg (gram): 514 514<br />
Aantal spaken: 28 28<br />
Gewicht per spaak (gram): 6,4 6,4<br />
Gewicht per nippel (gram): 1,2 1,2<br />
Gewicht as (gram): 227 389<br />
Breedte velg (mm): 19,2 19,2<br />
Maximale vervorming las (mm): 5,64 9,04<br />
Blijvende vervorming las (mm): 0,24 0,41<br />
Maximale vervorming spaak (mm): 5,74 8,92<br />
Blijvende vervorming spaak (mm): 0,13 0,28<br />
Het gewicht is aan de hoge kant. Het achterwiel behoort<br />
tot de minsten in de stijfheidstest. In de praktijk scoort de<br />
Ursus een ruime voldoende.<br />
<strong>Fiets</strong>-oordeel:<br />
30 WWW.FIETS.NL 11-2006