You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
22<br />
Maandag<br />
Oktober 2007<br />
Turkmenistan<br />
Steenrijk<br />
op papier<br />
Turkmenistan is een mooi land,<br />
maar iemand die er met een<br />
buitenlander wil praten, doet<br />
dat op een fl uistertoon. ‘<strong>De</strong><br />
overheid controleert hier je<br />
hele leven.’ Bericht uit een land<br />
dat op papier steenrijk is, maar<br />
waar de bevolking reden tot<br />
klagen heeft.<br />
10<br />
Printen duur?<br />
Voordelig printen, hoge kwaliteit en<br />
individuele cartridges voor maar € 9.99.<br />
* Geldig voor de Epson Stylus D78, D120, R265, R360, R285 RX560, RX585, RX685 &<br />
DX4000, DX4400, DX5000, DX6000, DX7000F, DX7400, DX8400 en DX9400F serie.<br />
per cartridge*<br />
..........................................................................................................................................................................................................<br />
Daar zeilden op de Noordzee...<br />
Zestien klassieke schepen zeilden de afgelopen<br />
dagen op de Noordzee de Race of the Classics, in<br />
een speciale editie voor jonge, veelbelovende medewerkers<br />
van grote bedrijven. <strong>De</strong> race is gewonnen<br />
door de bijna honderd jaar oude haringlogger<br />
..........................................................................................................................................................................................................<br />
Vriendjespolitiek Nacht van de VN jarenlang onderhands gegund aan bevriend bureau<br />
Stichting negeert Europese richtlijnen voor aanbesteding<br />
Kustaw Bessems<br />
Marcia Nieuwenhuis<br />
DEN HAAG<br />
...<br />
<strong>De</strong> Nationale Commissie voor Internationale<br />
Samenwerking en<br />
Duurzame Ontwikkeling (NCDO)<br />
heeft nog nooit een opdracht Europees<br />
aanbesteed, terwijl de commissie<br />
hier wél toe verplicht is, zo blijkt<br />
uit onderzoek van dagblad <strong>De</strong> <strong>Pers</strong>.<br />
Portret<br />
Tycoon<br />
Tata<br />
Tecla, gevaren door het enige team dat niet bestond<br />
uit advocaten en managers, maar uit medewerkers<br />
van het ministerie van Economische<br />
Zaken. Toch even laten zien wie de baas is in economisch<br />
Nederland? FOTO: MENNO BOERMANS/ HH<br />
Hierdoor zijn jarenlang opdrachten<br />
onderhands gegund zonder dat andere<br />
bedrijven kans maakten klussen<br />
te verwerven.<br />
Dat geldt ook voor de Nacht van<br />
de VN die komende woensdag voor<br />
de vijfde keer wordt georganiseerd<br />
door evenementenbureau BKB. Het<br />
management van dit bureau is in<br />
handen van de PvdA’ers Lennart<br />
Booij, Alex Klusman en Erik van Brug-<br />
Ratan Tata (69) is baas van het<br />
Tata-imperium en pionier in<br />
maatschappelijk verantwoord<br />
ondernemen. Een man wars<br />
van alle extravagantie die de<br />
Indiase nieuwe rijken typeert.<br />
Tata, eigenaar van Hoogovens,<br />
blijft liever buiten de schijnwerpers.<br />
13<br />
Formule 1<br />
Räikkönen<br />
kampioen<br />
Na winst van de GP van Brazilië,<br />
is de Finse formule 1-coureur<br />
Kimi Räikkönen wereldkampioen<br />
geworden. Grote<br />
concurrent Hamilton werd zevende,<br />
net onvoldoende om<br />
ook na de laatste wedstrijd van<br />
het seizoen aan de leiding te<br />
blijven.<br />
28<br />
gen. Volgens aanbestedingsdeskundigen<br />
heeft NCDO bedragen ongeoorloofd<br />
gesplitst om zo onder de<br />
drempelwaarde te blijven waarbij<br />
aanbesteden verplicht is. NCDO betaalde<br />
de afgelopen vier jaar 650.000<br />
euro voor de organisatie van de Nacht<br />
van de VN.<br />
<strong>De</strong>ze zomer kreeg PvdA-minister<br />
voor Ontwikkelingssamenwerking<br />
Bert Koenders een stortvloed aan kri-<br />
tiek over zich heen nadat bleek dat hij<br />
de organisatie van het ‘Akkoord van<br />
Schokland’ zonder openbare aanbesteding<br />
had gegund aan zijn partijgenoten<br />
van het evenementenbureau<br />
BKB. Kosten: 750.000 euro, een bedrag<br />
ver boven de drempelwaarde<br />
waarbij aanbesteden verplicht is.<br />
Onlangs zei premier Balkenende<br />
nog het te betreuren dat kabinetsprojecten<br />
niet volgens Europese regels<br />
www.epson.nl<br />
zijn aanbesteed. <strong>De</strong>skundigen op<br />
het gebied van aanbestedingen onderschrijven<br />
dat de stichting aanbestedingsplichtig<br />
is.<br />
Maar volgens NCDO-directeur<br />
Henny Helmich, ook PvdA-lid, is er<br />
niks aan de hand: ‘We zijn het niet<br />
verplicht en we hebben niemand<br />
bevoordeeld.’<br />
Lees meer op pagina 4
2 <strong>De</strong> Twee<br />
<br />
DE WERELD VOLGENS<br />
KOSTER + JOJANNEKE MET<br />
NACHT VAN DE<br />
GESCHIEDENIS<br />
Geschiedenis is een hoer<br />
Terugkijken is helemaal bon ton.<br />
Tijdens <strong>De</strong> Nacht van de Geschiedenis<br />
is een lofzang op de canon<br />
nooit ver weg, evenals gezeur over<br />
het onderwijs.<br />
‘Geschiedenis is een hoer en wij zijn<br />
allen haar pooiers.’ Schrijfster Nelleke<br />
Noordervliet vat pakkend de<br />
heersende geschiedenishype samen.<br />
Nederlanders kijken tegenwoordig<br />
massaal over de schouder.<br />
<strong>De</strong> Nacht van de Geschiedenis in<br />
het Krasnapolsky-hotel in Amsterdam<br />
was dan ook binnen een week<br />
uitverkocht.<br />
Het ‘pooiergezelschap’ deze<br />
avond bestaat uit een bonte mix van<br />
blanke historie minnende intellectuelen,<br />
en jonge en oude amateurhistorici.<br />
Het canonfetisjisme is<br />
niet van de lucht, evenals het gekanker<br />
op het huidige geschiedenisonderwijs.<br />
Ook gespreksleider Matthijs van<br />
Nieuwkerk geeft zich tussen de bedrijven<br />
door over aan zijn nostalgische<br />
inborst en mijmert lustig over<br />
zijn idool, de schrijver en leraar<br />
Theo Thijssen.<br />
‘Waren alle leraren maar weer<br />
mensen die je mee konden slepen<br />
in een verhaal’, verzucht de presentator.<br />
‘Mijn kinderen gaan nu studeren.<br />
Maar Jezus, hun geschiedenisonderwijs<br />
was drie keer niks. Ik<br />
moet ze nu zelf bijspijkeren.’<br />
DE<br />
WINNAAR<br />
Op het grote renfeest door Amsterdam<br />
was ze dit weekend niet, maar<br />
dat maakt ze volgend jaar goed. ‘In<br />
2008 doe ik mee aan de marathon.<br />
Ik had weinig tijd om te trainen.’<br />
Christine Kroonenberg , de weduwe<br />
van betonbaron Jaap Kroonenberg,<br />
is de meest geïnviteerde Nederlander<br />
van het afgelopen jaar, turfden<br />
Maaike & Karin, de twee nachtbrakers<br />
van glamourmagazine Miljonair.<br />
Kroonenberg veroverde de uitnodigingshitlijst<br />
voor Ed Nijpels en Jan<br />
MEDEWERKING VAN MAARTEN BLOEM<br />
.......................................................................................................................................................................................................<br />
HENK<br />
WESTBROEK<br />
Wie is de Bob?<br />
Bob Dylan heeft nog nooit één<br />
slecht liedje geschreven. Dat<br />
hij er ook meer dan honderd<br />
schreef die ik liever niet hoor,<br />
staat daar los van. Veel van zijn liedjes<br />
vind ik niet zo goed omdat de tekst me<br />
niet aanspreekt of de melodie me niet<br />
bevalt. Dat ik er toevallig niet warm<br />
voor loop, is vanzelfsprekend geen<br />
verstandige reden om een liedje slecht<br />
te vinden.<br />
Dat jij of ik bijvoorbeeld ongelovig zijn,<br />
is tenslotte geen grond om de teksten<br />
waarin Bob zijn liefde voor God eta-<br />
..........................................................<br />
Papa Borat<br />
<strong>De</strong> Britse komiek Sacha Baron Cohen, bekend<br />
van zijn alter ego’s Borat en Ali G, is vader<br />
geworden . <strong>De</strong> naam van het kind is niet bekend.<br />
Maarten van Rossem<br />
’Zo’n canon is enkel iets wat je in<br />
het gezicht kunt wapperen van<br />
nieuwe Nederlanders’<br />
Minister Ronald Plasterk is ontvankelijk voor aandacht. BAS CZERWINSKI<br />
Zodra zijn presentatieklus erop zit,<br />
maakt Van Nieuwkerk zich uit de voeten.<br />
<strong>De</strong> vele historie-fans willen namelijk<br />
allemaal wel een ‘minuutje<br />
met BN’er Matthijs’.<br />
Veel ontvankelijker voor aandacht<br />
is onderwijsminister Ronald Plasterk.<br />
Terwijl zijn voorlichter af en aan<br />
leert minder goed te vinden dan die<br />
waarin hij wat minder goddelijk geïnspireerd<br />
werkt: God of geen God, het<br />
rijmt altijd vlekkeloos!<br />
Dat we sommige van zijn melodieën<br />
niet kunnen onthouden of dat liever<br />
niet willen, is ook zonder betekenis.<br />
Zijn deuntjes zijn namelijk nooit in elkaar<br />
geflanst en er zit altijd wel ergens<br />
een knappe vondst in. Zoals gezegd,<br />
Bob Dylan schrijft geen slechte liedjes!<br />
Alleen met enige regelmaat liedjes die<br />
we niet leuk vinden.<br />
Kortzichtige popcritici hebben de ge-<br />
............................................................<br />
Na tien maanden scheiden (1)<br />
Nurlaila Karim gaat scheiden. Tien maanden nadat<br />
ze in het huwelijksbootje is gestapt met barkeeper<br />
Brian is hun huwelijk al weer gestrand.<br />
loopt om biertjes te halen, staat hij<br />
iedereen geduldig te woord. Blij verrast<br />
is de minister door het huidige<br />
geschiedenisreveil.<br />
‘Het is echt een grote beweging<br />
nu, hè? Iedereen is een beetje zoekende’,<br />
signaleert hij. ‘Kijk, je kunt<br />
pas weten waar je heengaat, als je het<br />
verleden kent. Is dat een cliché? Nou<br />
ja, het klopt wel, toch? En die canon<br />
gaat daar voor zorgen, dat wordt een<br />
ommekeer in het geschiedenisonderwijs,<br />
let maar op.’<br />
Bijzonder hoogleraar geschiedenis<br />
Maarten van Rossem is daar niet<br />
zo zeker van. <strong>De</strong> in trademark zwarte<br />
Hema-trui (zonder roos) gestoken<br />
beroepsmopperaar vertrouwt de canon<br />
voor geen cent en het reveil van<br />
de geschiedenis evenmin.<br />
‘Hou op! <strong>De</strong> motieven zijn niet<br />
zuiver! Zo’n canon is enkel iets wat je<br />
in het gezicht kunt wapperen van<br />
nieuwe Nederlanders: ‘‘Hier, leer dit<br />
uit je hoofd en dan ben je een upstanding<br />
Nederlander’’. Gatverdamme.’<br />
Hij pleit voor ouderwets chronologisch<br />
onderwijs. ‘Nu bespreken ze<br />
drie jaar China. Interessant hoor,<br />
maar allemaal modieus gedoe van de<br />
politiek.’<br />
Aan het einde van de avond verstommen<br />
de onderwijs- en canondiscussies.<br />
<strong>De</strong> plichtplegingen zijn<br />
klaar en de dansvloer wordt vrijgemaakt.<br />
Plasterk heeft zijn voorlichter<br />
ingeruild voor zijn eega en geeft zich<br />
over aan de ‘hits van weleer’. In een<br />
hoek van de zaal staat SP-voorman<br />
Jan Marijnissen te kettingroken.<br />
Vond hij de avond niet een beetje een<br />
elitaire, blanke aangelegenheid?<br />
‘Nu je het zegt, er zijn geen Marokkanen<br />
hier. Dat duurt misschien nog<br />
even. Maar als die geschiedenisles<br />
gaan geven, dan wordt het pas echt<br />
interessant.’ 1<br />
Societydame loopt volgend jaar marathon<br />
Kroonenberg kon ook dit weekend kwartetten met invitaties<br />
en Monique des Bouvrie. ‘Ik ben er<br />
best trots op’, glimlacht ze. Kroonenberg<br />
ontvangt dagelijks ‘een paar uitnodigingen’<br />
en die invitaties behandelt<br />
ze altijd met gewetensvolle belangstelling.<br />
‘Als ik ga, dan laat ik dat<br />
altijd even weten. Als ik niet kom opdagen,<br />
dan zeg ik dat ook. Als je op de<br />
eerste rij van een modeshow wordt<br />
uitgenodigd, moet je er wel zijn. Ik<br />
vind het onbehoorlijk als je een feestje<br />
geeft en gasten, die zeggen te komen,<br />
besluiten om niet te verschijnen.’<br />
Ook dit weekend kon ze weer kwartetten<br />
met de uitnodigingen, maar ze<br />
plande niks.’ Ik wilde naar Bonaire.’<br />
Toen de tropische trip niet doorging,<br />
bracht ze haar zaterdagavond door in<br />
het Jordaanse café Thalia en ging ze<br />
zondagavond met vrienden eten bij<br />
Dynasty, de Amsterdamse ‘Chinees’<br />
voor de happy few.<br />
‘Waarom ze me steeds uitnodigen? Ik<br />
denk dat ik gezellig én positief<br />
ben. Je kunt ook een Paris Hiltondombo<br />
vragen, maar dit is toch iets<br />
serieuzer.’ 1<br />
woonte over alles wat ze zelf niet mooi<br />
vinden te beweren dat het slecht is.<br />
Omdat ik in de vorige zin terloops suggereerde<br />
dat negen van de tien geharde<br />
Bob Dylan recensenten kortzichtig<br />
zijn, wil ik dat relativeren door te zeggen<br />
dat ze ook wel ‘s gelijk hebben.<br />
Maar zelden als het over Bob Dylan<br />
gaat vanzelfsprekend. Behalve dat de<br />
meeste liedjes van Bob Dylan beter<br />
zijn dan zijn meeste optredens – hij is<br />
namelijk al jaren onafgebroken op<br />
tournee en daar is zijn stem niet beter<br />
van geworden- is Bob niet iemand die<br />
graag handtekeningen uitdeelt. Ik<br />
spreek uit eigen ervaring. En die van de<br />
drie bovenbazen van zijn platenmaatschappij<br />
die naast me stonden en net<br />
Q&A<br />
06-14523XXX<br />
Buurmeisje<br />
for president<br />
<strong>De</strong> honderd FHM Buurmeisjes van<br />
het jaar-gegadigden wenden zich<br />
tot Amerikaanse verkiezingscampagnetechnieken.<br />
Lise Wijers<br />
(19): ‘We oefenen op goede babbeltjes.’<br />
Het ultieme buurmeisje wordt<br />
door magazine FHM pas 9 februari<br />
2008 bekendgemaakt. Jullie<br />
beginnen op tijd met campagne<br />
voeren.<br />
‘Het is een serieuze zaak. Iedereen<br />
wil echt winnen. <strong>De</strong> een zorgt dat ‘ie<br />
op de radio komt, de ander op tv.<br />
Dit weekend hadden we bijvoorbeeld<br />
de Buurmeisjes Invasie in discotheek<br />
Bob’s Party Palace in Uitgeest.<br />
Dat is echt netwerken. We<br />
liepen allemaal een rondje over het<br />
podium en daarna de zaal in.’<br />
Zieltjes winnen.<br />
‘Je probeert zoveel mogelijk kaartjes<br />
uit te delen. Je moet natuurlijk dan<br />
ook even een goed babbeltje maken.’<br />
Jullie oefenen op goede babbeltjes?<br />
‘Uiteraard. Er waren jongens die<br />
meteen op me gingen stemmen met<br />
hun telefoon. Ik zag een heleboel<br />
uitgedeelde kaartjes van andere<br />
meiden die gewoon op de grond<br />
waren gegooid.’<br />
‘s Lands leukste buurmeisje<br />
wordt men niet zomaar.<br />
‘Sommige meisjes kwamen niet opdagen<br />
gisteren. Niet slim. Ik moest<br />
er vijf uur voor in de auto zitten. Dat<br />
moet je er voor over hebben. Ja, het<br />
is hard werken.’ 1<br />
als ik ook off konden fucken. Interviews<br />
geeft Bob spaarzaam en als hij<br />
er al een geeft, weet hij het zelden op<br />
te brengen er eens even goed voor te<br />
gaan zitten. Je wordt er meestal niet<br />
veel wijzer van, bedoel ik.<br />
Hoewel ik moeiteloos een paar artiesten<br />
kan noemen die ik hoger<br />
waardeer – Elvis, Mozart, John Lennon<br />
– is er niet een waar ik zo’n zwak<br />
voor heb als voor Dylan. Daarom<br />
werd ik pissig toen van de week een<br />
dj zei dat de nieuwste wereldhit van<br />
Bob eigenlijk een bar slecht liedje<br />
was dat uitsluitend dankzij de remix<br />
een meesterwerkje werd. Dove lul,<br />
dacht ik, Bob heeft nog nooit één<br />
slecht liedje geschreven. 1<br />
...............................................................................<br />
Na tien maanden scheiden (2)<br />
Dat vertelde de musicalster in <strong>De</strong> Telegraaf. <strong>De</strong> 32-jarige Nurlaila<br />
en Brian, trouwden in januari in het geheim. Een totaal verschillend<br />
beeld van het huwelijk is volgens de ‘The Wiz’ -ster de oorzaak.
Nieuws<br />
Wolkers (1925-2007)<br />
Iedereen<br />
zijn eigen<br />
vrije dood<br />
Kalm aan, stap voor stap. Bezonnen<br />
wandelaar die wat<br />
te overdenken heeft. Het<br />
komt met golven. Zo schiet<br />
ik als een komeet door het museum<br />
en struin als een globetrotter van<br />
zaal naar zaal en zo lijk ik wel rijp<br />
voor een invalidenwagen of het<br />
blauwe zwaailicht. Die vrouw zag<br />
het ook meteen. Een levend lijk. <strong>De</strong><br />
oude dag verpulvert z’n laatste kruimels<br />
energie. Veel mensen zijn<br />
zorgzaam. Gewoon zonder flauwekul.<br />
Als je stappend wil creperen,<br />
uitstekend, ga dan. Loop maar met<br />
je laatste krachten tegen een duintop<br />
op en kijk maar voor het laatst<br />
naar de zee. Zo hoort het. Iedereen<br />
z’n methode. Iedereen z’n eigen<br />
vrije dood. Geen stervensbegeleiding.<br />
Walgelijk als je het op televisie<br />
ziet, die aasgieren die verslaafd zijn<br />
aan lijkesap. Als ze ruiken dat er ergens<br />
een ligt dood te rotten dringen<br />
ze gulzig op tot aan de bedrand met<br />
hun geluidsapparatuur. Stoppen de<br />
microfoon in je laatste adem. Hoe<br />
voelt u zich nou? Kiplekker. Opa zou<br />
alleen nog een keertje met de scriptgirl<br />
willen neuken.<br />
Uit: <strong>De</strong> perzik van onsterfelijkheid<br />
(1980)<br />
WERRY CRONE/HH<br />
Polen Parlementsverkiezingen<br />
Verlies Kaczynski ‘s lijkt zeker<br />
Redactie buitenland<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Na de hele avond in spanning gezeten<br />
te hebben, hoorden de Polen gisteravond<br />
laat dat de Kaczynski broers<br />
de verkiezingen verloren hebben. <strong>De</strong><br />
prognoses van de Poolse verkiezingen<br />
werden keer op keer uitgesteld<br />
wegens technische storingen en tekorten<br />
aan stembiljetten.<br />
<strong>De</strong> regerende partij voor Recht en<br />
Gerechtigheid (PiS) is bij de vervroegde<br />
verkiezingen verslagen door<br />
het Burgerplatform (PO) onder leiding<br />
van Donald Tusk. Dat blijkt uit<br />
niet-officiële peilingen die gisteravond<br />
werden gepubliceerd door Le<br />
...................................................................<br />
Pathuis<br />
..........................................................<br />
Parachuteren van Pagode (1)<br />
Een 35-jarige Belg is gisteren gearresteerd nadat<br />
hij met een parachute van een van de attracties<br />
in <strong>De</strong> Efteling was gesprongen.<br />
Soir online. Het naar buiten brengen<br />
van voorlopige uitslagen voor alle<br />
stemlokalen gesloten zijn, is in Polen<br />
bij wet verboden. Volgens Le Soir<br />
online heeft PO veertig procent van<br />
de stemmen gekregen, tegen dertig<br />
procent voor PiS.<br />
<strong>De</strong> geschatte opkomst van de<br />
Poolse verkiezingen was naar verhouding<br />
hoog: ongeveer 55% van de<br />
Polen toog naar de stembus. Bij de<br />
vorige verkiezingen, twee jaar geleden,<br />
was dat slechts veertig procent.<br />
<strong>De</strong> twee zeer conservatieve en streng<br />
katholieke tweelingbroers hebben<br />
de afgelopen twee jaar een ‘morele<br />
revolutie’ gevoerd, waarin zelfs de<br />
Teletubbies het moesten ontgelden.<br />
Een belangrijk verkiezingsitem was<br />
de rol van Polen binnen de Europese<br />
unie. <strong>De</strong> broers hebben diverse keren<br />
dwarsgelegen, onder meer bij de recente<br />
onderhandelingen over het<br />
Hervormingsverdrag en de komst<br />
van een Europese ‘dag tegen de<br />
doodstraf’. <strong>De</strong> liberale, centrumrechtse<br />
Donald Tusk van de Volksbeweging<br />
wil het Europa juist gemakkelijker<br />
maken en is vooral gericht<br />
op economische hervormingen en<br />
het verlagen van belastingen.<br />
<strong>De</strong> vervroegde verkiezingen in<br />
Polen waren nodig omdat het vorige<br />
kabinet was gestruikeld over een onderzoek<br />
naar corruptie. 1<br />
.......................................<br />
KORT<br />
111<br />
Presidentsverkiezing<br />
Slovenië onbeslist<br />
<strong>De</strong> Sloveense presidentsverkiezingen<br />
van gisteren hebben geen winnaar opgeleverd.<br />
Geen van de kandidaten<br />
kreeg de meerderheid van de kiezers<br />
achter zich, blijkt uit exitpolls. Conservatief<br />
Peterle ging aan de leiding, maar<br />
heeft bij lange na niet de steun van de<br />
helft van de kiezers. Peterle is een onafhankelijke<br />
kandidaat die gesteund<br />
wordt door premier Janez Jansa. President<br />
Drnovsek heeft genoeg van de<br />
politiek en stopt ermee. <strong>De</strong> Slovenen<br />
konden gisteren kiezen uit zeven kandidaten.<br />
............................................................<br />
Parachuteren van Pagode (2)<br />
Hij sprong op 35 meter hoogte van de Pagode en<br />
kwam er zonder kleerscheuren vanaf. Beneden<br />
werd hij echter door de politie opgewacht.<br />
Zeker twaalf Turkse soldaten zijn<br />
gisteren gedood door rebellen van<br />
de separatistische Koerdische PKK.<br />
Het Turkse leger zette een tegenoffensief<br />
in, waarbij 32 rebellen<br />
omkwamen.<br />
Redactie buitenland<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Twaalf Turkse militairen vonden de<br />
dood toen PKK-rebellen een brug opbliezen<br />
op het moment dat daar een<br />
legerkonvooi overheen reed. In de<br />
buurt werd tevens een minibus met<br />
bruiloftsgasten getroffen door een<br />
bermbom. Daarbij vielen zeventien<br />
gewonden onder de inzittenden, aldus<br />
CNN-Turk. Bij de aanval op de<br />
Turkse legereenheid hebben de Koerdische<br />
rebellen ook een ‘onbekend<br />
aantal Turkse militairen’ in gijzeling<br />
genomen, meldde het in België gevestigde<br />
pro-Koerdische persbureau<br />
Firat gisteren.<br />
<strong>De</strong> Turkse premier Recep Tayyip<br />
Erdogan belegde gisteravond een<br />
spoedvergadering in Ankara om zich<br />
te beraden op stappen. ‘Onze woede,<br />
onze haat is groot’, zei hij op de Turkse<br />
televisie. <strong>De</strong>skundigen verwachten<br />
dat de aanvallen van gisteren de druk<br />
op de Turkse overheid om troepen<br />
naar Noord-Irak te sturen, verder<br />
doen toenemen. Woensdag stemde<br />
het Turkse parlement al met een overweldigende<br />
meerderheid voor straf-<br />
<br />
<br />
Turkije Koerdische PKK-rebellen<br />
Tientallen doden<br />
bij grensgevechten<br />
expedities tegen de PKK in hun buurland.<br />
<strong>De</strong> Amerikaanse minister van<br />
<strong>De</strong>fensie Robert Gates zei gisteravond<br />
na overleg met zijn Turkse collega<br />
Vecdi Gonul echter ‘niet de indruk te<br />
hebben’ dat Turkije op het punt staat<br />
Irak binnen te vallen, ondanks de<br />
provocaties van gisteren.<br />
Vrijwel alle aanvallen van de PKK<br />
op Turks grondgebied worden geregisseerd<br />
vanuit bases in Iraaks Koerdistan.<br />
<strong>De</strong> Verenigde Staten en Irak<br />
proberen Turkije van militair optreden<br />
in Irak af te houden. Het Koerdische<br />
noorden is het stabielste deel<br />
van Irak en een Turkse invasie zou dat<br />
kunnen veranderen. <strong>De</strong> Iraakse president<br />
Jalal Talabani, een etnische<br />
Koerd, heeft de rebellen gisteren opdracht<br />
gegeven de wapens neer te leggen.<br />
Talabani zei dat als de PKK erop<br />
staat te blijven vechten, de rebellen<br />
Iraaks-Koerdistan moeten verlaten<br />
om zo niet langer problemen te veroorzaken<br />
voor Irak.<br />
Het geweld van gisteren overschaduwde<br />
het Turkse referendum over<br />
de vraag of de president voortaan direct<br />
door het volk moet worden gekozen,<br />
in plaats van door het parlement.<br />
Meer dan 42,5 miljoen Turken waren<br />
gerechtigd gisteren hun stem uit te<br />
brengen, maar de opkomst was met<br />
circa 35 procent laag. Toen de helft<br />
van de stemmen waren geteld, stond<br />
het percentage stemmers dat de wetswijziging<br />
steunt op 69 procent. 1<br />
Financial,<br />
verdien 15% meer!<br />
WR zoekt<br />
Assistent Administrateurs<br />
Assistent Accountants<br />
Salaris Administrateurs<br />
Assistent Controllers<br />
Je carrière vaart geven? Kies vandaag nog<br />
voor WR. Nederlands grootste detacheerder<br />
van fi nanciële medewerkers. Vanaf dag één<br />
verdien je 15% meer, rij je in een topauto<br />
zonder eigen bijdrage, krijg je volop studiemogelijkheden<br />
en... heb je de zekerheid van een<br />
vast contract. Zin om te beginnen? Bel gratis<br />
0800 - 876 3666 of meld je aan op wr.nl!<br />
3<br />
wr.nl
4<br />
<br />
<br />
<strong>De</strong> branchevereniging voor evenementenbureaus<br />
IDEA noemt het<br />
‘uitermate onverstandig’ van NCDO<br />
om opdrachten onderhands te<br />
gunnen. Volgens de branche kan<br />
het creatiever én goedkoper.<br />
Kustaw Bessems<br />
Marcia Nieuwenhuis<br />
DEN HAAG<br />
...<br />
<strong>De</strong> directeur van de branchevereniging<br />
voor evenementenbureaus<br />
IDEA, Leon Kruitwagen, vindt dat de<br />
stichting NCDO ‘uitermate onverstandig’<br />
bezig is. ‘Als je onderhands<br />
gunt krijg je nooit de beste creatieve<br />
ideeën tegen het optimale budget.<br />
Als je een goede pitch uitschrijft, kun<br />
je een betere budgetvergelijking maken<br />
en weet je zeker dat je met de<br />
juiste partners aan tafel zit. Het mes<br />
snijdt aan twee kanten.’<br />
<strong>De</strong> kans dat NCDO te veel betaalt<br />
is volgens de brancheorganisatie<br />
IDEA, die ruim zestig Nederlandse<br />
evenement- en marketingbureaus<br />
vertegenwoordigt, ‘zeer duidelijk<br />
aanwezig’. Kruitwagen: ‘Met de vakkennis<br />
die bij onze leden aanwezig is,<br />
kunnen wij garanderen dat de juiste<br />
offerte op tafel komt. Het is dus gewoon<br />
ongelofelijk dom van zo’n organisatie.’<br />
<strong>De</strong> brancheorganisatie benadrukt<br />
wel dat de verantwoordelijkheid<br />
voor het aanbesteden bij de<br />
overheid ligt.<br />
NCDO, waarvan de jaarlijkse begroting<br />
van circa dertig miljoen euro<br />
wordt gefinancierd door de minister<br />
van Ontwikkelingssamenwerking,<br />
ontkent dat ze opdrachten Europees<br />
aan hadden moeten besteden. Directeur<br />
Henny Helmich benadrukt dat<br />
de organisatie niet staat op de lijst<br />
met aanbestedende diensten van het<br />
ministerie van Economische Zaken.<br />
Helmich: ‘Tot op heden hebben wij<br />
inderdaad niets Europees aanbesteed.<br />
Dat is ons inziens tot nu toe<br />
ook niet nodig geweest.’<br />
Algemeen belang<br />
Opmerkelijk, want begin oktober<br />
heeft het ministerie van Buitenlandse<br />
Zaken NCDO erop gewezen dat de<br />
stichting wél aanbestedingsplichtig<br />
is. Ook drie deskundigen op het gebied<br />
van aanbestedingen onderschrijven<br />
dit. NCDO heeft immers<br />
een rechtspersoonlijkheid, is opgericht<br />
in algemeen belang (het vergroten<br />
van draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking)<br />
en wordt voor<br />
meer dan 50 procent gefinancierd uit<br />
algemene middelen.<br />
Volgens hoogleraar Jan-Michiel<br />
Hebly van de Universiteit Leiden, ge-<br />
Europees aanbesteden Het kan creatiever en goedkoper<br />
PvdA’ers gunnen<br />
elkaar de klusjes<br />
Een meisje ondertekent ‘Het Akkoord van Schokland’ met Bert Koenders en Lennart Booij. BERRY STOKVIS/HH<br />
specialiseerd in aanbestedingsrecht<br />
en bouwrecht, had ook de organisatie<br />
van de Nacht van de VN aanbesteed<br />
moeten worden. Hebly stelt dat<br />
het ongeoorloofd is om opdrachten<br />
te splitsen, om zodoende onder de<br />
drempelwaarde te blijven waarbij Europees<br />
aanbesteden verplicht is.<br />
Het afgelopen jaar betaalde<br />
NCDO 148.195,46 euro voor de<br />
Nacht van de Verenigde Naties en<br />
nog eens 92.522,50 euro voor de VN<br />
Jongerenverkiezing.<br />
‘Waar het om gaat is of het één<br />
door kan gaan, zonder het ander te<br />
organiseren’, legt Hebly uit. ‘Mijns<br />
inziens kan die verkiezing van de<br />
Jongerenvertegenwoordiger niet<br />
doorgaan, zonder de Nacht van de<br />
Verenigde Naties. Die twee onderdelen<br />
kun je dus bij elkaar optellen.’ Samen<br />
is dit ruim 240.000 euro, meer<br />
dan de 211.000 euro, waarbij Europees<br />
aanbesteden verplicht is.<br />
Hoogleraar inkoopmanagement<br />
en besliskunde Jan Telgen van de<br />
Universiteit van Twente: ‘We kunnen<br />
Wat is Europees aanbesteden?<br />
<strong>De</strong> Europese Unie verplicht overheden om opdrachten boven<br />
een bepaald bedrag uit te schrijven via een procedure<br />
van aanbesteding. Dit is een inkoopmethode voor (semi-)<br />
overheden, waarbij bedrijven concurrerende offertes uitbrengen,<br />
zodat elke aanbieder in de EU een kans heeft.<br />
Wie moet er Europees aanbesteden?<br />
<strong>De</strong> nationale overheid, rijksdiensten, gemeenten, provincies<br />
en waterschappen. Maar ook publiekrechtelijke instellingen<br />
die met overheidsgeld worden gefinancierd.<br />
Sinds wanneer moeten overheden Europees aanbesteden?<br />
Europees aanbesteden bestaat al sinds de jaren zeventig.<br />
Sinds 1993 zijn er richtlijnen voor de bouw, levering van<br />
goederen en diensten. Vanaf 2004 bestaat er één EU-richt-<br />
................................................................................<br />
Nederlandse gevangenen ontvluchten zo Peru<br />
‘NEDERLANDSE AMBASSADE<br />
BETROKKEN BIJ SMOKKEL’<br />
<strong>De</strong> Nederlandse ambassade in Peru is<br />
mogelijk betrokken bij mensensmokkel.<br />
Een Peruaanse vrijwilliger van de<br />
Nederlandse ambassade in de Peruaanse<br />
hoofdstad Lima helpt tegen betaling<br />
Nederlandse gevangenen met<br />
proefverlof illegaal het land uit te<br />
vluchten. Dat blijkt volgens de Ikon uit<br />
onderzoek van het radioprogramma<br />
<strong>De</strong> Andere Wereld. Om hoeveel gevallen<br />
het gaat is niet bekend. Ook gevangenispredikant<br />
Joop Spoor van de<br />
............................................................<br />
Preek (1)<br />
Kerkgangers in Meppel hebben gisteren een<br />
dronken man de kerk uitgezet. <strong>De</strong> man stelde<br />
vragen over de inhoud van de preek.<br />
Nieuws Binnenland<br />
aannemen dat NCDO een aanbestedende<br />
dienst is.’ Hij stelt verder dat als<br />
deze bedragen aan één bedrijf zijn<br />
betaald, er inderdaad sprake is van<br />
overschrijden van de drempelwaarden.<br />
Volgens NCDO is het standpunt<br />
dat de Nacht van de VN activiteiten<br />
stichting Epafras heeft meebetaald<br />
aan ten minste één geval van mensensmokkel.<br />
‘Het is erg om te zeggen,<br />
maar ik zeg het toch maar’, zegt hij in<br />
het programma. Buitenlandse gedetineerden<br />
in Peru komen in aanmerking<br />
voor proefverlof na eenderde van hun<br />
straf, maar moeten dan wel in Peru<br />
blijven. Momenteel zitten in Peru 94<br />
Nederlanders vast wegens drugssmokkel.<br />
Gevangenen moeten voor de<br />
smokkel 4.000 dollar betalen.<br />
betreft die alleen in samenhang zouden<br />
kunnen plaatsvinden ‘niet houdbaar’.<br />
‘<strong>De</strong> Jeugdraad ontving voor de<br />
afvaardiging van jongeren als delegatieleden<br />
naar de VN afzonderlijke<br />
subsidies van het ministerie van Buitenlandse<br />
Zaken. Juist het bundelen<br />
van deze activiteiten in de Nacht van<br />
de VN gaf ze een enorme extra boost’,<br />
betoogt Helmich. ‘Daardoor lijken<br />
deze activiteiten nu juist onderdeel<br />
van eenzelfde evenement.’<br />
‘In 2007 is de opdracht om de VNjongerenverkiezing<br />
uit te voeren<br />
door ons wegens inhoudelijke redenen<br />
aan de Nationale Jeugdraad verstrekt’,<br />
legt Helmich uit. ‘<strong>De</strong> Nacht<br />
van de VN is in 2007 het enige project<br />
waarin wordt samengewerkt met<br />
BKB, waarbij sprake is van een financieringsrelatie.’<br />
Volgens Erik van Bruggen, medeoprichter<br />
van BKB is het onzin om de<br />
twee onderdelen bij elkaar op te tellen.<br />
‘Het stemmen voor jongeren<br />
naar de VN gebeurt al tientallen jaren.<br />
Dit jaar worden de verkiezing van<br />
de jongerenvertegenwoordiger en de<br />
Nacht van de VN ook door twee totaal<br />
verschillende organisaties georganiseerd.<br />
Dat lijkt me genoeg bewijs<br />
voor het feit dat het ook inhoudelijk<br />
twee totaal verschillende dingen<br />
zijn.’<br />
Vriendjespolitiek<br />
NCDO-directeur Helmich, die tevens<br />
PvdA-lid is, ontkent stellig dat er<br />
sprake zou zijn van vriendjespolitiek.<br />
‘Als directeur van NCDO heb ik heel<br />
goede contacten en werk ik samen<br />
met tal van prominenten uit vrijwel<br />
alle politieke partijen’, luidt zijn verweer.<br />
‘NCDO kiest altijd voor de partij<br />
die de gunstigste prijs-kwaliteitverhouding<br />
biedt. Maar naast de prijs<br />
zijn bijvoorbeeld ook talent, advies,<br />
creativiteit, originaliteit en betrokkenheid<br />
bij ontwikkelingssamenwerking<br />
criteria waarop wordt geselecteerd.<br />
‘Er is evenwel niemand bewust<br />
bevooroordeeld. Wij volgen de<br />
ontwikkelingen op de voet en waar<br />
nodig passen wij de regels een aanpak<br />
aan.’ 1<br />
lijn voor nationale, regionale en lokale overheden. Nederlandse<br />
wetgeving waarin staat dat aanbestedingsprocedures<br />
openbaar moeten is sinds 2005 van kracht.<br />
Vanaf welk bedrag is Europees aanbesteden verplicht?<br />
Of een opdracht Europees moet worden aanbesteed<br />
hangt af van hoeveel geld er mee is gemoeid. Voor dienstverlening<br />
aan het rijk geldt een drempel van 137.000 euro,<br />
voor decentrale overheden is dat 211.000 euro. <strong>De</strong> grens<br />
voor de bouw van grote werken is ruim 5 miljoen.<br />
Bruikbaar of wassen neus?<br />
<strong>De</strong> meningen over Europees aanbesteden zijn verdeeld.<br />
In de praktijk worden buitenlandse gegadigden zelden<br />
gesignaleerd. Voordeel is dat het de overheid dwingt om<br />
vooraf goed duidelijk te maken wat ze willen hebben.<br />
......................................<br />
KORT<br />
111<br />
Zeven raddraaiers vast na<br />
rellen bij Arena<br />
Zeven relschoppers zaten gisteren<br />
nog vast na de rellen van zaterdagavond<br />
bij de Amsterdam Arena. <strong>De</strong><br />
politie verwacht nog meer arrestaties<br />
te verrichten. Een groep van ongeveer<br />
400 Ajax-aanhangers bekogelde<br />
agenten met stenen en andere<br />
voorwerpen. Tijdens de wedstrijd<br />
Ajax-NEC scandeerde een deel van<br />
het Ajax-publiek leuzen tegen het<br />
gevoerde beleid. Na afloop probeerden<br />
raddraaiers de bestuurskamer<br />
op te zoeken. <strong>De</strong> politie kon dit voorkomen.<br />
..........................................................<br />
Preek (2)<br />
<strong>De</strong> man was samen met zijn hond naar de kerkdienst<br />
gekomen. Na een preek van de politie<br />
kon hij zijn roes uitslapen in de cel.
Binnenland Nieuws <br />
<br />
Onderwijsbegroting<br />
‘Studenten mogen<br />
niet de dupe zijn’<br />
Novum<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Studenten mogen niet de dupe worden<br />
van de begrotingsproblemen van<br />
minister van Onderwijs Ronald Plasterk.<br />
Verder zou het geld dat hij nodig<br />
heeft om de salarissen van leraren<br />
te verhogen niet volledig door zijn<br />
eigen ministerie moeten worden opgehoest,<br />
aangezien de hele samenleving<br />
ervan profiteert. Dat stelde Sijbolt<br />
Noorda, de voorzitter van de<br />
vereniging van universiteiten VSNU,<br />
gisteren in het televisieprogramma<br />
Buitenhof.<br />
Vorige maand adviseerde een commissie<br />
onder leiding van Rinnooy<br />
Kan om de salarissen van leraren te<br />
verhogen. Dit plan kost 1,1 miljard<br />
euro per jaar. In de rijksbegroting is<br />
hiervoor geen geld gereserveerd. Plasterk,<br />
die het advies wil opvolgen, onderzoekt<br />
nu de mogelijkheden om<br />
daar geld voor vrij te maken. 1<br />
Slotervaart<br />
Tieners opgepakt<br />
met fles benzine<br />
Novum<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Drie tieners zijn zaterdagavond in<br />
Amsterdam-West gearresteerd met<br />
een colafles met benzine. Agenten<br />
zagen hen de fles vullen bij een<br />
pompstation en roken onraad. <strong>De</strong><br />
verdachten zijn 16, 17 en 19 jaar en<br />
wonen in Amsterdam-West. Ze zijn al<br />
langer bekend bij de politie en zitten<br />
voorlopig vast. Sinds maandagavond<br />
zijn in en rondom het stadsdeel Slotervaart<br />
elke avond auto’s in brand<br />
gestoken. Ook zaterdag brandden<br />
tenminste vier auto’s uit. Het was de<br />
zesde opeenvolgende dag dat dit gebeurde<br />
sinds een agente een Amsterdammer<br />
van Marokkaanse afkomst<br />
doodschoot, nadat hij de agente en<br />
een collega had neergestoken. 1<br />
Weer vier auto’s uitgebrand. WFA<br />
.....................................<br />
KORT<br />
111<br />
Verdachte vlotongeluk<br />
Kruidvat-uitje vrijgelaten<br />
<strong>De</strong> eigenaar van het bedrijf in het<br />
Gelderse Rekken dat vlottochten organiseert,<br />
is zaterdagavond vrijgelaten.<br />
Zijn compagnon was niet opgepakt,<br />
maar is zaterdag wel verhoord,<br />
laat advocaat Wim Anker weten. Vorige<br />
maand kwamen twee vrouwen<br />
om het leven toen het vlot waarop ze<br />
zaten bij een stuw omsloeg. <strong>De</strong> twee<br />
worden verdacht van dood door<br />
schuld. Anker is niet te spreken over<br />
de gang van zaken. Volgens hem was<br />
het niet nodig zijn cliënt op te pakken.<br />
.....................................<br />
Tips?<br />
Heeft u tips voor de<br />
redactie? Mail naar:<br />
binnenland@depers.nl<br />
Het ziet er leuk en aardig uit maar pas op, de poppenwereld is keihard. SIMONE BEST<br />
Barbie-beurs Een originele doos kost je zo honderd euro meer<br />
Ook mannen zijn Barbie-verslaafd<br />
Honderden euro’s leggen liefhebbers<br />
neer voor retro-Barbies. Met de<br />
poppen is het ook goed versieren.<br />
Dirk Jacob Nieuwboer<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Eerst maar even een waarschuwing.<br />
‘Is dit je eerste keer?’, vraagt Barbieverzamelaarster<br />
Carola Rau. ‘Alsjeblieft.<br />
Kijk uit. Begin er niet aan.’<br />
Het ziet er allemaal zo leuk en aardig<br />
uit, maar laat niemand je iets<br />
wijsmaken: de poppenwereld is keihard.<br />
Rozengeur en maneschijn lijkt<br />
het, een roze en kanten droomwereld,<br />
maar de echte verzamelaars<br />
voeren bikkelharde gevechten.<br />
‘Het is een en al drama’, legt ‘ superverzamelaar’<br />
Stephen uit. Hij<br />
<br />
<br />
o /o<br />
<br />
op je abonnement.*<br />
Actie<br />
voordeel<br />
t/m 31.12.2007<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Simply Closer<br />
<br />
<br />
<br />
kwam gisteren speciaal uit New York<br />
voor de jaarlijkse beurs Barbie in<br />
Amsterdam. Laatst was hij nog op<br />
een beurs (ook een ‘ biggy’) in Parijs<br />
en binnenkort zit hij weer in Londen.<br />
‘Ik heb mensen zien huilen als ze een<br />
pop in handen krijgen.’<br />
Fans zoals Stephen gooien er jaarlijks<br />
duizenden euro’s per jaar tegenaan.<br />
Maandenlang leven ze toe naar<br />
de presentatie van nieuwe exemplaren.<br />
Niet alleen van Barbies maar ook<br />
van andere modepoppen.<br />
Van ontwerper Jason Wu bijvoorbeeld,<br />
die onder andere poppen<br />
maakt van travestiet Ru Paul. ‘99 percent<br />
plastic, 1 percent woman’ staat<br />
op de dozen. Ook populair: de Sybarites,<br />
poppen die de veelreizende upperclass<br />
uitbeelden. Van sommige<br />
<br />
2 GB micro-<br />
SD-card.<br />
Samsung<br />
G600.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
poppen wordt maar één exemplaar<br />
gemaakt. En als je die in handen<br />
hebt: ‘Oh, dat is zo fijn’, zegt Stephen.<br />
‘Het voelt heerlijk gewoon. Fantastisch.’<br />
Carola Rau laat glunderend haar<br />
nieuwe Barbie zien. Ze had al vijf vergelijkbare<br />
maar die konden niet aan<br />
de nieuwe aanwinst tippen. Daar had<br />
ze best 895 euro voor over.<br />
‘Mijn nieuwe Barbie heeft veel<br />
meer lipstick’, legt de Duitse de finesses<br />
van haar hobby uit. ‘Daarom betaal<br />
je er ook meer voor. Als de Barbie<br />
in een originele doos zit, kost hij zo<br />
honderd euro meer. En als het plasticje<br />
nog om het haar zit komen er<br />
nog tientallen euro’s bij. Ik zei toch<br />
al: begin er maar niet aan.’<br />
En dan valt het de laatste jaren nog<br />
<br />
Bluetooth<br />
Stereo Head-<br />
set BH-604.<br />
Nokia N95.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
mee met de Barbie-gekte. Dankzij internet<br />
kunnen de verzamelaars nu<br />
het hele jaar in de hele wereld toeslaan.<br />
Dat heeft de prijzen gedrukt. Eén<br />
voorbeeldje: voor een Barbie uit de<br />
platinumserie met veel glitters betaalde<br />
je vroeger 2000 euro. Nu staat<br />
zij voor 300 te koop.<br />
Toch struint Stephen nog altijd<br />
liever de beurzen af. ‘Ik ben een heteroseksueel’,<br />
legt hij uit. Hij kijkt erbij<br />
met een blik van: ‘Dat had je niet gedacht<br />
hè?’ Barbie blijkt niet alleen<br />
een hobby, maar ook lokmiddel. ‘Je<br />
komt veel makkelijker met vrouwen<br />
in contact’, legt hij zijn tactiek uit. ‘Je<br />
praat over elkaars poppen. Je bekijkt<br />
elkaars verzamelingen. En dan, ja,<br />
van het een komt het ander.’ 1<br />
5<br />
Sony Ericsson<br />
K810i.
6<br />
<br />
<br />
Onderzoek<br />
Populaire<br />
puber is niet<br />
altijd aardig<br />
Floor van Dijck<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Slecht nieuws voor minister Klink<br />
van Volksgezondheid: stiekem roken<br />
of experimenteren met drank maakt<br />
jongeren populair, zo blijkt uit onderzoek<br />
waarop socioloog Jan Kornelis<br />
Dijkstra vandaag promoveert.<br />
Uit het onderzoek blijkt dat populaire<br />
jongeren vaak geen lieverdjes<br />
zijn. Een combinatie van positieve<br />
eigenschappen met negatief, asociaal<br />
gedrag scoort goed. Bijvoorbeeld een<br />
knappe jongen die goed is in sport,<br />
maar die tegelijk met drank experimenteert<br />
of anderen pest.<br />
Dijkstra: ‘Positieve factoren als<br />
knap, sportief of intelligent gevonden<br />
worden, zijn het belangrijkst,<br />
maar agressie of alcohol- en drugsgedrag<br />
dragen vaak wel bij aan die populariteit.‘<br />
Anonieme Idols<br />
Alleen antisociaal gedrag is niet genoeg:<br />
iemand die niet knap is, en wel<br />
agressief, wordt juist vervelend gevonden.<br />
‘Maar als je al populair bent,<br />
is het weer nuttig je tanden te laten<br />
zien.’<br />
Meer dan 3.000 middelbare scholieren<br />
werd gevraagd met wie in de<br />
klas jongeren zich graag inlaten.<br />
Dijkstra: ‘We lieten jongeren elkaar<br />
nomineren, een soort anonieme<br />
Idols. We vroegen ze klasgenoten te<br />
beoordelen op onder meer leuk,<br />
knap, pestgedrag, vechtgedrag. Dat<br />
geeft een duidelijk inzicht in wie er<br />
hoog scoren op populariteit.’<br />
<strong>De</strong> onderzoeker onderscheidt<br />
twee vormen van status. Bij de vriendelijke<br />
variant worden de jongeren<br />
echt leuk gevonden. Bij de dominante<br />
vorm roepen de populaire tieners<br />
ambigue gevoelens op bij de klasgenoten:<br />
ze willen erbij horen maar ze<br />
vinden hem of haar niet leuk.<br />
Eigen geslacht<br />
Nog een conclusie: de competitie is<br />
alleen binnen het eigen geslacht.<br />
Leuk gevonden worden door de andere<br />
sekse draagt niet bij aan populariteit<br />
binnen de eigen sekse. Ook is er<br />
een groep die er niet aan meedoet.<br />
‘Die hebben andere doelen, zoals<br />
goed zijn op school.’<br />
Het onderzoek van Dijkstra is onderdeel<br />
van het ‘Trails- onderzoek,<br />
waarvoor 2.000 jongeren uit Noord-<br />
Nederland veertien jaar worden gevolgd.<br />
1<br />
Ruud Lubbers Johann OIav Koss Jan Pronk<br />
NT Gent Joris Luyendijk Laidback Luke<br />
Bert Koenders en vele, vele anderen<br />
C-Mon & Kypski en<br />
de Amsterdam Klezmer Band<br />
NACHT<br />
VAN<br />
DE<br />
Zou Bilal B. te redden zijn geweest<br />
als tijdens zijn detentie in 2003 al<br />
aandacht was geweest voor zijn<br />
psychische problemen? En hoe<br />
moet het verder met de 14-jarige<br />
Hüseyin die onlangs zijn 16-jarige<br />
klasgenoot Youssef doodstak? Voer<br />
voor psychologen.<br />
Merel van Leeuwen<br />
UTRECHT<br />
...<br />
‘Zo’n 1.600 tbs-patiënten verblijven<br />
in bijzondere klinieken, maar een<br />
veelvoud daarvan zit met een ernstige<br />
stoornis in een gewone gevangenis.<br />
Dat vinden wij buitengewoon ongewenst<br />
en daar moet iets aan gebeuren’,<br />
stelt Erik Heijdelberg. Hij geeft<br />
leiding aan het Nederlands Instituut<br />
voor Forensische Psychiatrie en Psychologie<br />
(NIFP).<br />
Volgens Heijdelberg heeft de geestelijke<br />
gezondheidszorg lange tijd<br />
onvoldoende aandacht gehad voor<br />
deze groep. ‘Onze psychologen en<br />
psychiaters zien binnen de gevangenissen<br />
veel mensen met een verwaarloosde<br />
diagnostiek. Dat is in veel ge-<br />
vallen jammer, omdat je daar al eerder<br />
iets aan had kunnen doen. Er is<br />
veel langs elkaar heen gewerkt, maar<br />
dat pakken we nu aan, samen met de<br />
GGZ. Mensen mogen niet meer tussen<br />
het wal en schip raken, ook niet<br />
als ze korte tijd vastzitten, wat voor de<br />
meeste gedetineerden geldt.’<br />
Ook na hun detentie blijft de GGZ<br />
verantwoordelijk voor hun zorg. Onlangs<br />
is in een gevangenis in Maastricht<br />
het eerste zorgcentrum geopend<br />
waar de GGZ en het NIFP met<br />
elkaar gaan samenwerken. Volgend<br />
jaar openen nog vier van deze centra.<br />
Waar ook meer aandacht voor<br />
moet komen, zijn de culturele achtergronden<br />
van gedetineerden. Heijdelberg<br />
vertelt dat de mensen van het<br />
NIFP al veel met antropologen samenwerken<br />
om de psychische problemen<br />
bij iedereen goed te onder-<br />
VN<br />
Woensdag 24 oktober 17.45 - 02.00 uur<br />
Melkweg • Cinecenter • SugarFactory Amsterdam<br />
Info, programma, kaartverkoop: www.dewereldvandevn.nl<br />
Kaarten winnen?<br />
Mail naar vn@bkb.nl, onder vermelding van '<strong>De</strong> <strong>Pers</strong>'.<br />
Onder de inzenders worden 10 keer 2 kaarten verloot!<br />
kennen, maar dat vereist specifieke<br />
vaardigheden. ‘Wij verzorgen ook de<br />
psychische bijstand in de uitzetcentra.<br />
Daar zitten alleen maar buitenlanders.<br />
<strong>De</strong> meesten hebben, logisch,<br />
last van stress door hun situatie, maar<br />
er zitten ook mensen met achterliggende<br />
psychiatrische problemen. Die<br />
moet je wel weten te herkennen en<br />
..............................................................................<br />
Rustig verloop<br />
GEEN TEGENACTIE BIJ<br />
VERGADERING RECHTSE NVB<br />
Veertig leden van de extreemrechtse<br />
Nationalistische Volksbeweging (NVB)<br />
hebben zaterdagmiddag vergaderd in<br />
Velsen-Noord. Er zijn geen acties besproken<br />
na het debacle vorige maand<br />
in Amsterdam waarbij drie NVB’ers<br />
gewond raakten. <strong>De</strong> extreemlinkse<br />
AntiFascistische Aktie (AFA) hield geen<br />
tegendemonstratie. Mogelijk bereiden<br />
ze zich voor op een demonstratie<br />
van de Nederlandse Volksunie, zaterdag<br />
in Arnhem.<br />
............................................................<br />
Slapen (1)<br />
Een beschonken Limburger heeft zaterdagmorgen<br />
tevergeefs geprobeerd een band van zijn<br />
auto te verwisselen. <strong>De</strong> man viel in slaap.<br />
HH<br />
Nieuws Binnenland<br />
Forensische psychiatrie Instituut wil niet dat mensen nog tussen wal en schip raken<br />
Meer aandacht nodig voor<br />
gestoorde gevangenen<br />
‘Veel patiënten<br />
met een ernstige<br />
stoornis zitten in<br />
gewone gevangenis’<br />
Erik Heijdelberg: ‘<strong>De</strong> culturele achtergrond telt ook.’ MICHAEL KOOREN<br />
dat moet in de opleidingen worden<br />
meegenomen.’<br />
Het NIFP is begin 2006 ontstaan<br />
uit een fusie van het Pieter Baan Centrum<br />
(PBC) en negentien forensisch<br />
psychiatrische diensten. En die fusie<br />
heeft volgens Heijdelberg alleen<br />
maar voordelen opgeleverd: meer samenwerking<br />
met de reclassering en<br />
jeugdzorg en iedereen werkt meer<br />
volgens een vaste werkwijze. Toch<br />
blijft het PBC een geval apart door<br />
zijn exclusieve taak, de 24-uursobservatie<br />
van de psyche van verdachten in<br />
opdracht van het Openbaar Ministerie.<br />
<strong>De</strong> onderzoekers van het PBC adviseren<br />
de rechters bij de vraag of iemand<br />
wel of niet voor tbs-behandeling<br />
in aanmerking komt.<br />
Heijdelberg merkt dat het steeds<br />
vaker voorkomt dat verdachten weigeren<br />
mee te werken aan het zeven<br />
weken durende onderzoek. ‘Je ziet<br />
Steeds vaker<br />
werken verdachten<br />
niet mee aan<br />
het onderzoek<br />
mensen gaan rekenen, de verdachte<br />
en zijn advocaat. Zit er levenslang in?<br />
Nee, dan mik ik op een paar jaar celstraf<br />
en niet op tbs. Soms zie je dat<br />
mensen heel duidelijk de instructie<br />
meekrijgen van hun advocaat om<br />
niet met ons mee te werken en daar<br />
zet ik mijn vraagtekens bij. Stel dat<br />
iemand een hele ernstige stoornis<br />
heeft. Je kunt je afvragen of zo’n<br />
raadsman dan in het belang van zijn<br />
cliënt handelt door zó de behandeling<br />
van de mogelijke ziekte te voorkomen.<br />
En dan heb ik het nog niet<br />
eens over het belang van de samenleving.<br />
Het belemmert ons niet in ons<br />
werk, maar we betreuren het soms<br />
wel. In die gevallen kunnen we de<br />
rechtbank namelijk minder goed<br />
voorlichten.’<br />
Heijdelberg is groot voorstander<br />
van het huidige tbs-systeem. Ook internationaal<br />
wordt naar Nederland<br />
gekeken. Vrijdag had de directeur nog<br />
hoog bezoek uit Frankrijk. <strong>De</strong> overheid<br />
daar wil een tbs-kliniek openen<br />
naar Nederlands voorbeeld.<br />
‘Frankrijk heeft niet zo’n verfijnd<br />
systeem van zorg voor gedetineerden<br />
met ernstige stoornissen. Het is kostbaar,<br />
maar het is de Franse overheid<br />
blijkbaar wat waard om ons systeem<br />
over te nemen. Het levert de maatschappij<br />
uiteindelijk ook heel veel<br />
op, namelijk dat de kans op herhaling<br />
wordt voorkomen, of in ieder<br />
geval verminderd.’ 1<br />
.....................................<br />
KORT<br />
111<br />
Amsterdam gaat ouders<br />
tuig korten op bijslag<br />
Amsterdam wil onwillige ouders van<br />
probleemjongeren korten op hun<br />
kinderbijslag. Het geld wordt dan<br />
besteed aan een gezinscoach. Nadat<br />
minister van Binnenlandse Zaken<br />
Guusje ter Horst had gezegd dat dit<br />
mogelijk is, heeft de Amsterdamse<br />
wethouder Lodewijk Asscher besloten<br />
het plan zo snel mogelijk uit te<br />
werken. Amsterdam wil de ouders<br />
van kinderen op deze manier aanspreken<br />
op hun verantwoordelijkheid.<br />
Rotterdam is ook bezig met het<br />
opstellen van een zelfde soort plan.<br />
..........................................................<br />
Slapen (2)<br />
Het lukte de man nog om de auto op te krikken.<br />
Hij klom even achter het stuur en viel in slaap.<br />
Zijn rijbewijs bleek al eerder ingenomen te zijn.
Buitenland Nieuws <br />
<br />
Chinees Centraal Comité<br />
Vier Chinese politici weg<br />
Novum/AP<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Uit het Centraal Comité van de Chinese<br />
communistische partij verdwijnen<br />
vier kopstukken, onder wie de<br />
politiek machtige vicepresident, Zeng<br />
Qinghong en de minister van <strong>De</strong>fensie.<br />
Vermoedelijk worden de vier vervangen<br />
door jongere partijleden. Nu<br />
Zeng uit het Centraal Comité is verdwenen,<br />
betekent dat dat hij geen<br />
deel kan uitmaken van het machtige<br />
Politbureau of het Permanente Comité,<br />
de organen die in China de<br />
dienst uitmaken. <strong>De</strong> conclusie is dan<br />
ook dat president Hu Jintao door het<br />
vertrek van de oude garde meer macht<br />
krijgt. Bij de opening van het partijcongres<br />
zei Hu dat hij de overheid<br />
.......................................................................................................................................................................................................<br />
FRANS<br />
VERHAGEN<br />
opener en ontvankelijker wil maken<br />
en de economische groei aan banden<br />
wil leggen om economische stabiliteit<br />
te bereiken. <strong>De</strong> communistische<br />
partij zal, zonder haar monopolie op<br />
de politieke macht op te geven, beter<br />
naar de bevolking gaan luisteren, aldus<br />
Hu.<br />
Het is de bedoeling dat Hu op het<br />
congres voor een tweede termijn van<br />
vijf jaar als partijleider wordt herkozen.<br />
Er wordt met spanning uitgekeken<br />
naar nieuwe benoemingen, omdat<br />
Hu’s invloed binnen de partij kan<br />
worden afgemeten aan het aantal getrouwen<br />
dat hij op belangrijke posities<br />
weet te manoeuvreren. Behalve<br />
partijleider en president is Hu voorzitter<br />
van het partijcomité dat leiding<br />
geeft aan het 2,3 miljoen man tellende<br />
Volksbevrijdingsleger. 1<br />
Spanning Atoomprogramma<br />
Cheney dreigt met<br />
maatregelen Iran<br />
Novum/AP<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Als Iran vasthoudt aan zijn huidige<br />
koers dan zijn de Verenigde Staten en<br />
andere landen bereid ‘ernstige’ maatregelen<br />
te nemen. Dat heeft de Amerikaanse<br />
vice-president Dick Cheney<br />
gisteren gezegd in een toespraak voor<br />
het Washington Institute for Near<br />
East Studies. Cheney noemde niet<br />
expliciet militaire actie als een mogelijkheid.<br />
‘Iran is duidelijk bezig technologie<br />
te bemachtigen die het in staat<br />
stelt een atoomwapen te bouwen’, zei<br />
Cheney gisteren. Ook poogt het land<br />
volgens hem door ‘vertragingen en<br />
bedrog’ tijd te winnen. <strong>De</strong> VS zullen<br />
niet toestaan dat Iran een kernwapen<br />
bemachtigt. <strong>De</strong> Amerikaanse retoriek<br />
tegen Iran wordt steeds heftiger. President<br />
George Bush zei onlangs dat<br />
een nucleair Iran tot een <strong>De</strong>rde Wereldoorlog<br />
kan leiden.<br />
‘Het ultieme doel van Iran is zichzelf<br />
op te werken tot de grootmacht<br />
van het Midden-Oosten en een vrij<br />
Irak te ondermijnen’, zei Cheney. Teheran<br />
wil volgens hem dat Irak zwak<br />
blijft. Ook zou Iran direct verantwoordelijk<br />
zijn voor de dood van<br />
Amerikaanse soldaten in Irak. <strong>De</strong> VS<br />
en andere landen beschuldigen Iran<br />
ervan dat het streeft naar de productie<br />
van kernwapens. Iran zegt dat zijn<br />
atoomprogramma slechts vreedzame<br />
doeleinden dient . 1<br />
Dick Cheney, bereid om ‘ernstige maatregelen’ tegen Iran nemen. AP<br />
Dit jaar maakte de Hard Werkende<br />
Nederlander zijn debuut<br />
als politieke term. Uitstekend<br />
bedacht. Wie is dat<br />
nou niet? Beter dan het licht denigrerende<br />
Jan Modaal. En stoort u zich aan<br />
dit soort inhoudsloze nonsens? Geeft<br />
niet, dan hoort u toch niet tot de doelgroep.<br />
Amerikanen hebben ook zoiets. Daar<br />
maakt zowat iedereen deel uit van de<br />
middenklasse, althans 85 procent van<br />
alle Amerikanen rekent zichzelf daartoe.<br />
Vandaar dat alle presidentskandi-<br />
..........................................................<br />
Gemengde universiteit<br />
<strong>De</strong> Saoedische koning Abdullah heeft gisteren<br />
de eerste steen gelegd voor de eerste staatsuniversiteit<br />
voor zowel mannen als vrouwen.<br />
Redactie buitenland<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Benazir Bhutto heeft gisteren gewonden<br />
van de aanslag in Pakistan in het<br />
ziekenhuis bezocht. Bij de aanslag,<br />
tijdens een rijtour van oud-premier<br />
Bhutto, kwamen vrijdag zeker 136<br />
mensen om het leven.<br />
Het bezoek van Bhutto aan het<br />
ziekenhuis duurde al met al een kwartier.<br />
Ze gaf geld en zei haar strijd voor<br />
In de middenklasse<br />
Bhutto praatte gisteren met gewonden van de mislukte aanslag op haar leven. . AP<br />
Pakistan Onderzoek naar aanslag<br />
Bhutto vraagt buitenland om hulp<br />
Redactie buitenland<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Een zwaar verdeeld Zwitserland heeft<br />
gisteren een nieuw parlement gekozen<br />
en het lijkt erop dat de politieke<br />
verhoudingen in grote lijnen ongewijzigd<br />
blijven, ondanks de geruchtmakende<br />
campagnes. <strong>De</strong> definitieve<br />
uitslagen worden vanmorgen verwacht.<br />
<strong>De</strong> rechtse Zwitserse Volkspartij<br />
(SVP), die onlangs voor opschudding<br />
zorgde met een voor velen aanstootgevende<br />
campagneposter, heeft volgens<br />
de eerste peilingen 29 procent<br />
van de stemmen behaald. Dat is een<br />
winst van 2 procent. <strong>De</strong> partij, onder<br />
leiding van de 67-jarige miljardair<br />
Christoph Blocher, de huidige minis-<br />
daten zich tot hen richten. U begrijpt,<br />
de middenklasse heeft het moeilijk.<br />
Hoge lasten, een inhalige en slecht<br />
presterende overheid. Klinkt bekend.<br />
Cijfermatig gezien moet een groot deel<br />
van die Amerikanen lijden aan zeer<br />
vals klassenbewustzijn. <strong>De</strong> mediaan<br />
van het Amerikaanse gezinsinkomen<br />
is namelijk 48.201 dollar: de helft verdient<br />
meer, de helft verdient minder.<br />
Lijkt aardig maar dit getal versluiert<br />
enorme inkomensverschillen: 19 procent<br />
verdient meer dan 100.000 dollar,<br />
28 procent minder dan 25.000 dollar.<br />
............................................................<br />
mensenrechten niet op te zullen geven,<br />
aldus een dokter. Ze werd uitgewuifd<br />
door circa honderd aanhangers.<br />
Bhutto keerde vorige week terug<br />
naar Pakistan na acht jaar ballingschap.<br />
Ze kon terugkeren doordat<br />
president Pervez Musharraf haar amnestie<br />
gaf voor aanklachten wegens<br />
corruptie. Voor de aanslag, waarbij<br />
meerdere explosieven ontploften,<br />
zijn inmiddels drie verdachten gearresteerd<br />
in de provincie Punjab. Vol-<br />
ter van Justitie, veroorzaakte rellen<br />
met een anti-immigratiecampagne.<br />
Op de poster is de Zwitserse vlag te<br />
zien met daarop drie witte schapen<br />
die een zwart schaap het land uit<br />
schoppen uit naam van de veiligheid.<br />
Volgens de SVP is hier geen sprake<br />
van racisme of xenofobie, maar wordt<br />
het standpunt verbeeld dat criminele<br />
illegalen het land dienen te worden<br />
uitgezet. <strong>De</strong> SVP werd vier jaar geleden<br />
de grootste partij.<br />
<strong>De</strong> Zwitserse Sociaal-<strong>De</strong>mocratische<br />
Partij (SPS), momenteel na de<br />
SVP de grootste partij, reageerde op<br />
de campagne met de publicatie van<br />
een eigen poster. Daarop staan drie<br />
schapen die een geit met het hoofd<br />
van Blocher uitzetten. <strong>De</strong> SPS verloor<br />
gisteren negen zetels, maar blijft met<br />
Volgens de econoom Robert Frank valt<br />
het de Amerikaanse middenklasse<br />
steeds moeilijker het leven te leiden<br />
waarvan ze menen dat het bij hen<br />
hoort. Inkomens stagneren terwijl de<br />
kosten voor huizen, scholen, auto’s en<br />
ziekteverzekeringen stijgen.<br />
Tweeverdieners anno nu houden minder<br />
over dan een eenverdiener in 1970.<br />
Bovendien zitten ze tot over hun oren<br />
in de schulden, vooral omdat ze te<br />
duur wonen, want voor een goede<br />
school moet je verhuizen naar een<br />
duurdere wijk. Toen deze zomer de<br />
perschef van het Witte Huis opstapte<br />
omdat hij in Washington van 168.000<br />
dollar niet kon rondkomen, was daar<br />
veel begrip voor.<br />
gens een politiewoordvoerder hebben<br />
de drie iets te maken met de auto<br />
die door een van de aanvallers werd<br />
gebruikt.<br />
Bhutto riep gisteren de internationale<br />
gemeenschap op te helpen bij<br />
het onderzoek naar de mislukte aanslag<br />
op haar leven. Ondanks de arrestatie<br />
van de verdachten en de verspreiding<br />
van compositietekeningen<br />
is er volgens Pakistaanse media nog<br />
geen doorbraak in het onderzoek. 1<br />
Verkiezingen<br />
Zwitserland kiest na felle campagnes<br />
Spraakgebrek<br />
Het is vandaag Wereldstotterdag. Om de aandacht<br />
op spraakgebreken te richten. Beroemde stotteraars<br />
zijn Marilyn Monroe en Winston Churchill.<br />
19 procent van de stemmen de tweede<br />
partij. <strong>De</strong> Groenen profiteerden<br />
van een in toenemende mate milieubewuste<br />
bevolking, en boekten gisteren<br />
een kleine winst. Ze behaalden 10<br />
procent van de stemmen.<br />
Blocher heeft zich bij zijn collega’s<br />
in de Bondsraad impopulair gemaakt<br />
met zijn campagnes tegen de Verenigde<br />
Naties en de Europese Unie. Volgens<br />
Blocher strookt de geest van<br />
deze organisaties niet met Zwitserse<br />
waarden als onafhankelijkheid en<br />
neutraliteit. Zijn critici zeggen dat<br />
Blochers anti-immigratiebeleid in<br />
strijd is met de humanitaire traditie<br />
van Zwitserland als oprichter van het<br />
Internationale Rode Kruis en als toevluchtsoord<br />
voor mensen die waar<br />
ook ter wereld worden vervolgd. 1<br />
Zelfs bij de <strong>De</strong>mocratische Partij.<br />
Daar belooft iedereen angstvallig dat<br />
gezinnen met inkomens onder de<br />
200.000 dollar niets te vrezen hebben.<br />
<strong>De</strong> vraag blijft natuurlijk waarom<br />
mensen die pakweg 30.000 dollar<br />
verdienen, zich net zo goed middenklasse<br />
voelen als degenen die twee,<br />
drie of vijf maal zo veel verdienen.<br />
Het is waar dat Amerikanen optimistischer<br />
zijn dan Nederlanders en<br />
graag een voorschotje nemen op hun<br />
toekomst als middenklasser. Maar<br />
vooral is het de kracht van de inhoudsloze<br />
term.<br />
Het zijn allemaal Hard Werkende<br />
Amerikanen, ziet u. 1<br />
...............................................................................<br />
Dure hond<br />
Een in Colombia ontvoerde herdershond is weer bij zijn baasje<br />
terecht, zonder dat daarvoor het geëiste losgeld van 245.000 euro is<br />
betaald. <strong>De</strong> politie wist de ontvoerders te overmeesteren.<br />
7
Challenges are there to be<br />
taken up. Even more if you<br />
are really talented and want<br />
to navigate towards a great<br />
career. In this case the TomTom<br />
Challenge is defi nitely for you<br />
because the TomTom Challenge is the<br />
best way to apply for a job at an inspiring<br />
and globally operating organization: TomTom!<br />
At TomTom we aim to surprise the world time and<br />
time again with superior products and services which<br />
help our customers to navigate easier and perform better.<br />
To continue to keep up and where possible improve our superior service<br />
and products we are constantly looking for skilled and talented colleagues.<br />
We will test your skills and competencies during the TomTom Challenge.<br />
Apply before October 26th<br />
GO TO: TOMTOMCHALLENGE.COM<br />
A GREAT OPPORTUNITY TO MOVE ON WITH YOUR CAREER
Buitenland Nieuws <br />
<br />
Verenigde Staten Ouders van Bobby Jindal kwamen uit India, op zoek naar de Amerikaanse droom<br />
Louisiana krijgt eerste niet-blanke gouverneur<br />
Een primeur voor Louisiana:<br />
Bobby Jindal, zoon van Indiase<br />
immigranten, wordt de eerste<br />
niet-blanke gouverneur van deze<br />
zuidelijke Amerikaanse staat.<br />
Melinda <strong>De</strong>slatte/AP<br />
BATON ROUGE<br />
...<br />
‘Mijn vader en moeder kwamen naar<br />
dit land op zoek naar de Amerikaanse<br />
droom’, zei Bobby Jindal na zijn verkiezing<br />
als gouverneur van Louisiana<br />
tegen een blije menigte. ‘En ze hebben<br />
haar gevonden, hier in Louisiana.’<br />
Jindal (36) is niet alleen de eerste<br />
niet-blanke gouverneur in de zuidelijke<br />
staat maar bovendien de jongste<br />
gouverneur ooit. Vier jaar geleden<br />
trok hij nog aan het kortste eind. Wel<br />
won hij een zetel in het Congres voor<br />
New Orleans, maar iedereen rekende<br />
op een tweede poging. Zijn voorgangster<br />
Kathleen Blanco had zich niet<br />
herkiesbaar gesteld. Ze had veel kritiek<br />
gekregen na haar slappe reactie<br />
..............................................................................<br />
..........................................................<br />
op de orkaan Katrina, in 2005.<br />
<strong>De</strong> race om het gouverneurschap<br />
was een van de duurste in de geschiedenis<br />
van Louisiana. Jindal haalde<br />
7,7 miljoen euro op, zijn naaste belager<br />
John Georges en Walter Boasso<br />
respectievelijk 7 en 3,5 miljoen.<br />
Het komt in het zuiden van de Verenigde<br />
Staten niet vaak voor dat een<br />
etnische minderheid doorstoot naar<br />
een dergelijke openbare functie. Zestien<br />
jaar geleden nog maar wilde David<br />
Duke gouverneur worden. Duke<br />
was voorheen de leider van de racistische<br />
Ku Klux Klan. <strong>De</strong> gouverneurszetel<br />
ging overigens aan zijn neus<br />
voorbij. Sommige zwarte politieke<br />
leiders klaagden zaterdag over stembusproblemen<br />
in New Orleans. Veel<br />
mensen zijn na de orkaan Katrina<br />
verhuisd. Zij aan wie de post is doorgestuurd,<br />
moeten stemmen in het<br />
district waar ze nu wonen. Dat schept<br />
verwarring. 1<br />
Bobby Jindal met zijn vrouw Supriya<br />
en zijn zoon Shaan Robert. AP<br />
Groot-Brittannië Beveiligingscamera’s voldoen vaak niet<br />
Big Brother ziet niet meer zo goed<br />
Redactie buitenland<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
In Groot-Brittannië wordt zowat alles<br />
in de openbare ruimte in de gaten gehouden<br />
door de overheid. Burgers<br />
zouden gemiddeld circa driehonderd<br />
keer per dag worden vastgelegd op<br />
band, om zo zware misdaad en terrorisme<br />
tegen te gaan. Nu blijkt echter<br />
dat 80 procent van de beelden van<br />
de CCTV-camera’s (closed circuit television)<br />
zo’n slechte kwaliteit hebben<br />
dat de politie er niks mee kan.<br />
Uit een gezamenlijk onderzoek<br />
van de politie en het ministerie van<br />
Binnenlandse Zaken blijkt bovendien<br />
dat de meeste camera’s ook nog<br />
eens op de verkeerde plaats hangen.<br />
Het onderzoek, het allereerste<br />
naar dit onderwerp, toont aan dat de<br />
autoriteiten geen flauw idee hebben<br />
van de hoeveelheid camera’s die het<br />
land telt. Er zouden meer dan 4,2<br />
miljoen camera’s hangen, maar dat<br />
blijkt niet meer dan een slag in de<br />
lucht te zijn.<br />
<strong>De</strong> meeste camera-netwerken, zo<br />
staat in het rapport, dienen als wapen<br />
in de strijd tegen grootschalige kleine<br />
criminaliteit in de stadscentra. <strong>De</strong><br />
politie constateert echter dat de camera’s<br />
in winkelcentra en treinstati-<br />
ons nu wel grote menigten in beeld<br />
brengen, maar nauwelijks helpen bij<br />
het opsporen van criminaliteit.<br />
Daar komt nog eens bij dat overheden<br />
de camera’s vaak gebruiken<br />
om een centje bij te verdienen. Het is<br />
bijvoorbeeld ook een manier om<br />
buslijnen in de gaten te houden of<br />
bedrijventerreinen te bewaken.<br />
<strong>De</strong> politie klaagt verder over de<br />
kwaliteit van de beelden. <strong>De</strong>ze is ‘verre<br />
van ideaal’ voor het identificeren<br />
Katholieke kerk moet bruggen slaan<br />
PAUS BENEDICTUS KEURT<br />
RELIGIEUS GEWELD AF<br />
Paus Benedictus heeft religieuze leiders<br />
opgeroepen nooit geweld te<br />
gebruiken onder het mom van een<br />
godsdienst – religie mag geen vehikel<br />
voor geweld zijn, zei de in 2005<br />
aangetreden leider van de katholieke<br />
kerk. Hij deed zijn uitspraken op een<br />
vredesbijeenkomst in Napels, waar<br />
geestelijken van diverse religies aanwezig<br />
waren. <strong>De</strong> katholieke kerk wil,<br />
zo zei de paus, bruggen slaan door de<br />
dialoog aan te blijven gaan.<br />
Het weer<br />
Antwerpen: 10°C / -3°C, zonnig<br />
Paramaribo: 33°C / 22°C, licht bewolkt<br />
Sofia: 13°C / 7°C, licht bewolkt<br />
Engelse burgers worden zo’n 300 keer per dag vastgelegd. AP<br />
AP<br />
van verdachten. Ook merkt ze op dat<br />
de beelden vaak al na veertien dagen<br />
vernietigd worden, terwijl eigenlijk<br />
de bedoeling was om ze 31 dagen te<br />
bewaren.<br />
<strong>De</strong> CCTV-beelden zijn wel behulpzaam<br />
geweest bij het analyseren<br />
van de bomaanslagen van 7 juli 2005,<br />
in Londen. Maar als de camera’s meer<br />
voor dit soort doeleinden gebruikt<br />
moeten worden, gaat dat vaak ten<br />
koste van de lokale prioriteiten. 1<br />
.......................................<br />
KORT<br />
111<br />
Arme Colombiaan naait<br />
uit protest mond dicht<br />
Een werkloze Colombiaan heeft zijn<br />
mond dichtgenaaid en zichzelf een<br />
ijzeren masker omgedaan om aandacht<br />
te vragen voor de wanhopige<br />
situatie waarin zijn gezin verkeert. <strong>De</strong><br />
52-jarige Luis Miguel Aldana is met<br />
zijn protestactie begonnen omdat hij<br />
uit zijn appartement in Bogota was<br />
gezet. In plaats van de huur te betalen,<br />
had Aldana schoenen gekocht voor<br />
zijn kinderen. Hij eist van de overheid<br />
een lening om de doktersrekeningen<br />
van zijn vrouw en kinderen te betalen.<br />
............................................................<br />
Oude kaart<br />
Een ansichtkaart van een Japanse soldaat die in de<br />
Tweede Wereldoorlog in Birma was gelegerd, is na<br />
64 jaar eindelijk bezorgd bij de geadresseerde.<br />
Rusland Ex-president start politieke beweging<br />
Gorbatsjov keert terug<br />
Hans Crooijmans<br />
MOSKOU<br />
...<br />
Afscheid nemen valt Michail Gorbatsjov<br />
kennelijk zwaar. Op zijn 76e<br />
start hij weer een nieuwe politieke<br />
beweging. <strong>De</strong> Unie van Sociaal-<strong>De</strong>mocraten<br />
heet het initiatief dit keer.<br />
In feite draait het om een voorzetting<br />
van de Sociaal-<strong>De</strong>mocratische<br />
Partij van Rusland (SDPR), die in<br />
2001 door Gorbatsjov was opgericht.<br />
Na onenigheid over de verkiezingsstrategie<br />
keerde de ex-president van<br />
de Sovjet-Unie die de rug toe. In april<br />
2007 werd ze opgeheven bij gebrek<br />
aan leden.<br />
Gorbatsjov trommelde zaterdag<br />
in Moskou circa tweehonderd aanhangers<br />
op. Zijn beweging presenteerde<br />
er officieel een naam, een logo<br />
(de mede van de PvdA bekende rode<br />
roos in de vuist) en een onbetwist<br />
leider (Michail himself, uiteraard).<br />
Een vastomlijnd of onderscheidend<br />
politiek programma was er niet.<br />
<br />
Je krijgt nu tijdelijk je <br />
Laat je fantasie de vrije loop op <br />
Brandstofverbruik: 3,3 tot 5,2 l/100 km of 19,2 tot 30,3 km/l. CO 2-uitstoot: 88 tot 124 g/km.<br />
9<br />
Wel noemde Gorbatsjov de thema’s<br />
waarop de sociaal-democraten de komende<br />
tijd gaan hameren. Zoals: bestrijding<br />
van de diep in de samenleving<br />
ingebakken corruptie en meer<br />
vrijheid voor non-gouvernementele<br />
organisaties.<br />
Gorbatsjov steunt verder het beleid<br />
van huidig president Vladimir<br />
Poetin, dat binnenlandse stabiliteit<br />
en welvaartsgroei bracht en Rusland<br />
internationaal weer tot een machtsfactor<br />
maakte.<br />
<strong>De</strong> kansen dat Gorbatsjovs beweging<br />
serieus politiek tegenwicht gaat<br />
bieden, worden niet hoog aangeslagen.<br />
<strong>De</strong> tragiek van de oud-president<br />
is dat hij al sinds de jaren tachtig populairder<br />
is in het buitenland dan in<br />
Rusland zelf. Veel Russen associëren<br />
zijn naam nog immer met politiek<br />
verval en economische achteruitgang.<br />
Echte waardering voor zijn beleid,<br />
dat leidde tot de ineenstorting<br />
van de Sovjet-Unie en het communistisme,<br />
viel hem nooit ten deel. 1
10<br />
<br />
<br />
CONGRESKALENDER.NL<br />
Voor kennis & contacten op uw vakgebied!<br />
Hier beneden vindt u een greep uit<br />
het actuele aanbod congressen en<br />
studiedagen van participanten van<br />
Congreskalender.nl<br />
Geïnteresseerd in een programma?<br />
Kijk dan snel op de website van<br />
het programma voor meer<br />
informatie.<br />
Inschrijven doet u<br />
direct en snel via het online<br />
inschrijfformulier!<br />
Jaarrekeningactualiteiten voor<br />
gemeenten en provincies<br />
22 november 2007<br />
Nieuwe regels met ingang van<br />
verslagjaar 2007<br />
www.sbo.nl/<br />
jaarrekeningactualiteiten.htm<br />
Vrouwen in topfuncties<br />
29 november 2007<br />
Dé ontmoetingsplek voor<br />
topvrouwen om te netwerken en<br />
ervaringen uit te wisselen!<br />
www.euroforum.nl/<br />
vrouwenintopfuncties.htm<br />
12e Jaarcongres Werving &<br />
Selectie<br />
12 en 13 december 2007<br />
Hoe verleidt u een kandidaat naar<br />
uw vacature? Hoor het tijdens<br />
het 12e jaarcongres Werving &<br />
Selectie!<br />
www.wervingenselectiecongres.nl<br />
Onder de knop 2007<br />
13 en 14 november 2007<br />
2 dagen alles over mobiel, tv en<br />
internet<br />
www.onderdeknop.nl<br />
Master of Human Resources<br />
13 en 20 december<br />
HR-managers opgelet! Behaal nu<br />
uw Master of Human Resources in<br />
8 uur!<br />
www.euroforum.nl/<br />
masterofhr.htm<br />
Master of IT<br />
18 december 2007<br />
Ga voor 1 dag terug de<br />
schoolbanken in en behaal in 7 uur<br />
uw Master of IT!<br />
www.euroforum.nl/masterofit.htm<br />
Dag van de Compliance Officer<br />
18 december 2007<br />
Ontmoet meer dan 100<br />
vakgenoten tijdens hét jaarcongres<br />
rondom compliance en integriteit!<br />
www.dagvandecomplianceofficer.nl<br />
Ga voor het meest complete<br />
overzicht van congressen en<br />
studiedagen naar:<br />
www.congreskalender.nl<br />
Congreskalender is een initiatief<br />
van Informa, een wereldwijd<br />
congres- en uitgeefconcern.<br />
Informa is genoteerd aan de beurs<br />
in Londen<br />
www.informa.com<br />
Nieuws Buitenland<br />
Doorsnee Turkmeen profi teert niet van<br />
Geen kind te<br />
bekennen in<br />
het pretpark<br />
Turkmenistan is een mooi land, maar iemand die met<br />
een buitenlander wil praten, doet dat op een<br />
fl uistertoon. ‘<strong>De</strong> overheid controleert hier je hele leven.’<br />
Op een plein in het centrum van de<br />
Turkmeense hoofdstad Ashgabad<br />
komt een bejaarde man op ons af.<br />
Zijn schoenen zijn totaal versleten, er<br />
zitten gaten in de sokken. <strong>De</strong> donkere<br />
broek smeekt om een wasbeurt, het<br />
grijze colbert is rafelig.<br />
‘Duitsers? Amerikanen?’ Hij wacht<br />
het antwoord op zijn vraag niet eens<br />
af en begint zijn levensverhaal. Sergej,<br />
zoals hij heet, is in 1932 geboren,<br />
in de tijd van Stalin. In de jaren ’50 en<br />
’60 deed hij dienst als piloot in het<br />
Rode Leger. Hij werd onder meer gestationeerd<br />
in Oost-Duitsland en Oekraïne.<br />
Na het uiteenvallen van de<br />
Sovjet-Unie, zestien jaar geleden, is<br />
deze ethnische Rus kennelijk blijven<br />
steken in de toen plotseling onafhankelijke<br />
republiek Turkmenistan.<br />
Vader van alle Turkmenen<br />
<strong>De</strong> gepensioneerde vlieger is amper<br />
drie minuten op gang met zijn relaas<br />
als Sader, onze door de Turkmeense<br />
autoriteiten toegewezen vaste begeleider,<br />
hem in de gaten krijgt. Ze wisselen<br />
enkele woorden in het Turkmeens.<br />
<strong>De</strong> boodschap is duidelijk,<br />
ook voor wie die taal niet begrijpt:<br />
Sergej wordt niet geacht met deze<br />
buitenlanders te praten. In haastig<br />
Russisch excuseert hij zich. ‘Tot ziens,<br />
dosvidanja.’<br />
<strong>De</strong>cember vorig jaar overleed de<br />
Turkmeense president-dictator Saparmoerat<br />
Niyazov, die zichzelf liever<br />
Turkmenbashi (‘Vader van alle Turkmenen’)<br />
liet noemen. Wie dacht dat<br />
diens opvolger Goerbangoeli Berdymoechamedov<br />
direct de teugels zou<br />
laten vieren, komt vooralsnog bedrogen<br />
uit. Berdymoechamedov draaide<br />
een paar dwaze decreten van Turkmenbashi<br />
terug, zoals het officieel<br />
vernoemen van de maand april naar<br />
Politieke oppositie<br />
zit in de gevangenis<br />
of heeft het land al<br />
lang verlaten<br />
diens overleden moeder. Maar het<br />
autoritaire regime is vooralsnog onveranderd<br />
gehandhaafd.<br />
In Turkmenistan hebben de president<br />
en zijn naaste omgeving absolute<br />
macht. Er is een parlement, maar<br />
dat beperkt zich tot ja-knikken. Politieke<br />
oppositie zit in de gevangenis of<br />
heeft het land al lang verlaten.<br />
‘Turkmenistan is een mooi land.<br />
Maar de overheid controleert hier je<br />
hele leven’, vertelt Arslan, een liefst in<br />
................................................................................<br />
Verdachten inmiddels weer vrij<br />
FATAHSTRIJDERS WILDEN<br />
AANSLAG OP OLMERT PLEGEN<br />
Fatahstrijders hadden plannen voor<br />
een aanslag op de Israëlische premier<br />
Ehud Olmert. Dit heeft de directeur<br />
van de Shin Bet, Israëls binnenlandse<br />
veiligheidsdienst, gisteren gezegd.<br />
Het plan was om Olmert te vermoorden<br />
toen hij op 6 augustus naar Jericho,<br />
op de Westoever, kwam voor een<br />
onderhoud met de Palestijnse president<br />
Mahmoud Abbas, aldus Shin Betchef<br />
Yuval Diskin. <strong>De</strong> Shin Bet kreeg<br />
lucht van de plannen en alarmeerde de<br />
Palestijnse autoriteiten op de Westoever,<br />
waarna een aantal verdachte Fatahstrijders<br />
in de kraag werd gevat,<br />
aldus Diskin. <strong>De</strong> betrokkenen hebben<br />
toegegeven Olmert te willen vermoorden,<br />
maar werden desondanks vorige<br />
week vrijgelaten. Volgens de Israëlische<br />
radio gaat het om drie Palestijnen,<br />
die twee maanden lang zijn verhoord,<br />
maar op vrije voeten moesten<br />
worden gesteld wegens gebrek aan<br />
bewijs.<br />
............................................................<br />
Ook op deze dag...<br />
1797: André Jacques Garnerin maakt de<br />
allereerste parachutesprong. Hij gebruikt<br />
daarvoor een doek van zijde.<br />
het buitenland vertoevende Turkmeense<br />
bouwvakker die ons ’s avonds<br />
laat voor een paar centen een lift<br />
geeft. Zelfs in de beslotenheid van<br />
zijn Lada spreekt hij op fluistertoon.<br />
Vrijuit praten met vreemdelingen is<br />
taboe, weet hij. In de straten van Ashgabad<br />
wemelt het van de agenten en<br />
types als ‘onze’ Sader.<br />
Reden om te klagen heeft de bevolking<br />
nochtans genoeg. Turkmenistan<br />
is op papier steenrijk. Het land<br />
KASPISCHE ZEE<br />
KAZACHSTAN<br />
Turkmenbashi<br />
TURKMENISTAN<br />
Gyzylarbat<br />
Yerbent<br />
© GRAPHIC NEWS/<strong>De</strong> <strong>Pers</strong><br />
IRAN<br />
Dashhowuz<br />
Ashgabad<br />
.....................................<br />
KORT<br />
111<br />
Oliewerkers ontvoerd<br />
in Nigerdelta<br />
Gewapende mannen in speedboten<br />
hebben een olieplatform van Shell in<br />
de Nigerdelta, in het onrustige zuiden<br />
van Nigeria, aangevallen en zeven<br />
oliewerkers ontvoerd. Drie van de<br />
oliewerkers zijn buitenlanders - een<br />
Kroaat, een Brit en een Rus. <strong>De</strong> zeven<br />
werden door de aanvallers meegevoerd<br />
na een vuurgevecht dat drie uur<br />
aanhield. In het zuiden van Nigeria zijn<br />
ruim tweehonderd buitenlandse arbeiders<br />
ontvoerd sinds een nieuwe<br />
rebellengroep de olie-industrie twee<br />
jaar geleden begon te bestoken met<br />
beschikt na Rusland, Qatar en Iran<br />
over de grootste aardgasreserves in de<br />
wereld en omvangrijke olievoorraden.<br />
Maar de doorsnee Turkmeen<br />
profiteert niet mee van de miljarden<br />
petrodollars die jaarlijks door de<br />
Tejen<br />
Mary<br />
OEZBEKISTAN<br />
100 km<br />
AFGHANISTAN<br />
.....................................<br />
bomaanslagen, overvallen en ontvoeringen.<br />
Als gevolg is de olieproductie<br />
met een kwart afgenomen.<br />
111<br />
Chinees van 106 trouwt<br />
met 81-jarige<br />
<strong>De</strong> 106-jarige Pan Xiting en de 81-jarige<br />
Chen Adi zijn vrijdag na acht jaar<br />
verkering in de Chinese havenstad<br />
Wenzhou met elkaar in het huwelijk<br />
getreden. Dat heeft het Chinese<br />
staatspersbureau Xinhua zaterdag<br />
gemeld. Chen en Pan, beiden al eerder<br />
getrouwd, zijn waarschijnlijk<br />
een van de oudste bruidsparen uit de<br />
geschiedenis. ‘We zullen tot onze<br />
dood niet uit elkaar gaan’, zei Pan.<br />
.............................................................................................<br />
Het weer<br />
Ashkhabad: 19°C/12°C, af en toe zon Moskou: 8°C/5°C, af en toe zon<br />
Turkmenbashi: 20°C/4°C, zon New Orleans: 28°C/21°C, onweer<br />
Chardzhev: 19°C/8°C, zon Londen: 12°C/7°C, bewolkt
Buitenland Nieuws <br />
<br />
de miljarden petrodollars Hans<br />
Crooijmans<br />
overheid worden opgestreken.<br />
Vooral op het platteland, waar<br />
meer dan de helft van de vijf miljoen<br />
burgers woont, schieten naar verluidt<br />
onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting<br />
en voedselvoorziening ernstig<br />
tekort.<br />
Zinloze klussen<br />
Officieel kent Turkmenistan geen<br />
werkloosheid. Maar volgens schattingen<br />
van buitenlanders staat een<br />
kwart van de beroepsbevolking buiten<br />
spel. Veel vrouwen en mannen<br />
houden zich bezig met zinloze klussen.<br />
Zoals het schoonvegen van kruispunten.<br />
Of met irrigatie van de zestig<br />
miljoen bomen en struiken die de<br />
afgelopen twee jaar op bevel van<br />
Turkmenbashi in en om de hoofdstad<br />
zijn geplant.<br />
Gepensioneerden als Sergej moeten<br />
leven van 400.000 manat (twaalf<br />
à dertien euro) per maand. Een zware<br />
opgave, zelfs in een land waar elektriciteit<br />
en gas gratis is en zestig liter<br />
benzine slechts een dollar kost. Dat<br />
helpt de meeste Turkmenen weinig,<br />
.....................................<br />
KORT<br />
111<br />
Amerikaanse troepen<br />
doen inval in Sadr City<br />
Amerikaanse troepen zijn, ondersteund<br />
door gevechtshelikopters,<br />
gisteren de sjiitische wijk Sadr City in<br />
de Iraakse hoofdstad Bagdad binnengevallen.<br />
<strong>De</strong> Amerikanen waren<br />
op zoek naar een militieleider die<br />
verantwoordelijk wordt gehouden<br />
voor het ontvoeren van coalitiesoldaten.<br />
Het Amerikaanse leger zei dat<br />
de inval leidde tot vuurgevechten<br />
met militanten en dat 49 militanten<br />
bij deze confrontaties om het leven<br />
zijn gekomen. <strong>De</strong> Iraakse autoriteiten<br />
spraken van zeker dertien doden,<br />
<strong>De</strong> wacht voor het monument voor oud-president Saparmurat Niyazou in Ashgabad. WPN/HH<br />
want een auto kunnen ze zich niet<br />
veroorloven.<br />
Het Turkmeense bewind besteedt<br />
bakken met geld aan groteske bouwprojecten.<br />
Veel oude woonwijken en<br />
troosteloze Sovjetflats in Ashgabad<br />
zijn de voorbije jaren platgewalst.<br />
Daar verrijzen nu grandioos ogende<br />
ministeries, paleizen, hotels, musea,<br />
sportaccommodaties en luxe appartementencomplexen<br />
die zijn gereserveerd<br />
voor regeringsambtenaren.<br />
<strong>De</strong> meeste gebouwen worden opgetrokken<br />
in een stijl die een bizarre<br />
mengeling behelst van neo-romaans<br />
en Perzische kitsch. Met hoge zuilen,<br />
brede trappen, gouden koepels op<br />
paleizen en soms levensgrote beelden<br />
van leeuwen bij de ingang. Langs<br />
de brede boulevards spuiten ontelbare<br />
grote en kleine fonteinen. In<br />
dichtbeboste parken staan vele honderden<br />
lantaarns op nog geen twee<br />
meter van elkaar.<br />
<strong>De</strong> nieuwbouw in Ashgabad staat<br />
volgens de autoriteiten symbool voor<br />
ontwikkeling en vooruitgang in Turkmenistan.<br />
Als buitenlandse bezoeker<br />
.......................................<br />
onder wie een vrouw en drie kinderen,<br />
en 52 gewonden. <strong>De</strong> Amerikanen<br />
zeiden vooralsnog geen informatie<br />
over burgerslachtoffers te hebben.<br />
111<br />
‘Ontvoerder Maddie had<br />
amper acht minuten’<br />
Een eventuele ontvoerder van Madeleine<br />
McCann had amper acht minuten<br />
om zijn slag te slaan. Dat beweert<br />
een 3d-expert, die op de computer een<br />
reconstructie maakte van de nacht<br />
waarin de 4-jarige kleuter verdween.<br />
Hij baseert zich op tijdschema’s die hij<br />
heeft gekregen van ouders Kate en<br />
Gerry, hun familie en andere gasten<br />
die op dat moment in het Portugese<br />
Praia da Luz verbleven.<br />
...............................................................................<br />
Fietsen in Athene<br />
In Athene hebben zaterdag honderden fietsers gedemonstreerd voor<br />
meer fietspaden. In de zeer drukke stad hebben fietsers vrijwel geen<br />
ruimte. ‘<strong>De</strong> situatie is onhoudbaar’, zei een van de demonstranten.<br />
ben je even onder de indruk van alle<br />
grootsheid. Maar bij nadere bestudering<br />
blijkt het een faÇade waarachter<br />
een lege spookstad schuilgaat.<br />
In en rond de meeste vanaf de buitenkant<br />
prachtig ogende gebouwen<br />
en pleisterplaatsen valt immers zowel<br />
overdag als ’s avonds amper leven te<br />
Tijd voor een<br />
ander recept?<br />
Kom koken met het MCH<br />
En maak tijdens de kookworkshop vrijblijvend kennis met mogelijk nieuwe collega’s van<br />
het MCH. Want zeg nou eerlijk: een goede klik met je collega’s is toch het halve werk!<br />
We gaan op verschillende data koken met onze anesthesiemedewerkers, IC- en<br />
dialyseverpleegkundigen van beide locaties en onze cardiologieverpleegkundigen van<br />
MCH Antoniushove. Kijk voor de data, aanmelden en voor meer informatie op de site.<br />
Hier staat ook informatie over de mogelijkheden voor de opleiding.<br />
www.kokenmethetmch.nl<br />
bespeuren. Het ‘Olympisch’ zwembad<br />
ligt er dagenlang volkomen verlaten<br />
bij. In de pompeuze, aan Turkmenbashi<br />
gewijde musea zitten suppoosten<br />
en gidsen bij gebrek aan bezoekers<br />
duimen te draaien. Het reuzenrad<br />
in het pretpark staat dagenlang<br />
stil. In de wijde omgeving van ‘Disney<br />
Land’, zoals onze gids het noemt,<br />
is ondanks het prachtige herfstweer<br />
geen kind te bekennen.<br />
Nieuwe hotels in Ashgabad zijn<br />
maar voor een fractie bezet. Veel<br />
nieuwe flats staan helemaal leeg.<br />
Over het waarom circuleren de wildste<br />
verhalen. Zo zouden liften niet<br />
werken of zou er veel te weinig druk<br />
op de waterleiding staan.<br />
Een andere versie luidt dat de<br />
meeste bewoners pas op 27 oktober<br />
de sleutels van hun appartement in<br />
ontvangst nemen. Dan is het Turkmenistans<br />
onafhankelijkheidsdag.<br />
Bijgeloof wil dat het geluk brengt op<br />
die feestdag te verhuizen.<br />
Overheidspropaganda<br />
Hardnekkig is ook het gerucht dat de<br />
leegstand er is omdat maar weinig<br />
Turkmenen zich een 60.000 dollar<br />
kostende woning kunnen veroorloven.<br />
Zelfs als de staat de helft subsidieert<br />
en voor een twintigjarige hypotheek<br />
een luttele 1 procent rente rekent.<br />
Het gemiddelde jaarinkomen<br />
in Turkmenistan is circa 500 euro.<br />
Dat laatste cijfer is een ruwe schatting<br />
van westerse waarnemers. Betrouwbare<br />
informatie is in Turkmenistan<br />
zeldzaam; de overheidspropaganda<br />
produceert louter rooskleurige<br />
data.<br />
Het is een klein wonder dat we een<br />
visum hebben gekregen. Journalisten<br />
worden door Turkmenistan liefst geweerd.<br />
Maar omdat een hoge Nederlandse<br />
diplomatieke delegatie het<br />
land bezoekt, is een uitzondering gemaakt.<br />
Onze bewegingsvrijheid is<br />
Kom<br />
koken<br />
met het<br />
MCH<br />
11<br />
echter gering. Sader is onafscheidelijk.<br />
Gesprekken met regeringsfunctionarissen<br />
‘staan niet op het programma’.<br />
Onder normale omstandigheden<br />
zouden westerse regeringen en bedrijven<br />
Turkmenistan gewoon links<br />
laten liggen. <strong>De</strong> enorme gas- en oliereserves<br />
nopen regeringen en bedrijven<br />
echter tot het aanknopen van relaties.<br />
Vertegenwoordigers van het<br />
handjevol Nederlandse ondernemingen<br />
(zoals Philips, adviesbureau<br />
<strong>De</strong> regering heeft er<br />
bij de vijf miljoen<br />
burgers fl ink de<br />
wind onder<br />
DHV, baggeraar Van Oord en olie- en<br />
gasbedrijf Berlanga) dat actief is in<br />
het land, is niet in de positie zich genuanceerd<br />
over de politieke en sociale<br />
toestand uit te laten.<br />
<strong>De</strong> regering heeft er bij de vijf miljoen<br />
burgers flink de wind onder. <strong>De</strong><br />
laatste politieke protesten dateren<br />
van vier jaar geleden. En een Russisch<br />
tv-station zond destijds een documentaire<br />
uit over van honger stervende<br />
dorpelingen op het Turkmeense<br />
platteland. <strong>De</strong> autoriteiten haalden<br />
daarop de zender uit de lucht.<br />
Verandering in Turkmenistan zal<br />
van de jeugdige Berdymoechamedov<br />
moeten komen. <strong>De</strong> nieuwe president<br />
belooft dat er meer geld naar onderwijs<br />
en gezondheidszorg gaat. En op<br />
de nationale feestdag zullen vele<br />
honderden gevangenen, onder wie<br />
politieke, worden vrijgelaten. Een<br />
breuk met het regime van Turkmenbashi<br />
lijkt niet aanstaande. <strong>De</strong> met<br />
bladgoud beslagen monumenten en<br />
beelden van zijn voorganger blijven<br />
in Ashgebad recht overeind staan. 1
12<br />
<br />
<br />
<strong>De</strong> toegenomen vraag ernaar maakt graan duur. HERMAN WOUTERS/HH<br />
Voedsel Onderzoek naar duur brood<br />
‘Prijsstijgingen<br />
onevenredig’<br />
In het Europees Parlement staan<br />
morgen de sterke prijsstijgingen<br />
van brood en ander voedsel op de<br />
agenda. Grote winkelketens zouden<br />
de prijs kunstmatig hoog houden.<br />
Redactie economie<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
<strong>De</strong> Europese Commissie moet een<br />
onderzoek instellen naar de snel stijgende<br />
prijs van voedsel, vindt de<br />
christen-democratische fractie in het<br />
Europees Parlement. Het verschil tussen<br />
de prijs die boeren voor hun producten<br />
krijgen en de prijs die consumenten<br />
uiteindelijk betalen, is volgens<br />
de fractie te groot. Daarom vermoeden<br />
de christen-democraten dat<br />
grote supermarktketens hun dominante<br />
marktpositie misbruiken om<br />
de prijs van voedsel kunstmatig hoog<br />
te houden.<br />
Zuivel- en graanproducten zijn al 10<br />
tot 25 procent duurder geworden.<br />
Vlees zou volgend jaar weleens 30<br />
procent meer kunnen gaan kosten,<br />
voorspelt de Europese Commissie<br />
voor Landbouw. Winkeliers schrijven<br />
hun prijsstijgingen toe aan de<br />
prijs van graan, die sinds begin dit<br />
jaar explosief is gestegen.<br />
Dat komt niet alleen door tegenvallende<br />
oogsten, wat tot duurder<br />
veevoer leidt, maar ook vanwege een<br />
grotere vraag. In Azië wordt bijvoorbeeld<br />
steeds meer vlees en zuivel gegeten<br />
en voor de productie van biobrandstof<br />
is steeds meer graan nodig.<br />
Ook de prijzenoorlog die supermarkten<br />
de afgelopen jaren voerden,<br />
zou echter weleens een rol kunnen<br />
spelen. Toen lagen producten voor<br />
spotprijzen in de schappen, nu wordt<br />
dat gecompenseerd.<br />
Het Europees Parlement debatteert<br />
morgen over de kwestie. 1<br />
Redactie economie<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Numico-bestuursvoorzitter Jan Bennink<br />
toucheert met de verkoop van<br />
zijn bedrijf aan het Franse Danone<br />
zo’n 80 miljoen euro aan opties, aandelen<br />
en ontslagvergoeding. Naar nu<br />
blijkt, zal hij dat geld niet voor zichzelf<br />
houden.<br />
‘Daarvan blijft uiteindelijk niets<br />
over’, zei Bennink afgelopen weekend<br />
in een interview met Het Financieele<br />
Dagblad (FD). ‘Een stukje gaat<br />
naar mijn kinderen, de rest gaat straks<br />
naar goede doelen.’<br />
<strong>De</strong> Tweede Kamer overlegde vorige<br />
week over de extreme overnamebonussen<br />
die Nederlandse bestuursvoorzitters<br />
opstrijken. Kamerleden<br />
van onder meer PvdA en VVD spra-<br />
Nieuws Economie<br />
Marktonderzoek Slechts 16 procent ziet toegevoegde waarde<br />
Reclames op internet<br />
zijn nauwelijks effectief<br />
Bedrijven zijn weinig creatief bij<br />
het prikkelen van bezoekers van<br />
online communities en lopen<br />
daardoor klanten mis. Dat<br />
concludeert MarketResponse op<br />
basis van grootschalig onderzoek.<br />
Sharida Mohamedjoesoef<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Hyves, MySpace, Facebook, Second<br />
Life. Het zijn slechts enkele voorbeelden<br />
van de vele sociale netwerken<br />
binnen de virtuele wereld, waardoor<br />
mensen in contact kunnen komen<br />
met gelijkgestemden over een bepaald<br />
onderwerp. Van de verwoede<br />
postzegelverzamelaar tot de wereld<br />
van travestie. Het maakt allemaal niet<br />
uit. Er is voor ieder wat wils.<br />
Hoewel er over de effectiviteit en<br />
potentie van dergelijke gemeenschappen<br />
de nodige scepsis bestaat,<br />
is het een gegeven dat nogal wat bedrijven<br />
via deze online communities<br />
hun producten promoten. <strong>De</strong> consument<br />
lijkt in elk geval nauwelijks onder<br />
de indruk van de bedrijfsreclames.<br />
Dat blijkt uit onderzoek van<br />
MarketResponse, een van de grotere<br />
onderzoeksbureaus in ons land met<br />
onder meer klanten als Sara Lee en de<br />
Rijksvoorlichtingsdienst. MarketResponse<br />
vroeg 2.300 consumenten naar<br />
de toegevoegde waarde van de adver-<br />
teerders. Resultaat: 16 procent van de<br />
respondenten vindt dat de aanwezigheid<br />
van bedrijven op online communities<br />
toegevoegde waarde biedt<br />
en slechts een op de vijf besteedt<br />
überhaupt aandacht aan deze bedrijven.<br />
Volgens Berlinda Harkink, communicatie-expert<br />
van MarketResponse<br />
zit het probleem erin dat bedrijven<br />
nog steeds op de klassieke manier<br />
hun producten adverteren. ‘Ondernemingen<br />
waren er als de kippen bij<br />
om te adverteren op online community,<br />
want stel je voor dat ze de boot<br />
zouden missen, maar ondertussen<br />
hadden ze er geen flauw benul van<br />
hoe ze op een interactieve community<br />
te werk moesten gaan. En dus<br />
draaien ze nogal standaard hun verhaal<br />
af. Ze beseffen onvoldoende dat<br />
online communities interactief zijn<br />
en dat je op een dergelijk podium dus<br />
een interactieve strategie moet ontwikkelen<br />
wil je de bezoeker prikkelen.’<br />
Harkink: ‘Bedrijven zouden veel<br />
voordeel behalen als ze bezoekers op<br />
specifieke communities als ervaringsdeskundigen<br />
gaan behandelen. Het<br />
toont aan dat je hun mening waardeert.<br />
Een andere mogelijkheid is dat<br />
ondernemingen opinieleiders binnen<br />
communities belonen met bepaalde<br />
privileges, zoals het recht om<br />
Overnamebonus<br />
Bennink gaat zijn 80 miljoen weggeven<br />
ken in een debat van ‘perverse prikkels’<br />
die ertoe zouden leiden dat topmannen<br />
hun privébelangen bij overnames<br />
laten prevaleren boven de bedrijfsbelangen.<br />
Daarbij werden Bennink<br />
van Numico en scheidend ABN<br />
Amro-bestuursvoorzitter Rijkman<br />
Groenink als voorbeelden genoemd.<br />
Groenink krijgt bij zijn vertrek 26<br />
miljoen euro mee. Minister Bos van<br />
Financiën zei dat het in veel gevallen<br />
niet om een vertrekbonus of gouden<br />
handdruk gaat, maar om eerder toegekende<br />
aandelen.<br />
Bennink zegt in het FD dat hij zich<br />
heeft geërgerd aan de discussie over<br />
zijn beloning. ‘Afgunst is typisch Nederlands.<br />
Alleen in Nederland ben ik<br />
de man van 80 miljoen. In de rest van<br />
de wereld krijg ik complimenten voor<br />
de job die ik heb gedaan.’ 1<br />
WETEN WAT JOU BIJZONDER<br />
MAAKT?<br />
als eerste een nieuw product uit te<br />
proberen. Daarmee promoot je immers<br />
ook mond-tot-mond reclame of<br />
beter gezegd: muis-tot-muis reclame.’<br />
Een van ondernemingen die in de<br />
ogen van Harkink een dikke voldoende<br />
scoort is Rabobank. ‘Met hun Innovation<br />
Challenge op Hyves bieden<br />
ze diensten aan voor mensen met een<br />
goed idee. ‘Ze nodigen de bezoeker<br />
uit om input te leveren, zonder dat ze<br />
zich opdringen.’<br />
‘We hadden natuurlijk een eigen<br />
website kunnen bouwen die gericht<br />
is op startende ondernemers, maar<br />
waarom het wiel opnieuw uitvinden<br />
als er al sociale online netwerken<br />
waar deze doelgroep zich heeft georganiseerd’,<br />
aldus Harrie Vollaard, innovatiemanager<br />
van Rabobank.<br />
Vollaard: ‘Met de Innovation Challenge<br />
op Hyves konden mensen precies<br />
zien welke ideeën zijn ingebracht.<br />
Vervolgens konden ze hun<br />
stem uitbrengen. We hebben in totaal<br />
45 interessante ideeën gekregen.<br />
Twee daarvan vielen in de prijzen.<br />
Gezien het succes gaan we zeker door<br />
met dit project, maar we zijn er nog<br />
wel op aan het broeden hoe. Om te<br />
beginnen misschien een real-life borrel<br />
met de inzenders van de andere<br />
ideeën.’ 1<br />
Bennink ergert zich aan afgunst. HH<br />
Ontdek ‘t op de Nobiles Carrièredagen 29 en 30 nov in de<br />
Jaarbeurs Utrecht. Met inspirerende workshops en<br />
150 geïnteresseerde topbedrijven.<br />
Schrijf je nu in! www.nobilescarrieredag.nl
Economie Achtergrond<br />
In India biedt Ratan Tata opvallend tegenwicht aan de extravagante levensstijl van pronkende nieuwe rijken. PETER BOER/HOLLANDSE HOOGTE<br />
.......................................................................................................................................................................................................<br />
MARK<br />
LEENARDS<br />
Beleggers moeten geduldig<br />
zijn. Een open deur? Toch zie<br />
ik beleggers dagelijks beslissingen<br />
nemen die niets met<br />
geduld te maken hebben. Beleggers<br />
die te snel winst nemen. Mensen die<br />
een beleggingshypotheek te riskant<br />
vinden. En tot slot de grote groep beleggers<br />
die te veel risico neemt om op<br />
korte termijn zo veel mogelijk winst te<br />
kunnen maken.<br />
Let your winners run<br />
Als het aankomt op verliezen hebben<br />
beleggers overigens wel engelengeduld.<br />
Met de gedachte ‘dat komt wel<br />
weer goed’ wacht menig speculant<br />
totdat de koers weer op het aankoopniveau<br />
staat, zelfs als de prijs is gehalveerd<br />
sindsdien. Soms met succes,<br />
maar dan is er vaak zo veel tijd verstreken<br />
dat complete campingrally’s voorbij<br />
zijn gegaan.<br />
Met stijgende aandelen heeft men<br />
over het algemeen minder geduld,<br />
want ‘20 procent in zes weken is toch<br />
een prima rendement?’ Volgens de<br />
theorie zou het net andersom moeten<br />
zijn. Cut your losses, and let your winners<br />
run staat hoog op de lijst van beroemde<br />
beleggingsslogans. En terecht,<br />
want effecten met een positieve trend<br />
hebben vaak de neiging deze trend<br />
voort te zetten en te versnellen.<br />
Compounding<br />
Het gaat uiteindelijk allemaal om<br />
‘compouding’, oftewel het effect van<br />
samengestelde rente. Beleggers zijn<br />
mentaal geprogrammeerd om op kor-<br />
te termijn hoge winsten te behalen.<br />
100 procent na één jaar en vervolgens<br />
negen jaar lang 5 procent klinkt interessanter<br />
dan tien jaar lang 15 procent.<br />
Toch behalen beleggers met het stabiele<br />
rendement van 15 procent veel<br />
meer rendement (300 procent) dan de<br />
ongeduldige beleggers (200 procent).<br />
Voor de aanschaf van een beleggingshypotheek<br />
of deelname aan een beleggingsfonds<br />
geldt hetzelfde principe.<br />
Het doet er niet toe of u op korte<br />
termijn een beursstijging of -daling<br />
verwacht. <strong>De</strong>rtig jaar lang gemiddeld<br />
8 procent betekent een vernegenvoudiging<br />
van uw kapitaal. Met een spaarrente<br />
van 4 procent moet u het doen<br />
met een rendement van 200 procent.<br />
Risico<br />
Compounding werkt wel alleen als<br />
niet te veel risico wordt genomen. Ongeduldige<br />
beleggers zetten hun geld<br />
graag in op één of enkele aandelen,<br />
maar als die dan allemaal 90 procent<br />
dalen, kan het verlies bijna nooit bin-<br />
<br />
<br />
Pionier Indiase tycoon gelooft in ethisch en duurzaam ondernemen<br />
Luxe kan Tata niet bekoren<br />
Terwijl India’s superrijken steeds<br />
hoger prijken op de miljonairslijst<br />
van Forbes staat de baas van het<br />
Tata-imperium niet eens vermeld.<br />
Tata’s bedrijfscultuur gedoogt geen<br />
extravagantie, aldus een recente<br />
biografi e van het familiebedrijf.<br />
Willem Offenberg<br />
DELHI<br />
...<br />
Onlangs was Ratan Tata (69) heel<br />
even in Nederland, op bezoek bij,<br />
voorheen, het Hoogovencomplex in<br />
IJmuiden, dat sinds begin dit jaar eigendom<br />
is van Tata Steel. Hij kwam,<br />
zag en... niemand herkende hem. Zo<br />
mag de tycoon het graag zien, hij<br />
blijft liever buiten de schijnwerpers.<br />
In India biedt Ratan Tata opvallend<br />
tegenwicht aan de extravagante<br />
levensstijl van pronkende nieuwe rijken.<br />
Als lichtend voorbeeld van soberheid,<br />
verweven met de bedrijfscultuur<br />
van de Tata-groep. Miljardairs<br />
als staalmagnaat Lakshmi Mittal, Tata’s<br />
concurrent, of de gebroeders Mukesh<br />
en Anil Ambani, laten zich graag<br />
omringen met pracht en praal. Bollywoodsterren<br />
en intellectuelen verdringen<br />
zich om bij hen in het gevlei<br />
te komen. Samen op de foto geldt als<br />
bewijs van nieuwverworven status.<br />
Mukesh Arbani voert de lijst aan van<br />
steenrijken, met een geschat privébezit<br />
van 50 miljard dollar. Hij is eigenaar<br />
van Reliance, India’s grootste<br />
onderneming, met onder andere een<br />
supermarktketen. Geschatte waarde:<br />
103 miljard dollar.<br />
Hangende tuinen<br />
Arbani laat in Mumbai een nieuwe<br />
optrekje bouwen van 27 verdiepingen,<br />
met hangende tuinen, zwembaden,<br />
een cinema voor honderd gasten<br />
en drie helikopterplatforms.<br />
Niets van dit alles kan Ratan Tata<br />
bekoren. Hij gelooft heilig in ethisch<br />
en duurzaam ondernemen, net als<br />
zijn voorganger, die veertig jaar geleden<br />
een gedragscode invoerde, ver<br />
voordat in Nederland Tabaksblat ermee<br />
kwam. <strong>De</strong> pocketeditie van The<br />
Creation of Wealth, biografie van het<br />
familiebedrijf, is nu overal in India te<br />
koop.<br />
Tata was pionier op het gebied van<br />
arbeidsrecht. <strong>De</strong>cennia voordat het<br />
bij wet was vastgelegd, voerde Tata de<br />
achturige werkdag in. Voor gratis bijscholing<br />
van werknemers had Tata<br />
veel geld over, betaald verlof was al in<br />
1920 geregeld, net als zwangerschapsverlof<br />
(1928) en compensatie<br />
voor ongelukken op weg naar en van<br />
het werk (sinds 1979).<br />
Grondlegger J.R.D Tata wordt in<br />
het boek afgeschilderd als weldoener<br />
en uitvinder van MVO, maatschappelijk<br />
verantwoord ondernemen, jaren<br />
voordat het Westen met het begrip<br />
aan de haal ging. Duurzaam ondernemen,<br />
anders globaliseren, als<br />
bedrijf met beide benen in de samen-<br />
Vier redenen om te beleggen met..<br />
Geduld<br />
leving leren staan, transparantie tonen<br />
door aan de buitenwereld per<br />
jaarverslag verantwoording af te leggen<br />
– Tata ontwikkelde deze ideeën<br />
pakweg een halve eeuw geleden.<br />
Een wand met foto’s<br />
Wie waar ook in India of in de rest<br />
van de wereld aanklopt bij een van 96<br />
verschillende Tata-bedrijven, met<br />
bijna een kwart miljoen werknemers<br />
wereldwijd en een omzet van 22 miljard<br />
dollar, treft gegarandeerd in de<br />
receptie een wand aan met oude, sepia-kleurige<br />
foto’s – de ontwikkelingsgeschiedenis<br />
van het bedrijf in<br />
een oogopslag. Ook in het Atrium in<br />
Amsterdam-Zuid, Europees hoofdkwartier<br />
met vijftig medewerkers van<br />
Tata Consultancy Services, geopend<br />
in 2005, is op de bovenverdieping<br />
zo’n expositiewand te zien.<br />
TCS is vooral bekend van het leveren<br />
van software aan Formule-1 renstal<br />
Ferrari. In Nederland verschaft het<br />
13<br />
bedrijf al jaren IT-kennis aan banken<br />
en bedrijven, waaronder ABN-Amro.<br />
Spectaculairder was de recente overname<br />
door Tata Steel van Corus, waar<br />
Hoogovens een onderdeel van is,<br />
voor 8,7 miljard dollar.<br />
Tata Motors introduceert binnenkort<br />
voor de modale Indiër de onelakh-car,<br />
een auto voor 100.000 roepies<br />
(2.000 euro).<br />
‘Succes en materieel gewin zijn<br />
waardeloos als ze niet in dienst staan<br />
van het landsbelang en de gewone<br />
man, en als ze niet op een eerlijke en<br />
faire manier zijn vergaard,’ schreef<br />
J.R.D. Tata in 1965. ‘Integriteit, begrip,<br />
uitblinken, eenheid en verantwoord<br />
ondernemen’ was het bedrijfsmotto<br />
van de in 1991 overleden<br />
topman van Tata Brothers. In hetzelfde<br />
jaar nam Ratan Tata het bewind<br />
over. 1<br />
The Creation of Wealth door R.M.<br />
Lala, www.penguinbooksindia.com<br />
nen tien jaar goedgemaakt worden.<br />
<strong>De</strong> geduldige belegger let ook op het<br />
risico en spreidt zijn beleggingen.<br />
Vertraagde stijging<br />
Een vierde reden om geduldig te beleggen,<br />
is dat koersstijgingen soms<br />
even op zich laten wachten. Recent<br />
maakte het aandeel Seagate Technology<br />
prima cijfers bekend, maar steeg<br />
slechts 2 procent. Teleurstellend,<br />
maar als analisten hun adviezen<br />
gaan verhogen en de opwaartse<br />
trend verstevigd wordt, kunnen veel<br />
beleggers alsnog instappen.<br />
Er is overigens nog een vijfde reden<br />
om geduldig te zijn bij het beleggen.<br />
Regelmatig gaat het in het begin<br />
flink fout, ook bij topbeleggers. Door<br />
met het nodige geduld te leren van<br />
fouten heeft u de grootste kans zelf<br />
ook een topbelegger te worden. 1<br />
Het door Mark Leenards beheerde SBS<br />
Global Equity Fund heeft een long positie<br />
in Seagate Technology.
Economie Achtergrond<br />
In India biedt Ratan Tata opvallend tegenwicht aan de extravagante levensstijl van pronkende nieuwe rijken. PETER BOER/HOLLANDSE HOOGTE<br />
.......................................................................................................................................................................................................<br />
MARK<br />
LEENARDS<br />
Beleggers moeten geduldig<br />
zijn. Een open deur? Toch zie<br />
ik beleggers dagelijks beslissingen<br />
nemen die niets met<br />
geduld te maken hebben. Beleggers<br />
die te snel winst nemen. Mensen die<br />
een beleggingshypotheek te riskant<br />
vinden. En tot slot de grote groep beleggers<br />
die te veel risico neemt om op<br />
korte termijn zo veel mogelijk winst te<br />
kunnen maken.<br />
Let your winners run<br />
Als het aankomt op verliezen hebben<br />
beleggers overigens wel engelengeduld.<br />
Met de gedachte ‘dat komt wel<br />
weer goed’ wacht menig speculant<br />
totdat de koers weer op het aankoopniveau<br />
staat, zelfs als de prijs is gehalveerd<br />
sindsdien. Soms met succes,<br />
maar dan is er vaak zo veel tijd verstreken<br />
dat complete campingrally’s voorbij<br />
zijn gegaan.<br />
Met stijgende aandelen heeft men<br />
over het algemeen minder geduld,<br />
want ‘20 procent in zes weken is toch<br />
een prima rendement?’ Volgens de<br />
theorie zou het net andersom moeten<br />
zijn. Cut your losses, and let your winners<br />
run staat hoog op de lijst van beroemde<br />
beleggingsslogans. En terecht,<br />
want effecten met een positieve trend<br />
hebben vaak de neiging deze trend<br />
voort te zetten en te versnellen.<br />
Compounding<br />
Het gaat uiteindelijk allemaal om<br />
‘compouding’, oftewel het effect van<br />
samengestelde rente. Beleggers zijn<br />
mentaal geprogrammeerd om op kor-<br />
te termijn hoge winsten te behalen.<br />
100 procent na één jaar en vervolgens<br />
negen jaar lang 5 procent klinkt interessanter<br />
dan tien jaar lang 15 procent.<br />
Toch behalen beleggers met het stabiele<br />
rendement van 15 procent veel<br />
meer rendement (300 procent) dan de<br />
ongeduldige beleggers (200 procent).<br />
Voor de aanschaf van een beleggingshypotheek<br />
of deelname aan een beleggingsfonds<br />
geldt hetzelfde principe.<br />
Het doet er niet toe of u op korte<br />
termijn een beursstijging of -daling<br />
verwacht. <strong>De</strong>rtig jaar lang gemiddeld<br />
8 procent betekent een vernegenvoudiging<br />
van uw kapitaal. Met een spaarrente<br />
van 4 procent moet u het doen<br />
met een rendement van 200 procent.<br />
Risico<br />
Compounding werkt wel alleen als<br />
niet te veel risico wordt genomen. Ongeduldige<br />
beleggers zetten hun geld<br />
graag in op één of enkele aandelen,<br />
maar als die dan allemaal 90 procent<br />
dalen, kan het verlies bijna nooit bin-<br />
<br />
<br />
Pionier Indiase tycoon gelooft in ethisch en duurzaam ondernemen<br />
Luxe kan Tata niet bekoren<br />
Terwijl India’s superrijken steeds<br />
hoger prijken op de miljonairslijst<br />
van Forbes staat de baas van het<br />
Tata-imperium niet eens vermeld.<br />
Tata’s bedrijfscultuur gedoogt geen<br />
extravagantie, aldus een recente<br />
biografi e van het familiebedrijf.<br />
Willem Offenberg<br />
DELHI<br />
...<br />
Onlangs was Ratan Tata (69) heel<br />
even in Nederland, op bezoek bij,<br />
voorheen, het Hoogovencomplex in<br />
IJmuiden, dat sinds begin dit jaar eigendom<br />
is van Tata Steel. Hij kwam,<br />
zag en... niemand herkende hem. Zo<br />
mag de tycoon het graag zien, hij<br />
blijft liever buiten de schijnwerpers.<br />
In India biedt Ratan Tata opvallend<br />
tegenwicht aan de extravagante<br />
levensstijl van pronkende nieuwe rijken.<br />
Als lichtend voorbeeld van soberheid,<br />
verweven met de bedrijfscultuur<br />
van de Tata-groep. Miljardairs<br />
als staalmagnaat Lakshmi Mittal, Tata’s<br />
concurrent, of de gebroeders Mukesh<br />
en Anil Ambani, laten zich graag<br />
omringen met pracht en praal. Bollywoodsterren<br />
en intellectuelen verdringen<br />
zich om bij hen in het gevlei<br />
te komen. Samen op de foto geldt als<br />
bewijs van nieuwverworven status.<br />
Mukesh Arbani voert de lijst aan van<br />
steenrijken, met een geschat privébezit<br />
van 50 miljard dollar. Hij is eigenaar<br />
van Reliance, India’s grootste<br />
onderneming, met onder andere een<br />
supermarktketen. Geschatte waarde:<br />
103 miljard dollar.<br />
Hangende tuinen<br />
Arbani laat in Mumbai een nieuwe<br />
optrekje bouwen van 27 verdiepingen,<br />
met hangende tuinen, zwembaden,<br />
een cinema voor honderd gasten<br />
en drie helikopterplatforms.<br />
Niets van dit alles kan Ratan Tata<br />
bekoren. Hij gelooft heilig in ethisch<br />
en duurzaam ondernemen, net als<br />
zijn voorganger, die veertig jaar geleden<br />
een gedragscode invoerde, ver<br />
voordat in Nederland Tabaksblat ermee<br />
kwam. <strong>De</strong> pocketeditie van The<br />
Creation of Wealth, biografie van het<br />
familiebedrijf, is nu overal in India te<br />
koop.<br />
Tata was pionier op het gebied van<br />
arbeidsrecht. <strong>De</strong>cennia voordat het<br />
bij wet was vastgelegd, voerde Tata de<br />
achturige werkdag in. Voor gratis bijscholing<br />
van werknemers had Tata<br />
veel geld over, betaald verlof was al in<br />
1920 geregeld, net als zwangerschapsverlof<br />
(1928) en compensatie<br />
voor ongelukken op weg naar en van<br />
het werk (sinds 1979).<br />
Grondlegger J.R.D Tata wordt in<br />
het boek afgeschilderd als weldoener<br />
en uitvinder van MVO, maatschappelijk<br />
verantwoord ondernemen, jaren<br />
voordat het Westen met het begrip<br />
aan de haal ging. Duurzaam ondernemen,<br />
anders globaliseren, als<br />
bedrijf met beide benen in de samen-<br />
Vier redenen om te beleggen met..<br />
Geduld<br />
leving leren staan, transparantie tonen<br />
door aan de buitenwereld per<br />
jaarverslag verantwoording af te leggen<br />
– Tata ontwikkelde deze ideeën<br />
pakweg een halve eeuw geleden.<br />
Een wand met foto’s<br />
Wie waar ook in India of in de rest<br />
van de wereld aanklopt bij een van 96<br />
verschillende Tata-bedrijven, met<br />
bijna een kwart miljoen werknemers<br />
wereldwijd en een omzet van 22 miljard<br />
dollar, treft gegarandeerd in de<br />
receptie een wand aan met oude, sepia-kleurige<br />
foto’s – de ontwikkelingsgeschiedenis<br />
van het bedrijf in<br />
een oogopslag. Ook in het Atrium in<br />
Amsterdam-Zuid, Europees hoofdkwartier<br />
met vijftig medewerkers van<br />
Tata Consultancy Services, geopend<br />
in 2005, is op de bovenverdieping<br />
zo’n expositiewand te zien.<br />
TCS is vooral bekend van het leveren<br />
van software aan Formule-1 renstal<br />
Ferrari. In Nederland verschaft het<br />
13<br />
bedrijf al jaren IT-kennis aan banken<br />
en bedrijven, waaronder ABN-Amro.<br />
Spectaculairder was de recente overname<br />
door Tata Steel van Corus, waar<br />
Hoogovens een onderdeel van is,<br />
voor 8,7 miljard dollar.<br />
Tata Motors introduceert binnenkort<br />
voor de modale Indiër de onelakh-car,<br />
een auto voor 100.000 roepies<br />
(2.000 euro).<br />
‘Succes en materieel gewin zijn<br />
waardeloos als ze niet in dienst staan<br />
van het landsbelang en de gewone<br />
man, en als ze niet op een eerlijke en<br />
faire manier zijn vergaard,’ schreef<br />
J.R.D. Tata in 1965. ‘Integriteit, begrip,<br />
uitblinken, eenheid en verantwoord<br />
ondernemen’ was het bedrijfsmotto<br />
van de in 1991 overleden<br />
topman van Tata Brothers. In hetzelfde<br />
jaar nam Ratan Tata het bewind<br />
over. 1<br />
The Creation of Wealth door R.M.<br />
Lala, www.penguinbooksindia.com<br />
nen tien jaar goedgemaakt worden.<br />
<strong>De</strong> geduldige belegger let ook op het<br />
risico en spreidt zijn beleggingen.<br />
Vertraagde stijging<br />
Een vierde reden om geduldig te beleggen,<br />
is dat koersstijgingen soms<br />
even op zich laten wachten. Recent<br />
maakte het aandeel Seagate Technology<br />
prima cijfers bekend, maar steeg<br />
slechts 2 procent. Teleurstellend,<br />
maar als analisten hun adviezen<br />
gaan verhogen en de opwaartse<br />
trend verstevigd wordt, kunnen veel<br />
beleggers alsnog instappen.<br />
Er is overigens nog een vijfde reden<br />
om geduldig te zijn bij het beleggen.<br />
Regelmatig gaat het in het begin<br />
flink fout, ook bij topbeleggers. Door<br />
met het nodige geduld te leren van<br />
fouten heeft u de grootste kans zelf<br />
ook een topbelegger te worden. 1<br />
Het door Mark Leenards beheerde SBS<br />
Global Equity Fund heeft een long positie<br />
in Seagate Technology.
Economie Nieuws <br />
<br />
Beleggen Bestuursvoorzitter Ziemer heeft vertrouwen in de toekomst<br />
Minder winst Harley-Davidson<br />
<strong>De</strong> cijfers van Harley-Davidson<br />
vielen tegen. Stilte voor de storm?<br />
Edward <strong>De</strong>iters<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
<strong>De</strong> legendarische motorfietsfabrikant<br />
Harley-Davidson zag in het<br />
derde kwartaal zijn winst met 15,3<br />
procent dalen van 312,7 miljoen dollar<br />
(2006) tot 265 miljoen dollar dit<br />
jaar.<br />
<strong>De</strong> omzet van het bedrijf bedroeg<br />
1,54 miljard dollar, tegenover 1,64<br />
miljard dollar in de derde driemaandsperiode<br />
van 2006. In totaal<br />
rolden 86.535 motoren uit de Harleyfabriek<br />
in Milwaukee.<br />
Harley-Davidson ging er eerder<br />
nog van uit dit kwartaal 91.000 tot<br />
95.000 motoren te produceren, maar<br />
stelde al eerder de verwachtingen bij<br />
naar een aantal van tussen de 86.000<br />
en 88.000, vanwege economische tegenwind<br />
op de Amerikaanse thuismarkt.<br />
‘Onze derde-kwartaalresulta-<br />
Beurs<br />
Het Damrak wacht een nerveuze<br />
week waarin Shell rapporteert, de<br />
bodem onder de AEX. Olie is dit<br />
jaar 50 % duurder, maar de aandelenkoersen<br />
van olieconcerns doen<br />
het niet beter dan de rest.<br />
AMSTERDAM ...<br />
Ruwe olie flirt met een prijs van 90<br />
dollar voor een vaatje van 159 liter<br />
West-Texas Light Intermediate<br />
(WTI), de meest verhandelde oliesoort.<br />
Dit liet vrijdag de beurzen en<br />
vooral die in de VS in mineur achter<br />
(Dow Jones: -2,6%). Op 1 januari<br />
van dit jaar flirtte de WTI ook al met<br />
zo’n psychologische barrière, maar<br />
toen ging het nog om 60 dollar.<br />
Zeker bij de grote oliemaatschap-<br />
................................................................................................................................................................<br />
..............................................................................<br />
Het Panel<br />
STELLING: DOE MIJ MAAR...<br />
111<br />
Akzo Nobel, Hagemeyer, Endemol (dinsdag), Randstad, TomTom, Binck,<br />
Stork (woensdag), DSM, Royal Dutch Shell, Vedior, Besi, LBI International,<br />
Qurius, <strong>De</strong> Nederlanden Compagnie (donderdag), Ahold, Vopak, Beter Bed,<br />
OPG, Gamma en Spyker (vrijdag) komen met hun derde-kwartaalrapportage,<br />
een trading update of omzetcijfers. Naar wie kijkt u het meeste uit en<br />
waarom?<br />
..............................................................................<br />
WAT VINDT U? GEEF UW MENING OP WWW.DEPERS.NL<br />
ten zijn teleurstellend, maar niet onverwacht’,<br />
zo zegt bestuursvoorzitter<br />
Jim Ziemer van Harley-Davidson.<br />
‘Voor de langere termijn ben ik optimistisch<br />
en ik heb vertrouwen in<br />
onze toekomst.’<br />
Voor heel 2007 verwacht de motorbouwer<br />
tussen 328.000 tot<br />
332.000 motoren te verschepen. Vorig<br />
jaar waren dit er nog 349.196. Het<br />
bedrijf uit Milwaukee voorziet verder<br />
een bescheiden afname van de omzet,<br />
lagere operationele marges en<br />
een 4 tot 6 procent kleinere winst per<br />
aandeel ten opzichte van vorig jaar.<br />
<strong>De</strong> motorfabrikant boekte vorig<br />
jaar nog een omzet van 5,8 miljard<br />
dollar en een winst van ruim een miljard<br />
dollar, beide cijfers kwamen neer<br />
op een stijging van ruim 8,5 procent<br />
vergeleken met 2005.<br />
Voor dit jaar zijn de verwachtingen<br />
minder optimistisch. Harley-Davidson<br />
denkt dat de markt voor motoren<br />
in de Verenigde Staten ook in 2008<br />
‘uitdagend zal blijven’, maar dat het<br />
Beurs vandaag Recordprijzen energie<br />
Oliedom<br />
pijen wordt ondanks tal van problemen<br />
veel geld verdiend. Als het gaat<br />
om de aandelenkoersen niet. <strong>De</strong><br />
koerswinsten van een paar grote<br />
maatschappijen tot dit jaar:<br />
• Royal Dutch Shell: +10,6%<br />
• BP: +7,6%<br />
• Total: +2,2%<br />
• Exxon Mobil: +20,2%<br />
• Chevron: +21,4%<br />
Ter (oneerlijke) vergelijking: de AEX<br />
steeg 11,2%. Europese beleggers<br />
moeten de koerswinsten van de<br />
Amerikaanse giganten nog corrigeren<br />
voor de 8% gedaalde dollar. Er<br />
zijn een paar redenen voor deze teleurstellende<br />
cijfers. <strong>De</strong> belangrijkste<br />
is dat beleggers niet geïnteresseerd<br />
bedrijf desondanks wel een bescheiden<br />
omzetgroei in de boeken zal<br />
kunnen schrijven.<br />
<strong>De</strong> tegenvallende resultaten zouden<br />
ook een stilte voor de storm kunnen<br />
zijn. Zelden verlieten zoveel<br />
nieuwe Harley’s de showroom als in<br />
2003, bij het 100-jarig bestaan. Traditiegetrouw<br />
heeft het bedrijf bij iedere<br />
mijlpaal allerlei speciale jubileummodellen.<br />
<strong>De</strong> slimme marketeers bij<br />
Harley zullen het 105-jarig bestaan<br />
volgend jaar zeker niet overslaan.<br />
Naast Hell’s Angels, artsen, advocaten<br />
en allerlei midlifecrisis-types<br />
had overigens ook de niet in het leer<br />
gestoken belegger de afgelopen jaren<br />
veel plezier kunnen beleven aan Harley-Davidson.<br />
Wie in 1986 bij de<br />
beursgang honderd dollar in het bedrijf<br />
belegde en alle dividenden terug<br />
investeerde had eind 2006 een kloeke<br />
23.191 dollar op de bank staan, of<br />
van zijn beleggingswinst een gloednieuwe<br />
Harley FXDC Dyna Super<br />
Glide Custom kunnen kopen. 1<br />
zijn in winsten, maar voorraden.<br />
Hoeveel vaten hebben de maatschappijen<br />
opgepompt en verkocht<br />
en hoeveel nieuwe hebben ze gevonden?<br />
Hoe hoger deze vervangingsratio<br />
hoe beter, want dan kunnen ze<br />
ook in de toekomst winst blijven<br />
maken. Daar zit ‘m de kneep, want<br />
het wordt moeilijker om én voorraden<br />
te vinden én om die rendabel te<br />
exploiteren én dan hopelijk in een<br />
politiek stabiel gebied.<br />
Gevoegd bij het enigszins geknakte<br />
vertrouwen in de sector – de<br />
voorraadaffaire bij Shell een paar<br />
jaar terug en nu een grote reorganisatie<br />
bij het bureaucratische BP – heeft<br />
beleggers voorzichtig gemaakt. Bovendien<br />
steken ze ook graag hun geld<br />
in nieuwe en alternatieve energie.<br />
Dat geldt ook voor de olieservicebedrijven,<br />
die het goed doen. Een<br />
greep:<br />
• Fugro: +58,4%<br />
• SBM Offshore: +4,3%<br />
• Vopak: +12,8%<br />
• CCG Veritas: +52,4%<br />
• Schlumberger: +57,3%<br />
.......................................<br />
Tom Tom en Vedior<br />
CORNÉ VAN ZEIJL (FONDSMANAGER SNS):<br />
111<br />
‘Tom Tom! Analisten verwachten briljante<br />
resultaten en ik ook. Tegenvallers<br />
hebben bij dit fonds de grootste<br />
impact op de koers. Vedior is spannend,<br />
omdat ze duidelijk kan maken of<br />
er een recessie komt, zoals de beurskoers<br />
aangeeft. DSM kan eigenlijk niet<br />
teleurstellen omdat het net een strategische<br />
update heeft gehad.’ 1<br />
<strong>De</strong> markt in de VS in 2008 zal waarschijnlijk ‘uitdagend blijven’. REUTERS<br />
Fugro doet vooral bodemonderzoek<br />
en draait als een tierelier. SBM Offshore<br />
ook, dat hardware zoals platforms<br />
bouwt. Dit aandeel was in de<br />
afgelopen jaren al fors opgelopen en<br />
beleggers maken nu pas op de plaats.<br />
Vopak hoort nog net in dit rijtje thuis,<br />
want het doet alleen opslag. Schlumberger,<br />
dat vrijdag tegenvallende cijfers<br />
met -1% zag afgestraft, en CCG<br />
Veritas zijn onder meer concurrenten<br />
.......................................<br />
Tom Tom<br />
JACQUES POTUIJT<br />
(IEX, VEB EN CASH-COLUMNIST):<br />
111<br />
‘Tom Tom is een van de weinige Amsterdamse<br />
fondsen die mij vrolijk<br />
stemmen. <strong>De</strong> introductie van hooggeprijsde<br />
nieuwe modellen kwam vermoedelijk<br />
te laat om winstdruk in het<br />
derde kwartaal op te vangen. Vanaf dit<br />
kwartaal wordt het feest!’ 1<br />
15<br />
van Fugro.<br />
<strong>De</strong> beste manier om écht van de<br />
olieprijsfluctuaties te profiteren,<br />
zijn turbo’s, maar dit is alleen voor<br />
ingewijden. Met beleggen heeft het<br />
vaak weinig te maken, het is net als<br />
in het casino gokken op rood (daling)<br />
of groen (stijging). <strong>De</strong>ze week<br />
meer nieuws, want donderdag publiceert<br />
Shell zijn derde-kwartaalcijfers<br />
en vrijdag Vopak. 1<br />
......................................<br />
Heen en weer Hagemeyer<br />
111<br />
Het Naardense handelshuis Hagemeyer<br />
maakt speculeren spannend.<br />
Geruchten, overnamebod, afgeslagen<br />
overnamebod: de koers zag in<br />
de afgelopen twee maanden alle<br />
kleuren van de regenboog tussen<br />
2,75 en 5,07 euro. Faites vos yeux<br />
vandaag. Een derde kwartaalupdate<br />
morgen voorbeurs gaat vast niet onopgemerkt<br />
aan de koers voorbij. 1<br />
......................................<br />
Shell<br />
AREND JAN KAMP (SENIOR EDITOR IEX):<br />
111<br />
‘Tom Tom is het spannendste fonds,<br />
Shell het belangrijkste. Met de winst<br />
zit het goed. Hopelijk komt er weer<br />
bezieling en fantasie in de Koninklijke<br />
en kan de koers echt omhoog.<br />
Daar is heel Nederland bij gebaat.<br />
Zowel particulieren, professionals<br />
als pensioenfondsen hebben een<br />
flinke pluk Shell in portefeuille.’ 1
16<br />
<br />
<br />
Vastgoed compenseert negatief bedrag<br />
Tenor Luciano Pavarotti laat<br />
miljoenenschuld na<br />
Redactie cultuur<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
<strong>De</strong> op 6 september jongstleden overleden<br />
Italiaanse tenor Luciano Pavarotti<br />
heeft niet alleen een immense<br />
muzikale erfenis achtergelaten, maar<br />
ook een miljoenenschuld.<br />
<strong>De</strong> tenor bleek niet alleen elf miljoen<br />
euro in de min te staan bij banken,<br />
maar moest ook nog voor zeven<br />
miljoen euro aan leningen terugbetalen.<br />
Dat meldde de Italiaanse krant<br />
La Repubblica afgelopen zaterdag.<br />
<strong>De</strong> schulden van Pavarotti waren<br />
een publiek geheim, zegt de advocaat<br />
van Nicoletta Mantovani, de tweede<br />
vrouw van de zanger. Volgens hem<br />
zijn de schulden het resultaat van<br />
Jack Wouterse is vooral bekend als<br />
fi lm- en televisieacteur en staat<br />
daarnaast regelmatig op de planken.<br />
<strong>De</strong> komende maanden speelt<br />
hij Koning Lear bij het RO Theater.<br />
Robbert van Heuven<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Als we elkaar spreken heeft Jack Wouterse<br />
net een laatste tekstrepetitie achter<br />
de rug met collega Rogier Philipoom,<br />
voordat de hele groep acteurs<br />
naar Brussel vertrekt, waar het stuk<br />
Koning Lear zaterdag in première<br />
ging. Het was eigenlijk niet de bedoeling<br />
om zo’n grote rol te gaan doen<br />
bij het RO Theater, zegt Wouterse<br />
(50). Maar de acteur is bevriend met<br />
regisseuse Alize Zandwijk, werkte al<br />
vaker met haar en wilde weer iets met<br />
haar gaan maken. ‘Ik dacht zelf aan<br />
iets kleins. Maar toen kwam ze met<br />
Koning Lear.’<br />
Koning Lear is Shakespeares bekendste<br />
tragedie. Het verhaal over<br />
een oude koning die in conflict raakt<br />
met zijn dochters, nadat hij zijn land<br />
aan hen heeft afgestaan, raakt aan<br />
vele grote thema’s: ouder worden, generatieconflicten,<br />
macht en ambitie.<br />
Koning Lear is dan ook geen makkelijke<br />
rol om te spelen, maar Wouterse<br />
hoge ziekenhuisrekeningen en bezoekjes<br />
aan de Verenigde Staten. Daar<br />
liet Pavarotti zich veelvuldig behandelen<br />
voor hij begin september op<br />
71-jarige leeftijd aan kanker overleed.<br />
<strong>De</strong> inkomsten van de tenor zouden<br />
de laatste jaren drastisch zijn teruggelopen<br />
omdat hij minder kon<br />
optreden. Mantovani, met wie hij<br />
vier jaar geleden een dochtertje kreeg,<br />
en zijn drie dochters uit een eerder<br />
huwelijk, blijven waarschijnlijk niet<br />
met de schulden zitten. Door de verkoop<br />
van het vele vastgoed dat de<br />
zanger achterliet, kunnen zij toch<br />
nog rekenen op een nalatenschap van<br />
enkele miljoenen. 1<br />
heeft inmiddels wel het gevoel dat hij<br />
er klaar voor is. Al blijft de rol een<br />
hele kluif. ‘Steeds denk je dat je er<br />
bent, dat je de tekst kent en dat je alles<br />
in het stuk door hebt. Maar dan kom<br />
je toch nog weer meer lagen in je personage<br />
tegen.’<br />
Wouterse vindt het lastig om over<br />
zijn rol te praten. Voor hem is acteren<br />
pure intuïtie. ‘Je kunt wel steeds alles<br />
gaan benoemen, maar uiteindelijk<br />
moet je een bepaald gevoel op je publiek<br />
overbrengen. Je hebt er dan ook<br />
niets aan om dat te kunnen verwoorden.<br />
Wat mijn techniek precies is,<br />
daar sta ik eigenlijk niet bij stil. Wat<br />
niet betekent dat ik tijdens het spelen<br />
mijn verstand uitschakel.’ Toch vraagt<br />
toneelspelen een hele andere mentaliteit<br />
van een acteur dan spelen voor<br />
televisie en film, wat Wouterse ook<br />
veel doet. ‘Bij toneel ben je drie maanden<br />
met een rol bezig. Dus graaf je<br />
ook veel dieper in jezelf. Bovendien is<br />
Alles wat u weten wilt over literatuur staat op Literatuurplein.nl,<br />
eenwebsitevandeVerenigingOpenbareBibliotheken Daarvindtu<br />
er sprake van een andere concentratie.<br />
Bij film is die tijdens een opname<br />
een minuut lang heel hoog. Daarna<br />
kun je je ontspannen. Bij toneel ben<br />
je doorlopend supergeconcentreerd<br />
en precies bezig.’<br />
Hij houdt van de afwisseling tussen<br />
toneel, film en televisie. Bovendien<br />
liggen die genres voor zijn gevoel<br />
helemaal niet zo ver uit elkaar.<br />
‘Er zijn grote overeenkomsten tussen<br />
een film als Vet Hard waarin ik speelde<br />
en Koning Lear. Shakespeare was<br />
een volkstoneelspeler. Zijn stukken<br />
gaan over gewone mensen die ruzie<br />
maken. Het is soap. Het is dan wel<br />
geniaal opgeschreven, maar Koning<br />
Lear is uiteindelijk een ordinaire<br />
scheldpartij.’<br />
Voor Wouterse is het onderscheid<br />
tussen hoge en lage kunst dan ook<br />
niets anders dan hokjesdenken.<br />
Waarvan hij sowieso vindt dat het in<br />
Nederland erg aanwezig is. ‘Doordat<br />
we zo denken, luisteren we niet meer<br />
naar elkaars verhalen. Hoewel we dan<br />
zouden zien hoe mooi en krachtig<br />
mensen zijn. Hoe ze hetzelfde zijn en<br />
hoe verschillend. Koning Lear gaat<br />
ook over mensen die niet communiceren,<br />
omdat ze alleen vanuit zichzelf<br />
blijven denken. Er is geen dialoog. In<br />
die zin denk ik dat Koning Lear eigenlijk<br />
een heel politiek stuk is.’ 1<br />
www.rotheater.nl<br />
RECENSIE | THEATER<br />
MULTICULTI<br />
PRIETPRAAT<br />
...<br />
Robbert van Heuven<br />
Die arme prinses Máxima kreeg de afgelopen<br />
weken een hoop kritiek over<br />
zich heen, Had ze maar niet moeten<br />
stellen dat een kwestie als culturele<br />
identiteit te ingewikkeld is om er in<br />
zwart-wit termen over te spreken.<br />
Ook in Shakespeare’s tijd hadden ze<br />
Hare Koninklijke Hoogheid voor ‘multiculturele<br />
prietprater’ uitgemaakt. Zo<br />
zijn William Shakespeare’s <strong>De</strong> koopman<br />
van Venetië de westerlingen uiteraard<br />
goed en is de jood Shylock natuurlijk<br />
een woekeraar en bovendien<br />
een heiden. In de bewerking <strong>De</strong> Arabier<br />
van Amsterdam van <strong>De</strong> Nieuw<br />
Amsterdam (DNA) daarentegen is<br />
Shylock (hier Rafi) niet alleen jood,<br />
maar ook Arabier, Nederlander en Irakees.<br />
Hij is geen schatje, maar doet<br />
daarin niet onder voor de ‘echte’ Nederlanders<br />
in de voorstelling.<br />
In een stevig tempo en op geestige en<br />
naargeestige wijze weet DNA een genuanceerde<br />
en intelligente draai te<br />
geven aan <strong>De</strong> Arabier van Amsterdam,<br />
een toch enigszins antisemitisch<br />
Cultuur<br />
Theater Koning Lear daagt RO Theater uit<br />
Jack Wouterse graaft dieper in zichzelf<br />
‘Het onderscheid<br />
tussen hoge en<br />
lage kunst is<br />
hokjesdenken’<br />
Muziek<br />
Reggaester Lucky Dube<br />
doodgeschoten<br />
Redactie cultuur<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
<strong>De</strong> Zuid-Afrikaanse reggaester Lucky<br />
Dube is donderdag het slachtoffer<br />
geworden van wat de politie een mislukte<br />
carjacking noemt. <strong>De</strong> 43-jarige<br />
muzikant zette zijn zoontje af bij een<br />
kennis in een buitenwijk van Johannesburg,<br />
toen hij door twee mannen<br />
met wapens werd aangehouden en in<br />
bijzijn van zijn zoontje werd doodgeschoten.<br />
Hoewel Dube nog probeerde<br />
de plaats des onheils te verlaten,<br />
bleek hij dodelijk verwond en stierf<br />
hij ter plekke.<br />
<strong>De</strong> in Johannesburg geboren Lucky<br />
Dube was een geliefde reggaester en<br />
Jack Wouterse: ’Koning Lear is eigenlijk<br />
een heel politiek stuk.’<br />
OKHUIZEN/HH<br />
........................................................................................................................<br />
.......................................<br />
Jarig!<br />
Filmregisseur Jan de Bont is<br />
vandaag jarig. Hij is 64<br />
geworden. Gefeliciteerd!<br />
een van Zuid-Afrika’s productiefste<br />
muzikanten: hij bracht meer dan<br />
twintig albums uit, waaronder Rastas<br />
Never Die, Think About The Children<br />
en Soul Taker. Dube begon zijn loopbaan<br />
begin jaren tachtig in de traditionele<br />
Zulu-muziek, maar ontdekte al<br />
snel de kracht van reggae. Afgelopen<br />
april verscheen Lucky Dubes laatste<br />
album Respect. <strong>De</strong> laatste jaren was de<br />
reggae-artiest vooral veel aan het toeren,<br />
meerdere maanden per jaar, om<br />
over sociale problemen te zingen.<br />
Volgens het politieverslag was Dubes<br />
zoontje al uit de auto toen de kogels<br />
een autoruit verbrijzelden en<br />
zich in het lichaam van de ster boorden.<br />
Na de schoten reed de auto nog<br />
enkele meters verder en kwam dan<br />
tot stilstand tegen een boom. Drie<br />
verdachten worden gezocht voor de<br />
moord.<br />
Jay Savage, managing director van<br />
Sony ATV Music South Africa, zei in<br />
een reactie: ‘Lucky was de grootste<br />
Afrikaanse reggaeartiest.<br />
Het is altijd een groot plezier te<br />
werken met iemand die de beste in<br />
zijn vak is. Zijn dood is een ongelofelijke<br />
schok.’ Woordvoerders van zijn<br />
platenmaatschappij Gallo Record<br />
Company noemden Dubes dood<br />
‘Zinloos en willekeurig. 25 jaar aan<br />
muziekgeschiedenis eindigt opeens<br />
tragisch.’<br />
<strong>De</strong> reggaester trad ook meerdere<br />
malen in Nederland op, onder andere<br />
op het Groningse Noorderlicht<br />
en in de Tilburgse zaal 013. <strong>De</strong> laatste<br />
keer dat hij Tilburg aandeed was afgelopen<br />
april. Lucky Dube laat een<br />
vrouw en zeven kinderen achter, onder<br />
wie een drie maanden oude baby,<br />
Melokuhle. 1<br />
‘hoogtepunt van de westerse toneelschrijfkunst.’<br />
Het slot is wat te<br />
uitleggerig, maar voor types als<br />
Wilders kun je misschien niet duidelijk<br />
genoeg zijn.<br />
Gaan!<br />
www.denieuwamsterdam.nl<br />
<strong>De</strong> Arabier van Amsterdam.<br />
...............................................................................<br />
Perkamentus uit de kast<br />
Albus Perkamentus, het schoolhoofd van de tovenaarsschool<br />
Zweinstein, heeft zijn coming out beleefd. J.K. Rowling antwoordde op<br />
een vraag bij een lezing in New York met: ‘Perkamentus is homo’.
Cultuur<br />
Dutch <strong>De</strong>sign Gevestigde namen halen neus op voor Nederlandse ontwerpprijzen<br />
<strong>De</strong>signprijs beetje sneu<br />
Dit weekend werden ze in Eindhoven<br />
voor de vijfde keer uitgereikt.<br />
Toch ontbrak een groots feest. ‘Je<br />
ziet hier nog altijd niet ‘t beste van<br />
het beste.’ <strong>De</strong> winnaars en verliezers<br />
van de Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen.<br />
Cor Hospes<br />
EINDHOVEN<br />
...<br />
Het zou toch niet, maar het gebeurde<br />
dus wel. Maurice Mentjens won zaterdag<br />
voor de derde achtereenvolgende<br />
keer de Dutch <strong>De</strong>signprijs in<br />
de categorie interieurontwerp, voor<br />
zijn inrichting van een ontvangstruimte<br />
van het DSM-hoofdkantoor<br />
in Heerlen. ‘Poe poe’, pruttelde de<br />
Limburgse ontwerper opgewonden,<br />
om daarna in brokkelzinnen uit te<br />
barsten: ‘Ik wilde eigenlijk niet meedoen,<br />
toch gedaan. Opnieuw was ik<br />
twee weken vooraf erg zenuwachtig.<br />
Nou ben ik sowieso een zenuwpees.<br />
Ik kan mij zowel in positieve als negatieve<br />
zin over iets ontzettend opwinden,<br />
en de concurrentie was niet mis,<br />
.......................................................................................................................................................................................................<br />
DUTCH DESIGN WEEK<br />
DE ANDERE<br />
WINNAARS<br />
ZIJN:<br />
111<br />
maar toch weer winnen. Dat wordt<br />
weer veel pilsjes drinken.’<br />
Zaterdag werden voor de vijfde<br />
keer de Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen<br />
uitgedeeld. Zestien deeljury’s wikten<br />
en wogen zestien design disciplines.<br />
Van jaarverslag tot tentoonstellingruimte,<br />
van verpakking tot website,<br />
en van stormparaplu tot stoeptegel:<br />
in elke categorie alleen het allerbeste<br />
van het afgelopen designjaar. Nou ja,<br />
het allerbeste. Ook dit jaar lieten de<br />
inzendingen zeer te wensen over, wat<br />
de organisatie soms deed schrikken.<br />
Geen nominaties<br />
Want wat was er aan de hand met de<br />
categorie interieurproduct? Nederland<br />
heeft juist de afgelopen jaren de<br />
internationale designwereld veroverd<br />
met meubilair, verlichting en woonaccessoires.<br />
En dan nu geen nominaties<br />
en dus geen designprijs voor een<br />
interieurproduct? Juryvoorzitter Interieur<br />
Nicole Uniquole verklaart:<br />
‘Het gaat over een prijs voor het beste<br />
interieurproduct, het visitekaartje<br />
Mediamatic met hun al veelbesproken<br />
El Hema-tentoonstelling, <strong>De</strong> <strong>De</strong>signpolitie<br />
met hun visuele column Gorilla,<br />
Staat met hun House of Bols en Landlab<br />
met hun Funenpark uit Arnhem.<br />
Ook gingen er prijzen naar Scope <strong>De</strong>sign<br />
Strategy voor hun SmartFIX voor<br />
professionele producten, won de Amsterdammer<br />
Evert Nijland met zijn sieraden<br />
Venezia, Qrooz Marine Cabins<br />
BV met hun woonboot Qrooz, Senz<br />
Umbrella’s met hun Stormparaplu en<br />
won de pas 21-jarige Sanne Kistemaker<br />
de <strong>De</strong>sign for All Award met haar<br />
Piece of Family, een communicatiemiddel<br />
voor ouderen waarmee ze zonder<br />
computer met familieleden online<br />
kunnen communiceren.<br />
..........................................................<br />
Het Huis Anubis (1)<br />
Het Huis Anubis is in de prijzen gevallen. <strong>De</strong><br />
Nickelodeon-serie ontving zaterdag een<br />
Kinderkast Juryprijs in de categorie fictie.<br />
van Dutch <strong>De</strong>sign, en dat moet je met<br />
echt iets goeds komen. Maar ontwerpers<br />
van het betere werk hadden in de<br />
wedstrijd geen zin.’<br />
Het gevolg: een sneu hoopje tafels,<br />
tapijten, tegels en lampen met een<br />
kinderbedje en kledinghanger. Allemaal<br />
gerekruteerd uit de B-categorie.<br />
Want waar was onder meer die prachtige<br />
Bone Chair van Joris Laarman,<br />
het allermooiste interieurontwerp<br />
van het afgelopen jaar? Waar waren al<br />
die andere Nederlandse ontwerpers<br />
die het afgelopen jaar opnieuw vochtsluiers<br />
van begeerte uit de internatio-<br />
DUTCH DESIGN WEEK<br />
111<br />
Nieuw <strong>De</strong>signhuis voor de<br />
toekomst<br />
Getuige de eindexamenexpositie van<br />
de <strong>De</strong>sign Academy wordt op ’s werelds<br />
meest vermaarde designopleiding<br />
echt weer met de handen gewerkt,<br />
in plaats van louter gedacht in<br />
onbegrijpelijke tekentafelconcepten.<br />
Duurzaamheid speelt onder de studenten<br />
een grote rol. Want waarom<br />
zou je geen bank maken van zand, bedacht<br />
Nacho Carbonell. Jaargenote<br />
Greetje van Tiem maakte van oude<br />
kranten een textieldraad waarvan je<br />
onder meer een tapijt kunt weven. Het<br />
bijzonderste ontwerp was de Sun<br />
............................................................<br />
Het Huis Anubis (2)<br />
<strong>De</strong> kindertelevisieprijzen werden uitgereikt<br />
tijdens het Cinekid filmfestival op het<br />
Westergasterrein in Amsterdam.<br />
nale designwereld wisten los te maken?<br />
Uniquole weet waar die waren.<br />
Voor gevestigde designers als Marcel<br />
Wanders, Hella Jongerius en Jurgen<br />
Bey hoeven die Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen<br />
niet zo nodig. ‘Ze doen het in<br />
het buitenland goed genoeg. Voor<br />
hen heeft de prijs geen meerwaarde.’<br />
Daarbij zijn andere designprijzen,<br />
zoals de <strong>De</strong>signprijs Rotterdam belangrijker<br />
en heeft aanstormend talent<br />
voor meedoen aan de <strong>De</strong>signprijzen<br />
geen geld. <strong>De</strong>elnemen kost<br />
namelijk 250 euro. ‘Dat kunnen jonge<br />
ontwerpers als een Joris Laarman<br />
simpelweg niet missen.’ Het gevolg:<br />
opnieuw geen internationaal aansprekende<br />
designnaam op de prijzenbeker.<br />
Want interieurontwerpers<br />
en de Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen<br />
blijken vanaf de start allesbehalve<br />
vrijers.<br />
Dat geldt voor meerdere designcategorieën:<br />
neem mode. Fashiondesigners<br />
halen al jaren hun schouders<br />
op voor de prijs. Uit desinteresse?<br />
Shade van Lianne van Genugten. Een<br />
uitklapbare parasol uitgerust met zonnecellen<br />
die ’s avonds licht als een<br />
schemerlamp geeft.<br />
Alleen daarom is Eindhoven tussen 20<br />
en 28 oktober al een retourtje waard.<br />
Er gebeurt van alles op het gebied van<br />
design. Lezingen, workshops, feesten<br />
en tentoonstellingen verspreid over<br />
ruim veertig locaties. Vorig jaar werd<br />
het evenement bezocht door zo’n<br />
50.000 designliefhebbers.<br />
Tot de hoogtepunten dit jaar behoort<br />
naast de Graduation Galleries de eerste<br />
overzichtstentoonstelling van Job<br />
Smeets en Nynke Tynagel, die internationaal<br />
worden doodgeknuffeld als de<br />
meest toonaangevende designers van<br />
<br />
<br />
...............................................................................<br />
Blackout Britney<br />
Het Amerikaanse blad Us Weekly is op zoek naar mensen die lijken op<br />
Britney Spears. Lookalikes kunnen foto’s van zichzelf insturen als<br />
‘Britney het schoolmeisje’ of ‘de nieuwe Blackout Britney’.<br />
17<br />
Links de DSM-ontvangstruimte van<br />
Mauice Mentjes. Onder de Bone<br />
Chair van Joris Laarman.<br />
Heeft de prijs te weinig impact? Volgens<br />
juryvoorzitter Mode Jos Holtkamp<br />
is het simpeler. ‘Er is geen lijn<br />
tussen design en mode. Fashionontwerpers<br />
voelen zich in de wereld<br />
van Dutch <strong>De</strong>sign niet thuis.’ Dat<br />
komt deels door de geschiedenis van<br />
de Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen, die<br />
zijn ontstaan uit de GIO Awards. Dat<br />
waren lintjes voor consumenten- en<br />
professionele producten. Beide categorieën<br />
zijn sterk bij de Nederlandse<br />
<strong>De</strong>signprijzen vertegenwoordigd,<br />
evenals grafisch design en visuele<br />
identiteit, omdat voor alle twee een<br />
aansprekende prijs ontbrak.<br />
‘Een rommeltje’<br />
‘Waarom niet accepteren dat de Nederlandse<br />
<strong>De</strong>signprijzen niet in het<br />
bloed van iedere ontwerpdiscipline<br />
zit?’, zegt deeljuryvoorzitter Lucas<br />
Verweij. ‘Wees als organisatie trots op<br />
waar je wel goed in bent. Blijf bij een<br />
paar categorieën. Je krijgt in die andere<br />
toch niet het beste van het beste.<br />
Wat is dan de waarde van die prijs?’<br />
Wellicht dat het aantal inschrijvingen<br />
erdoor toeneemt, want de<br />
interesse voor de Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen<br />
stagneert. Steeds meer<br />
ontwerpbureaus besluiten die te boycotten.<br />
Waaronder het bureau Well<br />
<strong>De</strong>sign.<br />
Woordvoerder Gianni Orsini: ‘<strong>De</strong><br />
aanmelding, communicatie, organisatie,<br />
het is een rommeltje. Er zou<br />
vorig jaar ook een reizende expositie<br />
komen, maar die staat nog altijd op<br />
stal. Daarbij zijn de juryleden incestueus.<br />
Sommige nomineren eigen<br />
werk in plaats van ontwerpen die er<br />
toe doen. In Tokio, Shanghai en New<br />
York schieten ze in de lach wanneer<br />
ze de winnaars van de Nederlandse<br />
<strong>De</strong>signprijzen zouden zien.’<br />
Al dat gekrakeel rond de prijs zal<br />
Maurice Mentjens een zorg zijn. <strong>De</strong><br />
competitie bezorgde hem nieuwe<br />
opdrachtgevers en wereldwijde bekendheid.<br />
‘Ons land is een toonaangevend<br />
designland. Je mag gerust<br />
zeggen dat ik mijn doorbraak aan de<br />
Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen te danken<br />
heb.’ Daarom zijn advies: ‘Nooit<br />
stoppen met die prijs.’ 1<br />
dit moment. Hun expositie opende<br />
zaterdag het <strong>De</strong>signhuis, het eerste<br />
designmuseum van Nederland gevestigd<br />
in het oude kantongerecht in<br />
Eindhoven.<br />
In het Temporary Art Centre elders in<br />
Eindhoven tonen vijftig ontwerpers<br />
en kunstenaars hun visie in beeld en<br />
tekst op geloof. Verder kun je in de<br />
keuken van Philips <strong>De</strong>sign kijken<br />
naar ontwikkelingen op het gebied<br />
van designonderzoek, futuristische<br />
designconcepten en prijswinnende<br />
Philips-producten. En vergeet niet<br />
de geselecteerde en genomineerde<br />
ontwerpen voor de Nederlandse <strong>De</strong>signprijzen<br />
te bekijken.<br />
www.dutchdesignweek.nl
Vrijdag 30 november en zaterdag 1 december<br />
2007 vindt de vijfde editie plaats van de Carrièrebeurs<br />
Overheid in het World Forum Convention<br />
Center in <strong>De</strong>n Haag. Voor alle studenten, starters<br />
en (young)professionals met interesse in een baan<br />
bij de overheid is de Carrièrebeurs Overheid dé<br />
plek om in contact te komen met potentiële<br />
werkgevers.<br />
Naast de gevarieerde beursvloer waar onder andere<br />
het Rijk, gemeente Amsterdam en het UWV te<br />
vinden zijn, wordt een veelzijdig congresprogramma<br />
aangeboden met onder andere de volgende<br />
onderwerpen: ‘Netwerken en lobbyen’, ‘Creatief<br />
denken bij de overheid’ en ‘Een internationale carrière<br />
bij de overheid’.<br />
Daarnaast wordt er onder leiding van <strong>De</strong>bat.NL<br />
gedebatteerd over bijvoorbeeld ‘Mobiliteit bij de<br />
overheid’ en ‘Het primaat van de politiek’. Op beide<br />
dagen vindt de interactieve discussie Ontmoeting<br />
aan de top plaats. Gespreksleider Jeroen Smit gaat in<br />
gesprek met bekende politici en prominente<br />
topambtenaren over hun loopbaan, (politieke) keuzes<br />
en toekomstplannen.<br />
<strong>De</strong> toegang is na inschrijving gratis! Voor een<br />
actueel overzicht van het congresprogramma,<br />
een overzicht van de deelnemende organisaties,<br />
vacatures en voorinschrijving ga je naar<br />
www.carrierebeursoverheid.nl<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Contentpartners: Mediapartners:<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Ben jij een handyman thuis?<br />
Maak er je werk van!<br />
Heb je lol in klussen in en om het huis? Dan kun je daar je werk van maken.<br />
Wij hebben een leuke Facilitaire baan voor je. Bij verschillende opdrachtgevers.<br />
Alvorens je aan de slag gaat, volg je een gratis vakopleiding. <strong>De</strong> baan<br />
die wij je aanbieden is fl exibel, voor korte of lange duur en je krijgt volop<br />
carrièrekansen. Meer weten? Surf snel naar: www.mailprofs.nl
Service <br />
<br />
Het meestbesproken moment van de WK-finale rugby tussen Engeland en Zuid-Afrika in Parijs; de try van Engelsman Mark Cueto die later wordt afgekeurd. GETTY IMAGES<br />
.........................................................<br />
ARGUS Maatschappelijke discussie<br />
over seksualisering van de samenleving<br />
© 2007 - René Leisink<br />
..........................................................<br />
COLOFON<br />
...<br />
Dagblad <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> is een uitgave van Mountain Media BV<br />
uitgever Cornelis van den Berg hoofdredacteur Ben Rogmans adjuncthoofdredacteuren<br />
Frank Poorthuis, Dirk Koppes artdirector Maarten ten<br />
Haaf marketing Chantal Arendsen distributie Dick van Geemen commercieel<br />
directeur Jerrel Oron finance Ruud Swart internet Rik Nizet druk Dijkman<br />
Offset Diemen, MGL Heerlen, NDC Leeuwarden en Janssen <strong>Pers</strong> Gennep<br />
...<br />
Dagblad <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> is een onafh ankelijke, gratis kwaliteitskrant die circa 240<br />
keer per jaar verschijnt en verkrijgbaar is op NS-stations, in winkels, kantoren,<br />
in de horeca en op vele andere locaties.<br />
...<br />
Dagblad <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> wordt in een aantal plaatsen dagelijks bezorgd door Interlanden.<br />
Ontvangt u dagelijks <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> en heeft u klachten over de bezorging? Bel: 0900-0708<br />
of kijk op www.bezorgingdepers.nl. Aanmelden als bezorger kan op twee manieren:<br />
090o-INTERLANDEN (0900-4683752) of www.bezorgingdepers.nl.<br />
..............................................................................<br />
Anthony Fokkerweg 61<br />
1059 CP Amsterdam<br />
Tel. 020 - 3460560<br />
Fax. 020 - 3460596<br />
............................................................................................................................................<br />
al@din is de digitale vraag- en antwoorddienst<br />
van de openbare bibliotheken.<br />
Tot 16 november organiseert al@din een<br />
actie die aansluit op de campagne Nederland<br />
Leest. Stel een vraag aan al@din<br />
over de gelukkige klas (het thema van de<br />
campagne) en win een opleiding naar<br />
keuze t.w.v. 1.500 euro! <strong>De</strong>ze column is<br />
een samenwerking tussen Dagblad <strong>De</strong><br />
<strong>Pers</strong> en al@din.<br />
...........................................................<br />
HET WEER<br />
Vandaag<br />
Het wordt een zonovergonten<br />
herfstdag, maar de matige<br />
wind uit oost tot zuidoost<br />
doet het wel een tikje<br />
schraal aanvoelen, omdat<br />
de temperatuur niet hoger<br />
komt dan 9 of 10 graden.<br />
Ook vanavond is het helder<br />
en dan zal het kwik snel<br />
gaan dalen. Er volgt een<br />
nacht met lichte vorst.<br />
redactie@depers.nl<br />
distributie@depers.nl<br />
sales@depers.nl<br />
marketing@depers.nl<br />
HOE WAS EEN SCHOOL DAG IN DE 19E EEUW?<br />
Morgen<br />
Na een koude nacht, waarbij<br />
het hier en daar tot rond<br />
-3 graden is afgekoeld, volgt<br />
er overdag opnieuw flink<br />
wat zonneschijn. In de middag<br />
verschijnt er vanuit het<br />
oosten wel wat bewolking,<br />
die in de avond dikker<br />
wordt. Het blijft koud met<br />
maximumtemperaturen<br />
rond 9 graden.<br />
In 1803 werd de tweede Schoolwetgeving<br />
uitgevaardigd. <strong>De</strong>ze werd in 1806 alweer<br />
buiten werking gesteld en vervangen door<br />
weer een nieuwe Schoolwet. <strong>De</strong>ze derde<br />
Schoolwet trad op 3 april 1806 in werking en<br />
heeft van 1806 tot 1857 invloed gehad op<br />
het onderwijs in de eerste helft van de 19e<br />
eeuw. In 1874 werd in Nederland ook een<br />
wet uitgevaardigd die de kinderarbeid en het<br />
verwaarlozen van kinderen aan banden legde.<br />
Vanaf dat moment mochten kinderen die<br />
jonger waren dan 12 jaar niet meer in fabrieken<br />
werken. Het duurde nog tot 1901 voordat<br />
de kinderarbeid helemaal was afgeschaft.<br />
Nederlandse taal en rekenonderwijs waren<br />
de belangrijkste vakken. Schrijfoefeningen<br />
werden in de meeste klassen nog op de<br />
lei gedaan, maar ook wel op papier met<br />
............................................................<br />
Extremen van 22 oktober<br />
hoogste max. temp.: 21,4ºC in 1989<br />
laagste min. temp.: -3,4ºC in 1920<br />
..............................................................................<br />
WEERBERICHT NEDERLAND<br />
19<br />
kroontjespen en inkt. <strong>De</strong> grondvormen<br />
van de letters en cijfers werden aangeleerd<br />
met de schrijfmethode Van ‘t Hoff. In de<br />
derde klas moesten de kinderen eerst met<br />
potlood schrijven op papier en daarna pas<br />
met de pen.<br />
In de vierde klas moesten bijvoorbeeld<br />
op de lei spreuken en spreekwoorden van<br />
het bord overgeschreven worden, maar op<br />
papier enkele taaloefeningen in middelsoort<br />
en klein schrift. En in de vijfde klas<br />
werden opstellen en taaloefeningen van de<br />
lei op papier overgeschreven. In de zesde<br />
klas waren het vooral praktische oefeningen<br />
zoals opstellen van brieven, rekeningen<br />
en kwitanties.<br />
In museum Het Kiekhuus is een Schoolklas<br />
uit grootmoedertijd te zien.<br />
Zie website http://www.kiekhuus.nl/<br />
..........................................................<br />
GRONINGEN Zonnig 8˚C<br />
AMSTERDAM Half bewolkt 9˚C<br />
MAASTRICHT Zonnig 9˚C<br />
VLISSINGEN Zonnig 10˚C
20<br />
<br />
<br />
...........................<br />
Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4<br />
RTL 5<br />
17.00<br />
17:01 <strong>De</strong> nieuwe avonturen van<br />
Beertje Paddington<br />
17:25 Sesamstraat<br />
17:59 EénVandaag<br />
18:00 NOS Journaal<br />
18:20 EénVandaag<br />
18:45 NOS <strong>Sport</strong>journaal<br />
19:00 Lingo<br />
19:25 Ingang Oost<br />
20.00<br />
20:00 NOS Journaal<br />
20:30 Radar<br />
21:10 Spoorloos<br />
22.00<br />
22:05 Flikken Maastricht<br />
23:00 Pauw & Witteman<br />
23:55 NOS Journaal<br />
00:15 Pauw & Witteman<br />
01:10 NOS-Journaal<br />
...........................<br />
.......................................<br />
.......................................<br />
.......................................<br />
RTL 7 SBS 6 Net 5 Veronica<br />
RTL 8<br />
17.00<br />
17:45 Who’s next<br />
18:00 The A-Team<br />
18:55 Law & order<br />
19:50 <strong>De</strong> Pfaff s<br />
20.00<br />
20:30 Jack Nicholson week: A few good<br />
men<br />
22.00<br />
23:05 RTL Voetbal: Eredivisie<br />
samenvattingen<br />
23:30 World Solar Challenge<br />
00:00 RTL Poker: World Series of Poker<br />
...........................<br />
.......................................<br />
.......................................<br />
.......................................<br />
ÉÉN CANVAS BBC 1 BBC 2<br />
BBC World<br />
17.00<br />
17:05 Vrolijk Vlaanderen<br />
17:35 Buren<br />
18:00 Het journaal<br />
18:10 <strong>De</strong> rode loper<br />
18:35 Blokken<br />
19:00 Het journaal<br />
19:40 Man bijt hond<br />
20.00<br />
20:05 Het weer<br />
20:10 Thuis<br />
20:40 <strong>De</strong> grote oversteek<br />
21:30 Het leven zoals het is: <strong>De</strong><br />
maneblussers<br />
22.00<br />
22:00 <strong>De</strong> slimste mens ter wereld<br />
22:50 Het journaal laat<br />
23:11 KENO-uitslagen<br />
23:12 Het weer<br />
23:15 Studio 1<br />
23:45 <strong>De</strong> rode loper<br />
00:05 Man bijt hond<br />
...........................<br />
.......................................<br />
.......................................<br />
.......................................<br />
ARD ZDF Discovery Channel National Geographic Eurosport<br />
17.00<br />
17:00 Tagesschau um fünf<br />
17:15 Brisant<br />
17:47 Tagesschau<br />
17:55 ARD vor acht<br />
19:50 Das Wetter im Ersten<br />
19:55 Börse im Ersten<br />
20.00<br />
20:00 Tagesschau<br />
20:15 Ein Fall für Nadja<br />
21:00 Die großen Kriminalfälle<br />
21:45 Report München<br />
22.00<br />
22:15 Tagesthemen<br />
22:43 Das Wetter im Ersten<br />
22:45 Beckmann<br />
00:00 Nachtmagazin<br />
00:20 Krömer - Die internationale<br />
Show<br />
00:50 Lino Ventura - 20. Todestag: <strong>De</strong>r<br />
Kommissar und sein Lockvogel<br />
17.00<br />
17:00 NOS Journaal<br />
17:10 Schepper & co<br />
17:35 MAX & Loretta<br />
18:25 That’s the question<br />
18:55 Man bijt hond<br />
19:25 Kassa 2<br />
19:55 Clubvan100.nl<br />
20.00<br />
20:25 Netwerk<br />
21:00 Tegenlicht: Slotakkoord: Sterven in<br />
Nederland<br />
22.00<br />
22:00 NOS Journaal<br />
22:15 Nova/<strong>De</strong>n Haag vandaag<br />
22:50 NCRV Dokument: Een nieuw thuis<br />
23:45 NPS Dans: Embracing time<br />
00:20 Nova/<strong>De</strong>n Haag vandaag<br />
00:55 Netwerk, Man bijt hond en<br />
EénVandaag<br />
17.00<br />
17:05 The fl ying doctors<br />
18:05 Medisch centrum<br />
19:00 Hart van Nederland - Vroege editie<br />
19:25 Shownieuws - Vroege editie<br />
19:55 Trauma centrum<br />
20.00<br />
20:30 The Thomas Crown aff air<br />
22.00<br />
22:30 Hart van Nederland - Late editie<br />
22:50 Piets weerbericht<br />
23:00 Shownieuws - Late editie<br />
23:25 Gevangen & Gevaarlijk<br />
00:30 Moordzaken<br />
17.00<br />
17:05 House of Mouse in het Disney<br />
festival<br />
17:30 Zoé Kezako<br />
17:45 Go IV<br />
17:55 Spring<br />
18:05 Karrewiet<br />
18:15 Spring<br />
18:30 En daarmee basta!<br />
18:45 Lockie Leonard<br />
19:10 Girls in love<br />
19:35 Karrewiet<br />
19:45 Space goofs<br />
20.00<br />
20:00 Terzake<br />
20:50 The Russian Revolution in colour<br />
21:40 Cooking in the danger zone<br />
22.00<br />
22:10 Hotel Babylon<br />
23:05 Search for the northwest passage<br />
23:55 <strong>De</strong> weg naar Mekka<br />
.......................................<br />
17.00<br />
17:00 heute - Wetter<br />
17:15 hallo deutschland<br />
17:45 Leute heute<br />
18:00 SOKO 5113<br />
19:00 heute<br />
19:20 Weerbericht<br />
19:25 WISO<br />
20.00<br />
20:15 Tango zu dritt<br />
21:45 heute-journal<br />
22.00<br />
22:12 Weerbericht<br />
22:15 <strong>De</strong>r Eindringling<br />
00:05 heute nacht<br />
00:20 Johanna sucht das Glück<br />
01:45 heute<br />
17.00<br />
17:00 NOS Jeugdjournaal.nl<br />
17:05 IJskonijn<br />
17:20 Robbedoes en Kwabbernoot<br />
17:48 AVRO Smartkidz<br />
18:00 SpangaS<br />
18:25 Het Klokhuis<br />
18:45 NOS Jeugdjournaal<br />
19:00 ONM<br />
19:21 OS Journaal<br />
19:30 <strong>De</strong> wereld draait door<br />
22.00<br />
20:25 Holland <strong>Sport</strong><br />
21:30 Mooi! Weer <strong>De</strong> Leeuw: The day<br />
after<br />
22.00<br />
22:30 NOS <strong>Sport</strong>journaal<br />
22:57 NOS Journaal<br />
23:00 <strong>De</strong> nieuwste show<br />
23:25 Koefnoen<br />
00:00 <strong>De</strong> wereld draait door<br />
00:55 NOS Journaal<br />
17.00<br />
17:15 The O.C<br />
18:05 Charmed<br />
19:00 McLeod’s daughters<br />
20.00<br />
20:00 Sex and the city<br />
20:30 Ugly Betty<br />
21:30 <strong>De</strong> co-assistent<br />
22.00<br />
22:05 Men in trees<br />
23:00 Friends<br />
23:30 The class<br />
00:00 Law & Order<br />
17.00<br />
17:00 Raven<br />
17:35 Lizzie McGuire<br />
18:00 The Sarah Jane adventures<br />
18:25 Newsround<br />
18:35 Neighbours<br />
19:00 Nieuws en weerbericht<br />
19:30 Regionaal nieuws en weerbericht<br />
20.00<br />
20:00 The One show<br />
20:30 Street doctor<br />
21:00 EastEnders<br />
21:30 Panorama<br />
22.00<br />
22:00 Traffi c cops<br />
23:00 Nieuws, regionaal nieuws en<br />
weerbericht<br />
23:25 Regionaal nieuws en weerbericht<br />
23:35 Movie connections<br />
00:15 Inside sport<br />
00:55 The Martins<br />
.......................................<br />
17.00<br />
17:00 A 4x4 is born<br />
17:30 A chopper is born<br />
18:00 How do they do it?: Rescue<br />
services/Rotating boat/<br />
Parachutists<br />
18:30 Stunt junkies<br />
19:00 Mythbusters: Archimedes death<br />
ray<br />
20.00<br />
20:00 Dirty jobs: Chick sexer<br />
21:00 <strong>De</strong>adliest catch<br />
22.00<br />
22:00 Dirty jobs: Termite controller<br />
23:00 Rides: Codename Daisy<br />
00:00 Mega builders: Quake-proofi ng an<br />
Icon - San Francisco<br />
01:00 Ray Mears’ bushcraft: Aboriginal<br />
Britain<br />
01:55 Zero hour: Terror in Tokyo<br />
17.00<br />
17:00 As the world turns<br />
18:00 RTL Nieuws<br />
18:15 Editie NL<br />
18:35 RTL Boulevard<br />
19:30 RTL Nieuws<br />
19:55 RTL Weer<br />
20.00<br />
20:00 Goede tijden, slechte tijden<br />
20:30 Crime Scene Investigation<br />
21:30 Shark<br />
22.00<br />
22:25 4 in het land<br />
22:50 RTL Nieuws<br />
23:00 RTL Weer<br />
23:05 Jouw vrouw, mijn vrouw<br />
00:00 RTL Boulevard<br />
00:55 Teleshop 4<br />
17.00<br />
17:05 Iggy Arbuckle<br />
17:30 Kim Possible<br />
18:00 Politieachtervolgingen<br />
18:05 Two and a half men<br />
19:00 Friends<br />
19:30 Spin city<br />
22.00<br />
20:00 Seinfeld<br />
20:30 NCIS<br />
21:25 Numb3rs<br />
22.00<br />
22:25 Traveler<br />
23:10 Lost<br />
00:05 Veronica Poker: Premier League<br />
01:15 Spin city<br />
17.00<br />
17:30 Ready steady cook<br />
18:15 The weakest link<br />
19:00 Eggheads<br />
19:30 Strictly come dancing: It takes two<br />
20.00<br />
20:00 This world<br />
20:30 Mastermind<br />
21:00 University challenge<br />
21:30 Nigella express<br />
22.00<br />
22:00 Dragons’ den<br />
23:00 Have I got news for you<br />
23:30 Newsnight<br />
00:15 Weerbericht<br />
00:20 BBC Four on Two: Roots<br />
remembered<br />
01:50 BBC News 24<br />
.......................................<br />
17.00<br />
17:00 The snake wranglers: Vipers badrap<br />
17:30 Dogs with jobs: Cass, Buddy and<br />
Mercedes<br />
18:00 Earth investigated: Birth of the<br />
universe<br />
19:00 Seconds from disaster: Zeebrugge<br />
ferry disaster<br />
20.00<br />
20:00 Seconds from death: The eruption<br />
of Mount St. Helens<br />
20:30 Ancient megastructures: The<br />
Colosseum<br />
21:30 History’s conspiracies: The<br />
Romanovs<br />
22.00<br />
22:30 Secret of the sands<br />
23:30 I didn’t know that<br />
00:00 Seconds from disaster: The<br />
eruption of Mount St. Helens<br />
01:00 History’s conspiracies: The<br />
Romanovs<br />
TV-Gids<br />
.....................................<br />
17.00<br />
17:40 Jensen!<br />
18:25 Flodder<br />
18:55 The nanny<br />
19:25 <strong>De</strong> Gouden Kooi<br />
19:55 PostcodeLoterij: <strong>De</strong>al or no deal<br />
20.00<br />
20:30 Holland’s Next Top Model<br />
21:30 Project Catwalk<br />
22.00<br />
22:30 Jensen!<br />
23:15 <strong>De</strong> Gouden Kooi<br />
23:45 PostcodeLoterij: <strong>De</strong>al or no deal<br />
00:15 The king of Queens<br />
.....................................<br />
17.00<br />
17:20 Ally McBeal<br />
18:15 Dr. Phil<br />
19:05 Oprah Winfrey show<br />
20.00<br />
20:00 Een plek onder de zon<br />
20:30 Gooische vrouwen<br />
21:30 Expeditie Robinson<br />
22.00<br />
22:30 As the world turns<br />
23:20 The nanny<br />
23:50 4 in het land<br />
00:15 RTL Nieuws<br />
00:25 RTL Weer<br />
00:30 Een plek onder de zon<br />
.....................................<br />
17.00<br />
17:30 Click<br />
18:00 World news today<br />
19:30 World business report<br />
19:45 <strong>Sport</strong> today<br />
20.00<br />
20:00 World news today<br />
21:30 Fast track<br />
22.00<br />
22:30 HARDtalk<br />
23:15 World business report<br />
23:45 <strong>Sport</strong> today<br />
00:30 HARDtalk<br />
01:00 World news America<br />
02:30 World business report<br />
.....................................<br />
17.00<br />
18:00 Eurogoals<br />
19:00 WATTS<br />
19:30 Inside Euro 2008<br />
20.00<br />
20:00 Sumoworstelen<br />
21:00 Fight club<br />
22.00<br />
00:00 Eurogoals<br />
01:00 Eurosport buzz
Puzzel met <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> <br />
<br />
ZWEEDS RAADSEL: CRYPTOGRAM<br />
OPLOSSINGEN VAN VRIJDAG<br />
deel v.e.<br />
auto<br />
parlementariër<br />
riv. in Nederlandkloosteroverste<br />
zonder<br />
fut<br />
jute<br />
slaapgelegenheid<br />
doek<br />
7<br />
brand<br />
Europeaan<br />
waakzaamspuitwater<br />
OPTISCHE ILLUSIE<br />
SUDOKU <br />
9 7 2 8 1<br />
8 2 5 6 9<br />
1 7<br />
2 4 8 6<br />
9 7 1<br />
7 5 4 2 3<br />
3 4 1<br />
5 8<br />
sportartikelonheilsgodin<br />
vent<br />
8 1 3 5 7<br />
Interlanden<br />
zoekt enthousiaste<br />
bezorgers<br />
Surf naar BEZORGINGDEPERS.NL of bel 0900-INTERLANDEN<br />
bezorging op<br />
maandag tot en met vrijdag<br />
vóór 12.00 uur<br />
(vanaf 16 jaar)<br />
middenstander<br />
dichtbij<br />
geul<br />
raad<br />
eens<br />
Welke drie dingen gaan hier fout?<br />
4<br />
1 2 3 4 5 6 7<br />
6<br />
Engels<br />
café<br />
stad in<br />
Egypte<br />
symbool<br />
neon<br />
dwarsmast<br />
1<br />
drukinkt<br />
in<br />
poedervorm<br />
5<br />
16<br />
17<br />
zangvogel<br />
7 9 8<br />
4 2<br />
6 9 2 5 8<br />
2 7 8<br />
3 7 1 8 5<br />
3 8 6<br />
3 1<br />
5 9 3 4<br />
6 1 4 9<br />
2<br />
muziekteken<br />
3<br />
1 2 3<br />
4 5<br />
9<br />
HORIZONTAAL: 1. Daardoor zal deze puzzel verdwijnen (8); 4.<br />
Lopend buffet? (8); 6. Door zijn zogenaamde belangstelling<br />
voor kunst loopt hij weer een blauwtje (4); 8. Inleiding van het<br />
bezoek (7); 9. Aan de voet van een mand (4); 10. Arme geit in<br />
de woning van een kluizenaar (8); 11. Gevangenis voor stieren?<br />
(8).<br />
VERTICAAL: 1. Het brood van de kijker? (6); 2. Zich verliezen<br />
in rijzen (6); 3. Gedurende de receptie bleef men overeind (7);<br />
5. Tik met je vingers in de wasmachine (7); 6. Maak je de reclame<br />
belachelijk? (6); 7. Kom aan de werkingssfeer! (12).<br />
12<br />
16 29 17<br />
16<br />
4<br />
11<br />
13<br />
21 24 16<br />
8<br />
7<br />
4 1<br />
8 9 5 6<br />
9 8<br />
7 9<br />
6 5 2<br />
1<br />
10<br />
11<br />
14<br />
15<br />
6 7<br />
5 3 1 2<br />
4 6 3 7<br />
Cryptogram<br />
HORIZONTAAL: 1.<br />
Zwerfkei; 4. geschikt; 6.<br />
gier; 8. tartaar; 9. sits; 10.<br />
kapitaal; 11. punteren.<br />
VERTICAAL: 1. Zegels; 2.<br />
rechts; 3. klimrek; 5. trappen;<br />
6. gratie; 7. rollen.<br />
Zweeds<br />
-b-a-s-lgeldloper<br />
-ree-cuba<br />
sok-air-p<br />
-u-ploegdwaalleer<br />
-video-te<br />
tod-route<br />
-lap-grot<br />
SLEUTEL<br />
Mikado<br />
3-5-4-2-6-1<br />
Bij onderstaande kakuro® vormen<br />
de getallen in de zwarte<br />
driehoekjes de som van cijfers<br />
van 1 tot en met 9, die horizontaal<br />
of verticaal in de aangrenzende<br />
vakjes worden ingevuld.<br />
<strong>De</strong> Sumbrero® links is<br />
een drieweg-kakuro® waarbij<br />
de getallen in de driehoekjes<br />
de som vormen van cijfers, die<br />
verticaal of diagonaal in de<br />
aangrenzende witte vakjes<br />
moeten worden ingevuld. <strong>De</strong> 0<br />
doet helemaal niet mee. Per<br />
som mag elk cijfer maar één<br />
keer voorkomen. Dus bijvoorbeeld:<br />
4=1+3 of 3+1, maar niet<br />
0+4, 4+0 of 2+2.<br />
SUDOKU SUDOKU KAKURO ® <br />
......................................................................................................................<br />
LEZERS<br />
COLUMN mijncolumn@depers.nl<br />
21<br />
9 2 1 6 8 3 4 5 7<br />
8 3 4 2 5 7 9 1 6<br />
5 7 6 9 4 1 2 8 3<br />
1 9 8 5 7 6 3 2 4<br />
7 4 2 1 3 9 8 6 5<br />
6 5 3 8 2 4 7 9 1<br />
2 8 7 3 6 5 1 4 9<br />
3 6 9 4 1 2 5 7 8<br />
4 1 5 7 9 8 6 3 2<br />
7 4 3 6 2 9 1 5 8<br />
6 8 1 3 4 5 7 9 2<br />
2 5 9 1 8 7 3 6 4<br />
4 9 8 7 5 2 6 1 3<br />
1 7 2 4 6 3 5 8 9<br />
3 6 5 9 1 8 4 2 7<br />
9 3 6 2 7 1 8 4 5<br />
8 1 7 5 9 4 2 3 6<br />
5 2 4 8 3 6 9 7 1<br />
Kakuro ® & Sumbrero ®<br />
SUMBRERO ® Kakuro® van vrijdag<br />
Bovenburen<br />
Judith Bosman ...<br />
In een van de appartementen boven<br />
mij woont al geruime tijd een vrouw,<br />
of meisje van eind 20. Elke ochtend<br />
pakt ze haar fiets met het artistiek<br />
met bloemen versierde fietsmandje<br />
en fietst ze naar haar werk. Als ze ’s<br />
avonds thuiskomt en mijn vriend en<br />
ik ons al huiselijk op de bank hebben<br />
gedrapeerd, werpt ze altijd even een<br />
weemoedige blik bij ons naar binnen.<br />
Hoewel onze blikken elkaar regelmatig<br />
kruisen, zwaait of groet ze<br />
nooit. Uit haar trieste blikken leid ik<br />
af dat ze niet gelukkig is. Misschien is<br />
ze wel jaloers op ons fijne stekje. Ik<br />
denk dat ze heel eenzaam is. Hoewel<br />
ze altijd al telefonerend haar vrolijke<br />
fiets tegen de lantaarnpaal voor ons<br />
raam zet, heeft ze vast niet zo’n interessante<br />
baan en boeiend sociaal leven<br />
als ze doet vermoeden. Het is zo’n type<br />
jonge vrouw dat ‘zichzelf’ wil zijn, terwijl<br />
in Amsterdam al tig twintigers<br />
rondlopen met een artistieke coupe en<br />
een gebloemde fiets die allemaal heel<br />
erg zichzelf zijn. Ze is vast vrijgezel en<br />
zegt daar dan helemaal happy mee te<br />
zijn, terwijl ze ondertussen bang is de<br />
boot te missen. Haar dates lopen regelmatig<br />
mis, de mannen die ze wil<br />
zijn bezet, haar baan is niet wat ze ervan<br />
verwachtte en haar druk-drukdrukke<br />
leventje is eigenlijk vooral een<br />
grote eenzame desillusie. Als ze niet<br />
met hippe en belangrijke vriendinnen<br />
prosecco zit te drinken in het park of in<br />
een hippe bar, zit ze vast thuis in een<br />
afgetrapte trainingsbroek te zuchten<br />
4 15 23 35<br />
3 11<br />
4 17<br />
17<br />
29<br />
11<br />
1 3 8 9<br />
2 1 6 5<br />
9<br />
7<br />
5 8 9 7<br />
4 5 2 1<br />
2 1 6 5<br />
Sumbrero® van vrijdag<br />
17<br />
4 10<br />
3 1 5 9 7 4 6 8 2<br />
7 2 4 8 6 3 1 9 5<br />
8 6 9 2 1 5 3 7 4<br />
2 5 1 6 9 8 4 3 7<br />
4 7 6 1 3 2 8 5 9<br />
9 8 3 4 5 7 2 6 1<br />
6 3 2 5 4 9 7 1 8<br />
1 9 8 7 2 6 5 4 3<br />
5 4 7 3 8 1 9 2 6<br />
8<br />
5<br />
9<br />
1<br />
8<br />
6<br />
2<br />
7<br />
4<br />
3<br />
9<br />
6<br />
12<br />
op haar bank. Als ze weer eens op de<br />
stoep staat te bellen, vang ik haar ellenlange<br />
gesprek op. <strong>De</strong> toon van<br />
haar schorre corpsmeisjesstem is<br />
dermate indringend dat ik wel gedwongen<br />
word te luisteren naar de<br />
gesprekken met haar vriendinnen<br />
over haar veroveringen en haar<br />
drukke bestaan. Haar hele leven passeert<br />
de revue, haar grote liefde is<br />
getrouwd, haar snelle carrière wil ze<br />
verruilen voor een opleiding aan de<br />
stylingacademie en haar blackberry<br />
is uit haar fleurige mandje gestolen.<br />
Ondertussen werpt ze dan een blik in<br />
mijn opgeruimde huiskamer. Ik kijk<br />
naar mijn man en besef dat ik gelukkig<br />
ben. Ik heb overwogen antigluurplastic<br />
op te hangen, maar ik denk<br />
dat ik ervan af zie. 1<br />
Dit is een reactie op de column ‘Onderburen’<br />
van Charlot Quist, die afgelopen<br />
donderdag in <strong>De</strong> <strong>Pers</strong> stond.
22<br />
<br />
<br />
<strong>Sport</strong><br />
Marathon Kamiel Maase verbetert in Amsterdam eigen Nederlands record<br />
Slotmeters met een grimas<br />
Kamiel Maase loopt ‘alsof het de laatste meters van mijn leven zijn’. GEORGE VERBERNE/HOLLANDSE HOOGTE<br />
Emmanuel Mutai won de marathon<br />
van Amsterdam in een toptijd van<br />
2.06.29. Kamiel Maase vestigde met<br />
2.08.21 een nieuw Nederlands<br />
record. <strong>De</strong> laatste honderden<br />
meters waren het zwaarst voor de<br />
Nederlander.<br />
Johan Faber<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Terwijl hij minder dan een minuut<br />
was verwijderd van zijn Nederlands<br />
record van 2 uur, 8 minuten en 31 seconden,<br />
betrad Kamiel Maase eindelijk<br />
het Olympisch Stadion van Amsterdam.<br />
Zijn pas was niet meer de<br />
energieke tred die hij in de eerste helft<br />
van de marathon had laten zien. Een<br />
vage grijns stond op zijn gezicht gete-<br />
kend. Het was de grijns van het lijden.<br />
Maase had nog slechts tweehonderd<br />
meter te lopen, maar een triomftocht<br />
naar de finish zou het in ieder<br />
geval niet worden. <strong>De</strong> seconden tikten<br />
door, en het was nog zeer de vraag<br />
of hij zijn eigen record, vier jaar geleden<br />
gelopen in ditzelfde stadion, zou<br />
kunnen verbeteren.<br />
Uit zijn ooghoeken zag Maase de<br />
goed gevulde eretribune, waar de<br />
mensen waren opgestaan om hem<br />
naar de finish te schreeuwen. Hij liep<br />
nu door de bocht, langs de voormalige<br />
staantribunes van het stadion. Er<br />
restten hem nog veertig seconden<br />
voor een nieuw record. Het publiek<br />
juichte, maar de aanmoedigingen<br />
hadden een schrille ondertoon – men<br />
voelde dat het kantje boord zou worden.<br />
<strong>De</strong> Ethiopische atleet die Maase<br />
tijdens de laatste kilometers door het<br />
Vondelpark nog had vergezeld, was<br />
bij hem weggelopen en stevende al<br />
op de finish af. Nog ruim honderd<br />
meter voor Maase. Hij had er minder<br />
dan een halve minuut voor.<br />
Wachten op startschot<br />
Op precies dezelfde plek, ruim twee<br />
uur daarvoor, stond Maase tussen de<br />
elite van de marathonlopers te wachten<br />
op het startschot. Hij was makkelijk<br />
te onderscheiden, want door<br />
zijn lengte van 1.90 meter stak hij<br />
minstens één kop uit boven de rest.<br />
Bovendien had zeker driekwart van<br />
het gezelschap een donkere huidskleur.<br />
Maase droeg een zwart shirt en<br />
een zwart broekje met gele biesjes.<br />
Hij had witte Nikes aan zijn voeten.<br />
Zelden was een race zo op zijn<br />
maat gesneden als deze. Volgens de<br />
instructies van racedirecteur Jos Hermens<br />
zouden de toppers niet te snel<br />
starten, zodat Maase in ieder geval in<br />
het begin met de kopgroep mee zou<br />
kunnen. Er was ook op het laatste<br />
moment nog een haas voor hem geregeld,<br />
een Marokkaanse loper met<br />
de naam Bouazza. Maase had een<br />
minder baanseizoen gehad, maar nu<br />
voelde hij vorm en vertrouwen.<br />
<strong>De</strong> omstandigheden waren bovendien<br />
ideaal. Het was fris herfstweer,<br />
zonder dat het koud was, en<br />
bovendien windstil en zonnig.<br />
Hij hoefde alleen nog maar 42 kilometer<br />
hard te lopen.<br />
...............................................................................<br />
Coureur eindigt in Australië als vierde<br />
DOORNBOS ROOKIE VAN<br />
HET JAAR IN CHAMP CAR<br />
Robert Doornbos is uitgeroepen tot<br />
Rookie van het jaar in de Champ Carklasse.<br />
<strong>De</strong> Nederlandse coureur staat<br />
in het algemeen klassement derde. <strong>De</strong><br />
Fransman Sebastien Bourdais is na de<br />
race dit weekend in Australië zeker<br />
van het kampioenschap. Doornbos<br />
moest starten vanaf de veertiende<br />
plaats, maar eindigde als vierde. Dat<br />
kunststukje kreeg extra glans door zijn<br />
uitverkiezing als beste rookie. Hij kan<br />
in de stand nog tweede worden.<br />
Het schot.<br />
Het eerste rondje, via Stadionweg,<br />
Rijksmuseum en Vondelpark. Een<br />
half uur na de start bereikten de eerste<br />
lopers het 10 kilometer-punt, dat<br />
op de lange, brede en kaarsrechte<br />
Churchilllaan lag. Maase liep helemaal<br />
aan de linkerkant van de kopgroep,<br />
en dronk uit een bidon. Het<br />
gemak waarmee hij liep, verbaasde<br />
hem.<br />
Vanaf Ouderkerk, langs de Amstel<br />
terug naar Amsterdam, stond de<br />
wind, die was aangewakkerd, tegen.<br />
Toen de lopers om ongeveer kwart<br />
voor twaalf de boomrijke strook bereikten<br />
waar de roeiverenigingen lagen,<br />
had Maase het duidelijk moeilijker.<br />
Hij liep aan de staart van de kopgroep,<br />
en zijn gezicht glom. Nu<br />
volgde het eenzaamste deel van het<br />
parcours, een kilometerslange lus<br />
over de bedrijventerreinen van Amsterdam<br />
Zuid-Oost.<br />
Korte klim<br />
Na bijna anderhalf uur, met nog bijna<br />
30 kilometer te lopen, zag Maase<br />
voor zich de Rembrandttoren. Hij<br />
was nu de op een na laatste loper van<br />
de kopgroep. Op de korte klim naar<br />
het viaduct over de Weespertrekvaart<br />
dreigde het vóór hem te breken, maar<br />
in de afdaling wist hij het gaatje met<br />
lange passen dicht te lopen. Het tempo<br />
bleef echter hoog, en Maase had al<br />
zijn wilskracht nodig om tot aan het<br />
30-kilometerpunt bij het Amstelstation<br />
in het spoor te blijven. Het<br />
lukte, en even geloofde hij dat hij een<br />
tijd van 2.07 kon lopen.<br />
Het was, zou hij naderhand zeggen,<br />
alsof hij de laatste 20 meter van<br />
zijn leven liep. Voor zich zag hij de<br />
klok. Hij had de limiet van 2.10 voor<br />
de Olympische Spelen van Peking<br />
gehaald, maar zou hij ook het Nederlands<br />
record verbeteren?<br />
Seconde na seconde tikte weg.<br />
<strong>De</strong> laatste 7 kilometer waren de<br />
zwaarste van de race geweest. Hij had<br />
lopers moeten laten gaan, voelde alleen<br />
maar pijn, wilde in ieder geval<br />
zijn tempo handhaven.<br />
Maase probeerde te sprinten,<br />
maar het resultaat was een parodie<br />
op een sprint. Hij haalde het op zijn<br />
tandvlees, passeerde de finish, liep<br />
nog even door, en ging toen uitgeput<br />
op de grond zitten. Een paar meter<br />
verderop lag nog steeds een plas geelachtig<br />
braaksel, achtergelaten door<br />
de winnaar, de Keniaan Emmanuel<br />
Muttai. Ook voor hem waren de laatste<br />
meters het zwaarst geweest. 1<br />
...............................................................................<br />
Surfs up and fists down, dude<br />
<strong>De</strong> beste surfer ooit, Kelly Slater, is opgepakt in Israël. <strong>De</strong> Syrische<br />
Amerikaan vocht met cameramensen die foto’s wilden nemen van<br />
z’n Israëlische vriendin Bar Refaeli, de ex van Leonardo DiCaprio.<br />
AP
<strong>Sport</strong> <br />
<br />
Voetbal Toscaanse tweestrijd tussen Fiorentina en Siena stamt uit het jaar 1260<br />
Historie als katalysator voor ‘Il <strong>De</strong>rby’<br />
Fiorentina-Siena is een historisch<br />
beladen derby met een unieke<br />
rivaliteit. Alles voert terug naar de<br />
veldslag bij Montaperti in 1260.<br />
Jan-Cees Butter<br />
SIENA/FLORENCE<br />
...<br />
Het beeld is als een levende ansichtkaart.<br />
Oude Italiaanse mannen, markante<br />
koppen en voortdurend discussie.<br />
Geen twijfel mogelijk: dit gaat<br />
over calcio. Ze zitten hier elke middag,<br />
op een bankje in het stadion van Siena<br />
te discussiëren over voetbal.<br />
‘Als de lucht blauw is en de zon<br />
schijnt, zijn we hier elke dag om drie<br />
uur. Ik kan me mijn leven niet zonder<br />
voorstellen’, vertelt de gepensioneerde<br />
Fabio, zaterdag, een dag voor de<br />
wedstrijd tegen Fiorentina.<br />
Het gaat al weken over ‘il derby<br />
della Toscana’, Fiorentina-Siena. <strong>De</strong><br />
aanloop naar het duel is vermakelijk.<br />
Vooraf wordt alles nog eens opgerakeld;<br />
sentimenten, eeuwenoude vetes<br />
en het ronduit kwalijke gedrag van de<br />
buurman. Niets blijft onbesproken.<br />
Gisteren beleefde de rivaliteit weer<br />
zijn hoogtepunt. Fiorentina ontving<br />
Siena. <strong>De</strong> bezoekers werden met een<br />
nederlaag naar huis gestuurd (3-0).<br />
Op de routekaart is de afstand<br />
slechts 70 kilometer, gevoelsmatig zit<br />
er een hele wereld tussen de twee steden.<br />
Siena, met die paardenrace, hekelt<br />
de arrogantie van de Florentijnen,<br />
terwijl Florence het gesloten<br />
karakter van de Sienezen bekritiseert.<br />
‘Iedereen is zich bewust van onze<br />
stadshistorie’, zegt Fabio. ‘Kinderen<br />
krijgen het mee van hun ouders of<br />
leren het op school. Er is geen haat<br />
tegen Florentijnen, maar het is een<br />
EK Baanwielrennen<br />
Ook zonder The Boss heeft Nederland de beste sprinter van Europa<br />
Eveliene Sanders<br />
ALKMAAR<br />
...<br />
Zelfs zonder Theo Bos sprintte Nederland<br />
in het sportpaleis in Alkmaar<br />
dit weekend naar een Europese gouden<br />
medaille bij het baanwielrennen.<br />
Teun Mulder was de man met de rapste<br />
benen.<br />
Voor Bos, op eenzame hoogte als<br />
het in Nederland op sprinten aankomt,<br />
paste het Europees kampioenschap<br />
in Alkmaar niet in zijn voorbereiding<br />
op de Olympische Spelen in<br />
David Nalbandian heeft gisteren voor<br />
een verrassing gezorgd door in de finale<br />
van de Masters Series in Madrid<br />
de nummer één van de wereld Roger<br />
Federer te verslaan. <strong>De</strong> 25-jarige Argentijn<br />
was in drie sets te sterk voor<br />
de Zwitser. Het was pas de tweede<br />
keer in de afgelopen tien ontmoetingen<br />
dat Nalbandian de winst pakte.<br />
<strong>De</strong> Argentijn was in Madrid al bezig<br />
aan een fenomenale week. In de<br />
kwartfinale versloeg hij de nummer<br />
bijzonder duel met veel emotie.’<br />
Historici schrijven het beladen karakter<br />
van de derby toe aan de veldslag<br />
van 4 september 1260 in Montaperti,<br />
toen soldaten van Siena zegevierden<br />
tegen de Florentijnen. Het<br />
moet een harde strijd zijn geweest.<br />
Bloed vloeide rijkelijk, zegt men. Later<br />
werden de rollen omgedraaid.<br />
Eeuwenlang voerden adellijke families<br />
een machtsstrijd in Toscane.<br />
Als het niet in Siena te doen was, was<br />
het wel ruzie in Lucca, Pisa of Livorno.<br />
Overal was een vete gaande. Het<br />
maakt broederlijke omgang onmogelijk.<br />
Italië weet niet beter. <strong>De</strong> curva,<br />
de fanatieke aanhang van Fiorentina,<br />
benadrukt niet voor niets: ‘Eerst zijn<br />
we Florentijn, dan pas Italiaan.’<br />
Wars van vernieuwing<br />
Florence staat bij het grote publiek<br />
bekend als kunststad. Siena daarentegen<br />
is volgens de kenners stil blijven<br />
staan, omdat het wars van vernieuwing<br />
is. Juist dat contrast zorgt<br />
voor een mooie rivaliteit. ‘Een voetbalwedstrijd<br />
mag je niet vergelijken<br />
met de Palio (paardenrace, red.)’,<br />
meent Fabio. ‘Ik kan dat niet uitleggen,<br />
maar de Palio heeft een heel andere<br />
betekenis voor ons.’<br />
Leeft het voetbal wel in Siena? ‘Ja,<br />
natuurlijk’, zegt Fabio. Rino, eveneens<br />
in de herfst van z’n leven, spreekt<br />
dat tegen. ‘<strong>De</strong> manier waarop voetbal<br />
beleefd wordt, is hier anders dan in<br />
de grote steden. Wij streven naar<br />
sportiviteit, op en buiten het veld. Zeker<br />
in het zuiden wordt voetbal fanatieker<br />
gevolgd.’<br />
Als het bianconero, zwart-wit van<br />
Siena op bezoek gaat bij het traditionele<br />
paars van Fiorentina wordt de<br />
geschiedenis herbeleefd. Voetbal<br />
Peking. Zijn afwezigheid werd echter<br />
uitstekend opgevuld door Mulder die<br />
met overtuiging het sprintomnium<br />
won voor eigen publiek. Het<br />
sprintomnium bestaat uit vier onderdelen:<br />
de tijdrit over een baanronde,<br />
de afvalkoers, de keirin en de gewone<br />
sprint.<br />
Voor de uittredende Europees<br />
kampioen Tim Veldt was het toernooi<br />
al vroegtijdig voorbij. Hij viel tijdens<br />
de kwalificaties van de keirin en kon<br />
vervolgens niet meer starten. Voor<br />
hem paste het EK wel goed in zijn<br />
Verrassing<br />
NALBANDIAN VERSLAAT<br />
FEDERER BIJ MASTERS<br />
twee van de wereld Rafael Nadal. In de<br />
halve finale kreeg Novak Djokovic,<br />
derde op de wereldranglijst, klop. En<br />
in de eindstrijd was hij na een matige<br />
eerste set te sterk voor Roger Federer,<br />
die tot aan de finale nog geen set had<br />
verloren in Madrid. Nalbandian speelde<br />
zondag zijn eerste finale van het<br />
jaar. <strong>De</strong> voormalige nummer drie van<br />
de wereld zakte de afgelopen anderhalf<br />
jaar terug naar de 25e positie. Zondag<br />
was hij zonder twijfel de beste.<br />
..........................................................<br />
Kennen-kunnen-keepen<br />
FC Utrecht-assistent John van Loen nam blunderkeeper<br />
Franck Grandel in bescherming bij<br />
Langs de Lijn. ‘Ik weet wat ie-ken, euh kan.’ .<br />
Fiorentina’s Pazzini (midden) viert zijn doelpunt tegen Siena. AP<br />
wordt even boksen; intens meelevend<br />
bekijkt het publiek de tweestrijd.<br />
<strong>De</strong> straten van Florence zijn<br />
dan leeg, een radiostem ratelt de<br />
woorden de huiskamers in.<br />
Gisteren was het medeleven niet<br />
anders. Bijna dertigduizend toe-<br />
voorbereidingen op de Olympische<br />
Spelen. ‘Het Europees kampioenschap<br />
is gewoon een mooie wedstrijd<br />
en zeker als het in Alkmaar is. Ik heb<br />
dan ook niet hetzelfde schema als<br />
Theo Bos.’<br />
Teun Mulder was voor het laatste<br />
onderdeel (de sprint) al zeker van<br />
zijn zege. ‘Ik was vanmorgen best zenuwachtig.<br />
Ik wist dat ik al gewonnen<br />
had maar het is natuurlijk extra leuk<br />
om het zo af te kunnen sluiten. Ik<br />
wilde in de finale gewoon nog iets<br />
moois laten zien aan het publiek.’<br />
.....................................................................................................................<br />
David Nalbandian. AP<br />
............................................................<br />
Goede keepersreflectie<br />
Van Loen meent dat Grandel als tweede keeper<br />
van FC Utrecht niet ter discussie staat. ‘Daarbij,<br />
hij heeft ook erg goede reflectie, euh reflexen.’<br />
schouwers, inclusief een uitvak Sienezen,<br />
waren aanwezig bij een veldslag<br />
met gelijke wapens; voeten, benen<br />
en hier en daar een elleboogje.<br />
Fiorentina was het sterkst. Giampaolo<br />
Pazzini, Adrian Mutu en<br />
Christian Vieri scoorden voor Fioren-<br />
Het Nederlandse baanteam heeft in<br />
totaal zes medailles behaald bij het<br />
Europees kampioenschap. Er was<br />
goud voor Mulder bij de sprint, voor<br />
Matthé Pronk bij de derny en voor<br />
Jens Mouris en Peter Schep in de afsluitende<br />
koppelkoers. Zilver was er<br />
voor Wim Stroetinga en Pim Ligthart<br />
bij de koppelkoers voor de belofte<br />
renners onder 23 jaar. Voor Mouris<br />
was er ook nog een bronzen medaille<br />
bij het duuromnium. Ook wist Jos<br />
Pronk bij de derny’s brons te bemachtigen.<br />
1<br />
.......................................<br />
KORT<br />
111<br />
Cunego wint Ronde van<br />
Lombardije<br />
Damiano Cunego heeft net als in 2004<br />
de Ronde van Lombardije gewonnen.<br />
<strong>De</strong> Italiaanse renner van Lampre bleef<br />
in de laatste ProTour-wedstrijd van<br />
het seizoen zijn landgenoot Riccardo<br />
Ricco’ voor. <strong>De</strong> Australiër Cadel Evans<br />
werd zesde en is daarmee winnaar van<br />
het ProTour-klassement. Karsten<br />
Kroon en Thomas <strong>De</strong>kker waren de<br />
Nederlandse afgevaardigden in de<br />
groep met favorieten. Voor Kroon<br />
bleek het tempo in de groep te hoog,<br />
maar <strong>De</strong>kker hield stand en eindigde<br />
als achtste. Ricco’ en Cunego reden sa-<br />
Teun Mulder. AP<br />
...............................................................................<br />
Platte jongens, die voetballers<br />
Spartaan Sjaak Polak is niet blij. Zijn ploeg verloor met 4-0 uit bij <strong>De</strong><br />
Graafschap. Tijd voor wat platheid op tv, bij RTL4: ‘ Dit voelt alsof<br />
wij met de broek op de knieën staan en dan een volle hand erop.’<br />
23<br />
tina. Overeenkomstig was alleen de<br />
hartstocht, de passie. Verder was de<br />
thuisclub simpelweg een maatje te<br />
groot.<br />
Fabio, Rino en de anderen waren<br />
er zaterdag al bang voor. ‘Fiorentina<br />
heeft een sterke ploeg, met talent en<br />
internationals. Siena heeft dat niet.<br />
Dat maakt dit duel niet anders, hoor.<br />
Hij blijft uniek, elke keer weer.’<br />
Gestuntel van kleintjes<br />
Fiorentina handhaaft zich door de<br />
zege in de top van de Serie A. Siena<br />
beleeft een slechte seizoensstart. Florence<br />
lacht erom. Het lacht om het<br />
gestuntel van de arme kleintjes uit<br />
Toscane. Naast Siena spelen ook Empoli<br />
en Livorno voorlopig een bijrol<br />
in de Serie A. Het is leedvermaak voor<br />
de trotse Florentijnen.<br />
<strong>De</strong> derby van Toscane is met niets<br />
te vergelijken. Elke derby, of het nu<br />
Lazio Roma-AS Roma of Milan-Inter<br />
is, draagt z’n eigen geschiedenis met<br />
zich mee, maar het historische karakter<br />
van de Toscaanse derby overstijgt<br />
de krachten van de sport. Emoties<br />
zijn verzekerd. Soms lopen de spanningen<br />
op de tribunes te hoog op en<br />
stoppen tifosi de veldslagen van weleer<br />
in een modern jasje.<br />
Dit seizoen kwam het al tot zware<br />
rellen bij de Genovese derby tussen<br />
Genua en Sampdoria, toen 150 hooligans<br />
met elkaar op de vuist gingen.<br />
‘Genua stort zich in chaos’, kopte La<br />
Gazzetta dello <strong>Sport</strong> emotioneel.<br />
Bij Fiorentina-Siena bleef het relatief<br />
rustig. Alleen vocaal hielden de<br />
supporters elkaar in evenwicht. Op<br />
het veld was de strijd een stuk milder.<br />
Fabio, Rino en de anderen zullen het<br />
vandaag op eigen wijze becommentariëren.<br />
Alleen als de zon schijnt. 1<br />
.....................................<br />
men naar de finish waar laatstgenoemde<br />
duidelijk de sterkste was in<br />
de sprint<br />
111<br />
Bob de Vries wint eerste<br />
marathon om Essent Cup<br />
Bob de Vries heeft de eerste marathon<br />
in de strijd om de Essent Cup<br />
gewonnen. Op de ijsbaan van Assen<br />
won hij in de wedstrijd over honderd<br />
ronden de sprint van medevluchters<br />
Emiel Blauw en Joost Juffermans.<br />
Het trio was twintig ronden voor het<br />
einde weggereden uit het peloton.<br />
Door de zege staat <strong>De</strong> Vries van het<br />
BAM Schaatsteam na de eerste wedstrijd<br />
eerste in de stand van de Essent<br />
Cup voor Blauw en Juffermans.
24<br />
<br />
<br />
VERHIP!<br />
EEN MOOIE STOEL ZIT<br />
NÉT IETS LEKKERDER.<br />
EN NAAR DIE<br />
TREINAANWIJZER<br />
BLIJF JE STAREN.<br />
LAMPENKAPPEN OP<br />
HET STATION?<br />
WAAROM NIET?<br />
VERRASSEND DESIGN,<br />
VAN NS VOOR JOU.<br />
<br />
<br />
<strong>Sport</strong><br />
WK Rugby Wereldtitel van de ‘Springbokken’ zet thuisland op zijn kop<br />
Eindelijk een sport voor heel Zuid-Afrika<br />
Zuid-Afrika stond zaterdag op zijn<br />
kop, nadat de Springbokken in<br />
Parijs wereldkampioen rugby<br />
waren geworden. En dat vier je<br />
vooral door de straat op te gaan.<br />
Het liefst in je auto.<br />
Elles van Gelder<br />
PRETORIA<br />
...<br />
Geen petje of T-shirt van de Springbokken<br />
was er meer te krijgen in Pretoria,<br />
waarschijnlijk dé grootste rugbystad<br />
van Zuid-Afrika. Waar normaal<br />
gezien de straatverkopers bij<br />
ieder stoplicht met handen vol memorabilia<br />
staan, waren ze uren voor<br />
de wedstrijd al volkomen uitverkocht.<br />
Een simpel donkergroen shirt<br />
dat ’s ochtends nog vijf euro kostte,<br />
werd rond de middag voor de driedubbele<br />
prijs van de hand gedaan.<br />
Iedereen wilde de kleuren van ‘die<br />
bokken’ dragen, zoals het team liefkozend<br />
wordt genoemd. <strong>De</strong> straten<br />
kleurden dan ook groen en goud na<br />
het fluitsignaal in het Stade de<br />
France.<br />
Oorverdovend<br />
Try’s, waarbij de bal op de grond geduwd<br />
wordt achter de goallijn, bleven<br />
uit, maar met strafschoppen wist<br />
Zuid-Afrika met 15-6 van titelverdediger<br />
Engeland te winnen en werd<br />
daarmee voor de tweede keer wereldkampioen.<br />
<strong>De</strong> eerste keer dat ze de<br />
cup mee naar huis namen was in<br />
1995.<br />
President Thabo M’Beki viert de overwinning van Zuid-Afrika op titelverdediger Engeland. AP<br />
Het gejuich was oorverdovend op het<br />
plein in de populaire studentenwijk<br />
Hatfield in Pretoria waar honderden<br />
mensen de winst vierden. ‘Dit is echt<br />
fantastisch,’ zei een gelukkige Ruben<br />
Mbuyazi in Hatfield. ‘Rugby wordt<br />
altijd gezien als een sport voor vooral<br />
blank Zuid-Afrika, maar vanavond is<br />
het een sport voor het hele land.’ Want<br />
wie wereldkampioen wordt, is populair<br />
bij de hele natie. Jong en oud,<br />
vrouw en man, zwart en blank; iedereen<br />
wilde het feest meevieren. <strong>De</strong> politieke<br />
discussie over het beperkte<br />
aantal zwarte rugbyspelers en het gebrek<br />
aan integratie in de sport, was<br />
zaterdagavond helemaal vergeten.<br />
<strong>De</strong> meeste Zuid-Afrikanen waren<br />
al vroeg in de middag begonnen met<br />
indrinken in achtertuinen, in cafés en<br />
op pleinen. En hoe vier je succes in<br />
Zuid-Afrika? Je gaat je auto in, neemt<br />
een vlag van de Springbokken óf<br />
Zuid-Afrika mee en gaat toeterend<br />
door de straten. In de hoofdstraat van<br />
Hatfield maakten vooral zwarte<br />
Zuid-Afrikanen er een feestje van. Ze<br />
hielden een wedstrijd wie zo hoog<br />
mogelijke toeren kon draaien met<br />
zijn wagen. Grote mannen probeerden<br />
intussen met al hun kracht in een<br />
soort rugby scrum de auto’s weg te<br />
duwen. Een nieuwe volkssport was<br />
geboren. <strong>De</strong> politie kon ze niet in de<br />
hand houden. Auto’s schoten met<br />
gierende banden door Burnetstreet.<br />
Zenuwslopend<br />
<strong>De</strong> 36-jarige Yvette Geyer uit Pretoria<br />
zag de wedstrijd bij vrienden in Johannesburg.<br />
‘We hebben samen alle<br />
wedstrijden gezien en moesten nu<br />
dus ook samen kijken. Anders zou<br />
het ongeluk brengen’, lacht ze. ‘Ik<br />
ben met rugby opgegroeid en vind<br />
het een fantastische sport. Maar de<br />
wedstrijd was zenuwslopend. Het<br />
kon nog op het laatstmisgaan. Ik heb<br />
na de winst gehuild van vreugde.’<br />
Sommige supporters waren teleurgesteld.<br />
<strong>De</strong> populaire speler Bryan<br />
Habana, bekend om zijn snelheid<br />
en gracieuze duik bij het scoren van<br />
een try, had het record kunnen vestigen<br />
van meeste try’s op een WK. Nu<br />
blijft hij met acht op dezelfde hoogte<br />
als Jonah Lomu uit Nieuw-Zeeland.<br />
Over vier jaar heeft hij weer een kans.<br />
Met waarschijnlijk een veel gemengder<br />
team achter zich. 1
<strong>Sport</strong> <br />
<br />
Voetbal Oud-Haarlem herdenkt stadionramp Moskou met Memorialmatch<br />
Trip met een lach en een traan<br />
In het spoor van oud-Haarlem<br />
vonden onbekende emoties een<br />
weg naar buiten. Het team speelde<br />
zaterdag in Moskou een duel tegen<br />
Spartak, ter nagedachtenis van de<br />
slachtoffers van de stadionramp die<br />
in 1982 plaatsvond na afloop van de<br />
wedstrijd tussen beide elftallen.<br />
Iwan Tol<br />
MOSKOU<br />
...<br />
<strong>De</strong> regen klettert op de ramen als de<br />
bus met Haarlem-spelers op zaterdagmorgen<br />
bij het Luzhniki-stadion<br />
arriveert. Het stadion heette in 1982<br />
nog het Lenin-stadion en was het decor<br />
voor de UEFA Cup-wedstrijd tussen<br />
Spartak Moskou en Haarlem. Het<br />
standbeeld van de grondlegger van<br />
de Sovjet-Unie staat er nog steeds.<br />
Net als exact 25 jaar geleden toen na<br />
afloop van de wedstrijd tientallen<br />
mensen het leven lieten op de trappen<br />
van Block C.<br />
Vanuit de bus zien de spelers honderden<br />
mensen staan bij het monument<br />
dat werd opgericht ter nagedachtenis<br />
van de slachtoffers. Martin<br />
Haar, de aanvoerder van destijds,<br />
kent het verhaal van de tragedie die<br />
het gevolg was van een fatale poging<br />
van de politie om raddraaiers van<br />
Spartak Moskou na afloop van de<br />
wedstrijd op te pakken. Omdat<br />
slechts één uitgang werd opengelaten<br />
raakten tientallen supporters in een<br />
dodelijk gedrang in ademnood. Anderen<br />
werden vertrapt op die zwarte<br />
avond in Moskou.<br />
Het trieste gevolg was 66 doden, of<br />
misschien wel veel meer, 102 of 340.<br />
Niemand die het precies weet. Het<br />
toenmalige communistische regime<br />
stopte de ramp in de doofpot. <strong>De</strong><br />
deksel werd pas eind jaren tachtig, na<br />
het ineenstorten van het communisme,<br />
stukje bij beetje gelicht.<br />
‘Wat voor Haarlem<br />
het hoogtepunt was,<br />
werd voor Spartak<br />
het dieptepunt’<br />
Haar vertelt dat hij die avond niets<br />
heeft gemerkt van wat er zich buiten<br />
het stadion afspeelde. Hij herinnert<br />
zich dat Haarlem snel de kleedkamer<br />
uit moest. Op de weg terug naar het<br />
hotel zag hij tientallen ambulances.<br />
Blauwe lichten in een donkere, geheimzinnige<br />
stad. ‘Maar wij stonden<br />
er niet bij stil dat die naar het stadion<br />
op weg waren.’ Het gebrek aan herinneringen<br />
– ook foto’s als bewijsmateriaal<br />
ontbreken – maakt het voor<br />
Haar lastig zich een beeld te vormen<br />
bij de ramp.<br />
Op vrijdagmorgen, bij het verzamelen<br />
op Schiphol, realiseert niemand<br />
van het Haarlem-gezelschap<br />
zich dan ook wat het bezoek in Moskou<br />
gaat losmaken aan emoties. Het<br />
samenzijn heeft aanvankelijk een<br />
hoog reünie-gehalte. Spelers die elkaar<br />
lange tijd niet hebben gezien,<br />
vallen elkaar in de armen. Speciaal<br />
voor de trip naar Rusland is Wim<br />
Balm zelfs overgekomen vanuit<br />
Noorwegen waar hij zich na zijn voetballoopbaan<br />
vestigde.<br />
Dat in alle vroegte een voetbalplaatjesboek<br />
tot leven komt met alle<br />
oud-spelers bij elkaar, is te danken<br />
aan twee Haarlemse broers: Edwin en<br />
Michael Struis. Als fervent supporters<br />
van de club kregen zij Spartak Moskou<br />
zover dat ze het Luzhniki-stadion<br />
ter beschikking wilden stellen voor<br />
een Memorialmatch tussen de teams<br />
van Haarlem en Spartak van toen.<br />
‘Wat voor Haarlem het hoogtepunt<br />
uit de historie was, werd voor Spartak<br />
het dieptepunt,’ legt Edwin Struis zijn<br />
beweegredenen uit. ‘Dat onbestemde<br />
gevoel willen we met dit initiatief een<br />
plek geven.’<br />
Op de luchthaven van Moskou<br />
moet Struis op zoek naar Piet Keur.<br />
<strong>De</strong> luidruchtige oud-spits is zoek. Hij<br />
wordt uiteindelijk gevonden in de<br />
bar van het vliegveld. ‘Zo kom ik<br />
nooit van het stempel van drinker af’,<br />
roept hij over de luchthaven. Hij<br />
heeft gelezen dat hij ooit in één uur<br />
48 bier zou hebben weggedronken.<br />
‘Een indianenverhaal’, noemt hij dat.<br />
‘Het waren er zestig.’<br />
Maar een paar uur later, tijdens<br />
een receptie op de Nederlandse ambassade,<br />
valt zelfs Keur stil als de spelers<br />
van Haarlem worden geconfronteerd<br />
met nabestaanden van de ramp<br />
in het Lenin-stadion. Hier lopen<br />
moeders rond van onschuldige kinderen<br />
die nooit meer terugkwamen<br />
van Spartak Moskou - Haarlem. Het<br />
zijn heftige ontmoetingen. Tranen<br />
vallen. Keur kan het maar moeilijk<br />
vatten. Martin Haar ook. In de lobby<br />
van de ambassade vertonen de makers<br />
van Andere Tijden hun documentaire<br />
die ze over de tragedie hebben<br />
gemaakt. Als de film is afgelopen,<br />
beent Haar naar buiten om z’n emoties<br />
de vrije loop te laten. ‘Nu valt het<br />
kwartje pas echt’, slikt hij.<br />
<strong>De</strong> ramp krijgt een gezicht. Emoties<br />
moeten een weg vinden. Maar<br />
hoe? Gelukkig is daar Piet Keur. Als<br />
..........................................................<br />
All Star Bergkamp (1)<br />
<strong>De</strong>nnis Bergkamp is opgenomen in het alltime<br />
Arsenal-elftal van Arsène Wenger. Met<br />
Thierry Henry vormt Bergkamp de aanval.<br />
Een berg bloemen siert het beeld ter nagedachtenis van de slachtoffers van de stadionramp in 1982. POPPE DE BOER<br />
trainer Ted Immers in het immense<br />
hotel Cosmos de spelers opdraagt<br />
vroeg naar bed te gaan en dreigt dat<br />
hij de regenpijp in de gaten gaat houden,<br />
merkt Keur droogjes op dat hij<br />
op de 22e verdieping slaapt. ‘Maar ik<br />
heb een parachute gekocht hoor, trai-<br />
ner’. <strong>De</strong> lach is terug. Voor even.<br />
<strong>De</strong> volgende morgen is opnieuw<br />
zwaar. Voorafgaand aan de Memorialmatch<br />
legt de Haarlem-delegatie<br />
bloemen op het monument bij het<br />
stadion. Honderden mensen kijken<br />
toe. Een berg rozen siert het beeld.<br />
Oud-spelers Joop Böckling en Martin Haar (rechts). POPPE DE BOER<br />
............................................................<br />
All Star Bergkamp (2)<br />
<strong>De</strong> huidige sterren van Arsenal Cesc Fabregas en<br />
Robin van <strong>Pers</strong>ie ontbreken. Fredrik Ljungberg<br />
is wel gekozen, in juli vertrok hij met veel ophef.<br />
25<br />
Achter het monument houden nabestaanden<br />
zich op de been met wodka<br />
en geroosterd vlees. Piet Huyg regelt<br />
een tolk om met een moeder te kunnen<br />
praten die haar kind heeft verloren<br />
bij de ramp. Ze pakt de handen<br />
van Huyg vast. Een beklemmend<br />
beeld.<br />
Huyg is één van de elf spelers die<br />
een uurtje later hun opwachting maken<br />
bij de Memorialmatch, voorafgaand<br />
aan de derby tussen Spartak<br />
Moskou en FK Moskou. Het stadion<br />
(waar tsaar Hiddink woensdag nog<br />
zegevierde over Engeland) is goed<br />
gevuld. Een paar duizend mensen<br />
brengen samen met de spelers een<br />
waardig eerbetoon aan de slachtoffers.<br />
Mooie toespraken klinken door<br />
het stadion, de minuut stilte is indrukwekkend.<br />
Aan de hekken hangen<br />
spandoeken met ontroerende<br />
teksten.<br />
Nabestaanden<br />
houden zich op de<br />
been met wodka en<br />
geroosterd vlees<br />
Toch kan er ook weer worden gelachen,<br />
want als Haarlem met tien man<br />
dreigt te komen moet Edwin Struis<br />
plotseling invallen. Hij scoort nog<br />
bijna het winnende doelpunt achter<br />
doelman Rinat Dassaev. Het treffen<br />
op het plastic gras van Luzhniki eindigt<br />
in 2-2. Maar niemand die daar<br />
om maalt; om de uitslag was het tenslotte<br />
niet te doen. In de kleedkamer<br />
zit Piet Keur stuk. ‘Wat een trip hè’<br />
verzucht hij. Hij rolt de rouwband<br />
van zijn shirt af. ‘Een trip met een<br />
lach en een traan.’ 1<br />
...............................................................................<br />
All Star Bergkamp (3)<br />
Over Bergkamp is Wenger ronduit lyrisch. ‘Toen ik hier begon, was<br />
hij de meest begaafde van het stel. Vraag Henry of Ian Wright wie ze<br />
naast zich wilden hebben en ze zullen Bergkamp antwoorden.’
26<br />
Nu solliciteren betekent volgende maand al nieuwe collega’s in een inspirerende omgeving!<br />
SYSQA zoekt met spoed 100 mensen met ervaring in de ICT<br />
Wat heeft SYSQA u te bieden?<br />
<br />
<br />
Eredivisie Nieuwe trainer Adrie Koster schrikt van Ajax<br />
<strong>De</strong>buut in een grimmige Arena<br />
Ajax-trainer Adrie Koster schrok<br />
‘best wel’ van het niveau van Ajax<br />
en de grimmige sfeer in <strong>De</strong> Arena.<br />
Remco Janssen<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
<strong>De</strong> aftrap tegen NEC (0-0) had plaats<br />
in een sfeer van cynisme, ontgoocheling,<br />
woede maar ook apathie. Tijdens<br />
het eerste fluitsignaal klonken<br />
in <strong>De</strong> Arena de liederen, met daarin<br />
als enige boodschap dat ‘hockeybal’voorzitter<br />
John Jaakke moet opkrassen,<br />
als achtergrondmuziek.<br />
In die sfeer maakte Adrie Koster<br />
zijn debuut als trainer van Ajax. Ook<br />
al is de Zeeuw van alle huidige eredivisietrainers<br />
de meest ervaren oefenmeester,<br />
zoiets had zelfs hij nog niet<br />
meegemaakt.<br />
Fantasieloos, futloos, inspiratieloos,<br />
moedeloos, zo voetbalde Ajax.<br />
Weer schrok de Ajax-trainer ‘best wel’,<br />
maar nu van het absurde niveau van<br />
zijn eigen elftal. ‘Dat mag je best weten’,<br />
voegde hij er sarcastisch aan<br />
toe.<br />
<strong>De</strong> trainer van tegenstander NEC,<br />
Mario Been, had eveneens vol ongeloof<br />
zitten kijken naar Ajax. ‘Ik dacht<br />
dat zij wel meteen druk op ons zouden<br />
zetten. Niets bleek minder waar.<br />
We kregen rustig de tijd om te voetballen<br />
van achteruit.’<br />
Waarom dat niet gebeurde, ‘vroegen<br />
wij ons ook af’, haakte Koster in.<br />
‘Daar hebben wij wél het accent op<br />
gelegd.’<br />
Met hulp van keeper Maarten Stekelenburg,<br />
die zich in de rust liet ver-<br />
Een snelle carrière. Hoe dat kan? U<br />
maakt kennis met veel verschillende<br />
organisaties en hun computer systemen.<br />
U krijgt te maken met allerlei<br />
verschillende vraagstukken. U ziet<br />
verschillende oplossingen voor soms<br />
dezelfde vraagstukken. Kortom: U<br />
doet bij SYSQA snel ervaring op.<br />
Ervaring waar onze opdrachtgevers<br />
weer graag een beroep op doen. Aan u<br />
worden vragen gesteld waarvan onze<br />
klant denkt dat intern het antwoord<br />
niet bekend is. Vaak ook terecht. Soms<br />
weet u de antwoorden ook niet, maar<br />
u heeft SYSQA. Een simpel telefoontje<br />
kan voldoende zijn. Anders zoekt<br />
SYSQA het voor u uit en in sommige<br />
gevallen beleggen we een brainstorm<br />
sessie op kantoor. Gezamenlijk hebben<br />
we tot op heden altijd een oplossing<br />
gevonden. U begrijpt dat in zo’n<br />
inspirerende omgeving uw carrière<br />
niet achter kan blijven. Wij stellen dat<br />
u bij SYSQA in 10 jaar meer leert dan<br />
in 40 jaar bij uw huidige werk.<br />
Uitstekende beloning. Als je met<br />
spoed honderd mensen zoekt moet je<br />
wel goed betalen. Dat doen we ook,<br />
met uitgebreide emolumenten. Als<br />
geld voor u belangrijk is dan vragen<br />
wij u de proef op de som te nemen.<br />
Maar SYSQA biedt meer, zie ook de<br />
andere punten.<br />
Interessante opdrachten. Wat is interessant,<br />
zult u denken. Bedenk dat<br />
SYSQA voor eenvoudige opdrachten<br />
niet wordt gevraagd. Als wij komen is<br />
er wat te doen, ligt er een interessant<br />
vraagstuk. Wat dan? SYSQA geeft u<br />
enkele voorbeelden uit het verleden,<br />
waar met veel plezier aan is gewerkt:<br />
A. Een grote bekende bank laat haar<br />
ICT systemen ontwikkelen en onderhouden<br />
door een automatiseringsbedrijf<br />
uit India. Dit Indiaas bedrijf zou<br />
goedkoper en beter zijn. Echter: in<br />
Een moedeloze Adrie Koster ziet een futloos Ajax gelijkspelen tegen NEC (0-0). PICS UNITED<br />
vangen met een zware handblessure,<br />
ging Ajax zonder tegentreffer de pauze<br />
in. <strong>De</strong> international stopte zijn<br />
derde strafschop van dit seizoen, gegeven<br />
na een domme trekfout van<br />
Johnny Heitinga.<br />
Ook aanvoerder Jaap Stam viel bij<br />
rust ziek uit, zodat de ziekenboeg bij<br />
Ajax alleen maar voller stroomde.<br />
Daardoor kon Koster zijn plan om<br />
Albert Luque en bankzitter Luis Suarez,<br />
die pas vrijdag terugkeerde van<br />
een interland met Uruguay, beurte-<br />
India is men onbekend met een aantal<br />
bancaire producten zoals wij die<br />
kennen. Neem bijvoorbeeld de hypotheek.<br />
U kunt zich voorstellen dat het<br />
dan van belang is dat de kwaliteit van<br />
een door India ontwikkeld hypotheeksysteem<br />
goed wordt bewaakt<br />
en getest. In nauwe samenwerking<br />
met de bank dragen medewerkers<br />
van SYSQA daar zorg voor;<br />
B. Een ministerie was het niet eens met<br />
het projectresultaat van een groot<br />
software house. Het opgeleverde systeem<br />
en de facturen deugden niet. Het<br />
software house was echter toch echt<br />
van mening dat dat wat opgeleverd<br />
was, conform offerte is. Hoe nu verder?<br />
Hier trekt SYSQA het scheidsrechters<br />
tenue aan en brengt na een korte gedegen<br />
analyse professionele uitkomst;<br />
C. Bij een grote pensioenverzekeringsmaatschappij<br />
was er geen grip op<br />
het beheer en onderhoud van ICTsystemen.<br />
Eerdere kwaliteitsverbetertrajecten<br />
door andere externe partijen<br />
waren mislukt. Dankzij SYSQA is<br />
er kwaliteitsbewustwording gecreëerd<br />
en wordt de kwaliteit van de ICT-processen<br />
geborgd. <strong>De</strong> nieuwe werkwijze<br />
wordt door de medewerkers van de<br />
verzekeraar zelfs de belangrijkste verbetering<br />
van het jaar genoemd;<br />
D. Wist u dat de signaleringssystemen<br />
boven de snelwegen die de snelheid<br />
bepalen op basis van het verkeersaanbod<br />
zijn getest door medewerkers<br />
van SYSQA? Maar bijvoorbeeld ook<br />
de systemen die de waterhoeveelheid<br />
en zoutgehalte meten van de rivieren<br />
die ons land instromen.<br />
Kantoortijden zonder werkdruk.<br />
Natuurlijk wordt er bij SYSQA hard<br />
gewerkt. Maar we weten dat extra<br />
uren buiten de normale kantooruren<br />
minder productief zijn. Die uren<br />
hoeven we ook niet te maken want<br />
als de workload toeneemt, schakelen<br />
we extra collega’s op. Dat bevalt in de<br />
meeste gevallen beter dan bij nacht<br />
lings te laten spelen wel vergeten.<br />
Koster ergerde zich nog het meest<br />
aan de spreekkoren van de fans. ‘Het<br />
zou wel mooi zijn als de supporters<br />
in moeilijke tijden achter de ploeg<br />
zouden gaan staan. Ze kunnen beter<br />
naderhand buiten hun ongenoegen<br />
over het bestuur uiten.<br />
Daarbuiten stichtten supporters<br />
ondertussen een brandje en gooiden<br />
zij stenen naar de Mobiele Eenheid.<br />
<strong>De</strong> raddraaiers probeerden zich een<br />
weg te banen naar de hoofdingang,<br />
(of zij die dit vakgebied willen instromen)<br />
Enthousiaste collega’s, spannend werk; u vindt het bij SYSQA.<br />
en ontij doorwerken, om vervolgens<br />
te ontdekken dat de volgende morgen<br />
niemand aanwezig is. En in het zeldzame<br />
geval dat we wel een keer overuren<br />
maken worden die altijd betaald<br />
of gecompenseerd. Wel zo prettig.<br />
Leaseauto. U heeft het voor het uitzoeken<br />
en iedere vier jaar komt er<br />
weer een nieuwe. Maar rijdt u liever<br />
met uw eigen auto, dan kan dat en<br />
krijgt u van SYSQA een kilometer<br />
vergoeding.<br />
Een opdracht om de hoek? Wie<br />
weet. Iedere opdracht heeft zijn eigen<br />
locatie en iedere medewerker zijn eigen<br />
woonplaats. Om reistijd voor<br />
onze medewerkers en reiskosten voor<br />
SYSQA zoveel mogelijk te beperken<br />
treden we, bij reistijden langer dan<br />
een uur, in overleg. Sommige medewerkers<br />
vinden een paar hotelovernachtingen<br />
per week juist prettig.<br />
Andere niet en dan wachten we gewoon<br />
op een wel passende opdracht.<br />
Of we spreken met de klant af dat we<br />
de opdracht maximaal een bepaalde<br />
tijd doen en daarna wisselen met een<br />
SYSQA collega die dichterbij woont.<br />
Belangrijk is wat voor u acceptabel is.<br />
(advertentie)<br />
<strong>De</strong>tachering. Voor u betekent detachering<br />
een team van vaste mensen<br />
om u heen, waarop u kunt terugvallen<br />
bij de uitvoering van soms best<br />
complexe vraagstukken. Natuurlijk<br />
stemmen wij de complexiteit van opdrachten<br />
af met uw ervaring, wensen<br />
en ambities. Voor degene die geen<br />
ervaring hebben met detachering,<br />
vragen wij u kennis te nemen van het<br />
volgende:<br />
A. Gedetacheerde medewerkers doen<br />
in dezelfde tijd veel meer ervaring<br />
op omdat de verschillende opdrachten<br />
steeds weer nieuwe inzichten en<br />
oplossingen bieden.<br />
B. Gedetacheerde medewerkers krijgen<br />
meer kansen. Het profi el en de<br />
ervaring van de eigen medewerkers is<br />
genoegzaam bekend. Zelfs als de eigen<br />
mensen met een goede oplossing<br />
komen vraagt men zich af of het wel<br />
gaat werken. Immers, wat weet hij of<br />
zij daar nu van? Van externen verwacht<br />
men dat die veel hebben gezien<br />
en brede ervaringen hebben. Bovendien<br />
is het voor de interne bemanning<br />
minder bedreigend als een externe<br />
met de oplossing komt. Kortom, u<br />
krijgt vraagstukken voorgeschoteld,<br />
die anderen niet krijgen. <strong>De</strong>nk aan<br />
waarvan de deuren waren gebarricadeerd<br />
met balken.<br />
In <strong>De</strong> Arena zat oud-Ajacied Keje<br />
Molenaar tot tien minuten voor tijd<br />
rode kruisjes te zetten naast namen<br />
van spelers. <strong>De</strong> advocaat sport- en arbeidsrecht<br />
was twee jaar terug dé beoogde<br />
algemeen directeur, maar gisteren<br />
zat hij slechts op de tribune als<br />
rapporteur voor <strong>De</strong> Telegraaf. <strong>De</strong> ereloge,<br />
waar voorzitter Jaakke een<br />
scheldpartij van de supporters onderging,<br />
ligt één verdieping lager. 1<br />
het spreekwoord dat een profeet in<br />
eigen parochie niet wordt geëerd!<br />
C. U heeft als gedetacheerde medewerker<br />
een andere status dan de<br />
interne mensen. Uw kostprijs ligt<br />
soms hoger maar uw meerwaarde<br />
ook. U heeft SYSQA achter u staan<br />
waar u een beroep op kunt doen.<br />
D. Tussen twee opdrachten zitten<br />
soms enkele dagen. Die komen dan<br />
weer uitstekend van pas om te studeren<br />
bij ons op kantoor. Daar hebben<br />
we alle faciliteiten, inclusief computer<br />
based trainingen, beschikbaar.<br />
Leiding geven. Het zou u verbazen<br />
hoeveel medewerkers in projecten nu<br />
al rapporteren aan een externe medewerker.<br />
Iemand die zogenaamd ad interim<br />
is ingehuurd. Waarom zit daar<br />
een externe kracht? Waarom zit u daar<br />
zelf niet? Omdat hij of zij zoveel meer<br />
heeft gezien van de wereld. Als u ICT<br />
systemen wilt laten werken voor organisaties,<br />
moet u wel weten dat er meerdere<br />
oplossingsrichtingen zijn. Hoe u<br />
daar achter komt? Door ook eens bij<br />
andere organisaties te kijken, maar wel<br />
met de zekerheid van de SYSQA collega’s<br />
achter u. SYSQA biedt u die kansen.<br />
Hoe lang gelden deze argumenten?<br />
Eeuwig is ons antwoord. SYSQA bestaat<br />
sinds 1999 en al die tijd hebben<br />
medewerkers de hierboven genoemde<br />
punten mogen ervaren. Ook in het<br />
moeilijke jaar 2003 groeide SYSQA<br />
tegen de stroom in. Nu er volop werk<br />
is voor iedereen hebben we het wat<br />
moeilijker om mensen te vinden. Dus<br />
moeten we nog beter betalen. Bij<br />
SYSQA zijn salarisverhogingen van<br />
10% gebruikelijker dan 2,3%. En u<br />
loopt geen risico om ge-outsourced<br />
te worden, want dat doen we niet. Insourcen<br />
doen we wel, maar wij adviseren<br />
daar niet op te wachten. Het is<br />
beter om proactief zelf te reageren op<br />
deze advertentie en vanaf volgende<br />
maand uw carrière vleugels te geven.<br />
Eredivisie<br />
Zege PSV<br />
verwarmt<br />
niemand<br />
<strong>Sport</strong><br />
Redactie sport<br />
EINDHOVEN<br />
...<br />
PSV won zaterdag weliswaar met 3-1<br />
van VVV, maar niemand die na afloop<br />
durfde te stellen dat de overwinning<br />
had bijgedragen aan welke vorm van<br />
zelfvertrouwen dan ook.<br />
Daarvoor was het optreden van de<br />
ploeg van Ronald Koemand te mager,<br />
wist de oefenmeester zelf ook. ‘Het<br />
was vrij matig van onze kant. We hebben<br />
niet veel kansen kunnen creëren,<br />
wel drie goals gemaakt. Gelukkig is er<br />
dinsdag (tegen Fenerbahçe voor de<br />
Champions League, red.) weer een<br />
duel, waardoor je deze mag en moet<br />
vergeten.’<br />
Met de wedstrijd tegen de Turken<br />
in het achterhoofd gunde Koeman<br />
enkele belangrijke spelers tegen VVV<br />
rust. Jefferson Farfán, Edison Méndez<br />
en Eric Addo begonnen op de bank.<br />
Dirk Marcellis, de vervanger van<br />
Addo, stond aan de basis van de openingstreffer.<br />
Zijn slimme pass werd<br />
door Otman Bakkal afgerond.<br />
Op aangeven van Danko Lazovic<br />
kopte Danny Koervermans in de 51e<br />
minuut de 2-0 binnen. Met nog een<br />
klein half uur te spelen verving Koeman<br />
zijn aanvallers Kenneth Perez en<br />
Lazovic ten faveure van Fagner en<br />
Farfán. Het waren echter de gasten<br />
die iets terug deden. Samir El Gaaouiri<br />
schoot een vrije trap op fraaie wijze<br />
achter Gomes. Uiteindelijk bepaalde<br />
Koevermans de eindstand. 1<br />
Wie zoekt SYSQA? SYSQA onderscheid<br />
twee doelgroepen namelijk<br />
ervaren en onervaren mensen.<br />
A. Ervaren mensen. Heeft u ervaring<br />
in de ICT, meldt u dan aan en<br />
samen onderzoeken we welke functie<br />
past bij uw ervaring en welke studies<br />
passen bij uw ervaring om snel hogerop<br />
te komen, mits u hogerop<br />
wenst te komen, uiteraard.<br />
B. Onervaren mensen. Dan maakt<br />
het eigenlijk niet uit wat uw beroep<br />
of vooropleiding nu is. Wij leren u<br />
namelijk het vak. Om een juist beeld<br />
te scheppen is het wel belangrijk dat<br />
u weet dat de meeste mensen in deze<br />
categorie niet ouder zijn dan 35. Na<br />
2 weken opleiding bij ons op kantoor<br />
bent u gereed om onder begeleiding<br />
de eerste opdrachten uit te voeren.<br />
<strong>De</strong> eerste twee jaar gaat het nog niet<br />
zo snel maar daarna gaat u profi teren<br />
van uw inmiddels opgedane ervaring.<br />
Uiteindelijk haalt u uw collega’s<br />
die eerder de ICT zijn ingestroomd<br />
in of komt dichtbij. Voor beide doelgroepen<br />
geldt een meer dan gemiddeld<br />
analytisch vermogen, een praktische<br />
kijk op zaken en een aanpak<br />
mentaliteit. <strong>De</strong>nk u over deze eigenschappen<br />
te beschikken, dan komen<br />
we graag met u in gesprek.<br />
Uw woonplaats is minder belangrijk<br />
omdat SYSQA beschikt over opdrachten<br />
in geheel Nederland. Naast<br />
ons kantoor in Almere beschikken<br />
we ook over kantoorruimte in<br />
Reeuwijk (bij Gouda).<br />
Kabelstraat 5, 1322 AD Almere<br />
t 036 524 11 99, f 036 524 11 90<br />
e info@sysqa.nl - www.sysqa.nl<br />
Acquisitie naar aanleiding van deze<br />
advertentie stellen wij niet op prijs.
<strong>Sport</strong> <br />
<br />
Na een schot op de paal van Alves (rechts), dacht Jaliens: ‘Zo, die is goed.’ PICS UNITED<br />
Eredivisie AZ-verdediger ziet koppel in Pellè en Heerenveen-spits<br />
Jaliens werkt zich graag<br />
uit de naad voor Alves<br />
Ding dong... En de man van de wedstrijd<br />
is... Kew Jaliens! <strong>De</strong> AZ-aanvoerder<br />
had superspits Afonso Alves<br />
van SC Heerenveen onder controle<br />
– tot de allerlaatste minuut.<br />
Remco Janssen<br />
ALKMAAR<br />
...<br />
Bedremmeld krijgt Jaliens een bloemetje.<br />
Beduusd kijkend, maar toch<br />
lachend, gaat de verdediger op de<br />
foto als ‘man of the match’ .<br />
Die uitverkiezing, door een commissie<br />
van wijze mensen binnen AZ<br />
onder aanvoering van directeur voetbalzaken<br />
Marcel Brands, leek niet<br />
eens zo vreemd. <strong>De</strong> international had<br />
de hele wedstrijd Braziliaans international<br />
Alves aardig onder controle.<br />
En dan verdien je een ruikertje, een<br />
cadeautje van de wedstrijdsponsor.<br />
Dus toen de aankondiging enkele<br />
minuten voor tijd door het stadion<br />
galmde, applaudisseerde het publiek<br />
uit tevredenheid én uit opluchting.<br />
Oef, géén zevenklapper voor Alves in<br />
Alkmaar, zelfs geen enkele treffer.<br />
Tot de slotseconden. AZ-keeper<br />
Boy Waterman werkte een schot van<br />
..............................................................................<br />
UITSLAGEN EN RANGLIJST<br />
Vrijdag<br />
<strong>De</strong> Graafschap - Sparta . . . . . . . . .4-0<br />
Zaterdag<br />
Ajax - NEC . . . . . . . . . . . . . . . . . . .0-0<br />
PSV - VVV Venlo . . . . . . . . . . . . . .3-1<br />
Feyenoord - Excelsior . . . . . . . . . .1-0<br />
Heracles Almelo - Vitesse . . . . . . .2-2<br />
Zondag<br />
FC Groningen - FC Twente . . . . . . .1-0<br />
Roda JC - FC Utrecht . . . . . . . . . . . .1-1<br />
AZ - SC Heerenveen . . . . . . . . . . . .0-1<br />
Willem II - NAC Breda . . . . . . . . . .0-0<br />
Danijel Pranjic tegen de paal. Dat<br />
ging nog net goed. Maar Brands en de<br />
AZ-fans rekenden buiten de sluipmoordenaar<br />
Alves.<br />
Want die stond juist bij die paal,<br />
om nou net die ene laatste kans binnen<br />
te werken: 0-1. In buitenspelpositie,<br />
passend bij de mythologisering<br />
van deze buitengewone spits.<br />
AZ-trainer Louis Van Gaal gaf naderhand<br />
weer eens de conservatieve<br />
voetbalwereld de schuld met een oud<br />
stokpaardje: gebruik televisiebeelden.<br />
Tja, vermoedelijk is de geslepen<br />
Alves ook die op een of andere manier<br />
te slim af.<br />
Jaliens neemt de buitenspelsituatie<br />
voor kennisgeving aan. Had je<br />
hem van tevoren verteld dat Heerenveen<br />
zo gluiperig zou scoren, dan had<br />
hij misschien wel een antwoord gehad<br />
op de vraag: hoe kon dit nou<br />
weer zo gebeuren, net als twee weken<br />
geleden tegen FC Groningen?<br />
Het bosje bloemen kon hem gestolen<br />
worden. Liever had hij gewonnen<br />
en dat iemand anders de honneurs<br />
had waargenomen. Dat hij Alves<br />
een groot deel van de wedstrijd<br />
redelijk onder controle had, zag hij<br />
1 Feyenoord . . . . . . . . . . 8 - 21 17 - 5<br />
2 PSV . . . . . . . . . . . . . . . 8 - 20 19 - 2<br />
3 Ajax . . . . . . . . . . . . . . . 8 - 18 26 - 9<br />
4 FC Groningen . . . . . . . 8 - 14 12 - 9<br />
5 <strong>De</strong> Graafschap . . . . . . . 8 - 14 14 - 13<br />
6 NAC Breda . . . . . . . . . . 8 - 14 10 - 11<br />
7 Vitesse . . . . . . . . . . . . . 8 - 13 10 - 9<br />
8 FC Twente . . . . . . . . . . 8 - 12 10 - 5<br />
9 Roda JC . . . . . . . . . . . . 8- 12 14 - 13<br />
10 FC Utrecht . . . . . . . . . 8- 12 14 - 15<br />
11 SC Heerenveen . . . . . 8 - 11 21 - 14<br />
12 AZ . . . . . . . . . . . . . . . 8- 8 14 - 11<br />
13 Willem II . . . . . . . . . . 8 - 6 4 - 11<br />
14 Sparta . . . . . . . . . . . . 8 - 5 11 - 17<br />
15 NEC . . . . . . . . . . . . . . 8 - 5 2 - 13<br />
16 Heracles Almelo . . . . 8 - 5 7 - 22<br />
17 Excelsior . . . . . . . . . . 8 - 4 9 - 20<br />
18 VVV-Venlo . . . . . . . . 8 - 3 12 - 27<br />
..........................................................<br />
Stokpaardje van Louis (1)<br />
AZ-coach Van Gaal: ‘Als de beelden niet<br />
bedriegen, stond Alves buitenspel. Hoort bij de<br />
charme van het voetbal, zeggen coaches dan.’<br />
als zijn taak. ‘Ik ben verdediger van<br />
beroep, dus ik weet wat voor soort<br />
spits hij is.’ Zo eentje waar je op moet<br />
letten, tot de laatste seconde.<br />
Erg onder de indruk van Alves was<br />
Jaliens aanvankelijk niet. Bang voor<br />
weer een Alves-zevenklapper evenmin.<br />
‘Wij zijn dan ook geen Heracles.’<br />
Maar Jaliens zag gaandeweg wel Alves’<br />
scherpte voor de goal, ook al zag<br />
hij de Braziliaan in fases totaal niet.<br />
Altijd speelt Alves zich vrij met<br />
zijn gezicht naar het doel en met de<br />
bal aan de voet snijdt hij dan naar<br />
binnen. Jaliens: ‘Wij noemen dat de<br />
contraloop. Marco van Basten deed<br />
dat ook altijd.’<br />
<strong>De</strong> AZ-Braziliaan Ari had grote<br />
moeite in de spits. Alves, die in de<br />
winterstop wegwil bij Heerenveen,<br />
zou een ideale compagnon voor hem<br />
zijn. Maar Jaliens denkt daar anders<br />
over. ‘Alves heeft een type-Sibon om<br />
zich heen nodig. Graziano Pellè zou<br />
dat bij ons kunnen zijn.’<br />
<strong>De</strong> AZ-verdediger ziet de Heerenveen-spits<br />
als versterking. Dat Alves<br />
lui is, deert hem niet. ‘Als ik voetballer<br />
van Heerenveen was, zou ik mij uit<br />
de naad werken, voor hem.’ 1<br />
.....................................<br />
KORT<br />
111<br />
Blessure Stekelenburg<br />
minder ernstig<br />
<strong>De</strong> blessure die Maarten Stekelenburg<br />
zaterdag opliep blijkt minder<br />
ernstig dan gedacht. <strong>De</strong> doelman van<br />
Ajax moest zaterdag in het thuisduel<br />
met NEC in de rust worden gewisseld<br />
omdat hij mogelijk twee vingers had<br />
gebroken. Gisteren bleek dat de sluitpost<br />
een, volgens Ajax, ‘goede, relatief<br />
gunstig te behandelen’ breuk in<br />
één vinger heeft opgelopen. Stekelenburg<br />
moet naar verwachting één<br />
tot twee weken aan de kant blijven<br />
om de blessure te laten genezen. Zaterdag<br />
werd nog gevreesd dat inte-<br />
............................................................<br />
Stokpaardje van Louis (2)<br />
‘Maar ik vind het een gebrek aan professionaliteit.<br />
Laat die scheids die niets doet, de vierde<br />
official, nou gewoon die beelden terugkijken.’<br />
Eredivisie Rotterdammers blijven koploper<br />
Feyenoord heeft nu de<br />
gave geduldig te zijn<br />
Marten Blankesteijn<br />
ROTTERDAM<br />
...<br />
Het is stil in <strong>De</strong> Kuip. <strong>De</strong> wedstrijd<br />
tussen Feyenoord en Excelsior is al 27<br />
minuten aan de gang, elke stoel in het<br />
stadion is bezet, maar geen spreekkoren,<br />
geen gezang, geen fluitconcerten.<br />
Stilte. Alleen Excelsior-aanvaller<br />
Geert den Ouden werkt niet mee:<br />
bijna letterlijk is op de tribunes te horen<br />
hoe hij arbiter Björn Kuipers na<br />
een dubieuze beslissing schreeuwend<br />
duidelijk maakt dat deze beter een<br />
ander vak had kunnen kiezen. Als de<br />
roodaangelopen spits (en toekomstig<br />
scheidsrechter) is uitgetierd, keert<br />
de rust in het Feyenoordstadion weer<br />
terug.<br />
Veel reden tot juichen is er dan ook<br />
niet. Feyenoord heeft meestal de bal,<br />
maar daar is alles mee gezegd. Vrijlopen?<br />
Gebeurt niet. Bal rondspelen?<br />
Veel te langzaam. <strong>De</strong> beste kansen?<br />
Voor Excelsior. Coach Bert van Marwijk<br />
zal de eerste helft na afloop de<br />
slechtste van het seizoen noemen.<br />
Maar toch overheerst het gevoel dat<br />
.......................................<br />
27<br />
Feyenoord gaat winnen. <strong>De</strong> ploeg<br />
oogt niet sprankelend, maar wel geduldig,<br />
zelfverzekerd ook. Het is het<br />
belangrijkste verschil met vorig seizoen.<br />
Waar matige wedstrijden tegen<br />
subtoppers destijds in de eigen Kuip<br />
nog een garantie voor puntenverlies<br />
waren, is het huidige Feyenoord zo<br />
ver dat beroerde vertoningen alsnog<br />
met drie punten op zak worden afgesloten.<br />
In een betere tweede helft is het<br />
aanvoerder Giovanni van Bronckhorst<br />
die dertien minuten voor tijd de<br />
winnende treffer maakt. Vanuit een<br />
moeilijke hoek schiet hij de bal via de<br />
binnenkant van de paal achter Ronald<br />
Graafland, de sterk spelende<br />
doelman van Excelsior. <strong>De</strong> resterende<br />
tijd wordt rustig uitgespeeld. Bal in<br />
de ploeg houden, tijdrekken, wisselen<br />
in de blessuretijd: de overwinning<br />
komt niet meer in gevaar. Nee, mooi<br />
was het niet, maar nuttig wel. Het Legioen<br />
vindt het allang best: ook na dit<br />
weekeinde staat Feyenoord weer aan<br />
kop. Acht gespeeld, zeven gewonnen.<br />
Nog 26 te gaan. 1<br />
...............................................................................<br />
rim-trainer Adrie Koster de international<br />
een maand moest missen.<br />
111<br />
Drie Nederlanders maken<br />
kans op Gouden Bal<br />
Clarence Seedorf, Ruud van Nistelrooy<br />
en Robin van <strong>Pers</strong>ie staan op de lijst<br />
van vijftig genomineerden voor de titel<br />
Europees voetballer van het jaar. <strong>De</strong><br />
winnaar van de zogeheten Gouden Bal<br />
wordt op 2 december bekendgemaakt.<br />
<strong>De</strong> verkiezing wordt georganiseerd<br />
door het Franse tijdschrift France Football.<br />
Seedorf (AC Milan) werd aan het<br />
begin van dit seizoen verkozen tot de<br />
beste middenvelder van de afgelopen<br />
editie van de Champions League. Van<br />
Nistelrooy (Real Madrid) werd afgelo-<br />
.....................................<br />
pen seizoen landskampioen en met<br />
25 goals topscorer in de Spaanse Primera<br />
División.<br />
111<br />
Vitesse geeft winst in<br />
slotfase uit handen<br />
Door een rake strafschop in de slotfase<br />
van Rob Maas moesten Heracles<br />
en Vitesse zaterdag toch de punten<br />
delen, 2-2. Vitesse kwam in Almelo<br />
op achterstand door Everton. Na rust<br />
ging het tempo bij Vitesse omhoog<br />
en al snel kwam het op voorsprong.<br />
Doelpuntenmakers waren Anders<br />
Due en Civard Sprockel. Dit leek de<br />
eindstand te worden maar Ricky van<br />
den Bergh werd vlak voor tijd neergelegd,<br />
de benutte penalty volgde.<br />
...............................................................................<br />
<strong>De</strong> rode schoenen van Freek de Jonge<br />
Freek de Jonge bezocht AZ-Heerenveen met rode schoenen. Bondscoach<br />
Marco van Basten complimenteerde hem. Marco: ‘Ik had een<br />
ander kleurtje gekozen.’ Freek: ‘Ze hadden ze niet in oranje.’
28<br />
<br />
<br />
Kimi Räikkönen drinkt de verplichte champagne na zijn fascinerende overwinning. GETTY IMAGES<br />
.....................................<br />
.......................................<br />
..........................................................<br />
Afscheid Jaap Stam (1)<br />
Jaap Stam zal op 25 juli 2008 zijn laatste tackle<br />
op een voetbalveld inzetten. <strong>De</strong> verdediger<br />
speelt dan zijn afscheidswedstrijd.<br />
........................................................................................................................<br />
Noorderlingen doen weer goede zaken<br />
FC GRONINGEN NAAR VIERDE<br />
PLAATS NA WINST OP TWENTE<br />
PICS UNITED<br />
............................................................<br />
Afscheid Jaap Stam (2)<br />
Plaats van handeling is het nieuwe stadion<br />
van FC Zwolle, de club waar de verdediger<br />
zijn profloopbaan begon.<br />
FC Groningen heeft gisteren goede zaken<br />
gedaan in de Eredivisie. <strong>De</strong> ploeg<br />
van trainer Ron Jans begon dit seizoen<br />
moeizaam, maar staat na de 1-0 winst<br />
op FC Twente vierde. Martijn Meerdink<br />
zorgde in de 55e minuut voor het<br />
enige doelpunt. Groningen bleef door<br />
de winst voor het vierde duel op rij ongeslagen.<br />
<strong>De</strong> Groningers verschenen<br />
gehavend aan de aftrap, een vijftal<br />
ontbrak bij de ploeg. FC Twente kwam<br />
na 26 minuten goed weg toen een in-<br />
<strong>Sport</strong><br />
Formule 1 Fin verbaast iedereen met wereldtitel<br />
Kimi Räikkönen wint na bizar slot<br />
In een van de meest legendarische<br />
ontknopingen in de wereld van de<br />
Formule 1 heeft Kimi Räikkönen<br />
gisteren de wereldtitel weggekaapt<br />
voor de neus van Lewis Hamilton.<br />
Lucas Benschop<br />
AMSTERDAM<br />
...<br />
Voor de immer uitdrukkingsloze<br />
Räikkönen was het na de finish van<br />
de race nog moeilijk te bevatten dat<br />
hij toch nog kampioen was geworden.<br />
Pas halverwege de uitloopronde,<br />
toen hem duidelijk werd dat hij na<br />
een zenuwslopende ontknoping op<br />
miraculeuze wijze de meeste punten<br />
KORT<br />
111<br />
Utrecht blijft ongeslagen<br />
in uitwedstrijden<br />
Het duel tussen Roda JC en FC Utrecht<br />
eindigde gisteren in Kerkrade onbeslist,<br />
1-1. Verdediger Boldiszar Bodor<br />
bezorgde de thuisclub na iets minder<br />
dan een half uur spelen een 1-0 voorsprong.<br />
Het doelpunt kan grotendeels<br />
op het conto van Utrecht-doelman<br />
Franck Grandel geschreven<br />
worden. Hij ging in de fout bij de vrije<br />
trap van Bodor. Utrecht kwam uiteindelijk<br />
op gelijke hoogte via een<br />
treffer van Hans Somers in de 61e minuut.<br />
Sander Keller dacht de winnende<br />
treffer voor Utrecht gemaakt<br />
in de titelstrijd had behaald, ontdooide<br />
zelfs de ijskoude Fin. ‘Ik heb<br />
er altijd in geloofd, ook in moeilijke<br />
tijden. Toen Lewis Hamilton in de<br />
eerste ronde van de baan gleed dacht<br />
ik dat we vandaag een kans hadden’,<br />
sprak hij na afloop emotievol.<br />
Twee GP’s geleden leek voor iedereen<br />
nog duidelijk dat de wereldkampioen<br />
in de stal van McLaren zou<br />
rondlopen. Hamilton had op Räikkönen<br />
een bijna onoverbrugbare<br />
voorsprong van zeventien punten,<br />
maar het Britse wonderkind, dat in<br />
zijn eerste Formule 1-seizoen vooral<br />
opviel door de rust die hij uitstraalde,<br />
maakte tijdens de voorlaatste race in<br />
te hebben. Wegens hinderen van<br />
Roda-doelman Bram Castro werd de<br />
goal afgekeurd.<br />
111<br />
Brabantse streekderby<br />
eindigt onbeslist<br />
<strong>De</strong> Brabantse burenruzie tussen Willem<br />
II en NAC Breda eindigde gisteren<br />
in een 0-0 gelijkspel. In de eerste helft<br />
was het betere spel van de Tilburgers.<br />
Na de pauze was het spelbeeld omgedraaid,<br />
nu was NAC beter. Matthew<br />
Amoah was het dichtst bij een doelpunt,<br />
zijn schot raakte de paal. Niels<br />
Vorthoren kon Willem II nog de winst<br />
bezorgen, maar zijn schot ketste af op<br />
keeper Jelle ten Rouwelaar. NAC staat<br />
nu zesde, Willem II dertiende.<br />
China zijn eerste kapitale fout. Hij<br />
reed in de pitstraat de grindbak in en<br />
opende daarmee een kier voor ploeggenoot<br />
en aartsrivaal Fernando Alonso<br />
en voor Räikkönen. <strong>De</strong> voorsprong,<br />
geslonken tot zeven punten,<br />
ten opzichte van de Fin bleken tijdens<br />
de laatste Grand Prix in Brazilië niet<br />
voldoende.<br />
<strong>De</strong> eerste signalen van nervositeit<br />
tekenden zich al in de eerste ronde af.<br />
Hamilton probeerde teamgenoot<br />
Alonso, die hem bij de start verschalkte,<br />
direct weer in te halen. Hij<br />
ramde de Spanjaard bijna en schoof<br />
zelf van de baan. Vanuit de achterhoede<br />
kwam de Brit weliswaar weer<br />
naar voren, maar een mysterieus<br />
technisch probleem legde zijn bolide<br />
stil. <strong>De</strong> McLaren-troef kon uiteindelijk<br />
weer verder, maar vanuit de achterhoede<br />
reed hij een verloren race.<br />
Hij finishte uiteindelijk als zevende.<br />
Ferrari speelde het tactische steekspel<br />
slim. Felipe Massa, geen kanshebber<br />
op de wereldtitel, startte in<br />
Brazilië vanaf pole position en lag het<br />
grootste deel van de race op kop. Na<br />
de laatste serie pitstops leek het Ferrari-team<br />
Räikkönen opeens de leiding<br />
te schenken. Massa zelf vormde<br />
de buffer tussen zijn teamgenoot en<br />
Alonso, waardoor de Fin met een<br />
punt voorsprong wereldkampioen<br />
kon worden. Na een jaar vol arbitragezaken<br />
en interne ruzies leek het<br />
sportieve succes het seizoen voor<br />
McLaren nog enigszins te kunnen<br />
redden, maar in de laatste race bleken<br />
Hamilton en Alonso niet opgewassen<br />
tegen de snelheid van de Ferrari’s.<br />
<strong>De</strong> teleurstelling bij Hamilton zal ongetwijfeld<br />
groot zijn, maar als oogappel<br />
van Ferrari-baas Ron <strong>De</strong>nnis heeft<br />
hij nog een lange en grote toekomst<br />
voor zich.<br />
<strong>De</strong> Brit heeft bewezen zich met de<br />
besten te kunnen meten, maar verzoop<br />
de laatste twee races door de<br />
spanning. Dat zal hem niet snel weer<br />
gebeuren. 1<br />
zet van spits Erik Nevland van de lijn<br />
werd gehaald. Daarna mocht Groningen<br />
niet klagen toen Karim El Ahmadi<br />
de bal tegen de paal schoot. In<br />
de tweede helft schoot Meerdink de<br />
bal tien minuten na rust achter doelman<br />
Sander Boschker. Aan de goal<br />
ging slap verdedigen van de Twentedefensie<br />
vooraf. Meerdink liep ongestoord<br />
langs vier spelers. In het vervolg<br />
kregen beide ploegen nog kansen<br />
om te scoren.<br />
...............................................................................<br />
Afscheid Jaap Stam (3)<br />
Stam zal met Ajax uitkomen tegen een elftal dat hij zelf zal samenstellen.<br />
<strong>De</strong> opbrengst komt ten goede aan KWF Kankerbestrijding<br />
en de stichting Kinderen Kankervrij (KiKa).