Niets is leuker dan je nutteloze kennis testen in de ... - De Pers
Niets is leuker dan je nutteloze kennis testen in de ... - De Pers
Niets is leuker dan je nutteloze kennis testen in de ... - De Pers
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
16<br />
<strong>Pers</strong>pectief<br />
<strong>De</strong>sign Ch<strong>in</strong>ees ontwerp <strong>in</strong> het Victoria & Albert Museum<br />
Het volks-skateboard<br />
als omslagpunt<br />
Tw<strong>in</strong>tig jaar gele<strong>de</strong>n bestond Ch<strong>in</strong>ees <strong>de</strong>sign nog niet. Nu<br />
gaat het land voorop met fr<strong>is</strong>se en speelse ontwerpers.<br />
Arjan Terpstra<br />
LONDEN<br />
...<br />
Aan een van <strong>de</strong> wan<strong>de</strong>n op <strong>de</strong> tentoonstell<strong>in</strong>g<br />
Ch<strong>in</strong>a <strong>De</strong>sign Now (V&A,<br />
Lon<strong>de</strong>n) hangen drie skateboards.<br />
‘The People’s Skateboard’ staat er <strong>in</strong><br />
het Engels en Ch<strong>in</strong>ees op geschreven,<br />
on<strong>de</strong>r klassieke, sociaal-real<strong>is</strong>t<strong>is</strong>che<br />
voorstell<strong>in</strong>gen. Arbei<strong>de</strong>rs die strak <strong>de</strong><br />
toekomst <strong>in</strong> kijken. Z<strong>in</strong>gen<strong>de</strong> boer<strong>in</strong>nen<br />
tegen een opkomen<strong>de</strong> zon. <strong>De</strong><br />
altijd paraat staan<strong>de</strong> soldaat, met geheven<br />
geweer, maar <strong>dan</strong> wel een die<br />
<strong>de</strong> kreet ‘society skateboard!’ uit zijn<br />
mond laat ontsnappen.<br />
Overvoerd als we <strong>in</strong> het Westen zijn<br />
<br />
door het postmo<strong>de</strong>rne gebruik van<br />
commun<strong>is</strong>t<strong>is</strong>che iconen (Ché Guevarra<br />
op <strong>je</strong> koffiemok), duurt het even<br />
voor het belang van <strong>de</strong> volks-skateboards<br />
tot <strong>je</strong> doordr<strong>in</strong>gt. Wat we zien,<br />
<strong>is</strong> het gebruik van ironie <strong>in</strong> Ch<strong>in</strong>ees<br />
<strong>de</strong>sign, iets wat tw<strong>in</strong>tig jaar terug on<strong>de</strong>nkbaar<br />
was. In <strong>de</strong> jaren tussen<br />
Mao’s revolutie (1948) en <strong>de</strong> econom<strong>is</strong>che<br />
hervorm<strong>in</strong>gen van <strong>de</strong> jaren<br />
tachtig was commun<strong>is</strong>t<strong>is</strong>ch Ch<strong>in</strong>a op<br />
van alles te betrappen, maar niet op<br />
een humorvolle omgang met het<br />
staatsgelei<strong>de</strong> bestaan. <strong>De</strong> Ch<strong>in</strong>ese<br />
commun<strong>is</strong>t<strong>is</strong>che partij predikte optim<strong>is</strong>me<br />
en creatievel<strong>in</strong>gen volg<strong>de</strong>n<br />
gedwee <strong>de</strong> partijlijn, uit angst voor<br />
<br />
vervolg<strong>in</strong>g. Als er gelachen wordt op<br />
een poster, <strong>is</strong> het op commando: wat<br />
<strong>is</strong> het heerlijk om Ch<strong>in</strong>ees te zijn en<br />
<strong>in</strong> een fabriek vol goe<strong>de</strong> moed aan <strong>de</strong><br />
toekomst van het land te werken! <strong>De</strong><br />
m<strong>in</strong>ste h<strong>in</strong>t van ironie <strong>in</strong> dit soort<br />
werk lever<strong>de</strong> <strong>de</strong> maker direct een enkelt<strong>je</strong><br />
werkkamp op.<br />
Ook zoiets als ‘Ch<strong>in</strong>ees <strong>de</strong>sign’ bestond<br />
niet. In het land van kwaliteitsarme<br />
Ma<strong>de</strong> <strong>in</strong> Ch<strong>in</strong>a-producten richtten<br />
<strong>de</strong> creatieve beroepen zich op reproductie<br />
van door <strong>de</strong> staat gedicteer<strong>de</strong><br />
iconen of westerse consumptiegoe<strong>de</strong>ren.<br />
Maar vanaf ongeveer<br />
1980 gebeurt er iets bijzon<strong>de</strong>rs, zo<br />
laat <strong>de</strong> tentoonstell<strong>in</strong>g zien. <strong>De</strong> Partij<br />
Vervang_<strong>de</strong>ze_<br />
streamer<br />
ziet <strong>in</strong> dat een planeconomie <strong>de</strong> consumptieve<br />
vraag van <strong>de</strong> b<strong>in</strong>nenlandse<br />
markt niet <strong>de</strong>kt en stimuleert een<br />
<strong>in</strong>formele economie naast <strong>de</strong> formele.<br />
Een massale urban<strong>is</strong>atie veran<strong>de</strong>rt<br />
het aangezicht van het land: s<strong>in</strong>ds<br />
1978 trekken 450 miljoen plattelandsbewoners<br />
naar <strong>de</strong> stad. Tegelijk<br />
krijgen Ch<strong>in</strong>ezen het steeds beter: <strong>de</strong><br />
Wereldbank bereken<strong>de</strong> dat Ch<strong>in</strong>a<br />
s<strong>in</strong>ds 1980 <strong>de</strong> levensstandaard van<br />
300 miljoen mensen boven <strong>de</strong> armoe<strong>de</strong>grens<br />
heeft gekregen, een h<strong>is</strong>tor<strong>is</strong>che<br />
prestatie. Ook <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>ngroepen<br />
profiteren: er zijn momenteel<br />
zo’n 200 miljoen mid<strong>de</strong>nklasse<br />
consumenten, vooral geconcentreerd<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> ste<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> kust. En ook die<br />
zijn Ma<strong>de</strong> <strong>in</strong> Ch<strong>in</strong>a zat.<br />
Zie hier <strong>de</strong> context van een won<strong>de</strong>r:<br />
<strong>de</strong> geboorte en onstuimige groei<br />
van een <strong>de</strong>sign<strong>in</strong>dustrie die zich na<br />
amper tw<strong>in</strong>tig jaar kan meten met <strong>de</strong><br />
wereldstandaard en daar soms <strong>in</strong><br />
ECO<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Er zijn 200 miljoen<br />
mid<strong>de</strong>nklasse<br />
consumenten <strong>in</strong><br />
Ch<strong>in</strong>a. En ook die zijn<br />
‘ma<strong>de</strong> <strong>in</strong> Ch<strong>in</strong>a’ zat.<br />
grootte, fantasie en gretigheid bovenuit<br />
steekt. <strong>De</strong> skateboards zijn een<br />
leuk grap<strong>je</strong>, maar wie vandaag nog<br />
lacht om Ch<strong>in</strong>a’s plek <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>signwereld<br />
verg<strong>is</strong>t zich <strong>de</strong>erlijk. In graf<strong>is</strong>che<br />
kunst, <strong>in</strong>dustrial <strong>de</strong>sign, mo<strong>de</strong>,<br />
architectuur of fotografie hoeft het<br />
Westen <strong>de</strong> Ch<strong>in</strong>ees niets te vertellen<br />
en gloort er een nabi<strong>je</strong> toekomst<br />
waar<strong>in</strong> West naar Oost kijkt voor <strong>in</strong>spiratie.<br />
Shanghai <strong>is</strong> bijvoorbeeld hard op<br />
weg dé Aziat<strong>is</strong>che mo<strong>de</strong>stad te wor<strong>de</strong>n,<br />
met haute couture die op fr<strong>is</strong>se<br />
....................................................................<br />
GROEN<br />
GRILLEN<br />
Trends <strong>in</strong> groen <strong>de</strong>sign.<br />
<strong>De</strong> zonnige dagen van afgelopen<br />
week doen ons hevig verlangen naar<br />
zwoele en hete zomeravon<strong>de</strong>n <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
tu<strong>in</strong>, kamperen <strong>in</strong> een stiltegebied en<br />
barbecuen op <strong>de</strong> camp<strong>in</strong>g van Bakkum.<br />
Maar, ou<strong>de</strong>rwets bbq’en met z’n<br />
allen <strong>is</strong> vervuilend (spiritus, aanmaakblok<strong>je</strong>s<br />
e.d.).<br />
Ecovrien<strong>de</strong>lijk grillen, bakken en bra<strong>de</strong>n<br />
kan met een Solar Grill, een bbq<br />
die optimaal gebruikmaakt van zonnestralen<br />
en zonne-energie. Het <strong>is</strong><br />
een hebbed<strong>in</strong>g voor ecofanaten die <strong>de</strong><br />
rompslomp met het gigant<strong>is</strong>che d<strong>in</strong>g<br />
op <strong>de</strong> koop toe nemen. 1<br />
www. tammock.ch<br />
...............................................................................<br />
Spelen met Karl Lagerfeld<br />
Mo<strong>de</strong>ontwerper Karl Lagerfeld <strong>de</strong>buteert als gamepersonage <strong>in</strong> het<br />
computerspel Grand Theft Auto IV dat <strong>de</strong>ze maand uit komt. <strong>De</strong><br />
Duitser <strong>is</strong> <strong>in</strong> het spel een dj met een eigen show <strong>in</strong> een fictieve stad.