Schrijven leren: ambacht, vorming of kunst - Cultuurnetwerk.nl
Schrijven leren: ambacht, vorming of kunst - Cultuurnetwerk.nl
Schrijven leren: ambacht, vorming of kunst - Cultuurnetwerk.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
70<br />
tot gevolg kan hebben dat zij in hun eigen<br />
teksten slechts deels begrepen literaire middelen<br />
gebruiken. Studenten zijn geneigd<br />
met tegenzin de eigen, vertrouwde taal toe<br />
te passen. Zij moeten geattendeerd worden<br />
op de waarde van hun eigen taalgebruik en<br />
uiteraard op hun eigen vaardigheid.<br />
<strong>Schrijven</strong> binnen de context van een taalkundeprogramma<br />
heeft juist het gevaar dat<br />
studenten uitdagende taken uit de weg<br />
gaan en kiezen voor doelstellingen en doelgroepen<br />
die weinig eisen aan hun tekst stellen<br />
wat stilistische reikwijdte <strong>of</strong> vindingrijkheid<br />
betreft. Zij krijgen misschien een zeer<br />
simplistisch idee van betogend schrijven en<br />
produceren dan wellicht saaie, monotone<br />
werken van een beperkt stijlniveau. Zij moeten<br />
dus geattendeerd worden op de gecompliceerde,<br />
rijk geschakeerde aard van de<br />
meeste teksten.<br />
Onafhankelijk schrijverschap De eerste<br />
vraag bij het starten van een A-level schrijfcursus<br />
is welk doel we hiermee voor ogen<br />
hebben. Duidelijk geen literaire meesterwerken<br />
<strong>of</strong> wereldschokkende diepzinnigheid.<br />
We hebben te maken met studenten die<br />
betrekkelijk onervaren zijn in de wereld van<br />
‘volwassen’ schrijven en die vooral bezig zijn<br />
met hun academische verplichting. Zij zijn<br />
beginnende schrijvers en moeten de basisvaardigheden<br />
van het vak nog <strong>leren</strong>.<br />
Studenten hebben meestal een goede<br />
schrijfvaardigheid bij het behalen van het<br />
GCSE. Wat wordt op A-level aan ontwikkeling<br />
van hen verwacht? Om te beginnen een<br />
hogere mate van volwassenheid, die wellicht<br />
wordt aangetoond door de manier waarop<br />
zij met vakinhoud omgaan en de manier<br />
waarop zij aantonen de complexheid van het<br />
volwassen zijn in te zien. Deze ontwikkeling<br />
is gebaat bij een goede begeleiding, maar<br />
vindt ook als vanzelf plaats. Een ander<br />
gebied waarop we vorderingen mogen verwachten<br />
en dat doorgaans een directere<br />
inmenging en onderwijsstrategie vereist, is<br />
hun bewustzijnsniveau over het schrijfproces.<br />
We willen dat de studenten nadenken<br />
over alternatieve schrijfstrategieën, over de<br />
keuzes die zij maken en over de redenen<br />
voor die keuzes. Ten slotte willen we dat zij<br />
het vermogen ontwikkelen hun schrijven op<br />
een constructieve manier te evalueren. We<br />
willen dat zij kunnen beoordelen wat ze<br />
hebben bereikt en tevens beseffen wat ze<br />
nog niet onder de knie hebben.<br />
Als docent houd ik me bezig met het begeleiden<br />
van studenten in het stadium waarin<br />
ze ‘schools’ schrijven, dat vaak slechts een<br />
vluchtige overeenkomst vertoont met het<br />
schrijven in de buitenschoolse wereld. Hun<br />
belangrijkste doelgroep is doorgaans nog<br />
steeds de docent. Ik begeleid hen naar het<br />
stadium waarbij ze het nut van lezersgroepen<br />
gaan inzien en strategieën aanwenden<br />
om in deze behoefte te voorzien. Met andere<br />
woorden, ik begeleid hen op hun weg<br />
naar het onafhankelijk schrijverschap.<br />
Verplaatsen in de lezer Het is belangrijk,<br />
zoals ik al opmerkte, om de studenten zich<br />
eerst een beeld te laten vormen van een<br />
doelgroep die uit meer mensen bestaat dan<br />
alleen maar de docent. Er zijn verschillende<br />
manieren om dit te doen en het zoeken naar<br />
een ‘echte’ doelgroep is een uitdaging voor<br />
schrijfdocenten op elk niveau. De lesgroep<br />
kan zelf in een doelgroep veranderen en<br />
feedback geven aan de individuele leden. De<br />
deelnemers moeten dan echter eerst hun<br />
vaardigheden als critici ontwikkelen, anders<br />
heeft deze aanpak weinig effect.<br />
Zelf begin ik met een paar fragmenten van<br />
gerenommeerde schrijvers, niet alleen van<br />
‘literaire’ maar ook van ‘populaire’ schrijvers.<br />
Fragmenten van Enid Blyton kunnen zij<br />
aan zij gaan met die van William Golding,<br />
en James Herbert met Edgar Allan Poe. Het<br />
gebruik van dit soort fragmenten biedt ook<br />
de mogelijkheid de grens te bestuderen tussen<br />
wat als ‘goede literatuur’ en wat als<br />
‘populaire fictie’ beschouwd wordt. Ik