Schrijven leren: ambacht, vorming of kunst - Cultuurnetwerk.nl
Schrijven leren: ambacht, vorming of kunst - Cultuurnetwerk.nl
Schrijven leren: ambacht, vorming of kunst - Cultuurnetwerk.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
komsten korte schrijfworkshops geven, en<br />
ook nog een ho<strong>of</strong>dstuk toevoegen met<br />
schrijfwedstrijden van uitgeverijen en allerhande<br />
andere organisaties. Ook de vele<br />
schrijfprojecten voor het basisonderwijs vanuit<br />
de <strong>kunst</strong>zinnige <strong>vorming</strong> en de vakliteratuur<br />
mogen niet vergeten worden. Misschien<br />
komen we toch in de buurt van een Gouden<br />
Gids voor onze belangstellende cursist en<br />
organisator.<br />
Stroom van kritiek De AWP geeft zes keer<br />
per jaar een krant uit, de AWP Chronicle.<br />
Ook dit vakgerichte medium ontbreekt in<br />
Nederland. In de AWP Chronicle staan interviews<br />
met en essays van schrijvers/docenten.<br />
In de laatste edities wordt in elk artikel wel<br />
gerefereerd aan de stroom van kritiek op en<br />
bezwaren tegen de writing workshops. Met<br />
tegenargumenten en de kracht van de ervaring<br />
wordt die negatieve kritiek weersproken.<br />
Ook in andere Amerikaanse tijdschriften<br />
zoals Written Communication en College<br />
English is deze discussie gaande. Ron<br />
McFarland schreef in College English als<br />
reactie op de stroom kritieken een apologie.<br />
Als ernstig gevaar van schrijfwerkgroepen<br />
noemen tegenstanders dat het een stroom<br />
van alleen maar brave, zouteloze, nietszeggende<br />
literatuur oplevert. Kafka had toch<br />
ook geen werkgroep nodig. En als hij wel in<br />
zo’n verband aan het schrijven was geweest,<br />
dan had de opinie van de groep hem zijn de<br />
fantasie schokkende Verwandlung niet in<br />
dank afgenomen, zelfs afgekeurd. Want, zo<br />
zeggen tegenstanders, in die schrijfwerkgroepen<br />
viert de middelmatigheid hoogtij,<br />
wordt elke tekst onderworpen aan een<br />
groepsnorm en wordt schrijven als individueel<br />
proces geëlimineerd.<br />
Natuurlijk: een talentvolle schrijver komt er<br />
echt wel zonder wat voor schrijfopleiding<br />
dan ook. En <strong>of</strong> Marcel Möring de AKO-prijs<br />
ook gekregen zou hebben als hij schrijfcursist<br />
geweest zou zijn, is een niet te<br />
beantwoorden vraag. Hij is boven het maai-<br />
veld uitgekomen door veel te lezen en vanaf<br />
zijn dertiende veel te schrijven. Zoals de<br />
dichter en criticus Rein Bloem zegt: daar<br />
begint het, met die wilskracht. Möring heeft<br />
de <strong>kunst</strong> bekeken, geoefend en er het zijne<br />
aan toegevoegd. Een opleiding is geen<br />
garantie; er zijn geen wetmatigheden in de<br />
praktijk van het <strong>kunst</strong>enaarschap. Geen<br />
opleiding helpt als je niet getalenteerd en<br />
gedreven bent. Een opleiding helpt alleen<br />
om het talent dat er wèl is te begeleiden en<br />
te trainen in technieken en vaardigheden.<br />
Maar een enerverend tumultueus debat is<br />
stimu<strong>leren</strong>d voor de aanscherping van de<br />
vakvisie, ook als de herrie van overzee aanwaait.<br />
Kwaliteitsverbetering Nu is de universitaire<br />
Creative Writing Workshop in de<br />
Verenigde Staten nogal anders gericht dan<br />
de schrijfwerkgroep <strong>of</strong> -cursus in Nederland.<br />
Om te beginnen met de naam: creative writing<br />
betekent het schrijven van zowel proza<br />
als poëzie en drama. Het heeft dus een<br />
andere inhoud dan wat wij creatief schrijven<br />
noemen: een schrijfmethode waarin het stimu<strong>leren</strong><br />
van de verbeelding en ideeontwikkeling<br />
het belangrijkste zijn. Creative writing<br />
staat voor een totaalprogramma van<br />
literair schrijven. Een ander verschil is dat<br />
literatuurstudies in ons land niet een dergelijk<br />
schrijfcurriculum hebben. En de schrijfopleidingen<br />
die we in Nederland wèl hebben<br />
zijn geen onderdeel van een literatuurstudie.<br />
Inhoudelijk laten de Amerikaanse en<br />
Nederlandse schrijfwerkgroepen zich wel<br />
vergelijken. Ook hier kunnen deelnemers<br />
aan schrijfcursussen <strong>leren</strong> te verbeelden in<br />
woorden, krijgen ze technieken aangereikt,<br />
worden vaardigheden getraind en is de<br />
schrijfbegeleiding uiteindelijk gericht op de<br />
kwaliteitsverbetering van het schrijfprodukt.<br />
Cursussen met deze inslag worden met<br />
name georganiseerd door creativiteitscentra<br />
(die soms, zoals in Rotterdam en Utrecht,<br />
hun programma Schrijversschool noemen) en<br />
13