Gewenste en bereikte leereffecten van ... - Cultuurnetwerk.nl
Gewenste en bereikte leereffecten van ... - Cultuurnetwerk.nl
Gewenste en bereikte leereffecten van ... - Cultuurnetwerk.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
zinnig dat dans op veel meer schol<strong>en</strong> zou moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>, zodat alle kinder<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> jonger<strong>en</strong> daar<strong>van</strong> kunn<strong>en</strong> profiter<strong>en</strong>, in de rol <strong>van</strong> maker, uitvoerder <strong>en</strong> deskundig<br />
toeschouwer’ (p. 482).<br />
Het kan zijn dat juist het gebrek aan mogelijkhed<strong>en</strong> in het curriculum voor die laatste<br />
rol – <strong>van</strong> deskundige toeschouwer – de belangrijkste red<strong>en</strong> vormt voor het ontbrek<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde effect<strong>en</strong> bij wat leerling<strong>en</strong> op school bij dans ler<strong>en</strong>. Wel moet<br />
hierbij word<strong>en</strong> aangetek<strong>en</strong>d dat ook andere vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong> kunsteducatie weinig ruimte<br />
bied<strong>en</strong> voor de rol <strong>van</strong> deskundige toeschouwer. Dit komt aan het eind <strong>van</strong> dit artikel<br />
aan de orde, ik noem dat dan de rol <strong>van</strong> de leerling als kritische consum<strong>en</strong>t.<br />
DRAMA<br />
Tabel 4 toont e<strong>en</strong> vergelijkbaar patroon voor drama als voor dans; leerling<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> weinig<br />
kans<strong>en</strong> om deskundige toeschouwer of kritische waarnemer te word<strong>en</strong>. Betere techniek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> was de <strong>en</strong>ige subcategorie die bij drama veel werd g<strong>en</strong>oemd.<br />
Leerling<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> het dan over groei in vaardighed<strong>en</strong> door roll<strong>en</strong>spel, improvisatie,<br />
compositie, freeze-frames, hoe ze ‘dramatische spanning’ kond<strong>en</strong> oproep<strong>en</strong> <strong>en</strong> de juiste<br />
lichaamstaal, beweging<strong>en</strong> <strong>en</strong> mimiek kond<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong>. Ander<strong>en</strong> noemd<strong>en</strong> speltechniek,<br />
de relatie met het publiek <strong>en</strong> stemgebruik. Weer ander<strong>en</strong> merkt<strong>en</strong> op dat ze in de<br />
vijf schooljar<strong>en</strong> voortgang boekt<strong>en</strong> in hun spelbekwaamheid <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hogere kwaliteitsstandaard<br />
leerd<strong>en</strong> hanter<strong>en</strong>: ‘Wat ik in het eerste jaar goed vond, daar<strong>van</strong> d<strong>en</strong>k ik nu,<br />
nou, zo goed was het niet ... je ontwikkelt je techniek in de loop <strong>van</strong> de tijd ... het begon<br />
heel naturalistisch ... maar in het derde jaar probeerde je abstract drama, dus nu in het<br />
vierde jaar moet iedere<strong>en</strong> die drama kiest ook verder kom<strong>en</strong> met die vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
er nog meer aa<strong>nl</strong>er<strong>en</strong>.’<br />
In teg<strong>en</strong>stelling tot wat de lerar<strong>en</strong> verwachtt<strong>en</strong>, dacht<strong>en</strong> de leerling<strong>en</strong> bij drama vrijwel<br />
niet aan betere luistervaardighed<strong>en</strong> of waarnemingsvermog<strong>en</strong>s. Zo me<strong>en</strong>de slechts e<strong>en</strong><br />
leerling dat zijn observatievermog<strong>en</strong> beter was geword<strong>en</strong>. Omdat drama naar verhouding<br />
sterk is in expressieve effect<strong>en</strong> (zie tabel 3), geeft deze uitkomst aa<strong>nl</strong>eiding tot de<br />
vraag of dramadoc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> niet te snel beginn<strong>en</strong> met expressie <strong>en</strong> de observatiefase overslaan<br />
die bij beeld<strong>en</strong>de vakk<strong>en</strong> juist wordt b<strong>en</strong>adrukt. Misschi<strong>en</strong> d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> sommig<strong>en</strong> dat<br />
observatie bij drama te gedragswet<strong>en</strong>schappelijk is <strong>en</strong> e<strong>en</strong> parodie op de verk<strong>en</strong>ning<br />
<strong>van</strong> de psychologische motiev<strong>en</strong> die aan het normale handel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> grondslag ligg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
waaraan meestal de voorkeur wordt gegev<strong>en</strong>.<br />
In vergelijking met de beeld<strong>en</strong>de vakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> muziek noemd<strong>en</strong> weinig leerling<strong>en</strong> meer<br />
k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> begrip <strong>van</strong> drama <strong>en</strong> theater als kunstdisciplines <strong>en</strong> zeker niet in bewoording<strong>en</strong><br />
die verwez<strong>en</strong> naar kritische bestudering <strong>van</strong> historische context<strong>en</strong> of toneelg<strong>en</strong>res.<br />
40 Cultuur+Educatie 23 2008