Gewenste en bereikte leereffecten van ... - Cultuurnetwerk.nl
Gewenste en bereikte leereffecten van ... - Cultuurnetwerk.nl
Gewenste en bereikte leereffecten van ... - Cultuurnetwerk.nl
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
3. meer k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong> maatschappelijke <strong>en</strong> culturele kwesties;<br />
4. het ontwikkel<strong>en</strong> <strong>van</strong> creatieve <strong>en</strong> d<strong>en</strong>kvaardighed<strong>en</strong>;<br />
5. e<strong>en</strong> verrijking <strong>van</strong> communicatieve <strong>en</strong> expressieve vaardighed<strong>en</strong>;<br />
6. vooruitgang in persoo<strong>nl</strong>ijke <strong>en</strong> sociale ontwikkeling <strong>en</strong><br />
7. transfereffect<strong>en</strong>; dat wil zegg<strong>en</strong> het geleerde kunn<strong>en</strong> toepass<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> andere context,<br />
zoals in beroep of het bezoek aan culturele activiteit<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> de school of<br />
daarna.<br />
Achteraf bezi<strong>en</strong>, deels <strong>van</strong>wege verder onderzoek, volstond deze indeling in deze categorieën<br />
niet helemaal. Vooral de vijfde categorie, communicatieve <strong>en</strong> expressieve vaardighed<strong>en</strong>,<br />
gaf problem<strong>en</strong>. Hier ging de suggestie <strong>van</strong>uit dat expressieve vaardighed<strong>en</strong><br />
zelfstandig bestaansrecht hebb<strong>en</strong>, ongeacht wát er wordt uitgedrukt. Dit zou kunn<strong>en</strong><br />
leid<strong>en</strong> tot de opvatting dat de expressieve compet<strong>en</strong>ties los kunn<strong>en</strong> <strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> <strong>van</strong> de inhoud of betek<strong>en</strong>is <strong>en</strong> het gevoel dat daarmee wordt uitgedrukt.<br />
Uit nadere bestudering <strong>van</strong> de interviews bleek dat dit niet was wat leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
lerar<strong>en</strong> probeerd<strong>en</strong> duidelijk te mak<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> fungeerde deze algem<strong>en</strong>e categorie<br />
als e<strong>en</strong> soort vergaarbak <strong>van</strong> uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de effect<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontbrak het aan conceptuele<br />
sam<strong>en</strong>hang. Om die red<strong>en</strong> moet deze categorie word<strong>en</strong> aangepast.<br />
De vijfde categorie, communicatieve <strong>en</strong> expressieve vaardighed<strong>en</strong>, bevatte oorspronkelijk<br />
de volg<strong>en</strong>de subcategorieën (Harland et al. 2000):<br />
i. verrijking <strong>van</strong> interactieve communicatieve vaardighed<strong>en</strong>,<br />
ii. taalontwikkeling,<br />
iii. versterk<strong>en</strong> <strong>van</strong> kritische <strong>en</strong> actieve luistervaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> waarnemingsvermog<strong>en</strong>s,<br />
iv. e<strong>en</strong> groei <strong>van</strong> de capaciteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> die leerling<strong>en</strong> nodig hebb<strong>en</strong> om<br />
bewering<strong>en</strong> te do<strong>en</strong> over hun wereld <strong>en</strong> zichzelf, <strong>en</strong> het ontwikkel<strong>en</strong> <strong>van</strong> vertrouw<strong>en</strong><br />
om zichzelf te uit<strong>en</strong> (p. 113).<br />
Zowel lerar<strong>en</strong> als leerling<strong>en</strong> vond<strong>en</strong> de effect<strong>en</strong> in deze laatste subcategorie erg belangrijk.<br />
Hierbij hor<strong>en</strong> opmerking<strong>en</strong> over hoe kunst e<strong>en</strong> instrum<strong>en</strong>t kan zijn om zich te uit<strong>en</strong><br />
– dus hoe leerling<strong>en</strong> kunst kunn<strong>en</strong> toepass<strong>en</strong> om bewering<strong>en</strong> te do<strong>en</strong> over de wereld,<br />
hun eig<strong>en</strong> omgeving <strong>en</strong> zichzelf. E<strong>en</strong> directeur verwoordde de veel gedeelde opvatting<br />
dat kunst leerling<strong>en</strong> in staat stelt om persoo<strong>nl</strong>ijke opvatting<strong>en</strong> te verbeeld<strong>en</strong> <strong>en</strong> te articuler<strong>en</strong><br />
zo: ‘In veel vakk<strong>en</strong> in het curriculum gaat het erom dat leerling<strong>en</strong> antwoord<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> reager<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> omgeving waarop hun eig<strong>en</strong> invloed gering is <strong>en</strong> waarin ze weinig<br />
persoo<strong>nl</strong>ijk <strong>en</strong> subjectief kunn<strong>en</strong> registrer<strong>en</strong>. Daarom is kunst zo goed: ze kunn<strong>en</strong> de<br />
omgeving in zich opnem<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun reactie verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> uit<strong>en</strong> als antwoord’ (p. 111).<br />
Verschill<strong>en</strong>de leerling<strong>en</strong> beschrijv<strong>en</strong> het zo: ‘Ik d<strong>en</strong>k dat ik heb geleerd hoe ik mezelf<br />
16 Cultuur+Educatie 23 2008