Merovingers in een villa - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Merovingers in een villa - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Merovingers in een villa - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>een</strong> achteruitgang <strong>in</strong> de conserver<strong>in</strong>g is waar te nemen. Wel is door<br />
de degradatie die vroeg <strong>in</strong> de tafonomische geschiedenis van dit<br />
materiaal heeft plaatsgevonden <strong>het</strong> bot kwetsbaarder <strong>voor</strong> eventuele<br />
verander<strong>in</strong>gen <strong>in</strong> <strong>het</strong> milieu.<br />
In 1999 zijn twee <strong>in</strong>dividuen bekeken (<strong>een</strong> paard en <strong>een</strong> mens); <strong>in</strong><br />
2008 en 2009 zijn drie <strong>in</strong>dividuen onderzocht (<strong>een</strong> paard, <strong>een</strong> varken<br />
en <strong>een</strong> mens). Het totaal aantal <strong>in</strong>dividuen <strong>in</strong> deze studie is<br />
dus vrij beperkt en kan wellicht worden uitgebreid met materiaal<br />
uit de opgrav<strong>in</strong>g van 1995 om de waarnem<strong>in</strong>gen verder te onderbouwen.<br />
Conclusies<br />
De conserver<strong>in</strong>g van de botmonsters genomen <strong>in</strong> 1999 en <strong>in</strong> 2008-<br />
2009 verschilt op histologisch niveau niet dusdanig dat van meetbare<br />
achteruitgang van de kwaliteit gesproken kan worden. De degradatie<br />
die aanwezig is, de erosie van <strong>het</strong> oppervlak van <strong>het</strong> menselijk<br />
materiaal en de bacteriële aantast<strong>in</strong>g van <strong>het</strong> dierlijk bot is waarschijnlijk<br />
vlak na depositie gebeurd en speelt nu g<strong>een</strong> actieve rol meer.<br />
6.2.2 DNA preservatie<br />
Voor de gegevens over de kwaliteit van <strong>het</strong> DNA wordt verwezen<br />
naar de resultaten van <strong>het</strong> DNA-onderzoek (paragraaf 7.7).<br />
6.3 De metalen<br />
6.3.1 IJzer<br />
Alle ijzeren <strong>voor</strong>werpen uit de opgrav<strong>in</strong>gen van 2008 en 2009<br />
zijn aangetast door corrosieprocessen. Echter, van veel <strong>voor</strong>werpen<br />
is de vorm en - na conserver<strong>in</strong>g - <strong>het</strong> orig<strong>in</strong>ele oppervlak<br />
nog zichtbaar. De meeste ijzeren vondsten waren nog compleet<br />
(lemmet van <strong>een</strong> mes, beslag van <strong>een</strong> kistje, spijkers etc.). Dit<br />
betekent dat deze vondsten ruim 1300-1500 jaar hebben overleefd<br />
<strong>in</strong> de bodem, terwijl ijzer toch <strong>een</strong> zeer kwetsbare vondstcategorie<br />
is. De conserver<strong>in</strong>gscondities van de bodem met<br />
betrekk<strong>in</strong>g tot deze categorie mag dan ook goed genoemd worden.<br />
6.3.2 Non-ferro metalen<br />
De corrosiescore resultaten en de resultaten van de met<strong>in</strong>gen van<br />
de corrosielaag en <strong>het</strong> schoongemaakte monster staan <strong>in</strong> bijlage<br />
2. Ook staat <strong>in</strong> deze appendix <strong>een</strong> detailfoto van de niet schoongemaakte<br />
vondst. Indien er loodisotopenanalyses zijn uitgevoerd<br />
staan ook deze resultaten <strong>in</strong> deze bijlage. De corrosiescore resultaten<br />
staan samengevat <strong>in</strong> tabel 8). Alle <strong>voor</strong>werpen zijn uit <strong>het</strong><br />
graf met spoornummer 2. De scores kunnen worden <strong>in</strong>gedeeld<br />
volgens tabel 9. Bij de meeste monsters is nauwelijks sprake van<br />
aantast<strong>in</strong>g of is deze matig; bij enkele is deze zorgwekkend. Bij<br />
g<strong>een</strong> van de monsters is ernstige of zeer ernstige aantast<strong>in</strong>g vastgesteld.<br />
De uitkomsten van <strong>het</strong> corrosielaag onderzoek waarbij <strong>het</strong> niet<br />
schoongemaakte oppervlak met <strong>het</strong> schone metaal wordt vergeleken<br />
staat <strong>in</strong> tabel 10. De resultaten <strong>in</strong> de tabel stellen de fracties<br />
<strong>voor</strong> waarmee <strong>een</strong> bepaald element hoger (positief ) of lager is <strong>in</strong><br />
score aantal percentage aantast<strong>in</strong>g<br />
14 0 0 zeer ernstig<br />
Tabel 8 Corrosiescores van de koperhoudende vondsten.<br />
vondst omschrijv<strong>in</strong>g klasse pitt <strong>in</strong>g kleur oppervlak<br />
conserver<strong>in</strong>g<br />
vorm<br />
conserver<strong>in</strong>g<br />
grond corrosiegraad score<br />
139 naald lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (gemiddeld z<strong>in</strong>k) 1 3 1 1 2 0 7<br />
139 r<strong>in</strong>g lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (gemiddeld z<strong>in</strong>k) 2 213 1 1 2 0 8<br />
316 handvat lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (hoge z<strong>in</strong>k) 1 1 2 1 2 0 10<br />
377 handvat lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (hoge z<strong>in</strong>k) 1 12 ? 1 3 0 8,5<br />
377 armatuur lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (hoge z<strong>in</strong>k) 1 23 1 1 1 0 7<br />
281 gesp lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (gemiddeld z<strong>in</strong>k) 1 12 ? 1 3 1 9,5<br />
258 gesp lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (laag z<strong>in</strong>k) 1 12 ? 1 3 1 9,5<br />
289 armband lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (gemiddeld z<strong>in</strong>k) 2 12 2 1 3 1 12<br />
181 riembeslag lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (hoge z<strong>in</strong>k) ? 32 ? 1 3 1 9<br />
142 dunne plaat lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (laag z<strong>in</strong>k) 1 12 1 1 3 0 7<br />
98 spijkerkop gunmetal (z<strong>in</strong>k + t<strong>in</strong>) 1 23 1 1 3 0 7<br />
188 fi bula gunmetal ? 32 ? 2 3 1 12<br />
411 gewikkelde naald gunmetal 1 12 ? 1 3 ? 9<br />
183 grote schaal lood + t<strong>in</strong>-houdend mess<strong>in</strong>g (laag z<strong>in</strong>k) 1 123 1 1 2 0 7<br />
164 dunne buis gunmetal 1 21 1 1 1 1 8<br />
Tabel 9 Scor<strong>in</strong>gstabel van de aantast<strong>in</strong>g door corrosie.<br />
6 RESULTATEN DEGRADATIEONDERZOEK 43