ELEKTRISCHE COMPONENTEN IN EEN ... - ASCO Numatics
ELEKTRISCHE COMPONENTEN IN EEN ... - ASCO Numatics
ELEKTRISCHE COMPONENTEN IN EEN ... - ASCO Numatics
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>ELEKTRISCHE</strong> <strong>COMPONENTEN</strong><br />
<strong>IN</strong> <strong>EEN</strong> EXPLOSIEGEVAARLIJKE OMGEV<strong>IN</strong>G<br />
ATEX<br />
Pagina<br />
Introductie 02<br />
ATEX Richtlijn 94/9/EG 03<br />
Gevaarlijke omgevingen 04-05<br />
Identificatie 06<br />
Beveiligingsmethoden 07<br />
Apparatuurgroepen / Temperatuurklassen 08<br />
Beveiligingsmethoden "d" en "m" 09<br />
Beveiligingsmethoden "i" en "e" 10<br />
Standaardisatie organisaties 11<br />
Certificatie 12<br />
Normalisatie instituten 13<br />
CENELEC - CEN normen 14<br />
Internationale normen 15<br />
Beschikbare certificaten en producten 16<br />
10<br />
V1005-NL-R6b<br />
10
Wat is een gas- en stofexplosiegevaarlijke omgeving?<br />
Dit is een omgeving die bestaat uit een mengsel van lucht, onder atmosferische condities, en brandbare bestanddelen in de vorm van<br />
gas, dampen, nevels of stofdeeltjes waarin de verbranding zich na ontbranding voortplant over het gehele mengsel (definitie volgens<br />
Richtlijn 1999/92/EG).<br />
Wat is het fundamentele verschil tussen een gas- en een stofexplosiegevaarlijke omgeving?<br />
Het is de dichtheid. De dichtheid van gassen en dampen is ca. 1.000 maal kleiner dan die van stof. Gas wordt in de lucht verspreid als<br />
gevolg van convectie en diffusie, waardoor een homogene atmosfeer wordt gecreëerd. Daar stof zwaarder is dan lucht, heeft deze de<br />
neiging sneller op de bodem neer te komen.<br />
Wat zijn de karakteristieke kenmerken van een explosieve atmosfeer veroorzaakt door stof?<br />
Een stoffige atmosfeer kan explosief worden als aan de volgende vier voorwaarden wordt voldaan:<br />
- De stof dient ontvlambaar te zijn (stofdeeltjes zijn in het algemeen < 0,3 mm).<br />
- De atmosfeer dient een oxydatiemiddel te bevatten (in het algemeen zuurstof, zelfs in een zeer kleine hoeveelheid).<br />
- De stof dient in beweging te zijn (de explosie zal worden veroorzaakt door de extreem snelle ontbranding van de stof door zuurstof<br />
in de lucht)<br />
- De stofconcentratie dient binnen het explosieve bereik te vallen (in de regel, is de minimum grens voor een explosie ca. 50 g/m³.)<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-2<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
<strong>IN</strong>TRODUCTIE<br />
<strong>IN</strong>LEID<strong>IN</strong>G<br />
Een toevallige ontbranding in een ruimte waarin zich grote hoeveelheden gas, dampen of nevels en/of stof bevinden, kan een ontploffing<br />
veroorzaken. Daarom zijn er op internationaal niveau maatregelen genomen om materiële schade en verlies van mensenlevens te<br />
voorkomen.<br />
Deze maatregelen hebben hoofdzakelijk betrekking op de chemische en petrochemische industrie waar een gevaarlijke omgeving kan<br />
ontstaan bij de productie, verwerking, transport of opslag van brandbare producten. Zij zijn eveneens van toepassing op installaties<br />
waar ontvlambare stof wordt geproduceerd of bij verwerking van vpoeders, graanproducten of granulaat (slijpen en zeven).<br />
ENKELE DEF<strong>IN</strong>ITIES<br />
Wat is een explosiegevaarlijke omgeving?<br />
Een ontploffing kan zich voordoen wanneer 3 factoren aanwezig zijn:<br />
A<br />
B<br />
C<br />
De zuurstof in de lucht = altijd aanwezig<br />
De brandstof (stofdeeltjes, dampen of gasnevels, stof)<br />
Een ontbrandingsbron: Elektrische apparaten/installaties of<br />
een willekeurige warmtebron<br />
Een vonk of een vlam is niet de enige oorzaak voor een ontploffing. Een<br />
verhoging van de oppervlaktetemperatuur van een apparaat kan al een<br />
ontploffing veroorzaken wanneer het de ontbrandingstemperatuur van het<br />
omgevende gas of een mengsel van substanties overschrijdt.<br />
Wat is een explosiegevaarlijke omgeving?<br />
A<br />
Eén van de 3 factoren<br />
wegnemen = elk risico<br />
uitsluiten<br />
C<br />
Dit is een omgeving die explosief kan worden (het gevaar is potentieel aanwezig) als gevolg van lokale of operationele condities in een<br />
installatie zoals b.v. lekkage, breuk in een leidingwerk, temperatuurvariaties, enz.<br />
B
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
ATEX RICHTLIJN 94/9/EG<br />
DOELSTELL<strong>IN</strong>GEN VAN DE ATEX RICHTLIJN 94/9/EG (“ATmosphères EXplosibles”)<br />
Om een vrije distributie van de producten waarop deze van toepassing is, te garanderen binnen de Europese Unie.<br />
Om handelsbarrieres te verwijderen via de nieuwe benadering door een definitie van de essentiële vereisten van de veiligheid<br />
en gezondheid waardoor een hoog niveau van bescherming wordt gegarandeerd (Bijlage II van Richtlijn 94/9/EG).<br />
Onder één richtlijn zowel mijn- als oppervlakte-apparatuur te laten vallen.<br />
Om het werkingsgebied in vergelijking tot nationale verordeningen te vergroten door voor de eerst maal essentiële eisen ter<br />
bescherming van de veiligheid en gezondheid te verstrekken voor:<br />
- niet-elektrische apparatuur geschikt voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen [EN 13463-1 (2001)];<br />
- apparatuur bestemd voor gebruik in stoffige omgevingen alsmede in beveiligingssystemen;<br />
- apparaten bestemd voor gebruik buiten explosiegevaarlijke atmosferen die noodzakelijk zijn of bijdragen<br />
aan het veilige functioneren van apparatuur of veiligheidssystemen<br />
WELKE VERPLICHT<strong>IN</strong>GEN HEEFT DE FABRIKANT VOLGENS DEZE RICHTLIJN?<br />
De fabrikant heeft de enige en uiteindelijke verantwoordelijkheid voor de overeenstemming van zijn<br />
product aan de van toepassing zijnde richtlijnen. Hij draagt verantwoordelijkheid voor:<br />
- het verzekeren van de overeenstemming van zijn producten aan de richtlijn (verstrekken van certificaat van<br />
overeenstemming);<br />
- het ontwerpen en het construeren van zijn producten overeenkomstig de essentiële veiligheids- en gezondheidseisen;<br />
- het opvolgen van de procedures voor de beoordeling van de overeenstemming van het product.<br />
<strong>IN</strong>GANGSDATUM<br />
Vanaf 1 juli 2003, dienden alle producten die in de EG op de markt wrrden gebracht te voldoen aan richtlijn 94/9/EG. Reeds<br />
geïnstalleerde apparatuur diende, echter, niet vervangen te worden door nieuwe apparatuur die voldoet aan de ATEX richtlijn.<br />
WAT GEBEURT ER MET PRODUCTEN <strong>IN</strong> DE OVERGANGSPERIODE?<br />
Alle producten gemarkeerd overeenkomstig de ATEX richtlijn kunnen onmiddellijk op de markt worden gebracht.<br />
Tot 30 juni 2003, mocht de oude benadering nog steeds worden toegepast. De oude benadering echter:<br />
- bevat geen gevaarlijke omgevingen (alleen gedefinieerd door IEC specificaties);<br />
- vereist geen CE markering;<br />
- houdt geen rekening met stoffige omgevingen;<br />
- is alleen van toepassing op elektrische apparatuur volgens de EN 50014 tot 50039 normen.<br />
Na 30 juni 2003, is men verplicht te voldoen aan de ATEX richtlijn om vrije uitwisseling van de producten in<br />
de Europese Unie mogelijk te maken. Alleen de nieuwe benadering is geldig. Deze omvat:<br />
- Gevaarlijke omgevingen (zie pagina's 4 en 5);<br />
- CE markering (zie pagina 6);<br />
- Stoffige omgevingen;<br />
- De geharmoniseerde 3de edities van de CENELEC EN 50014 serie normen (zie pagina 13).<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-3<br />
10
ENIGE GESCHIEDENIS<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-4<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
GEVAARLIJKE OMGEV<strong>IN</strong>GEN<br />
De indeling van gevaarlijke omgevingen in zones is gebruikt om het vereiste veiligheidsniveau te bepalen voor elektrische apparatuur<br />
die geïnstalleerd is in omgevingen die in potentie explosiegevaarlijk zijn als gevolg van ontvlambare gassen of dampen [EN60079-10,<br />
IEC 60079-10 (1995)].<br />
Daar deze benadering succesvol bleek, is deze eveneens toegepast voor stof.<br />
Normen EN 1127-1 en IEC 61241-3 uit 1997 definiëren een indeling in drie zones.<br />
DEF<strong>IN</strong>ITIE VAN <strong>EEN</strong> ZONE WAAR <strong>EEN</strong> EXPLOSIEGEVAARLIJKE ATMOSFEER KAN ONTSTAAN<br />
De indeling van een installatie in een bepaalde gevarenzone heeft twee doelstellingen (volgens ATEX 1999/92/EC):<br />
- Om de categorieën apparatuur te definiëren die in de aangegeven zones gebruikt wordt, mits deze geschikt zijn voor gassen,<br />
dampen, nevels en/of stof.<br />
- Om gevaarlijke plaatsen in te delen in zones om ontstekingsbronnen te voorkomen en om de juiste overeenkomstige elektrische en<br />
niet-elektrische aparatuur te selecteren. Deze zonering is gebaseerd op de waarschijnlijkheid van de aanwezigheid van een explosief<br />
mengsel.<br />
Groep I : Apparatuur bestemd voor gebruik in mijnbouw.<br />
Groep II : Apparatuur bestemd voor gebruik bovengronds.<br />
Zone Categorie Aanwezigheid van een explosieve atmosfeer<br />
Groep II apparatuur: (voor definitie van groepen zie pag. 8)<br />
Zone 0 Categorie 1 G (G voor Gas) Permanent, frequent<br />
Zone 20 Categorie 1 D (D voor Stof) of gedurende lange periodes<br />
Zone 1 Categorie 2 G (of Categorie 1 G, indien nodig) Tijdelijk<br />
Zone 21 Categorie 2 D (of Categorie 1 D, indien nodig) bij normaal gebruik (waarschijnlijk)<br />
Zone 2 Categorie 3 G (of Categoriëen 1 G of 2 G, indien nodig) Bij gelegenheid aanwezig of korte periode<br />
Zone 22 Categorie 3 D (of Categoriëen 1 D of 2 D, indien nodig) (nooit bij normaal gebruik)<br />
Groep I apparatuur: (mijnbouw)<br />
Categorie M1 Aanwezigheid (methaan, stof)<br />
Categorie M2 Kans op aanwezigheid (methaan, stof)<br />
De classificering van de installatie is de verantwoordelijkheid van de gebruiker. Hij dient iedere installatie individueel te evalueren<br />
om de onderlinge verschillen te bepalen.<br />
Afzonderlijke inschattingen dienen te worden gemaakt voor plaatsen met een explosiegevaarlijke atmosfeer veroorzaakt door<br />
gassen, dampen, nevels en veroorzaakt door stof.
A<br />
B<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
GEVAARLIJKE OMGEV<strong>IN</strong>GEN<br />
Zone 21<br />
VOORBEELDEN VAN ZONER<strong>IN</strong>G<br />
Stof afscheider<br />
Zone 0<br />
Zone 1<br />
Zone 2<br />
Zone 22<br />
Zone 20<br />
Filterzak<br />
Tekening A voor een explosiegevaarlijke omgeving veroorzaakt door gas: Zone 0 Zone 1 Zone 2<br />
Tekening B voor een explosiegevaarlijke omgeving veroorzaakt door stof: Zone 20 Zone 21 Zone 22<br />
Bovenstaande tekeningen A en B zijn slechts ter illustratie en mogen in geen geval als model of leidraad worden gebruikt voor het ontwerp van een reële installatie ;<br />
hiervoor is de ontwerper aansprakelijk.<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-5<br />
10
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-6<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
IDENTIFICATIE<br />
HOE WORDEN ATEX GECERTIFICEERDE <strong>COMPONENTEN</strong> VOOR EXPLOSIEGEVAARLIJKE RUIMTEN<br />
GEIDENTIFICEERD?<br />
Vvolgens de Europese richtlijnen,<br />
CE markering.<br />
Identificatienummer van de keurinstantie<br />
(NoBo) dat het EG-Typecertificaat uitgeeft.<br />
(Voorbeeld: 0081 = LCIE)<br />
Epsilon x markering voor apparatuur voor<br />
gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen.<br />
Specifiek symbool voor explosiegevaarlijk:<br />
- Elektrische apparatuur (EN 50014) overeenkomstig<br />
een beschermingsgraad volgens de<br />
Europese normen EN 50015 tot EN 50028<br />
(zie pags 9 en 10).<br />
- Niet-elektrische apparatuur (EN 13463-1) en<br />
beschermingsgraad Pr EN 13463-2, 3, 4, 6 en<br />
7, EN 13463-5 (12/2003), EN 13463-8 (2003).<br />
0081 II 2 G<br />
0081 II 2 GD<br />
I: Mijnen<br />
0081<br />
II: Bovengrondse<br />
industrie<br />
(zie pagina 8)<br />
Markering volgens ATEX 94/9/EG<br />
MARKER<strong>IN</strong>GSVOORBEELD<br />
Apparatuur categorie<br />
(G = gas...; D = stof)<br />
M1<br />
M2<br />
1 G of 1 D<br />
2 G of 2 D<br />
3 G of 3 D<br />
"d" : Drukvaste behuizing (EN 50018)<br />
"e" : Verhoogde veiligheid (EN 50019)<br />
"i" : intrinsieke veiligheid "ia""ib" (EN 50020)<br />
"m" : Ingegoten (EN 50028)<br />
"n" : Niet vonkend (EN 50021)<br />
"o" : Onderdompeling in olie (EN 50015)<br />
"p" : Interne onderdrukking (EN 50016)<br />
"q" : Poedervulling (EN 50017)<br />
"c" : Constructieve veiligheid (EN 13463-5)<br />
WIJZE<br />
VAN<br />
BESCHERM<strong>IN</strong>G<br />
(zie pagina 7)<br />
Additionele markering voor elektrische apparatuur volgens EN 50014<br />
Beschermingsgraad voor<br />
magneetkoppen (EN 60529)<br />
bij een gespecificeerde<br />
temperatuurklasse<br />
APPARATUUR<br />
GROEPEN<br />
(zie pagina 8)<br />
EEx d IIC T4<br />
Stoffige omgevingen<br />
TEMPERATUUR-<br />
KLASSEN<br />
(zie pagina 8)<br />
c IIB T85°C T6<br />
II 2 D IP 65 T 135°C<br />
Additionele markering voor niet-elektrische (mechanische) apparatuur volgens EN 13463-5<br />
Tamb.<br />
R<br />
BP17 28111 LUCE FRANCE<br />
Maximum oppervlaktetemperatuur<br />
(Beperking door<br />
aanwezigheid van stofwolken)
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
BESCHERM<strong>IN</strong>GSMETHODEN<br />
WELKE BESCHERM<strong>IN</strong>GSMETHODEN KENNEN WE ?<br />
Een beschermingsmethode is het totaal van de beschermende maatregelen die toegepast worden op elektrische componenten ter<br />
voorkoming van ontbranding van de explosiegevaarlijke omgeving.<br />
Beschermingstype<br />
"i"<br />
"d"<br />
"e"<br />
"m"<br />
"n"<br />
"o"<br />
"p"<br />
"q"<br />
"ia" ●<br />
"ib"<br />
"c"<br />
Zones<br />
0 1 2<br />
● ●<br />
● ●<br />
● ●<br />
● ●<br />
● ●<br />
●<br />
● ●<br />
● ●<br />
● ●<br />
● ● ●<br />
Omschrijving<br />
De delen die de explosiegevaarlijke atmosfeer kunnen doen<br />
ontbranden zitten in een behuizing die bestand is tegen de druk die<br />
wordt ontwikkeld bij een interne explosie van een explosiegevaarlijk<br />
mengsel en die voortzetting van de explosie naar de explosiegevaarlijke<br />
omgeving voorkomt.<br />
Verwijst naar elektrisch materiaal met een hoge veiligheidscoëfficient.<br />
Dit materiaal is vrij van extreem hoge temperaturen en<br />
kan geen elektrische vonken aan de binnen- en buitenzijde<br />
ontwikkelen bij gebruik onder normale omstandigheden<br />
Circuit waarin een vonk of thermisch effect voortgebracht onder de<br />
door de norm voorgeschreven voorwaarden (normale werking en<br />
storing) geen ontsteking van een gas/lucht mengsel kan<br />
veroorzaken.<br />
Beschermingswijze waarbij de onderdelen van elektrische<br />
apparatuur, die door vonken of verwarming tot ontsteking zouden<br />
kunnen leiden, zodanig in een compound zijn ingegoten dat deze<br />
in een explosiegevaarlijke omgeving niet kunnen ontsteken.<br />
Beschermingswijze voor elektrische apparatuur die is ontworpen<br />
zodat het niet de explosiegevaarlijke omgeving zal ontsteken onder<br />
normale bedrijfsomstandigheden en onder zekere fout voorwaarden<br />
zoals aangegeven in de norm. Er zijn 5 categorieën materieel:<br />
nA (niet-vonkend), nC (hermetisch afgesloten), nR (beperkt<br />
ademend), nL (beperkte energie) en nP (onder druk).<br />
Beschermingswijze waarbij het elektrisch materiaal in olie<br />
gedompeld is<br />
Beschermingswijze waarbij een inert gas/lucht onder een hogere<br />
druk dan de omgevingsdruk in de behuizing wordt aangebracht.<br />
Beschermingswijze waarbij de behuizing gevuld is met een<br />
poedermateriaal.<br />
Beschermingswijze waarbij constructieve maatregelen worden<br />
getroffen om beveiliging te waarborgen tegen een mogelijke<br />
ontsteking door bewegende delen, warm geworden oppervlakken,<br />
vonken en adiabatische compressie (koppelingen, remmen, lagers,<br />
veren...).<br />
Symbolische<br />
voorstelling<br />
R L<br />
<strong>ASCO</strong>/JOUCOMATIC biedt:<br />
- een breed pakket gecertificeerde magneetventielen met beschermingswijze"d", "m", "em", "n" of "i".<br />
- gecertificeerde magneetventielen, schuifventielen, cilinders en persluchtverzorgingsapparatuur met type "c" bescherming<br />
Zie onze productselectie op: www.ascojoucomatic.nl<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
U<br />
C<br />
V1005-7<br />
10
T1 450 > 450<br />
T2 300 > 300<br />
T3 200 > 200<br />
T4 135 > 135<br />
T5 100 > 100<br />
T6 85 > 85<br />
(2) De maximum oppervlaktetemperatuur dient te worden vastgesteld en geschikt te zijn voor het aanwezige type stof (apparatuur gemarkeerd voor<br />
zone 21). Om ontsteking van stoffige omgevingen te voorkomen dient de maximum oppervlaktetemperatuur beperkt te worden.<br />
Overschrijd in geen geval:<br />
- 2/3 van de auto-ontstekingstemperatuur van de gespecificeerde stofwolk,<br />
- de auto-ontstekingstemperatuur van een 5 mm laag stof minus 75°C.<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-8<br />
Temperatuurklasse<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
APPARATUURGROEPEN / TEMPERATUURKLASSEN<br />
CLASSIFICATIE VAN GASSEN <strong>IN</strong>GEDEELD NAAR GASGROEPEN<br />
Groep I : Elektrische apparatuur voor gebruik in ondergrondse mijnen, en die gedeeltes van oppervlakte installaties van deze<br />
mijnen, die kans maken om te worden blootgesteld aan vuurdampen en/of ontbrandbare stoffen<br />
Group II : Elektrische apparatuur voor gebruik in andere plaatsen die kans maken om te worden blootgesteld aan explosieve<br />
omgevingen (oppervlakte industrie).<br />
Voor de types bescherming "d" en "i", is groep II onderverdeeld in IIA, IIB, IIC.<br />
Bijvoorbeeld de "d" en "i" types bescherming zijn resp. onderverdeeld volgens de Maximum Experimental Safe Gap (MESG) en de<br />
Minimum Igniting Current (MIC).<br />
Elektrische apparatuur IIB kan worden gecertificeerd voor gebruik met een gas van groep IIC. In dat geval wordt de indentificatie<br />
gevolgd door de chemische formule of de naam van het gas (voorbeeld: EEx d IIB + H ). 2<br />
De onderstaande tabel geeft een aantal gasmengsels die tot deze 2 groepen behoren:<br />
Groep<br />
I<br />
II (2)<br />
A<br />
B<br />
C<br />
Gas<br />
Ontstekingstemperatuur (1) Temperatuurklassen<br />
(°C) T1 T2 T3 T4 T5 T6<br />
methaan (mijngas)<br />
aceton 540 ●<br />
azijnzuur<br />
ammoniak<br />
ethaan<br />
485<br />
630<br />
515<br />
●<br />
●<br />
●<br />
methyleenchloride<br />
methaan (CH ) 4<br />
koolmonoxide<br />
556<br />
595<br />
605<br />
●<br />
●<br />
●<br />
propaan 470 ●<br />
n-butaan 365 ●<br />
n-butyl 370 ●<br />
zwavel-hexafluoride 270 ●<br />
n-hexaan 240 ●<br />
acetaldehyde 140 ●<br />
ethyl ether 170 ●<br />
ethylnitrite 90 ●<br />
ethyleen 425 ●<br />
ethyloxide 429-440 ●<br />
waterstofsulfide 270 ●<br />
acetyleen (C H ) 305 ●<br />
2 2<br />
zwavelkoolstof (CS ) 102 ●<br />
2<br />
waterstof (H ) 560 ●<br />
2<br />
(1) Temperatuur van een warm oppervlak welke de ontsteking van een gasmengsel kan veroorzaken.<br />
De ontstekingstemperatuur van het gasmengsel moet hoger zijn dan de maximum oppervlaktempetatuur. In praktijk, wordt een veiligheidsmarge<br />
van 10 tot 20% genomen tussen de ontstekingstemperatuur en de markeringstemperatuur.<br />
De ontstekingstemperatuur van een stofwolk ligt in het algemeen tussen de 300 en 700°C. Bij 150 tot 350°C, is de ontstekingstemperatuur van een<br />
laag stof aanzienlijk lager dan die van een stofwolk.<br />
Een brandende stoflaag kan een stofexplosie initiëren wanneer deze in contact komt met een ontvlambare stofwolk, dientengevolge dient met deze<br />
waarden rekening te worden gehouden om het risico te beperken.<br />
TEMPERATUURKLASSE<br />
De temperatuurclassificatie is gebaseerd op de maximum oppervlaktetemperatuur van de apparatuur. D.w.z. de hoogste temperatuur<br />
die een deel van of het gehele oppervlak van een elektrisch apparaat kan bereiken onder de meest ongunstige bedrijfsomstandigheden<br />
die ertoe kunnen leiden dat een explosiegevaarlijke atmosfeer wordt ontstoken.<br />
Groep I : Temperatuur ≤ 150°C of ≤ 450°C volgens ophoping van koolstofdeeltjes op de apparatuur<br />
Groep II : Apparatuur dient te worden geclassificeerd en overeenkomstig te worden gemarkeerd:<br />
- bij voorkeur met de temperatuurklasse (T classificatie)<br />
- gedefinieerd door de oppervlaktetemperatuur of,<br />
- beperkt tot de gespecificeerde ontvlambare gassen of stoffen waarvoor ze zijn goedgekeurd, indien nodig (en overeenkomstig<br />
gemarkeerd).<br />
Maximum oppervlaktetemperatuur (2) (°C) Ontstekingstemperatuur (1) (°C)
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
BEVEILIG<strong>IN</strong>GSMETHODEN<br />
WELKE BEVEILIG<strong>IN</strong>GSMETHODEN VOLGENS EN 50014 HEBBEN BETREKK<strong>IN</strong>G OP <strong>ASCO</strong>/JOUCOMATIC?<br />
<strong>ASCO</strong>/JOUCOMATIC heeft de volgende 3 beveiligingsmethoden toegepast:<br />
"d"<br />
"m"<br />
DRUKVASTE BEHUIZ<strong>IN</strong>G<br />
Dit is de meest gebruikte beveiligingsmethode.<br />
Standaard componenten worden omsloten door<br />
een stevige behuizing die speciaal is ontworpen<br />
voor gebruik in explosiegevaarlijke omgevingen.<br />
Bijzondere kenmerken:<br />
Definities Voornaamste karakteristieken<br />
- Houdt een interne explosie binnen een<br />
stabiele behuizing;<br />
- Waarborgt dat de ontsteking zich niet kan<br />
voortplanten naar de omgeving;<br />
- Houdt de buitentemperatuur van de<br />
behuizing onder de ontstekingstemperatuur<br />
van de omgevende gassen of dampen<br />
I<strong>IN</strong>GEGOTEN<br />
Dit is de recentste beveiligingsmethode die<br />
door CENELEC wordt erkend. Eenvoudig te<br />
installeren op talrijke producten.<br />
Bijzondere kenmerken:<br />
- Omsluit in een compound de delen die de<br />
explosieve omgeving kunnen doen ontsteken;<br />
- Voorkomt ontsteking van de explosiegevaarlijke<br />
atmosfeer<br />
CONSTRUCTIE<br />
De EN 50018 norm omschrijft 2 hoofdkarakteristieken voor de constructie van de<br />
behuizing "d" om de voortschrijding van een interne ontsteking naar buiten onmogelijk<br />
te maken. Voor behuizing "d" zijn twee afmetingen gespecificeerd.<br />
- de lengte van de explosieveilige afdichting "L" (in mm)<br />
- de "maximum expermimental safe gap (MSEG)" "i" (in mm).<br />
AANSLUIT<strong>IN</strong>G via gecertificeerde wartel EEx d<br />
4<br />
5<br />
6<br />
i<br />
vlakke<br />
afdichting<br />
4<br />
1<br />
L L<br />
De genoemde afmetingen hangen af van de afdichting en het volume van de<br />
behuizing en van de gasgroepen. Voorbeeld: bij een afdichtingslengte L = 12,5 mm<br />
en een volume in de behuizing van ≤ 100 cm3 . De "MSEG" zal bedragen:<br />
I : 0,5 mm met afdichtingen 1 2 IIB : 0,2 mm met afdichtingen 1 2<br />
IIA : 0,3 mm met afdichtingen IIC : 0,15 mm met afdichtingen<br />
5<br />
behuizing 7 deksel<br />
wartel<br />
ring<br />
8 kabelklem (op verzoek)<br />
1<br />
6<br />
cilindervormige<br />
afdichting<br />
2<br />
CONSTRUCTIE<br />
De EN 50028 norm bepaalt dat deze beveiligingsmethode gebruikt moet worden in<br />
geval van te hoge spanning of stroomsterkte bij elektrische storingen zoals:<br />
- kortsluiting van een intern onderdeel;<br />
- blokkering magneetafsluiter bij open stroomkring.<br />
De aanwezigheid van een zekering bij AC is nodig. De maximale oppervlaktetemperatuur<br />
mag de gecertificeerde temperatuurklasse niet overschrijden.<br />
De spoel en de elektrische onderdelen moeten worden ingekapseld (voorbeeld:<br />
epoxyhars).<br />
2<br />
AANSLUIT<strong>IN</strong>G<br />
Met kabel met 3 geleiders, verzonken in de compound en zorgend voor een perfecte<br />
afdichting van de explosiegevaarlijke omgeving.<br />
7<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
d<br />
ineengrijpende<br />
afdichting<br />
8<br />
3<br />
c<br />
L = c + d<br />
3<br />
V1005-9<br />
10
"i"<br />
“e”<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-10<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
BEVEILIG<strong>IN</strong>GSMETHODEN<br />
Definities Karakteristieken<br />
<strong>IN</strong>TR<strong>IN</strong>SIEKE VEILIGHEID<br />
Deze methode van beveiliging houdt rekening<br />
met de minimale ontstekingsenergie<br />
benodigd om een explosieve omgeving tot<br />
ontsteking te brengen.<br />
Elk circuit is zo ontworpen dat deze energie<br />
nooit aanwezig is, niet bij normale werking,<br />
niet bij bepaalde storingen.<br />
Hoe?<br />
- Door beperking van de maximale stroom en<br />
van de nulspanning;<br />
- Door beperking van de thermische of elektrische<br />
energieophoping.<br />
In tegenstelling tot de andere beveiligingsmethoden<br />
die van toepassing zijn op<br />
afzonderlijke delen, geldt deze voor het<br />
gehele circuit.<br />
Voorbeeld van intrinsiek veilig circuit:<br />
Ongevaarlijke zone Explosiegevaarlijke<br />
zone<br />
Versterker<br />
Regelaar<br />
Rv<br />
D1 D2<br />
EEx i<br />
En de zones?<br />
Sommige onderdelen kunnen fouten vertonen<br />
(betrouwbaarheid). De intrinsiek veilige<br />
onderdelen worden ingedeeld in "ia" en "ib"<br />
volgens het aantal toegestane fouten en de<br />
plaatsing in de overeenkomstige gevaarlijke<br />
zones:<br />
"ia" (zones 0, 1 en 2): 2 storingen =<br />
intrinsiekveilig<br />
"ib" (zones 1 en 2) : 1 storing =<br />
intrinsiekveilig<br />
VERHOOGDE VEILIGHEID<br />
Voorkomt de aanwezigheid van elke<br />
toevallige ontstekingsbron: vlamboog of<br />
vonken.<br />
Hoe?<br />
Ontvanger<br />
of<br />
opnemer<br />
- Gebruik van kwalitatief hoogwaardige<br />
isolatiematerialen;<br />
- Min. IP54 bescherming;<br />
- Speciale behuizing met aansluitingen die<br />
niet los kunnen gaan zitten;<br />
- Rekening houdend met specifieke<br />
temperatuurklassen;<br />
- Conformiteit van kabelwartels en<br />
naamplaten.<br />
WAAROP IS EN 50 020 GEBASEERD?<br />
Explosiegroepen:<br />
Identiek aan type "d", IIA-IIB-IIC.<br />
Energie accumulatoren:<br />
De inductanties of capacitanties kunnen bij het openen/sluiten van het circuit een<br />
deel van deze energie vrijgeven die zich voegt bij het reeds beschikbare ontstekingsvermogen.<br />
Er wordt dan een veiligheidscoëfficiënt toegepast.<br />
En de onderdelen?<br />
Er wordt onderscheid gemaakt tussen intrinsiekveilige apparatuur en de daarmee<br />
geassocieerde componenten waarbij deze afzonderlijk wel of niet intrinsiek veilig<br />
kunnen zijn.<br />
APPARATUUR VOOR <strong>ELEKTRISCHE</strong> VOED<strong>IN</strong>G<br />
barrière<br />
Beperkt het in een cicuit beschikbare vermogen tot welomschreven waarden. De<br />
spanning wordt beperkt door zenerdioden, terwijl de intensiteit wordt beperkt door<br />
weerstanden (standaard barrières) of door elektronische systemen (bijzondere<br />
barrières).<br />
Zorgt voor scheiding tussen een intrinsiek en niet -intrinsiek circuit, zonder<br />
galvanische scheiding. Om de barrière correct te doen werken, moet ze worden<br />
verbonden aan een referentiepotentiaal nul (equipotentiale aarde). Dit is een<br />
voordeel ten opzichte van de interfaces (zie hieronder), waarvoor een gemeenschappelijke<br />
massa noodzakelijk is.<br />
U1<br />
Galvanische scheiding (interface)<br />
Er bestaan andere intrinsiekveilige apparaten met galvanische scheiding die geschikt<br />
zijn voor uiteenlopende toepassingen:<br />
- Voedingszenders voor 2-draads convertoren;<br />
- Zenders;<br />
- Convertoren: temperatuur, elektropneumatisch I/P of P/I;<br />
- Versterkingsrelais;<br />
- Voedingsblokken met galvanische scheiding.<br />
De spanning U die aan de ingang van een interface moet worden aangebracht is<br />
2<br />
lager dan U van de barrière (U < U ).<br />
1 2 1<br />
1 gelijkrichter<br />
1 2 3 4 5<br />
+ 2 filter<br />
U2<br />
- 3 besturingslogica<br />
6<br />
4 galvanische scheiding (transformator)<br />
5 regeling van uitgangsspanning<br />
6 galvanische scheiding (opto-couplers)<br />
WAAROP IS EN 50019 GEBASEERD?<br />
Explosiegroep:<br />
I of II; Groep II bevat subdivisies IIA-IIB-IIC.<br />
Temperatuurklasse:<br />
De temperatuur waarmee rekening moet worden gehouden is die van het warmste<br />
punt van de apparatuur in zijn geheel en niet die van de externe temperatuur zoals<br />
het geval is bij drukvaste behuizingen.<br />
De temperatuuurclassificatie is identiek aan beveiligingsmethode “d”.<br />
AANSLUIT<strong>IN</strong>G<br />
Zorgvuldig verbonden gecertificeerde<br />
kabelwartel die altijd op het product<br />
gemonteerd geleverd wordt.<br />
1<br />
2<br />
+<br />
-<br />
3<br />
1<br />
2<br />
3<br />
zekering<br />
Zener diodes<br />
nulpotentiaal (equipotentiale<br />
aarde of mazenaarde)
WHAT IS CEN?<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
NORMALISATIE <strong>IN</strong>STITUTEN<br />
SAMENWERK<strong>IN</strong>G IEC/CENELEC<br />
De hoofdnorm van CENELEC EN 50014 (Algemene regels) voor Elektrische Componenten<br />
in explosiegevaarliijke ruimten verscheen in 1977. Het ging om een uittreksel<br />
uit de Publikaties 79 van de IEC.<br />
Sindsdien zijn deze 2 instellingen steeds hechter gaan samenwerken. De bilaterale<br />
akkoorden van september 1996 hebben als voornaamste doel de uitwerking en<br />
publicatie van de normen te versnellen door een beter gebruik van interne hulpmiddelen<br />
en lopende werkzaamheden.<br />
WIE ZIJN DEZE 2 <strong>IN</strong>STELL<strong>IN</strong>GEN?<br />
IEC<br />
De Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC), opgericht in 1906, heeft zijn<br />
hoofdkantoor in Genève; deze commissie is momenteel samengesteld uit 43 nationale<br />
comités. De commissie heeft tot doel "de internationale samenwerking voor alle<br />
normalisatie-aangelegenheden en alle aanverwante aangelegenheden zoals de<br />
certificering op het gebied van elektriciteit en elektronica te sturen om zo de internationale<br />
uitwisselingen te bevorderen".<br />
De IEC werkt onder meer samen met de Internationale Normalisatie-organisatie (ISO)<br />
sinds 1976.<br />
CENELEC<br />
Het Europees Elektrotechnisch Normalisatiecomité (CENELEC) is een in Brussel<br />
gevestigde technische organisatie, die bestaat uit de nationale Elektrotechnische<br />
Comités van 28 Europese landen (Estland, Letland, Polen en Slovenië werden in januari<br />
2004 lid, Cyprus is sinds 1 februari 2004 lid) en 7 aangesloten landen. Dit comité heeft<br />
tot doel de normen van deze landen te harmoniëren tot een enkele Europese Norm "EN".<br />
De normalisatie-activiteiten zijn in 1958 van start gegaan waarbij de naam CENELEC<br />
is aangenomen in 1973, bij de uitbreiding van de Europese Gemeenschap.<br />
Binnen CENELEC is het Technisch Comité 31 belast met de voorbereiding van de<br />
normen van elektrisch materiaal voor explosiegevaarlijke omgevingen.<br />
Commission<br />
of the European<br />
communities<br />
CENELEC<br />
Het CEN (European Committee for Standardisation) werkt nauw samen met CENELEC. CEN is een “Europees forum” voor<br />
normalisatie, met de uitzondering van elektrotechniek, die koestert en organiseert relaties tussen regeringen, overheidsinstanties,<br />
fabrikanten, gebruikers, consumenten, vakbonden etc. Dit wordt met name bereikt door:<br />
- harmonisering van gepubliceerde nationale normen en de promotie van ISO normen;<br />
- uitwerken van nieuwe EN normen, ontwikkelen van procedures voor de gezamenlijke erkenning van testresultaten etc.<br />
(voorbeeld: Normen EN 13463-1 tot 8 voor niet-elektrische apparatuur).<br />
WAT ZIJN DE ONTWIKKEL<strong>IN</strong>GEN OP HET GEBIED VAN STANDAARDISATIE <strong>IN</strong> EXPLOSIEGEVAARLIJKE<br />
OMGEV<strong>IN</strong>GEN?<br />
Het ontwikkelen van nieuwe richtlijnen ter ondersteuning van de harmonisatie van de wetgeving van de lidstaten van de Europese Unie<br />
is toevertrouwd aan CENELEC en CEN.<br />
Belangrijke data om te onthouden:<br />
- 23 maart 1994: Verwezenlijking van richtlijn 94/9/EG (ook genoemd ATEX of ATEX 100A) ter vervanging van richtlijn 76/117/EEG,<br />
79/196/EEG, 82/130/EEG. Deze richtlijn vormt de basis van de huidige regelgeving met betrekking tot elektrische en niet-elektrische<br />
apparatuur voor explosiegevaarlijke omgevingen.<br />
- Vanaf 1996: Omzetting van de richtlijn in de lidstaten van de Europese Unie. Start van de overgangsperiode waardoor een<br />
progressieve aanpassing van de te produceren producten aan de eisen van de richtlijn kan worden gerealiseerd.<br />
- 30 juni 2003, einde van de overgangsperiode: Alle producten die vanaf 1 juli 2003 op de markt worden gebracht in de Europese Unie<br />
dienen te voldoen aan de regels voor de veiligheid en gezondheid zoals vastgelegd in de richtlijn 94/9/EG (zie pagina 3).<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
IEC<br />
National<br />
committees<br />
ELECTROTECHNICAL<br />
STANDARDS<br />
for EUROPE<br />
European<br />
Free Trade<br />
Association<br />
Full<br />
participation<br />
of all interested<br />
parties<br />
V1005-11<br />
10
V1005-12<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
CERTIFICATIE<br />
WIE GEEFT HET CONFORMITEITSCERTIFICAAT UIT?<br />
Enkele erkende instellingen of testhuizen volgens EN 45001, zoals hieronder aangeduid.<br />
De door deze instellingen uitgereikte conformiteitscertificaten worden erkend door alle lidstaten van de Europese Unie.<br />
Land Testhuis<br />
N° Logo<br />
Oostenrijk TÜV-A Technischer Überwachungs-Verein - Österreich - Wien 408<br />
België AIB Vinçotte International S.A. - Bruxelles 26<br />
Tsjechische rep. FTZU Fyzikalne Technicky Zkusebni Ustav S.P. - Radvanice 1026<br />
Denemarken DEMKO Danmarks Elektriske Materielkontrol - Herlev 539<br />
Finland VTT VTT Industrial Systems (VTT Tuotteet ja Tuotanto) - VTT 537<br />
<strong>IN</strong>ERIS Institut National de l’Environnement Industriel et des Risques - Verneuil-en-Halatte 80<br />
Frankrijk LCIE Laboratoire Central des Industries Electriques - Fontenay-aux-Roses 81<br />
Duitsland<br />
Institut Scientifique des Services Publics - Colfontaine 492<br />
TÜV Technischer Überwachungs-Verein Nord CERT - Hannover 32<br />
TÜV TÜV Anlagentechnik Unternehmensgruppe TÜV Rheinland/Berlin-Brandenburg - Köln 35<br />
PTB Physikalisch-Technische Bundesanstalt - Braunschweig 102<br />
TÜV Technischer Überwachungs-Verein Product Service - München 123<br />
DMT Deutsche Montan Technologie - Essen 158<br />
Deutsche Gesellschaft zur Zertifizierung von Managementsystemen - Frankfurt 297<br />
Forschungsgesellschaft für Angewandte Systemsicherheit und Arbeitsmedizin - Mannheim 588<br />
BAM Bundesanstalt für Materialforschung und Prüfung - Berlin 589<br />
IBEXU Institut für Sicherheitstechnik - Institut an der Technischen Universität - Bergakademie - Freiberg 637<br />
ZELM EX Prüf-und Zertifizierungsstelle - Braunschweig 820<br />
Italië CESI Centro Eletrotecnico Sperimentale Italiano - Milano 722<br />
Luxemburg SNCH Société Nationale de Certification et d’Homologation - Sandweiler 499<br />
Nederland KEMA KEMA Quality B.V. - Arnhem 344<br />
Noorwegen<br />
NEMKO NEMKO AS - Oslo 470<br />
DET DET Norske Veritas AS - Hovik 575<br />
ITS Testing and Certification LTD - Leatherhead 359<br />
SIRA Certification Service Sira Test & Certification Limited - Kent 518<br />
Verenigd EECS Electrical Equipment Certification Servicehealth and Safety Executive - Buxton 600<br />
Koninkrijk TRL Compliance Services LTD - Up Holland 891<br />
BASEEFA 2001 British Approval Service for Electrical Equipment in Flammable Atmospheres - Buxton 1180<br />
Spanje LOM Laboratorio Oficial Jose Maria de Madariaga - Madrid 163<br />
Zweden SP Swedish National Testing and Research Institute LTD - Boras 402<br />
Zwitserland SEV Swiss Electrotechnical Association - Fehraltorf 1258<br />
Wat betekent dit voor de fabrikant?<br />
(2003)<br />
Volgens EN 50014 "Algemene Regels", verkrijging van het certificaat - Hij moet ze installeren conform elke door de gebruiker omschreven<br />
(EG typegoedkeuringscertificaat uitgegeven door een erkend testhuis): zone.<br />
- bewijst de conformiteit van het materiaal met de norm/richtlijn; En voor de gebruiker?<br />
- machtigt de fabrikant een kopie van het Certificaat af te leveren;<br />
- verleent het testhuis dat het certificaat uitreikt, de toegang tot de<br />
productie-eenheden van de fabrikant.<br />
De markering van een gecertificeerd product moet het volgende omvatten:<br />
- Naam van de constructeur of van zijn gedeponeerd handelsmerk;<br />
- Omschrijving van het door deze constructeur geleverde product;<br />
- Identificatie van de markeringscode (vb.: EEx d IIC T4);<br />
- Naam of logo van het testhuis;<br />
- Referentie naar het Certificaat.<br />
Welke verplichtingen houdt dit voor de installateur in?<br />
- Hij moet gecertificeerde producten selecteren voor explosiegevaarlijke<br />
omgevingen onder specifieke voorwaarden.<br />
- Hij is verantwoordelijk voor het gebruik van gecertificeerde componenten<br />
in gevaarlijke zones.<br />
- Hij moet instaan voor alle normale onderhoudsverrichtingen, en voor<br />
de veiligheid van installatie en personeel.<br />
Bestaan er nog andere nationale beschermingswijzen die<br />
niet door CENELEC worden erkend?<br />
- hermetische beschermingswijze "H" erkend in Nederland;<br />
- beschermingswijze met beperkte aanzuiging "R" erkend in Nederland<br />
- speciale beschermingswijze "S" erkend in Nederland en Duitsland<br />
- Norm ICS-6 ANSI/NEMA 7, 9 (USA).<br />
-<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
NORMEN<br />
DE EUROPESE NORMEN<br />
De oude norm voor elektrische apparatuur (EN 50014) werden vastgesteld aanvang 1997. Een tweede herziene versie is gepubliceerd<br />
in 1993. Om deze normen te kunnen gebruiken heeft de Europese Commissie een Richtlijn 97/53/EG uitgegeven waardoor het mogelijk<br />
is het conformiteitscertificaat volgens de Richtlijn 94/9/EG uit te geven.<br />
De tweede uitgave van de normen vormt de basis voor de derde uitgave. Geen fundamentele technische wijzigingen zijn nodig om<br />
conformiteit te verzekeren met de essentiële veiligheidseisen zoals neergelegd in de richtlijn.<br />
Voorbeelden van derde uitgaven van de EN 50014 serie gepubliceerd of onder publicatie:<br />
- EN 50014 “Algemene eisen” (1997) + wijzigingen (1999) / EN 50018 (2000) / EN 50019 (2000) (3)<br />
/ EN 50020 (2002) / EN 50021 (1999) (4)<br />
Andere normen: EN 50281-1-1/2 en EN 50281-2-1 (1998) (CENELEC, stoffen); EN 13463-1 tot 8 (niet-elektrische apparatuur, CEN).<br />
Tijdens het continue standaardisatieproces voor elektrische apparatuur, zullen IEC normen progressief worden overgenomen als<br />
CENELEC normen. Deze normen kunnen worden geïdentificeerd aan de hand van de nummering (serie 60000 b.v. EN 60079-10,<br />
classificatie van gevaarlijke gasomgevingen volgens ATEX).<br />
VERGELIJK<strong>IN</strong>GSTABEL TUSSEN NATIONALE NORMEN EN CENELEC NORMEN -<br />
EN 50014 (Algemene eisen) (1)<br />
Lidstaten Nationale normen<br />
Oostenrijk ÖVE EN 50014 : 1996<br />
België NBN-EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Cyprus -<br />
Tjechische Rep. CSN EN 50014 : 1998 / A1-A2<br />
Denemarken DS/EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Estland EVS-EN 50014 : 2001<br />
Finland SFS-EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Frankrijk NF EN 50014 : 1999<br />
Duitsland D<strong>IN</strong> EN 50014 (VDE 0170/0171 Teil 1) : 2000<br />
Griekenland ELOT EN 50014 1999 / A1-A2 : 2000<br />
Hongarije MSZ EN 50014 : 2001<br />
IJsland IST EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Ierland I.S. EN 50014 : 1998 / A1-A2 : 1999<br />
Italië IEC EN 50014 : 1998 / A1-A2 : 1999<br />
Letland LVS EN 50014 : 2002 + A1 + A2<br />
Litouwen LST EN 50014 + A1 + A2 + AC : 2000<br />
Luxemburg EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Malta MSA EN 50014 : 2001 / A1-A2 : 2002<br />
Nederland NEN-EN 50 014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Noorwegen NEK EN 50 014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Lidstaten Nationale normen<br />
Polen PN-EN 50014 : 2002<br />
Portugal EN 50014 : 1997 / A2 : 1999<br />
Slowakije STN EN 50014 / A1-A2 : 2000<br />
Slovenië SIST EN 50014 : 2000 / A1-A2 : 2000<br />
Spanje UNE EN 50014 : 1999<br />
Zweden SS EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Zwitserland SN EN 50014 : 1997 / A1-A2 : 1999<br />
Verenigd Koninkrijk BS EN 50014 : 1998 / A1-A2 : 1999<br />
Aangesloten landen (2) Nationale normen<br />
Bulgarije BDS EN 50014 : 2002 / A1-A2 : 2002<br />
Croatië HRN EN 50014 : 1997<br />
Roemenië SR EN 50014 : 2003 / A1-A2 : 2002<br />
(1) : Norm is niet van toepassing op elektrische apparaten ontworpen<br />
voor medisch gebruik, testapparatuur en ontstekingscircuits van<br />
springstoffen.<br />
(2) : Aangesloten landen (origine: Cenelec 2004):<br />
Albanië, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Croatië, Roemenië,<br />
Turkije, Oekraïne.<br />
BESCHERM<strong>IN</strong>GSTYPES<br />
Type "d" "e" "i" "m"<br />
CENELEC normen EN 50018 EN 50019 EN 50020 EN 50028<br />
Lidstaten Nationale normen<br />
Oostenrijk ÖVE/ÖNORM EN 50018 / A1 ÖVE/ÖNORM EN 50019: 2001 ÖVE EN 50020: 1996 ÖVE-EX / EN 50028:1988<br />
België NBN-EN 50018: 2000 NBN EN 50019: 2000 NBN EN 50020 (E3): 1995 NBN C 23-108 (E1): 1988<br />
Tsjechische Rep. CSN EN 50018 ED. 3: 2001/A1: 2002 CSN EN 50019 ED. 3: 2001/OPR.1: 2003 CSN EN 50020: 1996 CSN EN 50028: 1994<br />
Denemarken DS EN 50018: 2000 / A1: 2002 DS EN 50019: 2000 DS EN 50020: 1998 DS EN 50028: 1995<br />
Estland EVS EN 50018: 2001 / A1: 2002 EVS EN 50019 : 2001 - -<br />
Finland SFS-EN 50018: 2000 / A1: 2002 SFS-EN 50019: 2000 SFS EN 50020: 1995 SFS 4094: 1990<br />
Frankrijk NF EN 50018: 1996 NF C 23-519 NF EN 50020: 1995 NF C 23-528: 1987<br />
Duitsland D<strong>IN</strong> EN 50018 (VDE 0170/0171 Teill 5/A1): 2001 D<strong>IN</strong> EN 50019 (VDE 0170/0171 Teil 6/A1): 2001 D<strong>IN</strong> EN 50020: 1996 D<strong>IN</strong> VDE 0170/0171 Teil 9: 1988<br />
Griekenland ELOT EN 50018: 2001 / A1: 2002 ELOT EN 50019: 2001 ELOT EN 50020: 1995 ELOT EN 50028: 1991<br />
IJsland IST EN 50018: 2000 / A1: 2002 IST EN 50019: 2000 IST EN 50020: 1994 IST L 107: 1991<br />
Hongarije MSZ EN 50018: 2001 / A1: 2003 MSZ EN 50019: 2000 MSZ EN 50020: 2003 MSZ EN 50028: 1992<br />
Ierland I.S. EN 50018: 2001 / A1: 2002 I.S. EN 50019: 2001 I.S./ EN 50020: 1994 I.S./ EN 50028: 1989<br />
Italië IEC EN 50018: 1995 / A1: 2003 IEC EN 50019: 1998 IEC EN 50020: 1998 IEC 31-13: 1989<br />
Litouwen LST EN 50018: 2001 / A1: 2002 LST EN 50019: 2001 LST EN 50020 + AC: 2000 -<br />
Letland LVS EN 50018: 2002 + A1 LVS EN 50019: 2002 LVS EN 50020: 2002 LVS EN 50029: 2002<br />
Luxemburg EN 50018: 2000 EN 50019: 2000 EN 50020: 1994 EN 50028: 1987<br />
Malta MSA EN 50018: 2001 / A1: 2002 MSA EN 50019: 2001 MSA EN 50020: 2001 MSA EN 50028: 2001<br />
Nederland NEN-EN 50018: 2000 / A1: 2002 NEN-EN 50019: 2000 NEN-EN 50020: 1995 NEN-EN 50028: 1995<br />
Noorwegen NEK-EN 50018: 2000 / A1: 2002 NEK-EN 50019: 2000 NEK-EN 50020: 1994 NEK-EN 50028: 1987<br />
Polen PK-EN 50018: 2002 PK-EN 50019: 2002 PK-EN 50020: 2000 -<br />
Portugal EN 50018: 1994 EN 50019: 1994 EN 50020: 1994 EN 50028: 1987<br />
Slovenië SIST EN 50018 : 2001/ A1: 2003 SIST EN 50019: 2000 SIST EN 50020 : 1999 SIST EN 50028 : 1999<br />
Slowakije STN EN 50018 : 2001/ A1: 2003 STN EN 50019: 2001 - -<br />
Spanje UNE EN 50018: 2001 UNE EN 50019: 2002 UNE EN 50020: 1997 UNE EN 50028: 1996<br />
Zweden SS EN 50018: 2000/ A1: 2002 SS EN 50019: 2000 SS EN 50020: 1994 SS EN 50028: 1989<br />
Zwitserland SN EN 50018: 2000/ A1: 2002 SN EN 50019: 2000 SN EN 50020: 1994 SEV-AVE 1099: 1988<br />
Verenigd Koninkrijk BS EN 50018: 2000/ A1: 2002<br />
Aangesloten landen<br />
BS EN 50019: 2000 BS EN 50020: 1995 BS 5501, Part 8: 1988<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
(2)<br />
Bulgarie BDS EN 50018 : 2002 BDS EN 50019 : 2002 - -<br />
Croatië - - HRN EN 50020 : 1997 HRN EN 50028 : 1999<br />
Roemenië - - - SR EN 50028 : 1995<br />
Turkije - - TS EN 50020 : 1996 TS EN 50028 : 1996<br />
(3) : Norm EN 50018 wordt vervangen door EN 60079-7 (2003) vanaf 1/7/2006.<br />
(4) : Norm EN 50021 wordt vervangen door norm EN 60079-1 (2003) vanaf 1/7/2006.<br />
V1005-13<br />
10
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-14<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
CENELEC NORMEN - CEN NORMEN<br />
VERGELIJK<strong>IN</strong>GSTABEL TUSSEN CENELEC EN NATIONALE NORMEN<br />
WIJZEN Beschermingstype "n"<br />
ontvlambare stoffen<br />
constructie en testen<br />
ontvlambare stoffen<br />
installatie en onderhoud<br />
ontvlambare stoffen<br />
classificatie van atmosferen<br />
CENELEC normen EN 50021 (1) EN 50281-1-1 EN 50281-1-2 EN 50281-3<br />
Lidstaten Nationale normen<br />
Oostenrijk ÖVE/ÖNORM EN 50021 : 1999 ÖVE/ÖNORM EN 50281-1-1/1: 2002 ÖVE/ÖNORM EN 50281-1-2: 1998 ÖVE-EX / EN 50028 :1988<br />
België NBN EN 50021 : 2002 NBN EN 50281-1-1/1: 2002 NBN EN 50281-1-2 : 1998 -<br />
Tsjech. Rep. CSN EN 50021 : 2000 CSN EN 50281-1-1 / A1:2002 CSN EN 50281-1-2 CSN EN 50281-3 : 2002<br />
Denemarken DS EN 50021 : 1999 / Corr.: 2000 DS EN 50281-1-1/A1: 2002 DS EN 50281-1-2: 1998 / Corr.: Dec DS EN 50281-3 : 2002<br />
Estland EVS EN 50021 : 2001 EVS EN 50281-1-1: 2001/A1: 2003 EVS EN 50281-1-2 : 2001 EVS EN 50281-3 : 2003<br />
Finland SFS-EN 50021 : 1999 SFS-EN 50281-1-1: 1998/A1: 2003 SFS EN 50281-1-2 : 1999 SFS EN 50281-3 : 2002<br />
Frankrijk NF EN 50021 : 2000 NF EN 50281-1-1/A1: 2003 NF EN 50281-1-2 : 2000 NF EN 50281-3<br />
Duitsland D<strong>IN</strong> EN 50021 (VDE 0170/0171 Teil 16) :2000 D<strong>IN</strong> EN 50281-1-1/A1: 2002 D<strong>IN</strong> EN 50281-1-2 (VDE 0165 Teil 2): 1999 D<strong>IN</strong> EN 50281-3 (VDE 0165 Teil 102)<br />
Griekenland ELOT EN 50021 : 2000 ELOT EN 50281-1-1/A1: 2002 ELOT EN 50281-1-2 : 1999 ELOT EN 50281-3 : 2002<br />
Hongarije MSZ EN 50021 : 1999 MSZ EN 50281-1-1 : 2000 MSZ EN 50281-1-2 : 2003 MSZ EN 50281-3 : 2003<br />
Ierland I.S. EN 50021 : 2001 I.S. EN 500281-1-1/A1: 2002 I.S./ EN 50281-1-2 : 1999 I.S./ EN 50281-3 : 2002<br />
IJsland IST EN 50021 : 1999 IST EN 50281-1-1: 1998/A1: 2002 IST EN 50281-1-2 : 1998 IST EN 50281-3 : 2002<br />
Italië CEI EN 50021 : 2000 CEI EN 50281-1-1/A1: 2002 CEI EN 50281-1-2 : 1999 -<br />
Litouwen LST EN 50021 + AC : 2000 LST EN 50281-1-1+AC:2000/A1: 2002 LST EN 50281-1-2 + AC : 2000 -<br />
Letland LVS EN 50021 : 2002 LVS EN 50281-1-1: 2002 + A1 LVS EN 50281-1-2: 2002 + A1 LVS EN 50281-3 : 2002<br />
Luxembourg EN 50021 : 1999 EN 50281-1-1: 1998 EN 50281-1-2 : 1998 -<br />
Malta MSA EN 50021 : 2001 MSA EN 50281-1-1: 1998/A1: 2002 MSA EN 50281-1-2 : 2001 MSA EN 50281-3 : 2002<br />
Nederland NEN-EN 50021 : 1999 NEN-EN 50281-1-1: 1998/A1: 2002 NEN-EN 50281-1-2 : 1998 NEN-EN 50281-3 : 2002<br />
Noorwegen NEK-EN 50021 : 1999 NEK-EN 50281-1-1: 1998/A1: 2002 NEK-EN 50281-1-2 : 1998 NEK-EN 50281-3 : 2002<br />
Polen PN-EN 50021 : 2002 PN-EN 50281-1-1: 2002 PN-EN 50281-1-2 : 2002 -<br />
Portugal EN 50021 : 1999 EN 50281-1-1 : 1998 EN 50281-1-2 : 1998 -<br />
Slowakije STN EN 50021 : 2002 STN EN 50281-1-1/A1: 2003 STN EN 50281-1-2 : 2002 STN EN 50281-3 : 2003<br />
Slovenië SIST EN 50021 : 2000 SIST EN 50281-1-1: 2000/A1: 2002 SIST EN 50281-1-2 : 2000 SIST EN 50281-3 : 2003<br />
Spanje UNE EN 50021 : 2000 UNE EN 50281-1-1/A1: 2002 UNE EN 50281-1-2 : 1999 -<br />
Zweden SS EN 50021 : 1999 SS EN 50281-1-1/A1: 2002 SS EN 50281-1-2 : 1999 SS EN 50281-3 : 2002<br />
Zwitserland SN EN 50021 : 1999 SN EN 50281-1-1: 1998 / A1:2002 SN EN 50281-1-2 : 1998 SN EN 50281-3 : 2002<br />
Verenigd Konkinkrijk BS EN 50021 : 1999 BS EN 50281-1-1: 1999/AMD:2002 BS EN 50281-1-2 : 1999 -<br />
Aangesloten landen<br />
Bulgarije BDS EN 50021 : 2002 BDS EN 50281-1-1 : 2002 BDS EN 50281-1-2 : 2002 -<br />
Croatië HRN EN 50021 : 2000 HRN EN 50281-1-1 : 2000 HRN EN 50281-1-2 : 2000 -<br />
Roemenië - SR EN 50281-1-1 : 2003 SR EN 50281-1-2 : 2003 -<br />
Turkije - - - -<br />
(1) : Norm EN 50018 wordt vervangen door norm EN 60079-1 (2003) per 1/7/2006.<br />
VERGELIJK<strong>IN</strong>GSTABEL TUSSEN CEN EN NATIONALE NORMEN<br />
niet-elektrische apparatuur<br />
basis methode en eisen<br />
niet-elektrische apparatuur<br />
bescherming door constructionele veiigheid, "c"<br />
CEN normen EN 13463-1 EN 13463-5 (2003/12/03)<br />
Lidstaten Nationale normen<br />
Oostenrijk ÖVE ÖNORM EN 13463-1 ÖVE ÖNORM EN 13463-5<br />
België NBN-EN 13463-1 -<br />
Tsjech Rep. CSN EN 13463-1 -<br />
Denemarken DS / EN 13463-1 -<br />
Estland EVS- EN 13463-1 : 2001 -<br />
Finland SFS-EN 13463-1 -<br />
Frankrijk NF EN 13463-1 -<br />
Duitsland D<strong>IN</strong> EN 13463-1 -<br />
Griekenland ELOT EN 13463-1 -<br />
Hongarije MSZ EN 13463-1 : 2002 -<br />
IJsland IST EN 13463-1 : 2001 -<br />
Irerland I.S. EN 13463-1, Part 1 : 2002 -<br />
Italië UNI EN 13463-1 UNI EN 13463-5<br />
Litouwen LST EN 13463-1 : 2002 -<br />
Luxembourg EN 13463-1 : 2001 -<br />
Malta MSA EN 13463-1 : 2002 -<br />
Nederland NEN-EN 13463-1 -<br />
Noorwegen NEK-EN 13463-1 -<br />
Polen PN EN 13463-1 : 2002 -<br />
Portugal EN 13463-1 -<br />
Slowakije STN EN 13463-1 -<br />
Slovenië SIST EN 13463-1 : 2002 -<br />
Spanje UNE-EN 13463-1 -<br />
Zweden SS EN 13463-1 SS EN 13463-5<br />
Zwitserland SN EN 13463-1 : 2001 -<br />
Verenigd Koninkrijk<br />
Aangesloten landen<br />
BS EN 13463-1 : 2001 BS EN 13463-5<br />
Bulgarije BDS 13463-1 : 2002 -<br />
Croatië HRN EN 50021 : 2000 -
<strong>IN</strong>TERNATIONALE CLASSIFICATIE VAN ZONES<br />
IEC<br />
CENELEC<br />
US<br />
Normen<br />
Zone<br />
0<br />
1<br />
2<br />
NEC 505<br />
NEC 500<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
<strong>IN</strong>TERNATIONALE NORMEN<br />
Zone 0 (gassen, dampen<br />
of 20 (stoffen)<br />
permanent, frequent<br />
of gedurende langere periode<br />
<strong>IN</strong>TERNATIONALE BESCHERM<strong>IN</strong>GSWIJZEN<br />
Type bescherming<br />
Explosiegevaarlijke omgevingen<br />
Zone 1 (gassen, dampen)<br />
of 21 (stoffen)<br />
intermittent bij normaal bedrijf<br />
(waarschijnlijk)<br />
Certificering<br />
Zone 2 (gassen, dampen)<br />
of 22 (stoffen) soms<br />
of voor korte periode<br />
(nooit bij normaal bedrijf)<br />
Zone 0 Zone 1 Zone 2<br />
Divisie 1 Divisie 2<br />
UL FM CSA IEC CENELEC<br />
Intrinsiekveilig "ia" UL 2279, Pt.11 __ CSA-E79-11 IEC 79-11 EN 50020<br />
Klasse I, Div. 1 ANSI/UL 913 FM 3610 CSA-157 __ __<br />
Ingegoten "m" UL 2279, Pt.18 FM 3614 CSA-E79-18 IEC 79-18 EN 50028<br />
Drukvaste behuizing "d" UL 2279, Pt.1 FM 3618 CSA-E79-1 IEC 79-1 EN 50018<br />
Verhoogde veiligheid "e" UL 2279, Pt.7 FM 3619 CSA-E79-7 IEC 79-7 EN 50019<br />
Intrinsiekveilig, "ib" UL 2279, Pt.11 FM 3610 CSA-E79-11 IEC 79-11 EN 50020<br />
Onderdompeling in olie "o" UL 2279, Pt.6 FM 3621 CSA-E79-6 IEC 79-6 EN 50015<br />
Poedervulling "q" UL 2279, Pt.5 FM 3622 CSA-E79-5 IEC 79-5 EN 50017<br />
Inwendige overdrukbeveiliging "p" UL 2279, Pt.2 FM 3620 CSA-E79-2 IEC 79-2 EN 50016<br />
Niet vonkend "nI" UL 2279, Pt.15 FM 3611 CSA-E79-15 IEC 79-15 EN 50021<br />
Vonkenvrij "nA" UL 2279, Pt.15 __ CSA-E79-15 IEC 79-15 EN 50021<br />
Walmveilig omhulsel "nR" UL 2279, Pt.15 __ CSA-E79-15 IEC 79-15 EN 50021<br />
Hermetisch gesloten "nC" UL 2279, Pt.15 __ CSA-E79-15 IEC 79-15 EN 50021<br />
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-15<br />
10
Alle catalogusbladen zijn beschikbaar op: www.ascojoucomatic.nl<br />
V1005-16<br />
Elektrische componenten in een explosiegevaarlijke omgeving<br />
CERTIFICATEN EN PRODUCTEN<br />
ONZE TYPE-ONDERZOEKCERTIFICATEN ZIJN BESCHIKBAAR OP: "www.ascojoucomatic.nl"<br />
ONZE SELECTIE PRODUCTEN IS BESCHIKBAAR OP: "www.ascojoucomatic.nl"