Geschiedenis van de groepspsychotherapie en groepsdynamica in ...
Geschiedenis van de groepspsychotherapie en groepsdynamica in ...
Geschiedenis van de groepspsychotherapie en groepsdynamica in ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Geschie<strong>de</strong>nis</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>groepspsychotherapie</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>groepsdynamica</strong> <strong>in</strong> Oost<strong>en</strong>rijk<br />
‘De vermoe<strong>de</strong>lijk meest <strong>in</strong>vloedrijke sociale ont<strong>de</strong>kk<strong>in</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> tw<strong>in</strong>tigste<br />
eeuw’ (Rogers)<br />
Peter F. Schmid<br />
1. Inleid<strong>in</strong>g<br />
Ik <strong>de</strong>nk dat <strong>de</strong> groei<strong>en</strong><strong>de</strong> belangstell<strong>in</strong>g voor <strong>de</strong> groep <strong>de</strong> huidige pog<strong>in</strong>g is e<strong>en</strong> antwoord te<br />
v<strong>in</strong><strong>de</strong>n op <strong>de</strong> onpersoonlijke kwaliteit <strong>van</strong> het lev<strong>en</strong>, op het ontbrek<strong>en</strong> <strong>van</strong> diepgaan<strong>de</strong><br />
<strong>in</strong>term<strong>en</strong>selijke communicatie.<br />
Carl Rogers<br />
De huidige <strong>groepspsychotherapie</strong> <strong>en</strong> het groepswerk op psychosociaal, pedagogisch, pastoraal <strong>en</strong><br />
maatschappelijk gebied hebb<strong>en</strong> ook <strong>in</strong> Oost<strong>en</strong>rijk <strong>in</strong> ess<strong>en</strong>tie drie bronn<strong>en</strong> die elkaar we<strong>de</strong>rzijds bevrucht <strong>en</strong> later<br />
overlapt hebb<strong>en</strong>:<br />
1 het werk met patiënt<strong>en</strong>; voor <strong>de</strong> psychotherapeutische pioniers <strong>van</strong> het groepswerk g<strong>in</strong>g het <strong>in</strong> eerste<br />
<strong>in</strong>stantie om het werk<strong>en</strong> met patiënt<strong>en</strong> 1 . Naast <strong>de</strong> psychiatrische <strong>en</strong> psychoanalytische uitgangspunt<strong>en</strong> geldt<br />
vooral Mor<strong>en</strong>o met zijn psychodrama als baanbreker voor <strong>de</strong> groepstherapie. De oorsprong <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
psychoanalyse, maar ook <strong>van</strong> het psychodrama ligt <strong>in</strong> W<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
2 <strong>de</strong> sociale psychologie; op sociaal-psychologisch terre<strong>in</strong> heeft Kurt Lew<strong>in</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> Ver<strong>en</strong>ig<strong>de</strong> Stat<strong>en</strong><br />
techniek<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong> die aan<strong>van</strong>kelijk bedoeld war<strong>en</strong> voor <strong>de</strong> opleid<strong>in</strong>g <strong>van</strong> <strong>in</strong>dustrieel leid<strong>in</strong>ggev<strong>en</strong><strong>de</strong>n.<br />
Van daaruit ontwikkel<strong>de</strong> zich <strong>de</strong> klassieke <strong>groepsdynamica</strong>. De Oost<strong>en</strong>rijker Traugott L<strong>in</strong>dner is <strong>de</strong> pionier<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> Europese ontwikkel<strong>in</strong>g op dit gebied.<br />
3 <strong>de</strong> humanistisch-psychologische bronn<strong>en</strong> als achtergrond <strong>van</strong> <strong>de</strong> ontmoet<strong>in</strong>gsfilosofie; bij <strong>de</strong> <strong>en</strong>counterbeweg<strong>in</strong>g,<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> Ver<strong>en</strong>ig<strong>de</strong> Stat<strong>en</strong> ook wel ‘therapie voor normale m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>’ g<strong>en</strong>oemd, stond het aspect <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> persoonlijkheidsontwikkel<strong>in</strong>g <strong>en</strong> <strong>de</strong> verbeter<strong>in</strong>g <strong>van</strong> <strong>in</strong>term<strong>en</strong>selijke relaties op <strong>de</strong> voorgrond. Van<br />
daaruit is – naast an<strong>de</strong>re, hoofdzakelijk humanistisch georiënteer<strong>de</strong> beg<strong>in</strong>strom<strong>in</strong>g<strong>en</strong> – vooral <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong><br />
groepswerk <strong>en</strong> groepstherapie die zich baseert op het cli<strong>en</strong>t-c<strong>en</strong>tered pr<strong>in</strong>cipe <strong>van</strong> Carl Rogers <strong>in</strong> Oost<strong>en</strong>rijk<br />
belangrijk gewor<strong>de</strong>n. Hij wordt dan ook e<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> ‘va<strong>de</strong>rs’ <strong>van</strong> <strong>de</strong> zelfervar<strong>in</strong>gsgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> groepstherapie<br />
g<strong>en</strong>oemd. Het cli<strong>en</strong>t-c<strong>en</strong>tered werk <strong>in</strong> ontmoet<strong>in</strong>gsgroep<strong>en</strong> (‘<strong>en</strong>countergroep<strong>en</strong>’) werd zowel praktisch als<br />
theoretisch <strong>in</strong> Oost<strong>en</strong>rijk ver<strong>de</strong>r ontwikkeld.<br />
Vervolg<strong>en</strong>s wor<strong>de</strong>n vooral pioniers, strom<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd die <strong>van</strong> bijzon<strong>de</strong>re betek<strong>en</strong>is zijn voor<br />
<strong>de</strong> ontwikkel<strong>in</strong>g <strong>en</strong> het huidige peil <strong>van</strong> <strong>de</strong> groepstherapie <strong>en</strong> <strong>groepsdynamica</strong> <strong>in</strong> Oost<strong>en</strong>rijk, respectievelijk<br />
1<br />
Vanzelfsprek<strong>en</strong>d wor<strong>de</strong>n mann<strong>en</strong> <strong>en</strong> vrouw<strong>en</strong> bedoeld, ook als dit <strong>in</strong> verband met <strong>de</strong> leesbaarheid niet apart<br />
vermeld wordt.<br />
2