Volgende - Gemeente Deventer
Volgende - Gemeente Deventer
Volgende - Gemeente Deventer
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
SPIJKVOORDERENK · DEVENTER<br />
Ny Fetlaer en Spijkvoorderhout<br />
Voorlopig Ontwerp
COLOFON<br />
opdrachtgever<br />
gemeente <strong>Deventer</strong><br />
contactpersoon<br />
Jan Pieter Romijn<br />
ontwerp<br />
HKB Stedenbouwkundigen<br />
Zuiderpark 21<br />
9724 AH Groningen<br />
050-3183100<br />
contactpersoon<br />
Tim Willems-Kruize<br />
project<br />
Spijkvoorderenk<br />
datum<br />
16-07-2009<br />
ligg<br />
vrij<br />
bou<br />
bom<br />
Ned<br />
effe<br />
ten<br />
kar<br />
dra<br />
voo<br />
rui<br />
rui<br />
gel<br />
tpr<br />
ma<br />
rou<br />
vin<br />
pla<br />
bep<br />
Dev<br />
voo<br />
lan<br />
div<br />
gro<br />
kap<br />
lier<br />
se<br />
mo<br />
arc<br />
stra<br />
tor<br />
ter
ing Spikvoorde milieuvriendelijk afwatering uitbreidingswijk Oerdijk buitengebied<br />
e kavels eigen huis grens ontwikkeling masterplan <strong>Deventer</strong> inheemse beplanting<br />
wregels gebouwdelen individuele bouwinitiatieven afstemming ruimtelijk monumentale<br />
en duurzaamheid grens waterpasserende klinkers loopafstanden speerpunt milieu<br />
erland woningdichtheid ‘groene architectuur’ energie bouwstoffen breder bewustzijn<br />
cten bouwen gezondheid bijzondere ligging stadsrand geleidelijke overgang bui-<br />
gebied beperkte schaal Algemeen 5 plan experimenteren ontwikkelingsstrategie intiem<br />
akter bewoners erf bouwheer Stedenbouwkundige context 9 collectieve particuliere op-<br />
chtgeverschap kavelniveau centrale thema beeldkwaliteitseisen openbare ruimte ‘Spijk-<br />
rderenk’ Stedenbouwkundige opzet 15 containeropstelplek directe woonomgeving masterplan<br />
mtelijke hoofdopzet deelgebieden woningdichtheid Proefverkaveling 20 groene uitstraling<br />
mtelijke opzet geclusterd verkaveling zongericht bouwen erven zon collectoren m<br />
ijkheden optimaliseren kaprichtingen dakhellingen samenhang variatie waterput fo<br />
int woningen kleurgebruik samenhang rieten kap woningplattegrond milieuvriendelijk<br />
terialen plezierig voortuinen particulier opdrachtgeverschap verkeer zijstraatje hoofd<br />
te gedimensioneerd Deelgebied Ny Fetlaer 23 plangebied wandelroute directe woonomg<br />
g relatie ‘Nieuwe Dijk’ auto’s ‘Fetlaer’ parkeren inpandige garage openbare parkeer<br />
atsen entree plangebied groen ‘De Vijfhoek’ groene uitstraling vrije kavels halfopen<br />
lantingsbeeld openbare groenzone privétuinen ‘Oerdijk’ hagen afgestemd vormgegev<br />
enter regenwater infiltratie Deelgebied Spijkvoorderhout 43 drainagesysteem mandelige<br />
rtuinen levenscyclus accent aardse tinten zonnecellen afvalcontainers gemarkeerd<br />
dhek duurzaamheid groene uitstraling duurzaamheid geclusterd beplantingsbeeld in<br />
iduele bouwinitiatieven rieten kap wadi plangebied Oerdijk deelgebieden ‘De Vijfhoek’<br />
enzone wadi woningdichtheid groene uitstraling ruimtelijke opzet samenhang rieten<br />
woningplattegrond milieuvriendelijke materialen plezierig divers voortuinen particu-<br />
opdrachtgeverschap verkeer zijstraatje Bijlage: programma 61 ruimtelijke opzet inheem<br />
beplanting bouwregels gebouwdelen individuele bouwinitiatieven afstemming ruimtelijk<br />
numentale bomen duurzaamheid waterpasserende klinkers bouwen erven zon ‘groen<br />
hitectuur’ deelgebieden ‘Spijkvoorderenk’ groenzone wadi woningdichtheid groene uit-<br />
ling ruimtelijke opzet geclusterd verkaveling zongericht bouwen erven zonnecollec<br />
en mogelijkheden optimaliseren kaprichtingen dakhellingen samenhang variatie wa<br />
put footprint woningen kleurgebruik samenhang rieten kap woningplattegrond mi-
De Oerdijk
Het voorliggende stedenbouwkundig plan<br />
Spijkvoorderenk voorziet in het laatste ontbrekende<br />
puzzelstuk van De Vijfhoek. Met<br />
de aanleg van de Spijkvoorderenk wordt<br />
De Vijfhoek afgerond.<br />
Daarmee komt er een einde aan het tijdperk<br />
De Vijfhoek. In deze periode is een<br />
prestatie van formaat geleverd. Illustratief<br />
hiervoor is dat het gedachtegoed op basis<br />
waarvan de wijk is ontwikkeld, het thema<br />
‘tuinstad’, tot op de dag van vandaag<br />
springlevend is en nog steeds een bron<br />
van inspiratie voor iedereen die zijn/haar<br />
bijdrage levert aan de afronding van De<br />
Vijfhoek.<br />
Door het behoud van landschappelijke<br />
elementen en de verweving hiervan in de<br />
ruimtelijke structuur van De Vijfhoek, maar<br />
ook door in te zetten op een mooie maar<br />
ook rustige architectuur in een groene<br />
woonomgeving, is een wijk met allure ontstaan<br />
waar –en daar draait het uiteindelijk<br />
allemaal om-bewoners met heel veel plezier<br />
wonen.<br />
Met de Spijkvoorderenk voegt de gemeente<br />
<strong>Deventer</strong> een waardig slotakkoord toe aan<br />
De Vijfhoek. De puzzel is eindelijk compleet.<br />
Plangebied<br />
Het plangebied van de Spijkvoorderenk is<br />
van oorsprong een agrarisch gebied. De<br />
Spijkvoorderenk wordt -met de wijzers van<br />
de klok mee- begrensd door de Oerdijk,<br />
Nieuwe Dijk, Vijfhoeksweg, Leonard Springerlaan<br />
en de bestaande buurt Fetlaer.<br />
Opgave<br />
In het plangebied wil de gemeente <strong>Deventer</strong><br />
circa 375-400 grondgebonden en gestapelde<br />
woningen in diverse prijsklassen<br />
realiseren. Ongeveer 60-70% van deze wo-<br />
1 ALGEMEEN<br />
ningen wordt projectmatig ontwikkeld, de<br />
overige woningen worden ontwikkeld door<br />
de toekomstige bewoners zelf (het zogenaamde<br />
particulier opdrachtgeverschap).<br />
De bestaande basisscholen in De Vijfhoek<br />
in het centrum groeien uit hun jasje. Daarom<br />
is in het stedenbouwkundig plan ook<br />
ruimte gereserveerd voor een basisschool<br />
met voorzieningen voor voor- en naschoolse<br />
opvang.<br />
Leeswijzer<br />
In het eerste hoofdstuk worden het plangebied<br />
en de opgave omschreven. In het<br />
tweede hoofdstuk komen de stedenbouwkundige<br />
context het beleidskader aan de<br />
orde. In het derde hoofdstuk wordt de<br />
ruimtelijke hoofdopzet van de Spijkvoorderenk<br />
omschreven. In het vierde en vijfde<br />
hoofdstuk worden de deelgebieden Ny Fetlaer<br />
en Spijkvoorderhout toegelicht. In deze<br />
hoofdstukken wordt ook de beeldkwaliteit<br />
van de openbare ruimte beschreven.<br />
De beeldkwaliteit van de bebouwing dient<br />
nog te worden bepaald. In het najaar van<br />
2009 wordt deze beschrijving bij voorkeur<br />
verwerkt in dit rapport.<br />
De Vijfhoek<br />
5
plangebied
akker met eikenbosje
2 STEDENBOUWKUNDIGE CONTEXT<br />
landschap als drager<br />
weide met houtwallen in het plangebied<br />
Leonard Springerlaan in Op den Haar<br />
Van Goghstraat in het Fetlaer<br />
De Vijfhoek<br />
Het plangebied ligt in de tuinstad De Vijfhoek.<br />
Deze tuinstad ligt aan de oostkant<br />
van <strong>Deventer</strong> en ontleent zijn naam aan de<br />
vijfsprong van landwegen die in het hart<br />
van de wijk samen komen. Deze landwegen,<br />
in vrijwel alle gevallen begeleid met<br />
monumentale bomen, vormen in De Vijfhoek<br />
de basis voor het netwerk voor langzaam<br />
verkeer. Met dit netwerk worden de<br />
buurten onderling, de wijkvoorzieningen<br />
en het omliggende Sallandse landschap<br />
ontsloten.<br />
Naast de landwegen vormt de cirkelvormige<br />
hoofdontsluiting van de wijk, de Leonard<br />
Springerlaan, de belangrijkste structuurdrager<br />
van De Vijfhoek. Via deze laan<br />
staat de wijk in verbinding met <strong>Deventer</strong> en<br />
haar omgeving. Aan de Leonard Springerlaan<br />
liggen de voorzieningen van de wijk,<br />
zoals de winkels en basisscholen.<br />
Directe omgeving plangebied<br />
Verspreid in het plangebied liggen tussen<br />
de akkers een aantal boerderijen en een<br />
manege. Het Sallandse landschap is herkenbaar<br />
in de monumentale beplanting langs<br />
de Oerdijk en de Nieuwe Dijk, houtwallen<br />
en het ‘Landje van niets’ met het naastgelegen<br />
eikenbosje.<br />
In het westen grenst het plangebied aan<br />
de buurt Fetlaer. Karakteristiek voor de<br />
ruimtelijke opzet van Fetlaer zijn de woonstraten<br />
die haaks staan op de cirkelvormige<br />
Leonard Springerlaan. Dit stratenpatroon<br />
wordt verbijzonderd door een meanderende<br />
route voor langzaam verkeer en de Van<br />
Goghstraat met het brede plantsoen.<br />
De openbare ruimte van Fetlaer is ingetogen<br />
en heeft een groen karakter. Men<br />
woont in Fetlaer aan woonstraten omzoomd<br />
met hagen. Geparkeerde auto’s<br />
staan uit het zicht, achter hagen.<br />
De Leonard Springerlaan wordt aan de<br />
9
Leonard Springerlaan in het Fetlaer
zijde van Fetlaer begeleid door een stevige<br />
bebouwingswand. Achter de bebouwingswand,<br />
in de woonstraten, zijn de bouwmassa’s<br />
meer bescheiden. Alle bebouwing<br />
straalt door de donkere kleurstelling en<br />
zorgvuldige materialisatie een zekere rust<br />
uit.<br />
Beleidskader<br />
In de structuurschets voor De Vijfhoek uit<br />
1994 staan de ingrediënten voor het stedenbouwkundig<br />
plan voor de Spijkvoorderenk<br />
globaal omschreven.<br />
De bestaande groenelementen in het plangebied<br />
zoals de houtwallen, het ‘Landje<br />
van niets’ en het eikenbosje zijn in de<br />
structuurschets opgenomen en dienen zo<br />
goed mogelijk ingepast te worden. Ook de<br />
positie van de wijkontsluitingsweg en de<br />
structuurschets uit 1994<br />
doorkoppeling met de Leonard Springerlaan<br />
zijn in de schets opgenomen.<br />
In de structuurschets wordt onderscheid<br />
gemaakt in de woningdichtheid ter weerszijden<br />
van de houtwal in het midden van<br />
het plangebied. Aan de zijde van Fetlaer<br />
staat een woonmilieu met een gemiddelde<br />
woningdichtheid aangegeven, terwijl aan<br />
de andere kant van de houtwal wordt<br />
ingezet op een woonmilieu in een lage<br />
woningdichtheid. Bovendien is voor deze<br />
twee gebieden een ruimtelijk thema voor<br />
de woningbouw benoemd. Het gaat hierbij<br />
respectievelijk om de thema’s ‘wonen en<br />
zon’ en ‘wonen in het groen’.<br />
Tot slot staat in de structuurschets nog een<br />
tweetal bijzondere plekken in het plangebied<br />
aangeduid voor sport en spel.<br />
11
wonen tussen hagen
donkere kleurstelling<br />
woonstraten die naar het achterliggende landschap wijzen<br />
bouwblok met achterstraat<br />
13
14<br />
twee sferen: Ny Fetlaer (l) en Spijkvoorderhout (r)<br />
voorzieningen in de Spijkvoorderenk: basisschool (l) en zorgwoningen (r)
3 STEDENBOUWKUNDIGE OPZET<br />
De bestaande groenelementen uit het Sallandse<br />
landschap zijn in sterke mate bepalend<br />
voor de ruimtelijke opzet van het<br />
stedenbouwkundig plan. De centraal in het<br />
plangebied gelegen houtwal deelt de Spijkvoorderenk<br />
op in twee buurten met ieder<br />
hun eigen sfeer: ‘ Ten westen van de houtwal<br />
is ‘Ny Fetlaer’ en ten oosten hiervan<br />
‘Spijkvoorderhout’ gesitueerd.<br />
Sferen<br />
Ny Fetlaer heeft een sfeer die voortborduurt<br />
op het naastgelegen Fetlaer. Hierbij<br />
wordt gezocht naar een rustige en prettige<br />
compositie van de woningen en de<br />
openbare ruimte. Bebouwing en groen zijn<br />
redelijk met elkaar in balans, zoals dat ook<br />
typerend is voor de woningbouwprojecten<br />
in Denemarken.<br />
De Spijkvoorderhout wordt aan alle zijden<br />
omgeven door monumentale groenelementen<br />
uit het Sallandse landschap. Dit deelgebied<br />
is een echte toplocatie in De Vijfhoek.<br />
Er wordt een groen woonmilieu voorgesteld<br />
waarvan de sfeer herinneringen oproept<br />
aan een vroeg 20 e eeuws villapark.<br />
Milieu<br />
De ambitie van de gemeente <strong>Deventer</strong> voor<br />
de Spijkvoorderenk is klimaat neutraal. Dit<br />
wil zeggen dat binnen de grenzen van de<br />
buurt de uitstoot van koolstofdioxide over<br />
een jaar gelijk is aan nul. Logisch gevolg<br />
van deze ambitie is dat er een vergaande<br />
energiebesparing gerealiseerd moet worden,<br />
waarbij de resterende energiebehoefte<br />
duurzaam dient te worden opgewekt.<br />
De opzet van de wijk draagt bij aan het<br />
beperken van de energiebehoefte. Het is<br />
belangrijk lopen en fietsen door de wijk<br />
te stimuleren door het aanleggen van een<br />
goed netwerk. Ook het beperken van de<br />
hoeveelheid afvalwater levert een energie-<br />
besparing op. In de Spijkvoorderenk wordt<br />
het regenwater afgekoppeld. Indien de<br />
bodem voldoende doorlatend is, zoals het<br />
geval in Fetlaer en Spikvoorde, wordt een<br />
ondergronds infiltratiesysteem toegepast.<br />
Verder kan in de wijk duurzaam energie<br />
worden opgewekt, bijvoorbeeld door<br />
warmte-/koudeopslag in de bodem in combinatie<br />
met warmtepompen, actief gebruik<br />
te maken van zonne-energie of passief<br />
bouwen. In het vervolgtraject zullen deze<br />
maatregelen worden getoetst op (financiele)<br />
haalbaarheid.<br />
Ontwikkelingsstrategie<br />
In Ny Fetlaer wordt een mix van rijwoningen,<br />
twee-onder-eenkappers en vrijstaande<br />
woningen voorgesteld met een meer collectieve<br />
uitstraling, vergelijkbaar met het<br />
bestaande Fetlaer. Het ligt derhalve voor<br />
de hand dat deze buurt projectmatig wordt<br />
ontwikkeld.<br />
In de Spijkvoorderhout wordt een gevarieerd<br />
bebouwingsbeeld nagestreefd. Hier is<br />
ruimte voor (groepen) particulieren om op<br />
een kavel een eigen huis te bouwen (het<br />
zogenaamde particulier en collectief opdrachtgeverschap).<br />
Beeldkwaliteit<br />
Voor het Nieuwe Fetlaer zal evenals voor<br />
de Spijkvoorderhout separaat een beeldkwaliteitplan<br />
worden opgesteld. In dit<br />
beeldkwaliteitplan wordt ingegaan op de<br />
gewenste beeldkwaliteit (ligging, massa/<br />
vorm, opmaak enzovoorts).<br />
15
16<br />
woningdifferentiatie<br />
verkeersstructuur
legenda<br />
duur<br />
middelduur<br />
goedkoop<br />
vrije kavels<br />
zorgwonen<br />
legenda<br />
Leonard Springerlaan<br />
ventweg<br />
wijkontsluiting<br />
woonstraat<br />
berijdbaar voetpad<br />
langzaamverkeerroute<br />
17
18<br />
parkeren<br />
groenstructuur
legenda<br />
parkeren op eigen kave<br />
parkeerkoffer<br />
carport<br />
achterstraat<br />
woonstraat<br />
legenda<br />
bestaande/nieuwe boombeplanting<br />
overig groen<br />
19
20<br />
PROEFVERKAVELING
22<br />
uitsnede proefverkaveling Ny Fetlaer
Van Goghstraat<br />
Breitnerweg (meanderende berijdbare voetpad)<br />
W. Witsenstraat<br />
4 DEELGEBIED NY FETLAER<br />
Het centrale thema in deze buurt is het<br />
voortzetten van de ruimtelijke structuur<br />
van Fetlaer, zodat een wijk ontstaat uit<br />
één stuk. De ruimtelijke dragers uit Fetlaer,<br />
zoals de Van Goghstraat (inclusief het<br />
plantsoen) en de meanderende Breitnerweg<br />
worden in Ny Fetlaer doorgezet.<br />
Programma<br />
Het programma in de buurt bestaat uit 258<br />
woningen, bestaande uit 54 dure koopwoningen,<br />
53 middeldure koopwoningen en<br />
151 goedkope huur- en koopwoningen.<br />
Ongeveer 30 tot 40 van de goedkope woningen<br />
zijn appartementen. De overige<br />
woningen in Ny Fetlaer hebben een grondgebonden<br />
karakter, variërend van rijwoningen,<br />
twee-onder-eenkappers tot vrijstaande<br />
woningen.<br />
Naast woningen is in het zuidoosten van<br />
deze buurt ruimte gereserveerd voor een<br />
basisschool met 20 groepen in combinatie<br />
met voor- en naschoolse opvangvoorzieningen.<br />
Verkeer en parkeren<br />
Ny Fetlaer takt via de W. Witsenstraat en de<br />
doorgetrokken Van Goghstraat direct aan<br />
op de rotonde bij de Leonard Springerlaan.<br />
De woonstraten in de buurt zijn ontsloten<br />
vanaf de Van Goghstraat.<br />
De woonstraten wijzen als vingers naar de<br />
Oerdijk en het achterliggende landschap.<br />
Hierdoor is de benadering van het merendeel<br />
van de woningen dus richting het<br />
landschap. Op deze wijze wordt de ligging<br />
van de buurt aan de rand van de stad geaccentueerd.<br />
Om doodlopende woonstraten te voorkomen<br />
worden op een tweetal plekken -dwars<br />
op de woonstraten- berijdbare voetpaden<br />
vanuit Fetlaer doorgezet: de meanderende<br />
23
24<br />
principe parkeerhof
meanderende berijdbare voetpad<br />
berijdbare voetpad langs de Oerdijk<br />
ventweg Leonard Springerlaan<br />
toegang tot achterstraat bouwblok Leonard Springerlaan<br />
Breitnerweg en het pad langs de Oerdijk.<br />
Deze berijdbare voetpaden wijken qua<br />
afmeting en vormgeving af van de woonstraten.<br />
Auto’s worden op deze paden gedoogd.<br />
De woningen in het bouwblok langs de<br />
Leonard Springerlaan worden ontsloten<br />
via een achterstraat die eveneens in verbinding<br />
staat met de doorgetrokken Van<br />
Goghstraat.<br />
In Ny Fetlaer wordt in de openbare ruimte<br />
geparkeerd in woonstraten en in kleine<br />
parkeerkoffers tussen de woningen. In het<br />
bouwblok langs de Leonard Springerlaan<br />
wordt ook geparkeerd in de achterstraat.<br />
Geparkeerde auto’s worden vanuit de<br />
woningen aan het zicht onttrokken door<br />
middel van hagen met een breedte van 80<br />
centimeter.<br />
Daarnaast wordt er ook geparkeerd op de<br />
eigen kavel zoals bij de vrijstaande woningen<br />
en twee-onder-eenkappers. De garages<br />
worden doorgaans vijf meter ten opzichte<br />
van de voorgevel teruggerooid zodat bij<br />
iedere woning één opstelplek kan worden<br />
gemaakt. Bij de woningen in het bouwblok<br />
langs de Leonard Springerlaan en het<br />
woongebouw in de as van de W. Witsenstraat<br />
worden onder carports op de eigen<br />
kavel eveneens parkeerplaatsen gemaakt.<br />
De woningen in Ny Fetlaer zijn in geval van<br />
calamiteiten vanaf meerdere richtingen bereikbaar.<br />
In dergelijke gevallen kan bij het<br />
bouwblok langs de Leonard Springerlaan<br />
de voetgangersonderdoorgang tussen de<br />
achterstraat en de ventweg als calamiteitenroute<br />
worden gebruikt.<br />
25
26<br />
amberboom, Liquidambar styraciflua<br />
Robinia, Robinia pseudoacacia ‘Frisia’<br />
smalbladige es, Fraxinus angustiflua ‘Festival’<br />
bruine beuk, Fagus sylvatica ‘Purpurea’<br />
esdoorn, Acer pseudoplatanus
erk, Betula utalis subsp. jacqemontii<br />
combinatie van beukenhaag en haagbeuk (Carpibus betulus)<br />
bruine beuk, Fagus sylvatica ‘Purpurea’<br />
Groen en spelen<br />
In Ny Fetlaer wordt gewoond aan straten<br />
omzoomd met beukenhagen en haagbeuken.<br />
Langs de doorgetrokken Van Goghlaan<br />
wordt op de erfscheiding een rode beukenhaag<br />
aangeplant. Verder krijgt iedere<br />
woonstraat haar eigen, herkenbare laanbeplanting,<br />
zoals bijvoorbeeld een amberboom,<br />
een smalbladige es en een Turkse<br />
hazelaar. In de achterstraat langs de Leonard<br />
Springerlaan worden tussen de parkeervakken<br />
korte rijen met witte Himalaya<br />
berken voorgesteld.<br />
De groene uitstraling van de buurt wordt<br />
versterkt door het plantsoen langs de<br />
doorgetrokken Van Goghstraat en de brede<br />
grasbermen ter weerszijden van het meanderende,<br />
berijdbare voetpad. In het plantsoen<br />
zijn diverse boomgroepen met combinaties<br />
van bruine beuken en esdoorns<br />
gewenst, zodat er in het plantsoen verschillende<br />
plekken ontstaan. Ook de entree van<br />
de buurt, het boegbeeld van Fetlaer/Ny<br />
Fetlaer draagt tenslotte bij aan de gewenste<br />
groene uitstraling.<br />
Het plantsoen heeft een zodanige afmeting<br />
dat het gebruikt kan worden als informeel<br />
trapveld. In het plantsoen is in het plan<br />
ruimte gereserveerd voor een speelplek<br />
voor de allerkleinsten en een onverhard<br />
schoolplein. Dit onverharde schoolplein<br />
kan na schooltijden ook gebruikt worden<br />
door buurtbewonertjes.<br />
In de brede grasbermen ter weerszijden<br />
van het meanderende, berijdbare voetpad<br />
zijn ook twee kleine speelplekken voor de<br />
allerkleinsten gesitueerd.<br />
Tot slot kan er op de trottoirs in de woonstraten<br />
zelf ook gespeeld worden. Kinderen<br />
kunnen hier voor de voordeur skelteren,<br />
krijten of knikkeren.<br />
27
28<br />
diverse voorbeelden van houten speelelementen geplaatst op ondergronden van natuurlijk materiaal
voorbeelden van basismaterialen en inrichtingselementen<br />
29
30<br />
bouwmassa’s van twee bouwlagen met een platte kap<br />
toepassing van schaalverkleinende elementen<br />
verrassende ruimtewerking in school met lessenaarskap<br />
toepassing van schaalverkleinende elementen<br />
bouwmassa’s van twee bouwlagen met een lessenaarskap<br />
voorbeeld inspirerend speelplein
Bebouwing<br />
De woningdichtheid van Ny Fetlaer neemt<br />
in de richting van het landschap af. Hierdoor<br />
wordt de geleidelijke overgang naar<br />
het landschap vanuit de woonstraten voelbaar<br />
gemaakt. De bebouwing staat in de<br />
woonstraten in één rooilijn. Doordat de<br />
bebouwing in de woonstraten meebeweegt<br />
met het meanderende, berijdbare voetpad<br />
ontstaan logische verbijzonderingen in de<br />
woonstraten.<br />
Ongecoördineerde variatie in de architectuur<br />
leidt niet tot een verrijking van de<br />
buurt maar juist tot vergrijzing. Dat geldt<br />
niet alleen in ruimtelijk maar ook in markttechnisch<br />
opzicht. Ny Fetlaer kenmerkt<br />
zich door een collectieve uitstraling van de<br />
bebouwing, waar een tweetal gebouwen<br />
zich nadrukkelijk van onderscheiden: het<br />
woongebouw bij de buurtentree en de basisschool.<br />
Deze worden de boegbeelden<br />
van de buurt.<br />
De standaard bouwhoogte in Ny Fetlaer<br />
bedraagt twee bouwlagen met een platte<br />
kap of met een flauwe lessenaarskap met<br />
dakoverstekken. Langs de Leonard Springerlaan<br />
wordt van deze bouwhoogte afgeweken.<br />
De bouwhoogte bedraagt drie<br />
bouwlagen met een lessenaarskap. Ook de<br />
eerder genoemde boegbeelden krijgen een<br />
afwijkende bouwhoogte. Het woongebouw<br />
en de basisschool zijn respectievelijk drie<br />
bouwlagen met een terugliggende vierde<br />
bouwlaag en twee bouwlagen met een lessenaarskap.<br />
In Ny Fetlaer komen op diverse plekken rijwoningen<br />
voor. Voor deze woningen geldt<br />
in het bijzonder dat omwille van de differentiatie<br />
en schaalverkleining toevoegingen<br />
zoals verspringende gevels, erkerkozijnen,<br />
luifels en dergelijke ruimtelijk noodzakelijk<br />
zijn.<br />
Zongeoriënteerd bouwen<br />
Omdat de verkaveling in het Ny Fetlaer merendeels<br />
niet zongericht is, worden de lessenaarskappen<br />
zo gedraaid dat toch optimaal<br />
van de zon kan worden geprofiteerd.<br />
Hierdoor wordt het dakvlak geschikt voor<br />
het plaatsen van zonnecellen, collectoren<br />
warm tapwater en verwarming (zogenaamde<br />
actieve zonne-energie).<br />
In verband met de ruimtelijk gewenste<br />
wandvorming aan de ventweg langs de Leonard<br />
Springerlaan is de oriëntatie van het<br />
dakvlak op de zon bij deze woningen niet<br />
mogelijk.<br />
Basisschool<br />
In het stedenbouwkundig plan is ruimte gereserveerd<br />
voor een basisschool langs de<br />
Leonard Springerlaan, tegen de bestaande<br />
houtwal. De basisschool bestaat uit 20<br />
groepen met enkele aanvullende ruimten<br />
voor de voor- en naschoolse opvang.<br />
Voor deze locatie is om een viertal redenen<br />
gekozen. Ten eerste is op deze locatie<br />
ruimtelijk een tegenhanger van het<br />
hoogteaccent bij het begin van de Leonard<br />
Springerlaan wenselijk. Ten tweede is deze<br />
locatie goed bereikbaar voor fietsers en<br />
voetgangers vanuit Spikvoorde en Fetlaer/<br />
Ny Fetlaer. De bereikbaarheid per auto is<br />
eveneens gunstig met als bijkomend voordeel<br />
dat autoverkeer naar de basisschool<br />
gebruik maakt van de ventweg en dus niet<br />
de wijk in hoeft. Ten derde ligt de locatie<br />
op een steenworp afstand van het Andriessenplein<br />
zodat scholieren gebruik kunnen<br />
blijven maken van het gymlokaal aldaar.<br />
Last but not least biedt de ligging aan de<br />
houtwal kansen om prettige buitenruimten<br />
voor spel en educatie, met bijvoorbeeld<br />
buitenklasjes, te maken.<br />
Door de specifieke cirkelvormige opzet<br />
krult de gekromde gevelwand langs de Leonard<br />
Springerlaan ter plaatse van de hout-<br />
31
32<br />
erfscheidingen in straten<br />
erfscheidingen achterstraat<br />
bijzondere koppen<br />
bijzondere koppen<br />
achterstraat met carports met kappen<br />
erfscheidingen in straten
wal naar binnen. Hierdoor wordt in één gebaar<br />
de gevelwand langs de Leonard Springerlaan<br />
en het plantsoen ten zuiden van de<br />
doorgetrokken Van Goghlaan beëindigd.<br />
Aan de binnenkant ligt een verhard plein<br />
dat met de auto -via een onderdoorgang-<br />
bereikbaar is vanaf de ventweg. Op dit<br />
verharde plein zijn de kiss and ride plekken<br />
voor de school gesitueerd. Vanaf de<br />
buurtzijde is de basisschool voor fietsers<br />
en voetgangers bereikbaar. Hier bevinden<br />
zich in de kop van het gebouw de entree<br />
en de fietsenstalling met een capaciteit van<br />
circa 350 fietsen. Voor het personeel worden<br />
geen parkeerplaatsen aangelegd. Het<br />
beleid is erop gericht dat zij zoveel als mogelijk<br />
met de fiets komen of dat zij gebruik<br />
maken van de aanwezige parkeerplaatsen<br />
in de buurt welke tijdens schooltijden niet<br />
gebruikt worden.<br />
Het verharde plein voor kiss and ride<br />
wordt tijdens de pauzes gebruikt als verhard<br />
schoolplein. Tussen de basisschool<br />
en de houtwal ligt een tweede, onverhard,<br />
schoolplein. Dit onverharde schoolplein<br />
kan buiten schooltijden ook gebruikt worden<br />
door de buurtbewonertjes.<br />
Erfscheidingen<br />
In alle voor- en zijtuinen die grenzen aan de<br />
openbare ruimte wordt door de gemeente<br />
<strong>Deventer</strong> een haag ingeplant. Het beheer<br />
van deze hagen is voor rekening van de<br />
toekomstige bewoners. Aan de voorzijde<br />
van de woningen hebben de hagen een<br />
hoogte en breedte van 80 centimeter. Achter<br />
het verlengde van de voorgevel zijn in<br />
verband met de privacy in de achtertuin<br />
hagen met een hoogte tot 160 centimeter<br />
toegestaan (ook deze hagen zijn 80 centimeter<br />
breed). Deze hagen worden ter plaatse<br />
van de achterpaden de hoek omgezet<br />
zodat vanaf de straat erfscheidingen langs<br />
het achterpad niet zichtbaar zijn.<br />
De erfscheidingen langs de zij- en achtertuinen<br />
van de woningen in het bouwblok<br />
aan de Leonard Springerlaan worden in de<br />
architectuur meegenomen en geïntegreerd<br />
met de in de achtertuin aanwezige berging<br />
en/of carport. Deze gebouwde erfscheidingen<br />
hebben hier een toegestane hoogte<br />
van maximaal 180 centimeter.<br />
Bijzondere koppen<br />
De koppen van de bebouwing vragen bijzondere<br />
aandacht. Blinde kopgevels die<br />
grenzen aan de openbare ruimte zijn in de<br />
buurt niet toegestaan. De koppen van de<br />
bebouwing langs de Oerdijk vereisen de<br />
meeste aandacht. Hier grenst de bebouwing<br />
aan het landschap. Grote ramen, een<br />
erkerkozijn of een balkon op de verdieping<br />
zijn hier gewenst.<br />
De kopgevels grenzend aan de parkeerkoffers<br />
zijn ook aantrekkelijk en open vormgegeven,<br />
bijvoorbeeld door een compositie<br />
waarbij de erfscheiding, de gevel en een<br />
raam met elkaar worden vervlochten. In de<br />
kopgevels grenzend aan de woonstraten<br />
wordt de voordeur van de hoekwoningen<br />
gesitueerd.<br />
33
34<br />
profiel A
profiel B A<br />
PROFIELEN NY FETLAER<br />
C<br />
B<br />
D<br />
F<br />
G<br />
E<br />
35
36<br />
profiel C
profiel D<br />
37
38<br />
profiel E
40<br />
profiel F
profiel G<br />
41
42<br />
uitsnede proefverkaveling Spijkvoorderhout
5 DEELGEBIED SPIJKVOORDERHOUT<br />
In de Spijkvoorderhout wordt een villabuurt<br />
gerealiseerd waarbij toekomstige bewoners<br />
of bewonersgroepen hun droomhuis kunnen<br />
realiseren. De zeer groene uitstraling<br />
van de buurt geeft de woonomgeving allure,<br />
maar vormt ook een mooie en rustige<br />
‘achtergrond’ voor de gevarieerde architectuur.<br />
Programma<br />
In dit deelgebied is, afhankelijk van de uiteindelijke<br />
grootte van de kavels die worden<br />
uitgegeven, ruimte voor circa 95-111 villa’s.<br />
Daarnaast is aan de zuidrand van de buurt,<br />
langs de Leonard Springerlaan, ruimte gereserveerd<br />
voor een woonzorgcomplex met<br />
24 wooneenheden.<br />
Verkeer en parkeren<br />
De Spijkvoorderhout wordt ontsloten vanaf<br />
de doorgetrokken Van Goghstraat die tussen<br />
de houtwallen doorslingert. In de villabuurt<br />
wordt gewoond aan lanen. Deze lanen<br />
lopen overwegend van oost naar west<br />
door de buurt, zodat de villa’s zich oriënteren<br />
op de meest in het oog springende bestaande<br />
groenelementen zoals de houtwal,<br />
het eikenbosje en het ‘Landje van niets’.<br />
Middels een laan rondom de buurt worden<br />
bovengenoemde lanen met elkaar verbonden.<br />
Tussen de laan rondom de buurt en de<br />
Oerdijk liggen nog enkele kortere laantjes<br />
die als vingers naar het achterliggende<br />
landschap wijzen.<br />
Het woonzorgcomplex aan de Leonard<br />
Springerlaan wordt tenslotte via de ventweg<br />
vanaf de rotonde ontsloten.<br />
Het parkeren wordt opgelost op de eigen<br />
kavel (per kavel worden minimaal twee parkeerplaatsen<br />
gerealiseerd). Het parkeren<br />
voor bezoekers vindt plaats op de opritten<br />
van de verschillende woningen of informeel<br />
in de brede grasbermen langs de lanen. Het<br />
parkeren voor het personeel en bezoek van<br />
43
plangebied ter plaatse van entree Spijkvoorderhout
46<br />
principe laan/straatje bij oerdijk<br />
grote betonnen tegels met belijning<br />
granieten keitjes
principe pad langs oerdijk<br />
asfalt met ingestrooide toplaag<br />
het woonzorgcomplex wordt opgelost op<br />
de eigen kavel uit het zicht van de Leonard<br />
Springerlaan.<br />
De langzaam-verkeersstructuur vanuit Ny<br />
Fetlaer wordt voortgezet in de Spijkvoorderhout<br />
en verbonden met de Nieuwe Dijk<br />
en Spikvoorde. Vanwege de verwachte lage<br />
verkeersintensiteiten in de lanen wordt er<br />
gewoon op de rijbaan gefietst. Het gedeelte<br />
van de langzaam-verkeerroute tussen de<br />
buurt en de Nieuwe Dijk doet tevens dienst<br />
als calamiteitenroute, als nooddiensten<br />
bijvoorbeeld vanaf de W. Witsenstraat de<br />
buurt niet kunnen bereiken.<br />
Gelet op de ligging en de bovenwijkse betekenis<br />
van de basisschool is er door het<br />
‘Landje van niets’ een tweede langzaamverkeersroute<br />
gewenst met Spikvoorde.<br />
Deze route is gesitueerd in het verlengde<br />
van de Van Goghstraat en de J.G. Bastiaansstraat.<br />
Eikenbosje<br />
In het oosten van het deelgebied Spijkvoorderhout<br />
ligt een eikenbosje. De ecologische<br />
waarden van het bosje zijn in het voortraject<br />
onderzocht. Uit dit onderzoek is naar<br />
voren gekomen dat het noordwestelijke<br />
deel van het bos vrij oud is. In dit gedeelte<br />
van het bos komen bosindicatoren voor,<br />
zoals salomonzegel, lelietje der dalen, zoetkers<br />
en zwartbes. Verder is uit het ecologisch<br />
onderzoek gebleken dat er geen roekenkolonie<br />
voorkomt. Wel komen verschillende<br />
vogels zoals de buizerd en de groene<br />
en de bonte specht voor. Ook de ree heeft<br />
verblijfsplaatsen in het eikenbosje.<br />
Op het moment van schrijven is in het<br />
eikenbosje een onderzoek uitgezet naar<br />
de aanwezigheid van vleermuizen. De uitkomsten<br />
van dit onderzoek zijn nog niet<br />
bekend.<br />
Het eikenbosje wordt opgenomen in de<br />
structuur van de Spijkvoorderhout. Om<br />
de ruimtelijke structuur met lanen en de<br />
47
48<br />
Amerikaanse eik, Quercus rubra, blad in herfst<br />
Rhododendron<br />
bloem van de Rhododendron<br />
moeraseik, Quercus palustris<br />
combinatie van beukenhaag en haagbeuk (Carpibus betulus)
verkaveling te realiseren, vindt in het zuidelijke<br />
en oostelijke deel van het eikenbosje<br />
enige kap plaats. Vanuit de ecologie<br />
is aangegeven dat kap van delen van het<br />
bosje niet onmogelijk is, maar dat hiervoor<br />
dan wel compensatie noodzakelijk is. In de<br />
lanen en rondom de spelplek in het noordwesten<br />
van de buurt worden nieuwe eiken<br />
aangeplant waardoor de kap ruimschoots<br />
gecompenseerd zal worden (zie onder het<br />
kopje ‘groen en spelen’).<br />
Groen en spelen<br />
De bestaande groenelementen worden zoveel<br />
als mogelijk gehandhaafd en verweven<br />
met de ruimtelijke structuur van de Spijkvoorderhout.<br />
Naast groen worden ook de<br />
bestaande boerderij (Oerdijk 114a) en een<br />
fraaie Sallandse schuur (staat op het erf<br />
van Oerdijk 114) in het stedenbouwkundig<br />
plan ingepast. Zo dragen bestaande (groen)<br />
elementen optimaal bij aan de groene, landelijke<br />
uitstraling van dit deelgebied.<br />
De lanen in de buurt worden begeleid door<br />
brede grasbermen. In deze bermen worden<br />
monumentale moeras- en Amerikaanse<br />
eiken in een los beplantingspatroon ingeplant.<br />
Tezamen met de bestaande groenelementen<br />
in de buurt ontstaat hierdoor<br />
een buurt met een zeer groen karakter.<br />
De Spijkvoorderhout kent drie bijzondere<br />
plekken voor ‘sport’ en ‘spel’. Het ‘Landje<br />
van niets’ komt door de nieuwe fiets- en<br />
wandelroute met Spikvoorde op een<br />
kruising van twee belangrijke langzaamverkeersroutes<br />
te liggen. De ontwikkelingspotentie<br />
voor bijvoorbeeld een recreatieve<br />
functie met bovenwijkse betekenis neemt<br />
hierdoor toe. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht<br />
worden aan een kinderboerderij met<br />
eventueel wat speeltoestellen of een avontuurlijke<br />
speelplaats.<br />
In het eikenbosje wordt vanwege de ecologische<br />
waarden geen formele speelplek<br />
gerealiseerd. Er wordt, op ruime afstand<br />
van de meest kwetsbare delen van het bosje,<br />
een pad met houtsnippers aangelegd.<br />
Het bosje kan worden gebruikt voor bijvoorbeeld<br />
natuureducatie, het spelen van<br />
verstoppertje, het bouwen van hutten of<br />
gewoon het maken van een ommetje door<br />
de buurt.<br />
In het noordwesten van de buurt ligt tegen<br />
een kleine houtwal een nieuwe plek voor<br />
sport en spel. Deze plek leent zich qua<br />
afmetingen voor bijvoorbeeld een aantal<br />
openbare tennisvelden, een trapveld en<br />
eventueel een speeltuin. De randen van<br />
deze plek worden ingeplant als bosplantsoen<br />
zodat de noodzakelijke omheining<br />
van de sportvoorziening aan het zicht<br />
wordt onttrokken.<br />
Verkaveling<br />
Per bouwveld wordt een mix van kavels<br />
van diverse grootte uitgegeven. Hierdoor<br />
ontstaat het gewenste beeld waarbij villa’s<br />
van diverse prijsklassen gebroederlijk naast<br />
elkaar voorkomen. De kavels zijn tussen de<br />
350-1.100 vierkante meter. Hiermee bedient<br />
deze buurt een ander marktsegment dan<br />
bijvoorbeeld plan Eikendal.<br />
voorbeeld kinderboerderij met landelijke uitstraling<br />
49
50<br />
verkaveling met vooraf bepaalde kroonjuwelen<br />
bestaande boerderijk in het NO van het plangebied bestaande Sallandse schuur langs de Oerdijk
voorbeeld kroonjuweel<br />
voorbeeld bebouwingsbeeld kavels van gemiddelde grootte<br />
voorbeeld bebouwingsbeeld kleine kavels<br />
De grootste kavels, ongeveer 10 procent<br />
van het totaal aantal kavels dat wordt uitgegeven<br />
in de buurt, zijn de kroonjuwelen<br />
van de Spijkvoorderhout. Door deze grote<br />
kavels te situeren op vooraf bepaalde<br />
markante plekken in de buurt, zoals bijvoorbeeld<br />
bij de buurtentree, profiteert<br />
de buurt als geheel van de uitstraling van<br />
deze kroonjuwelen. Deze grote kavels kunnen<br />
worden uitgegeven aan één particulier,<br />
maar lenen zich ook voor vormen van<br />
collectief particulier opdrachtgeverschap<br />
waarbij bijvoorbeeld twee bevriende families<br />
samen een riante villa door een architect<br />
laten bouwen.<br />
Zoals eerder aangegeven is het mixen van<br />
kavels van verschillende grootte op het<br />
niveau van een bouwveld noodzakelijk.<br />
Omwille van een zo groen mogelijk beeld is<br />
het tevens van belang om het aantal kleine<br />
kavels met een grootte tussen de 350-450<br />
vierkante meter te beperken tot maximaal<br />
40 procent van het totaal aantal kavels dat<br />
wordt uitgegeven in de buurt. Op deze kleine<br />
kavels zullen de villa’s namelijk dichter<br />
op de zijdelingse perceelsgrens komen te<br />
staan waardoor er wandvorming langs de<br />
lanen op kan treden. Deze wandvorming<br />
is ruimtelijk ongewenst omdat daarmee<br />
het beoogde groene karakter van de buurt<br />
wordt aangetast. De resterende kavels,<br />
minimaal 50 procent van het totaal aantal<br />
kavels dat wordt uitgegeven in de buurt,<br />
hebben een grootte van 450-750 vierkante<br />
meter.<br />
Bebouwing<br />
De villa’s zijn van grote klasse. Traditioneel,<br />
modern, toekomstige bewoners kunnen<br />
in sterke mate een eigen invulling geven<br />
aan de bebouwing. Het afstemmen van het<br />
materiaal- en kleurgebruik zorgt voor een<br />
zekere eenheid in verscheidenheid. Randvoorwaardelijk<br />
is dat het volume van de<br />
woning zorgvuldig wordt afgestemd op de<br />
51
52<br />
erfscheiding met laag muurtje<br />
hoekwoning met twee gezichten<br />
erfscheiding met haag
kavelgrootte: in deze buurt is geen plek<br />
voor woningen die van hun kavel ‘vallen’.<br />
De villa’s worden niet in een rooilijn geplaatst,<br />
maar in een variabele rooilijnzone<br />
(5,5-8,5 meter gemeten uit de perceelsgrens)<br />
zodat er een afwisselend en groen<br />
straatbeeld ontstaat van villa’s met voortuinen<br />
met een wisselende diepte.<br />
Forse kappen bepalen in de Spijkvoorderhout<br />
in sterke mate het beeld. De villa’s bestaan<br />
uit één bouwlaag met een steile kap.<br />
De kapvorm en de kaprichting zijn vrij,<br />
maar omwille van het afwisselende straatbeeld<br />
in principe altijd anders dan bij de<br />
buren. Architectonische toevoegingen in de<br />
zin van erkers, bloembakken, dakkapellen,<br />
schoorstenen en verbijzonderde entreepartijen<br />
zijn gewenst voor de differentiatie en<br />
voor de gewenste schaalverkleining.<br />
De villa’s op de hoeken van een bouwveld<br />
hebben twee herkenbare gezichten. Bijvoorbeeld<br />
door middel van een schakeling<br />
van gebouwdelen, die qua bouwmassa en<br />
vormgeving reageren op de aangrenzende<br />
openbare ruimte. Tot slot is het beeld van<br />
de aan de woning gebouwde garage met<br />
een plat dak in deze villabuurt onwenselijk.<br />
Garages staan in principe gewoon los in de<br />
tuin en worden afgedekt met een zadeldak.<br />
Erfscheidingen<br />
De bebouwing gaat verscholen achter<br />
groene erfscheidingen. De invulling van<br />
de erfscheidingen is gevarieerd maar altijd<br />
groen, en net als de villa’s zelf, van grote<br />
klasse. Er kan bijvoorbeeld gekozen worden<br />
voor een eenvoudige beukenhaag met<br />
een hoogte en breedte van 80 centimeter<br />
of juist een aantal groepen rhododendrons<br />
waar tussendoor de achterliggende villa<br />
te zien is. Ook is het mogelijk het gras uit<br />
de bermen door te zetten tot aan de gevel.<br />
Op de scheiding tussen privé en openbaar<br />
wordt in dergelijke gevallen een laag muur-<br />
tje (maximaal 20 centimeter), passend bij<br />
de architectuur van de villa, voorgesteld.<br />
In overleg met toekomstige bewoners legt<br />
de gemeente <strong>Deventer</strong> deze erfscheidingen<br />
aan (het beheer is voor rekening van de<br />
toekomstige bewoners).<br />
Zijdelingse en achterperceelsgrenzen hebben<br />
eveneens een groen karakter. Deze erfscheidingen<br />
worden aangelegd en beheerd<br />
door de toekomstige bewoners.<br />
toepassing losstaande garages met een kap<br />
een bouwlaag met een forse kap<br />
53
woonsfeer
56<br />
profiel H
PROFIELEN SPIJKVOORDERHOUT<br />
I<br />
E<br />
J<br />
H<br />
profiel I<br />
K<br />
57
58<br />
profiel J
profiel K<br />
59
IA<br />
IB<br />
IIIA<br />
II<br />
IIIB<br />
IVA<br />
IVB<br />
deelgebied aantal woningen benodigd parkeren<br />
parkeercapaciteit plan saldo<br />
goedkoop middelduur duur norm goedkoop 1,6 norm middelduur 1,8 norm duur 2,0 eigen kavel openbare ruimte<br />
IA 0 0 11 0 0 22 11 11 0<br />
IB 14 13 0 22 23 0 3 43 1<br />
II 32 0 0 51 0 0 21 30 0<br />
IIIA 0 0 10 0 0 20 10 11 1<br />
IIIB 14 6 5 22 11 10 5 39 1<br />
IVA 0 0 11 0 0 22 11 11 0<br />
IVB 30 2 7 48 4 14 7 59 0<br />
VA 0 0 10 0 0 20 10 11 1<br />
VB 13 32 0 21 58 0 8 71 0<br />
VI 48 0 0 77 0 0 40 37 0<br />
VII basisschool met 20 groepen en BSO 33 kiss and ride (icm 24 pp personee)<br />
37 6+14(*) 0 (*) dubbelgebruik pp wonen tbv personeel<br />
VIII 0 0 95-111 0 0 190-222 190-222 48-95(**) 48-95 (**) informeel parkeren openbare ruimte<br />
IX 24 zorgwoningen 14 parkeerplaatsen (incl personeel)<br />
14 0 0<br />
VA<br />
VB<br />
VI VII<br />
VIII<br />
IX<br />
BIJLAGE<br />
opmerkingen<br />
61
PROEFVERKAVELING
HKB<br />
stedenbouwkundigen