Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Bijlage 3<br />
Toelichting op annotaties<br />
In de bijlagen 4, 5 en 6 is het werk opgenomen van Lucretia Christina van Bochoven,<br />
Petronella van Irhoven en Maria van Irhoven. Bij het annoteren van dit werk heb ik het<br />
handboek Naar de letter (1995) van Marita Mathijsen gevolgd.<br />
Mathijsen meent dat toelichting bij historische teksten slechts dan noodzakelijk is, waar<br />
het gaat om lacunes in de kennis die bij contemporaine lezers bekend verondersteld<br />
werd. Bepaalde teksten kunnen bij verschijnen als ingewikkeld ervaren zijn, dit wordt<br />
‘primaire duisterheid’ genoemd. Andere teksten kunnen door de historische afstand<br />
minder begrijpelijk zijn geworden, er is dan sprake van ‘secundaire duisterheid’. Als er<br />
sprake is van dit laatste, is er behoefte aan een toelichting. Uitgangspunt van de<br />
annotatie is dus ‘dat de tegenwoordige lezer er recht op heeft door de commentator in de<br />
positie van de toenmalige lezer gebracht te worden: het streven van de editeur is erop<br />
gericht de con<strong>text</strong>, of de horizon van de lezer van toen te herstellen. Daar waar de<br />
hedendaagse lezer bepaalde teksten en passages niet zou begrijpen door het ontberen<br />
van kennis die vroeger bij het lezen bekend verondersteld werd, moet de editeur<br />
ingrijpen.’ (Mathijsen 1995: 341).<br />
Een hierop volgende vraag is waar er sprake is van secundaire duisterheid. ‘De<br />
commentator kan op een gegeven moment niets anders doen dan op zijn eigen oordeel<br />
afgaan en knopen doorhakken’ (Mathijsen 1995: 346). Dat heb ik gedaan, in het besef<br />
dat ik mogelijk in sommige gevallen te veel en in andere gevallen te weinig verklarende<br />
aantekeningen heb gemaakt.<br />
Hoewel het vermelden van bronnen de controleerbaarheid bevordert, heb ik omwille van<br />
de leesbaarheid mijn bronnen niet vermeld bij de annotaties. Bij een woordverklaring<br />
gebruikte ik het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT). Voor de overige<br />
toelichtingen heb ik gebruik gemaakt van diverse bronnen, deze zijn opgenomen in de<br />
bibliografie.<br />
54