Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
een soms moeilijke weg. De schrijfsters beschouwden zichzelf dan ook niet als<br />
kunstenaars. ‘Ze maakten hun liederen, hun levensbeschrijvingen, hun gedichten omdat<br />
er vanuit een bepaalde kring vraag naar was of omdat ze er wel eens behoefte aan<br />
hadden iets voor zichzelf op te schrijven’ (Schenkeveld-van der Dussen 1997: 7).<br />
7.2 Het literaire leven<br />
De thematiek in het werk van vrouwen hing vaak samen met het huiselijk leven: het<br />
schrijven in een eigen werkkamer, het huishouden, het gezinsleven (Schenkeveld-van<br />
der Dussen 1997: 9-12). Veel gedichten droegen een uitgesproken religieus karakter.<br />
Christelijke deugden als nederigheid, gehoorzaamheid en naastenliefde werden als<br />
typisch vrouwelijk beschouwd.<br />
In de loop van de zeventiende eeuw waren vrouwen steeds vaker over politieke<br />
aangelegenheden gaan schrijven. Het ging dan vaak om gelegenheidspoëzie met een<br />
traditionele inslag. Meestal werd het belang van eendracht en vaderlandsliefde<br />
benadrukt, er werd niet zozeer een felle politieke overtuiging uitgedragen. In de loop van<br />
de achttiende eeuw neemt het Oranjehuis een steeds belangrijkere plaats in de bundels<br />
van vrouwen in (Van Gemert 1994: 71).<br />
Wat stijl betreft lijkt er niet zo veel specifiek vrouwelijks aan de gedichten te vinden. De<br />
schrijfsters laten, evenals hun mannelijke mededichters, ‘zien dat ze de verstechniek<br />
goed beheersen, ze maken bekwaam gebruik van de klassieke stijlmiddelen en bouwen<br />
hun teksten volgens de regels van de retorica op. Ook voegen ze soms, zoals dat in de<br />
zeventiende en achttiende eeuw gebruikelijk was, een snufje mythologie toe aan hun<br />
teksten, al komen de meesten niet veel verder dan de obligate vermelding dat de<br />
dichtergod Apollo op de muzenberg Helicon zetelt. Zo bekeken doen ze eenvoudigweg<br />
mee aan de officiële literatuur en demonstreren ze dat ze daar net zo goed als iedereen<br />
een plaats verdienen.’ (Schenkeveld-van der Dussen 1997: 3). Het werk van vrouwen<br />
kende echter meestal een ‘amateurstatus’ en werd door mannen niet als concurrerend<br />
beschouwd. De serieuze kritiek bleef nagenoeg altijd uit.<br />
In de literaire instituties namen vrouwen een bescheiden plaats in. Wanneer vrouwen lid<br />
waren van een dichtgenootschap, wat overigens zelden voorkwam, ging het meestal om<br />
een honorair lidmaatschap op afstand: de schrijfsters voldeden slechts aan hun financiële<br />
verplichtingen. In het geval van sommige schrijfsters die gevraagd werden lid te worden,<br />
ging het een genootschap duidelijk meer om hun aanzien dan om hun prestaties.<br />
34