SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Steenachtig materiaal<br />
Het vrijkomende steenachtig materiaal komt voornamelijk vrij in het bouw- en<br />
sloopafval. Ruim 90% van de circa 26 miljoen ton bouw- en sloopafval dat jaarlijks<br />
vrijkomt, bestaat uit steenachtig materiaal, zoals betonpuin, metselwerkpuin, asfalt en<br />
gemengd puin. Dit puin wordt gebroken tot granulaat en vrijwel volledig hergebruikt<br />
in de wegenbouw en fundering- en ophoogmarkt (Senternovem, 2009c)<br />
In het bouw- en sloopafval gaat het in totaal om een hoeveelheid gescheiden<br />
ingezameld steenachtig materiaal van 19,5 Mton en een hoeveelheid gesorteerd puin<br />
en zeefzand van 1,3 Mton.<br />
Op de milieustraat wordt schoon puin en schone grond uit het grof huishoudelijk afval<br />
gescheiden ingezameld. Volgens CBS bedroeg in 2008 de hoeveelheid schone puin<br />
444 kt en schone grond 111 kt (CBS, 2009). Daarnaast blijkt uit sorteeranalyses van<br />
de AVU (AVU, 2008) dat er 10,8 kt steenachtig materiaal in het GHA restafval zit.<br />
Uit sorteeranalyses van het huishoudelijk restafval blijkt dat 2,6% van het restafval<br />
bestaat uit steenachtig materiaal. Dit komt neer op een hoeveelheid van 102 kt, welke<br />
met het restafval verbrand wordt in een AVI.<br />
Het zand en puin, dat wordt gebroken tot granulaat, wordt voornamelijk toegepast in<br />
de wegenbouw en fundering- en ophoogmarkt en vervangt grind en zand (recycling<br />
B). Het breken van puin kost 0,7 kWh/ton (Novem en RIVM, 1992b). De productie<br />
van grind, dat met de toepassing van granulaat vermeden wordt, bedraagt 168 MJ/ton<br />
en produceert 11,3 kgCO2/ton (Novem en RIVM, 1992b).<br />
Naast het inzetten van granulaat in de wegenbouw en fundering- en ophoogmarkt kan<br />
betongranulaat ingezet worden in de productie van beton (recycling A). Toepassing<br />
van betongranulaat in beton levert naast de vervanging van grind/zand ook een<br />
reductie in cementconsumptie op van circa 5% (praktijkstudies), waarbij is uitgegaan<br />
van een betonsamenstelling van 300 kg cement per m 3 beton (BRBS, 2010). Inzet van<br />
betongranulaat in de productie van beton zorgt voor een gemiddelde besparing van<br />
224 MJ/ton betongranulaat en 25 kgCO2/ton betongranulaat.<br />
Ook is er onderzoek gedaan naar het doormalen van metselwerkpuin tot een vulstof<br />
voor de baksteenindustrie. Het toepassen van dit gerecyclede materiaal in de<br />
baksteenproductie heeft als voordelen dat het primaire grondstoffen uitspaart en<br />
energie voor het drogen bespaart.<br />
Bij het doormalen van beton komt een fijne fractie vrij waar zoveel mogelijk zand en<br />
grind zijn uitgehaald. Het product kan toegepast worden als vulstof in het<br />
betonmengsel of als vulstof met een hydraterende werking van circa 10% van het<br />
oorspronkelijke cement. Deze twee mogelijke toepassingen van metselwerkpuin en<br />
betonpuin zijn echter niet meegenomen in dit rapport. Dit neemt niet weg dat deze<br />
toepassingen mogelijk een grotere energie- en CO2 emissiebesparing kunnen<br />
opleveren dan de huidige toepassing van het gebroken steenachtig materiaal.<br />
73