SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
producentenverantwoordelijkheid is nogmaals dat door het instrument, zoals het is<br />
toegepast, geen prikkel is uitgegaan tot preventie (VROM 2007). De kosten voor de<br />
afvalinzameling zijn op een zodanige wijze in de productprijs geïnternaliseerd dat er<br />
voor de producenten geen prikkel is tot aanpassingen en dat de kosten voor de<br />
afvalverwerking worden opgebracht door consumenten en gemeenten.<br />
De effectiviteit van het verpakkingenbeleid met behulp van convenanten heeft,<br />
afgezien van het eerste convenant, weinig invloed gehad op het totale volume<br />
verpakkingsafval. Het gebruik van verpakkingsmateriaal is in de periode van de<br />
verschillende convenanten toegenomen. Oorzaak zijn ondermeer de steeds wijzigende<br />
doelstellingen (en verzwakking ervan), onduidelijke verdeling van<br />
verantwoordelijkheden, en het gebrek aan consistente beleidsvoering van de overheid<br />
(Rouw, 2009).<br />
4.1.3 Financieel Instrumentarium: Belasting, verwijderingsbijdragen,<br />
statiegeld<br />
Belasting kan ontmoedigend werken en stimuleren om andere verwerkingsmethoden<br />
te kiezen. Volgens het LAP heeft de in 1995 ingevoerde stortbelasting een belangrijke<br />
sturende werking gehad (LAP, 2009). De effecten en de effectiviteit van een belasting<br />
hangt af van de wijze waarop de lasten worden verdeeld over de actoren (IVM, 2005).<br />
Specifiek voor verpakkingen is het te vroeg om de impact van de<br />
verpakkingsbelasting op het gebruik van verpakkingen, verpakkingsmateriaal,<br />
materiaalsubstitutie, en recycling te evalueren. Naar verwachting zal door de relatief<br />
geringe omvang van de verpakkingsbelasting op de totale kosten van een aangekocht<br />
product, nauwelijks gedragswijziging van de producent of consument optreden. Het is<br />
niet geheel uit te sluiten dat de belasting wel invloed heeft op materiaalkeuze en<br />
verpakkingsontwerp, maar hier voor bestaan op dit moment geen aanwijzingen.<br />
In het kader van een raamovereenkomst van 2007 tussen VROM, de Vereniging<br />
Nederlandse Gemeenten (VNG) en de verpakkingsindustrie wordt jaarlijks een bedrag<br />
van 115 miljoen euro uit de middelen die zijn opgebracht door de<br />
verpakkingenbelasting aangewend door het AfvalFonds ten behoeve van hergebruik<br />
van verpakkingen. Deelnemende gemeenten ontvangen hieruit een bedrag voor de het<br />
in die gemeente ingezamelde verpakkingsafval van huishoudens. Het effect van deze<br />
financieringsbron lijkt vooralsnog zeer beperkt omdat de<br />
producentenverantwoordelijkheid slechts voor een deel wordt genomen, namelijk<br />
voor maximaal 42% en niet voor het totaal van 100% van het verpakkingsafval dat<br />
door producenten en het verpakkend bedrijfsleven op de markt wordt gebracht.<br />
Hierbij moet worden opgemerkt dat voor een deelstroom als PET-flessen door het<br />
financiële instrument statiegeld wel inzamelresultaten van 95% voor hergebruik<br />
worden bereikt (Bureau B&G, 2009). Er is in Nederland vooralsnog niet voor<br />
gekozen om het instrument van statiegeld breder in te zetten.<br />
Daarnaast wordt 11 miljoen (voorheen 15 miljoen) aangewend ter bestrijding van<br />
zwerfafval, veelal ook verpakkingen. De jaarlijkse kosten voor inzameling van<br />
zwerfafval worden geschat op 250 tot 400 miljoen Euro, waarvan circa 150 miljoen<br />
Euro wordt toegeschreven aan verpakkingen. Deze bedragen zijn inclusief kosten<br />
voor straatvegen en het legen van prullenbakken. Zwerfaval inzameling valt nu onder<br />
de zorgplicht van de gemeenten. Het bedrijfsleven betaalt niet mee aan de inzameling<br />
33