SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
SAVING MATERIALS - Igitur - Universiteit Utrecht
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
4. Beleidsinstrumentarium<br />
Uitgangspunt binnen het Nederlandse afvalbeleid is de Ladder van Lansink die is<br />
opgebouwd uit treden die de prioriteit voor afvalverwerking aangeven. Op de eerste<br />
plaats komt preventie - eerst kwantitatief, dan kwalitatief – gevolgd door hergebruik<br />
van product, van materiaal, verbranden met energieopwekking, dan verbranden en tot<br />
slot storten.<br />
Het LAP gebruikt een combinatie van communicatief, financieel en juridisch<br />
beleidsinstrumentarium. Bepalende factoren in de zwaarte van een instrument zijn<br />
onder andere de mate van beperking van de gedragsvrijheid, de juridische binding, de<br />
uitvoeringskosten, de maatschappelijke kosten, de administratieve lasten en de<br />
handhaafbaarheid. Handhaafbaarheid als sluitpost inzetten wanneer een instrument<br />
dat op zichzelf effectief is, niet te handhaven blijkt, heeft een ondermijnend effect.<br />
Momenteel worden de zwaardere beleidsinstrumenten, zoals belastingen en verboden,<br />
ingezet voor storten en verbranden, en niet voor de lagere rangen van hergebruik. Er<br />
wordt onderscheid gemaakt tussen hoog- en laagcalorisch afval met verschillende<br />
verbrandingstarieven, maar er wordt bijvoorbeeld bij de verpakkingenbelasting geen<br />
onderscheid gemaakt tussen product- en materiaalhergebruik. Voor hergebruik en<br />
preventie worden veelal de lichtere instrumenten –subsidies, convenanten- ingezet.<br />
Tabel 9 geeft een schematisch overzicht van de ingezette beleidsinstrumenten in het<br />
Nederlandse afvalbeleid.<br />
Deze beschouwing biedt een overzicht van het huidige beleidsinstrumentarium op het<br />
gebied van afval, en een eerste aanzet voor verbeterde recyclingresultaten voor de<br />
negen prioritaire afvalstromen in het Nederlandse afvalbeheer, die uit de<br />
berekeningen naar voren komen. Hierbij dient bij voorbaat te worden opgemerkt dat<br />
de effectiviteit van elk beleidsinstrument afhankelijk is van een doeltreffende<br />
handhaving 15 . Voor een effectief en efficiënt beleid om afvalstoffen goed te beheren,<br />
zal het noodzakelijk zijn een mix van beleidsinstrumenten in te zetten om barrières in<br />
het afvalbeheer te slechten en de verschillende “stakeholders” op een adequate wijze<br />
te bereiken.<br />
11 In een respondenten-onderzoek in opdracht van de Ministeries VROM en Justitie in 2003 werd de<br />
handhaving als niet adequaat beoordeeld en dat slechts een zeer beperkt deel van de overtredingen<br />
zichtbaar worden gemaakt (Novioconsult, 2003).<br />
31