Het belang van wederkerigheid… solidariteit gaat niet vanzelf!
Het belang van wederkerigheid… solidariteit gaat niet vanzelf!
Het belang van wederkerigheid… solidariteit gaat niet vanzelf!
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Het</strong> <strong>belang</strong><br />
<strong>van</strong> <strong>wederkerigheid…</strong><br />
…<strong>solidariteit</strong> <strong>gaat</strong> <strong>niet</strong> <strong>van</strong>zelf!<br />
Samenvatting<br />
Solidariteit in het Nederlandse zorgstelsel <strong>gaat</strong> uit <strong>van</strong> de gedachte: <strong>van</strong><br />
iedereen, voor iedereen. Op enig moment dragen sommigen de premielasten<br />
zodat anderen een noodzakelijke voorziening kunnen ont<strong>van</strong>gen. Deze netto<br />
betalers weten dat de rollen op een later moment kunnen zijn omgekeerd;<br />
dan zijn zij de ont<strong>van</strong>gers geworden. Een soort uitgestelde ruil dus, die <strong>niet</strong><br />
per se hoeft plaats te vinden, maar die wel zekerheden biedt als dat nodig is.<br />
Door de aanhoudende stijging <strong>van</strong> de zorgkosten en verhoging <strong>van</strong><br />
zorgpremies en het eigen risico in de afgelopen jaren, samen met economisch<br />
zwaar weer, wordt de Nederlandse bevolking onzekerder over het<br />
<strong>solidariteit</strong>sprincipe zoals hierboven omschreven. <strong>Het</strong> vertrouwen dat een<br />
bijdrage <strong>van</strong>daag ook zekerheid biedt voor de toekomst, komt onder druk te<br />
staan. Daar komt bij dat er steeds meer mensen komen met chronische<br />
aandoeningen zoals bijvoorbeeld diabetes - met een toename <strong>van</strong> ongeveer<br />
een half miljoen patiënten in de komende twaalf jaar - en dat er tegelijkertijd<br />
steeds meer bekend wordt over de gedragscomponent <strong>van</strong> (vermijdbare)<br />
ziekten.<br />
<strong>Het</strong> <strong>gaat</strong> bij <strong>solidariteit</strong> in het algemeen om overdrachten tussen burgers<br />
(verzekerden). Solidariteit en bijbehorende overdrachten kennen veel<br />
verschijningsvormen, uiteenlopend <strong>van</strong> kleinschalige informele<br />
arrangementen tot wettelijk geregelde arrangementen voor de hele bevolking.<br />
Voor deze laatste, ingrijpende variant wordt gekozen om te waarborgen dat<br />
alle burgers toegang hebben tot primaire levensbehoeften. Dit heeft<br />
geresulteerd in de Bijstandswet, in sociale verzekeringen en in de collectieve<br />
zorgwetten (AWBZ, Zvw en WMO). Iedereen betaalt daaraan mee via<br />
wettelijke premies en belastingen. Want iedereen heeft kans op verlies <strong>van</strong><br />
inkomen of behoefte aan zorg.<br />
De kansen dat een beroep op collectieve <strong>solidariteit</strong> nodig is, zijn ongelijk<br />
over de mensen verdeeld. Verschillen in opleiding zijn een <strong>belang</strong>rijke<br />
indicator. Wie meer opleiding heeft is weerbaarder. Achter deze verschillen<br />
<strong>gaat</strong> een complex <strong>van</strong> oorzaken schuil. Bijna iedereen accepteert dat bepaalde<br />
groepen hierdoor netto ont<strong>van</strong>ger of netto betaler <strong>van</strong> het systeem zijn.<br />
Deze acceptatie is minder als de indruk bestaat dat individuen of groepen<br />
RVZ <strong>Het</strong> <strong>belang</strong> <strong>van</strong> wederkerigheid 7