Het belang van wederkerigheid… solidariteit gaat niet vanzelf!
Het belang van wederkerigheid… solidariteit gaat niet vanzelf!
Het belang van wederkerigheid… solidariteit gaat niet vanzelf!
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Systematiek premieheffing<br />
draagt bij aan afstand<br />
… net als complexiteit<br />
<strong>van</strong> het systeem:<br />
de risicoselectie …<br />
… en de besluitvorming<br />
over de<br />
inkomens<strong>solidariteit</strong><br />
Meer informatie voor de<br />
burger over de<br />
kostengevolgen <strong>van</strong> zijn<br />
zorggebruik, vooraf en<br />
achteraf…<br />
geanonimiseerd en waarin <strong>van</strong>uit het formele stelsel zo weinig beroep wordt<br />
gedaan op eigen verantwoordelijkheid en sociaal netwerk.<br />
De systematiek <strong>van</strong> de premieheffing versterkt het onpersoonlijke karakter.<br />
Alle risico-elementen zijn uit de premiestelling verwijderd; de burger wordt<br />
via de nominale premie voor de Zvw feitelijk geconfronteerd met een<br />
hoofdelijke omslag. <strong>Het</strong> grootste deel <strong>van</strong> de financiering verloopt via het<br />
bruto netto traject <strong>van</strong> de loonstrook; deels zichtbaar als werkgeverspremie<br />
voor de Zvw, deels onzichtbaar als onderdeel <strong>van</strong> de loonbelasting. Ook de<br />
bezuinigingen op andere overheidstaken, noodzakelijk geworden door de<br />
grote kostenstijgingen in de collectieve zorg, onttrekken zich aan het oog <strong>van</strong><br />
de premiebetaler. Achterstanden in de premiebetaling leiden <strong>niet</strong> tot<br />
beperking <strong>van</strong> de aanspraken op zorg.<br />
Voor de burger is het stelsel ook ongrijpbaar geworden. De samenhang<br />
tussen de onderdelen is schimmig en het is onduidelijk hoe de geldstromen<br />
lopen; dat is met opzet zo geregeld om verzekeraars te weerhouden <strong>van</strong><br />
risicoselectie. De kostenstijging is enorm, zoveel is wel duidelijk. Maar de<br />
oorzaken daar<strong>van</strong> zijn deels onafwendbaar (de vergrijzing) en deels voor<br />
iedereen, ook experts, onduidelijk (de component “overige groei”).<br />
De besluitvorming over de premiestelling in de Zvw draagt bij aan de<br />
onduidelijkheid over de inkomens<strong>solidariteit</strong>. De hoogte <strong>van</strong> de premies<br />
wordt voor een <strong>belang</strong>rijk deel bepaald door de raming <strong>van</strong> de zorgkosten<br />
door het CPB. <strong>Het</strong> CPB kijkt daarbij naar demografische, epidemiologische,<br />
prijs- en budgettaire effecten en berekent daarop de verwachte zorgkosten.<br />
De financiering daar<strong>van</strong> is in de Zvw vastgelegd: 50% wordt via de<br />
procentuele premie opgebracht door werkgevers. De andere 50% komt uit<br />
de nominale premie (die door elke verzekeraar wordt verhoogd met een<br />
opslag voor beheersuitgaven en vorming <strong>van</strong> reserves). Met deze systematiek<br />
is de beslissing over een onderdeel <strong>van</strong> de collectieve lastendruk - de<br />
procentuele Zvw-premie - <strong>niet</strong> expliciet politiek en <strong>niet</strong> transparant.<br />
De resultaten <strong>van</strong> verzekeraars op het gebied <strong>van</strong> zorginkoop en<br />
kostenbeheersing komen op deze manier ook maar beperkt tot uitdrukking<br />
in de nominale premies.<br />
Oplossingsrichtingen<br />
1) Transparantie over kosten, premies en houdbaarheid<br />
De zorgverzekeringen kunnen in de eerste plaats persoonlijker worden<br />
gemaakt. De burger kan in alle rollen meer worden geïnformeerd over de<br />
totale zorguitgaven en zijn persoonlijke aandeel in de financiering daar<strong>van</strong>,<br />
alsmede over de zorgkosten voor hem persoonlijk. Dat laatste kan achteraf<br />
gebeuren, via een periodiek overzicht <strong>van</strong> de verzekeraar, maar ook vooraf,<br />
als de burger het behandel- of zorgplan met de zorgaanbieder bespreekt.<br />
<strong>Het</strong> is in dit verband ook wenselijk om de eigen betaling directer te koppelen<br />
aan het persoonlijke zorggebruik (zie ook punt c. hierna).<br />
RVZ <strong>Het</strong> <strong>belang</strong> <strong>van</strong> wederkerigheid 36