van der hart.pdf - DSpace at Open Universiteit
van der hart.pdf - DSpace at Open Universiteit
van der hart.pdf - DSpace at Open Universiteit
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
juridiaans. Het strijdtoneel rechtstaal 17<br />
vormt de bespreking <strong>van</strong> het boek De slapende rechter door Marc Loth, raadsheer bij de<br />
Hoge Raad. 51 Het aspect waar het mij hier om ga<strong>at</strong> is d<strong>at</strong> Loth de kritiek in het boek<br />
pareert door te wijzen op formele regels <strong>van</strong> het strafrecht, dus door een beroep op<br />
interne autoriteit. Daarmee ga<strong>at</strong> hij voorbij aan het betoog <strong>van</strong> de auteurs d<strong>at</strong> een an<strong>der</strong>e<br />
taakopv<strong>at</strong>ting beter recht oplevert. ‘Zo doen wij d<strong>at</strong> nu eenmaal’ is voor hun en <strong>van</strong>uit<br />
het algemeen belang geen valide argument. Het is immers niet uit te sluiten d<strong>at</strong> de<br />
strafvor<strong>der</strong>ingsnormen voorwerp <strong>van</strong> discussie worden in pla<strong>at</strong>s <strong>van</strong> een bijdrage eraan.<br />
Hoe dan ook valt het niet te verdedigen d<strong>at</strong> argumenten uit het vakgebied voorrang<br />
krijgen wanneer het functioneren <strong>van</strong> d<strong>at</strong> vakgebied aan de orde komt. Het gewicht <strong>van</strong><br />
een argument hoort niet af te hangen <strong>van</strong> de herkomst. Bij vakinterne argumenten is er<br />
eer<strong>der</strong> reden voor terughoudendheid: de slager en zijn eigen vlees, vakblindheid,<br />
tunnelvisie: valkuilen te over.<br />
Ook taal was trouwens on<strong>der</strong>deel <strong>van</strong> deze controverse. Op een triviaal niveau<br />
(wrijving over ‘pejor<strong>at</strong>ief’ woordgebruik) en als aspect <strong>van</strong> een fundamentele kwestie:<br />
is het wel altijd verantwoord d<strong>at</strong> de rechter niet-bewezen passages uit de tenlastelegging<br />
verwij<strong>der</strong>t (het zogenaamde ‘strepen’) zon<strong>der</strong> d<strong>at</strong> w<strong>at</strong> overblijft opnieuw te<br />
interpreteren, waarbij hij de reden waarom het gestreepte onhoudbaar bleek meeweegt?<br />
Loth ergert zich eraan d<strong>at</strong> de critici de term ‘strepen’ buiten zijn jargonbetekenis<br />
trekken. In zijn verontwaardiging verzuimt hij op de eigenlijke kwestie in te gaan, d<strong>at</strong><br />
terwijl elke oplettende bachelorstudent de risico’s <strong>van</strong> ‘strepen’ kan aangeven. Het is<br />
alsof hij zegt: jullie hebben hier geen verstand <strong>van</strong>, vertrouw ons nou maar, wij hebben<br />
er heus goed over nagedacht. Een oprisping <strong>van</strong> Webers traditionele gezag en w<strong>at</strong> mij<br />
betreft ongepast voor een magistra<strong>at</strong> in het Ne<strong>der</strong>land <strong>van</strong> de eenentwintigste eeuw. 52<br />
Wie een vitale functie voor de samenleving verzorgt kan niet zelf uitmaken of zijn<br />
werk voldoet, ook niet als diezelfde samenleving vooraf regels heeft gegeven, die stipt<br />
zijn gevolgd. Er blijven allerlei aspecten over waar regels over zwijgen of die zich niet<br />
in regels l<strong>at</strong>en <strong>van</strong>gen. Toch moet de samenleving ook daar controle en invloed op<br />
kunnen uitoefenen. Rechtstaal is zo’n aspect d<strong>at</strong> zich maar zeer ten dele formeel la<strong>at</strong><br />
51<br />
Loth 2009. N<strong>at</strong>uurlijk bleven de rijen niet volledig gesloten, zie bijvoorbeeld Van <strong>der</strong> Wilt 2007, Van<br />
<strong>der</strong> Wilt 2009 en Vonk 2009.<br />
52<br />
Weber (1922) 1980, p. 130-140. Gommer 2008b gebruikt hiervoor ook de term mythisch gezag, het<br />
gezag <strong>van</strong> de priester of de aristocra<strong>at</strong>.