Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
8.4 Hoe krijgt de actualisering vorm?<br />
Deuss interviewt in Toneel Theatraal Vrenegoor:<br />
Vrenegoor, die dit stuk nooit uitgezocht zou hebben, ontdekte een interessant<br />
verhaal dat zowaar iets met het heden van doen heeft: ‘Het is krankzinnig actueel<br />
en mijn inzet van deze productie is dat er een begrijpelijk verhaal moet worden<br />
verteld, waarin de kijker meegaat.’ 411<br />
8.4.1 Actualisering 1 De oppoetsbeurt: de rollen<br />
Om bovenstaande te bereiken vertelt Vrenegoor in hetzelfde interview:<br />
Om dat te bereiken schrappen we rollen en worden Gijsbrechts vrouw, de kinderen<br />
en ook de engel Rafaël naar voren gehaald. Rafaël komt niet als deus ex machina<br />
aan het eind binnen zetten, maar beziet vanaf het begin de misère van de<br />
Amsterdammers van nabij. De burgers krijgen een belangrijke rol. Zij verdedigen<br />
met z’n allen de belegerde stad tegen het professionele leger van de Haarlemmers.<br />
Daarom zijn de burgers -vrouwen en kinderen incluis- vanaf het begin van de<br />
partij. Zo worden de nogal ingrijpende effecten van een burgeroorlog op het<br />
dagelijkse gezinsleven invoelbaar. 412<br />
Roodnat vond de ingreep van Vrenegoor om de engel Rafaël al vanaf het begin aanwezig te<br />
laten zijn mooi. Zo is het ingrijpen aan het einde niet het werk van een deus ex machina,<br />
maar van een hemels wezen dat zich niet kan beheersen. Maar de speelstijl roept vragen op:<br />
‘Waarom moet Rafaëls overreding een mime-nummer worden en mag hij Gijsbrecht niet tot<br />
overgave en vlucht overreden met het argument dat Amsterdam ook zonder hem 'met grooter<br />
glans uyt asch en stof' zal verrijzen?’ 413<br />
8.4.2 Actualisering 2 De oppoetsbeurt: het decor<br />
Deuss beschrijft in zijn artikel het decor:<br />
Op het voortoneel staan drie rollende steigers, een soort torens die de bebouwing<br />
van de stad symboliseren. Achterin hangen drie grote gescheurde vaandels met het<br />
wapen van Amsterdam tegen de wand. Direct achter de steigers begint een<br />
grafveld met houten kruizen, van groot naar klein. Volgens Vrenegoor kun je<br />
daardoor zien dat er al een hoop mensen het loodje hebben gelegd en bovendien<br />
roept dat het beeld op dat we nu kennen van Joegoslavië: mensen die uit pure nood<br />
gedwongen zijn hun doden in de directe nabijheid te begraven. Het verschil tussen<br />
dood en leven wordt zo figuurlijk en letterlijk steeds kleiner. Omdat er steeds<br />
minder over is van de stad, leeft de bevolking uiteindelijk zo’n beetje tussen de<br />
graven. 414<br />
Buijs zegt hierover:<br />
Het is een spektakel met een cast van bijna dertig mensen die het podium vullen.<br />
Als een groep verdwaalde vluchtelingen klimmen alle spelers uit de orkestbak het<br />
podium op voor een spectaculair openingsbeeld. Beladen met koffers staan ze<br />
verdwaasd voor het brandscherm. Zodra ze horen dat hun stad is bevrijd, volgt een<br />
411<br />
Deuss. B., De Gijsbrecht in 1995: Een kwestie van overleven. Toneel Theatraal. November 1995. p. 14-17<br />
412<br />
ibidem<br />
413<br />
Een Gijsbrecht vol statische drukte en angst voor Vondel. Roodnat. J., NRC 2 januari 1995<br />
414<br />
Deuss. B., De Gijsbrecht in 1995: Een kwestie van overleven. Toneel Theatraal. November 1995. p. 14-17