Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Full text - Igitur - Universiteit Utrecht
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
geleden Amsterdam ontvluchten. 147 Volgens Ruivenkamp keerden de tomatengooiers van<br />
weleer zich fel tegen allerlei tradities en Vondels Amsterdamse held moest zijn onstuitbare<br />
nieuwjaarsverschijning onderbreken. 148 De Rijcke zag dat de traditie ondanks en dankzij de<br />
tomaten van de zestiger jaren een nieuwe gestalte kreeg. Een gestalte die los van de tijd en<br />
dus met modegebonden aankleding wel langer dan vandaag zal leven. 149<br />
In 1975 bewerkte Guus Rekers, prominent lid van Aktiegroep Tomaat, de tekst van<br />
Vondel. Twee recensenten refereren aan Rekers aandeel in Aktie Tomaat. De Vries<br />
constateert alleen dat Rekers, ‘een tomatist’, aan de productie heeft meegewerkt. 150<br />
Spierdijk legde een duidelijk verband tussen Rekers’ aandeel in Aktie Tomaat en zijn rol<br />
als tekstbewerker voor de productie van Het Publiekstheater. Volgens hem moest je van<br />
goeden huize komen om Vondels Gysbreght zo te bewerken, dat het episch treurspel een<br />
drama werd. Helaas, schrijft hij, heeft Rekers ‘Vondels niet zo verschrikkelijk wakkere<br />
Christenheld uitgehold tot een bleke, domme lummel, redeloos, radeloos en reddeloos in wat<br />
zijn geestelijke stiefvader hem als ‘schijnwerkelijkheid heeft opgedrongen’. 151<br />
Na 1975 verschuift het accent. Croiset zegt in een interview met De Volkskrant in 1988<br />
dat de kinderen van 1968 in opstand kwamen 152 , en in een interview met Het Nieuwsblad<br />
van het Noorden vult hij aan dat ze met welgemikte tomaten Gysbreght van het podium<br />
kegelden. 153 Zeilstra constateerde dat Aktie Tomaat inmiddels al zo lang geleden was, dat<br />
alleen ‘de ouderen’ het nog bewust hadden meegemaakt. 154<br />
In 1990-1991 wordt nog één keer naar Aktie Tomaat 155 verwezen en in 1995 rept men niet<br />
meer over Aktie Tomaat. Daarna viel er een stilte tot 2003; toen wist men het weer: ‘Aktie<br />
Tomaat heeft Gysbreght van Aemstel om zeep geholpen.’ 156<br />
Voordat de voorstelling in 2003 begint, spreekt de regisseur Ab Gietelink het publiek toe.<br />
Hij legt uit waarom hij dit stuk, verketterd sinds de Aktie Tomaat in 1969, weer op de<br />
planken brengt. Voor hem is Gysbreght eenmaal een belangrijk stuk cultuurgeschiedenis. 157<br />
Hij verwijt Aktie Tomaat het sneuvelen van toneeltradities. De bekendste daarvan was wel<br />
de jaarlijkse opvoering van Gysbreght van Aemstel. 158<br />
Ook Kottmann 159 en Veltman leggen in 2003 een directe relatie met Aktie Tomaat.<br />
Veldman voegt er nog aan toe dat in de jaren zestig van de vorige eeuw Gysbreght van<br />
Aemstel door Aktie Tomaat als reactionaire werd bestempeld. 160<br />
Gietelink zegt in een interview in 2008 met Van der Vusse dat aan de traditie een einde<br />
kwam door Aktie Tomaat. 161 Zoals in paragraaf 3.2 staat, verschijnen in 2008 vijf<br />
vooraankondigingen van de productie. Drie vooraankondigingen schrijven wat in het<br />
147 Een nieuwe Gijsbrecht keert terug. Met maagden in Hare Krishna-stijl. Berge. ten H., De Telegraaf 18 januari 1975<br />
148 Gijsbrecht gaar gekookt in pan met tomatensoep. Ruivenkamp. P., Het Leidsch Dagblad 20 januari 1975 (dezelfde:<br />
Ruivenkamp. P., De Haagsche Courant 18 januari 1975 zonder titel)<br />
149 Noord Hollands Dagblad 16 januari 1975. Rijcke. de P., zonder titel<br />
150 Het Vrije Volk 18 januari 1975. Vries. de Tjitte., zonder titel<br />
151 Gijsbrecht van Aemstel. Spierdijk. J., Nieuws van de Dag 20 januari 1975 (dezelfde: Nieuwe bewerking volslagen<br />
mislukking. ‘Tomaat’ Rekers maakte ketchup van Gysbreght Spierdijk. J., De Telegraaf 20 januari 1975)<br />
152 Haagse Gijsbrecht in debat met de eigen traditie. Gees Linnebank op dreef in grondmest. Schouten, M.,De Volkskrant 27<br />
december 1988<br />
153 Gysbrecht van Aemstel. Wordt het nog wat met de Hamlet van de Lage Landen? Huizing. H., Nieuwsblad van het Noorden<br />
23 december 1988<br />
154 ‘Gijsbrecht’ bij Het Nationale Toneel. Een Haagse Amsterdammer. Zeilstra. W., Het Leidsch Dagblad 27 december 1988<br />
155 De Gysbreght met voetnoten. Branbergen. A., Het Parool 25 augustus 1990<br />
156 Gietelink. A., Theater Nomade 1984-2006. Verzameld theaterwerk. Amsterdam 2006. p. 353<br />
157 Gijsbreght van Aemstel. Vervreemdend actuele Vondel. Klooster. Van der L., De Gelderlander 9 oktober 2003<br />
158 Boeiende effecten in oeroude traditie. Nijssen. W., PZC 2 oktober 2003<br />
159 ‘Gijsbreght’ als spannend strategospel. Kottmann. H., Noordhollands Dagblad 16 juni 2003<br />
160 Spannende Gysbreght van Aemstel nog steeds actueel. Veltman. D., Algemeen Dagblad 4 juli 2003<br />
161 De Gijsbrecht met video, techno en rap. Vusse. van de P., AD en <strong>Utrecht</strong>s Nieuwsblad 13 augustus 2008