de Rode Lantaarn - Prostitutie.nl
de Rode Lantaarn - Prostitutie.nl
de Rode Lantaarn - Prostitutie.nl
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
6<br />
Komt er een pasjeswet<br />
voor sekswerkers?<br />
Marjan Wijers<br />
Toen in 2000 het bor<strong>de</strong>elverbod werd opgeheven<br />
organiseer<strong>de</strong> <strong>de</strong> Ro<strong>de</strong> Draad een<br />
feest. De verwachtingen waren hooggespannen.<br />
Door <strong>de</strong> afschaffing van het bor<strong>de</strong>elverbod<br />
kregen prostituees arbeidsrechten.<br />
Het maakte het mogelijk om vrouwenhan<strong>de</strong>l,<br />
uitbuiting en an<strong>de</strong>re misstan<strong>de</strong>n niet alleen<br />
met <strong>de</strong> strafwet te bestrij<strong>de</strong>n, maar ook door<br />
<strong>de</strong> inzet van het arbeidsrecht, bij uitstek het<br />
instrument om mensen te beschermen tegen<br />
machtsmisbruik en willekeur. Daarnaast<br />
kregen gemeenten meer mogelijkhe<strong>de</strong>n om<br />
prostitutie te reguleren, op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> manier<br />
als <strong>de</strong> horeca en an<strong>de</strong>re bedrijfstakken. Die<br />
hoge verwachtingen zijn niet uitgekomen.<br />
Sterker nog, er ligt op dit moment een<br />
wetsvoorstel voor gedwongen registratie van<br />
prostituees bij <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Kamer. Prostituees<br />
die zich niet kunnen of willen registreren<br />
wor<strong>de</strong>n strafbaar en hun klanten ook.<br />
Volgens het wetsvoorstel is dat nodig om<br />
vrouwenhan<strong>de</strong>l beter te kunnen bestrij<strong>de</strong>n.<br />
Volgens prostituees, hulpverleners, on<strong>de</strong>rzoekers<br />
en vele an<strong>de</strong>ren, waaron<strong>de</strong>r <strong>de</strong> Raad<br />
van State (het adviesorgaan van <strong>de</strong> regering)<br />
en het Toezichthou<strong>de</strong>nd Comité van het<br />
Vrouwenverdrag, is <strong>de</strong> kans groot dat het<br />
pasjessysteem juist een averechts effect heeft,<br />
dat het <strong>de</strong> positie van prostituees verslechtert<br />
en hun privacy bedreigt. Wat is er na <strong>de</strong><br />
opheffing van het bor<strong>de</strong>elverbod misgegaan,<br />
wat zijn precies <strong>de</strong> bezwaren tegen het wetsvoorstel<br />
en wat is <strong>de</strong> stand van zaken?<br />
Wat is er misgegaan?<br />
De opheffing van het bor<strong>de</strong>elverbod had drie<br />
doelen: regulering, bestrijding van vrouwenhan<strong>de</strong>l<br />
en an<strong>de</strong>re criminaliteit, en positieverbetering<br />
van prostituees. De eerste twee wer-<br />
Er bestaan serieuze plannen om alle sekswerkers in Ne<strong>de</strong>rland verplicht te<br />
registeren met behulp van een nieuw pasjessysteem. Dat moet ervoor zor-<br />
gen dat vrouwenhan<strong>de</strong>l en illegale prostitutie beter kunnen wor<strong>de</strong>n bestre-<br />
<strong>de</strong>n. Maar volgens verschillen<strong>de</strong> belangenorganisaties, hulpverleners en<br />
on<strong>de</strong>rzoekers, wordt juist het tegenovergestel<strong>de</strong> bereikt.<br />
<strong>de</strong>n met voortvarendheid ter hand genomen.<br />
Dat kan niet gezegd wor<strong>de</strong>n van het <strong>de</strong>r<strong>de</strong><br />
doel. Als beleid zich ergens op concentreer<strong>de</strong><br />
was het niet op ‘hoe verbeteren we <strong>de</strong> positie<br />
van prostituees’ en zelfs niet ‘wat is nodig om<br />
<strong>de</strong> arbeidsverhoudingen in <strong>de</strong>ze branche zo<br />
snel mogelijk te normaliseren’, maar vooral<br />
op ‘hoe hou<strong>de</strong>n we <strong>de</strong> boel on<strong>de</strong>r controle’.<br />
Op geen enkele manier is geïnvesteerd in<br />
een actief beleid om <strong>de</strong> arbeidsemancipatie<br />
van prostituees te on<strong>de</strong>rsteunen en discriminatie<br />
en sociale uitsluiting tegen te gaan. Zo<br />
wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> gemeentelijke vergunningenstelsels<br />
ingevoerd zon<strong>de</strong>r rekening te hou<strong>de</strong>n<br />
met <strong>de</strong> belangen van prostituees, bijvoorbeeld<br />
bij privacybescherming. Vergunningen wer<strong>de</strong>n<br />
gegeven aan <strong>de</strong> exploitanten die er al<br />
zaten en <strong>de</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n voor sekswerkers<br />
om zelfstandig te werken of hun eigen bedrijf<br />
te starten wer<strong>de</strong>n min<strong>de</strong>r in plaats van meer.<br />
Copyright Ko van Dijk<br />
Jaren na <strong>de</strong> opheffing van het bor<strong>de</strong>elverbod<br />
was het nog steeds ondui<strong>de</strong>lijk hoe het<br />
met <strong>de</strong> arbeidsverhoudingen en <strong>de</strong> belasting<br />
zat en toen er ein<strong>de</strong>lijk een regeling kwam<br />
(<strong>de</strong> zgn. opting-in regeling) bleek die vooral<br />
<strong>de</strong> belangen van <strong>de</strong> belastingdienst en <strong>de</strong><br />
exploitanten veilig te stellen. Prostituees van<br />
buiten <strong>de</strong> EU kunnen nog steeds niet legaal<br />
in Ne<strong>de</strong>rland werken waardoor juist <strong>de</strong> groep<br />
die het meest kwetsbaar is voor uitbuiting van<br />
elke bescherming is uitgesloten.<br />
Het is dan ook geen won<strong>de</strong>r dat niet alleen<br />
illegale vreem<strong>de</strong>lingen maar ook een behoorlijk<br />
<strong>de</strong>el van <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse prostituees er <strong>de</strong><br />
voorkeur aan geeft om anoniem te werken<br />
buiten het gereguleer<strong>de</strong> en gecontroleer<strong>de</strong><br />
circuit – buiten het zicht en <strong>de</strong> bemoeienis<br />
van <strong>de</strong> overheid. Het wetsvoorstel zal dat niet<br />
veran<strong>de</strong>ren. Integen<strong>de</strong>el, <strong>de</strong> meeste sekswerkers<br />
zullen er niet op zitten te wachten om