Publiek leiderschap en de burgemeester - Erasmus Thesis Site ...
Publiek leiderschap en de burgemeester - Erasmus Thesis Site ...
Publiek leiderschap en de burgemeester - Erasmus Thesis Site ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
8 Burgemeesterlijk <strong>lei<strong>de</strong>rschap</strong>; e<strong>en</strong> vergelijk<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
analyse<br />
8.1 Lei<strong>de</strong>rschap als id<strong>en</strong>titeitsvorming <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>binding<br />
De theoretische aannames over <strong>de</strong> rol die publieke lei<strong>de</strong>rs <strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong>s vervull<strong>en</strong> in het creër<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
communicer<strong>en</strong> van zingeving <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schapsgevoel zoals die in hoofdstuk 2 werd<strong>en</strong> verwoord blijk<strong>en</strong><br />
grot<strong>en</strong><strong>de</strong>els van toepassing te zijn op <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> als publieke lei<strong>de</strong>r. Zowel in Ne<strong>de</strong>rland als in<br />
Engeland, of het nu gaat om e<strong>en</strong> b<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> of e<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong>; <strong>de</strong>skundig<strong>en</strong>, ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong>,<br />
wethou<strong>de</strong>rs, <strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong>s zelf, all<strong>en</strong> zijn het er over e<strong>en</strong>s dat <strong>burgemeester</strong>s e<strong>en</strong> belangrijke rol<br />
vervull<strong>en</strong> in <strong>de</strong> vorming van lokale id<strong>en</strong>titeit <strong>en</strong> in het sam<strong>en</strong>bind<strong>en</strong> van <strong>de</strong> lokale geme<strong>en</strong>schap. Misschi<strong>en</strong><br />
zijn dit wel <strong>de</strong> belangrijkste roll<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> moet te vervull<strong>en</strong>. Dat het vermog<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />
<strong>burgemeester</strong> om <strong>de</strong>ze roll<strong>en</strong> te vervull<strong>en</strong> beperkt is, dat <strong>de</strong> reikwijdte van <strong>de</strong>ze functies zijn praktische <strong>en</strong><br />
normatieve gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t <strong>en</strong> dat <strong>de</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> hierin verschill<strong>en</strong>d<br />
word<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong>, komt in <strong>de</strong>ze paragraaf aan <strong>de</strong> or<strong>de</strong>.<br />
De id<strong>en</strong>titeitsvorm<strong>en</strong><strong>de</strong> rol komt tot uitdrukking in uitéénlop<strong>en</strong><strong>de</strong> dagelijkse bezighed<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />
<strong>burgemeester</strong>, zoals het bezoek<strong>en</strong> van diverse op<strong>en</strong>ingsev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, culturele of religieuze<br />
bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>, in het houd<strong>en</strong> van toesprak<strong>en</strong> of in het schrijv<strong>en</strong> in geme<strong>en</strong>telijke publicaties. Vooral bij<br />
extreme situaties, bij gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> van vreug<strong>de</strong> <strong>en</strong> verdriet kan e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> <strong>de</strong>ze rol vervull<strong>en</strong>.<br />
Burgemeesters on<strong>de</strong>rstrep<strong>en</strong> het belang van symbolische <strong>en</strong> retorische betek<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> die <strong>de</strong>ze activiteit<strong>en</strong> in<br />
zich hebb<strong>en</strong>. Afhankelijk van hun persoonlijke stijl, vull<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong>s <strong>de</strong>ze rol soms op<br />
ongebruikelijke wijze in, getuige Ray Mallon, die <strong>de</strong> sultan van Dubai uitnodig<strong>de</strong> om naar Middlesbrough<br />
te kom<strong>en</strong>, of Hannie Gro<strong>en</strong>, die e<strong>en</strong> opvoedkundige rol op zich nam, door te prober<strong>en</strong> jonger<strong>en</strong> hun<br />
rechts-extremistische standpunt<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong> herzi<strong>en</strong> door h<strong>en</strong> e<strong>en</strong> opstel te lat<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong>. Dergelijke<br />
method<strong>en</strong> leid<strong>en</strong> vaak tot veel media aandacht <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> help<strong>en</strong> om id<strong>en</strong>titeitsversterk<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
boodschapp<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schap over te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Het vermog<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap van e<strong>en</strong> id<strong>en</strong>titeit te<br />
voorzi<strong>en</strong> is voor e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> echter niet onbeperkt <strong>en</strong> wordt door verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> factor<strong>en</strong> bepaald.<br />
T<strong>en</strong> eerste kan e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> e<strong>en</strong> id<strong>en</strong>titeits- <strong>en</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schapsvorm<strong>en</strong><strong>de</strong> rol niet alle<strong>en</strong> vervull<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> heeft daarbij hulp van diverse m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uit het lokaal bestuur nodig. Te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> valt hierbij aan zijn<br />
kabinetsled<strong>en</strong> (wethou<strong>de</strong>rs), met behulp van wat in Engeland ‘wardmembers’ <strong>en</strong> ‘beckb<strong>en</strong>chers’ word<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oemd, <strong>de</strong>elgeme<strong>en</strong>tevoorzitters <strong>en</strong> soms ook ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong>. De inhoud <strong>en</strong> <strong>de</strong> reikwijdte van id<strong>en</strong>titeit <strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>schapsvorming moet dus in sam<strong>en</strong>spraak met <strong>de</strong>ze actor<strong>en</strong> bepaald word<strong>en</strong>.<br />
De speelruimte van e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> is hierin wel afhankelijk van het bestuursmo<strong>de</strong>l waarbinn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
<strong>burgemeester</strong> opereert. Als e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> gekoz<strong>en</strong> is lijkt hij in ie<strong>de</strong>r geval meer ruimte te hebb<strong>en</strong>,<br />
want hij kan zich dan beroep<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> mandaat van <strong>de</strong> bevolking. Als <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> gekoz<strong>en</strong> is bepaalt<br />
ook zijn zegg<strong>en</strong>schap in het college zijn id<strong>en</strong>titeitsvorm<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>en</strong> normstell<strong>en</strong><strong>de</strong> vermog<strong>en</strong>. Hij heeft meer<br />
autonomie als hij zijn wethou<strong>de</strong>rs mag b<strong>en</strong>oem<strong>en</strong>, zoals in <strong>de</strong> meeste Engelse geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong><br />
<strong>burgemeester</strong>. In het mo<strong>de</strong>l waarin e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> naast e<strong>en</strong> raadsmanager opereert, zoals in Stoke, is<br />
<strong>de</strong> rol van <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> beperkt tot het stur<strong>en</strong> op hoofdlijn<strong>en</strong>.<br />
T<strong>en</strong> twee<strong>de</strong> zal e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> e<strong>en</strong> id<strong>en</strong>titeits- <strong>en</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schapsvorm<strong>en</strong><strong>de</strong> rol moet<strong>en</strong> vervull<strong>en</strong><br />
met hulp van lei<strong>de</strong>rs uit het maatschappelijk midd<strong>en</strong>veld, waarbij hij zich ook op wijkniveau moet<br />
oriënter<strong>en</strong>. Het geme<strong>en</strong>schapsgevoel van e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te als geografische éénheid is vaak beperkt, zeker als<br />
er sprake is van e<strong>en</strong> gefuseer<strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. In bepaal<strong>de</strong> gevall<strong>en</strong> richt<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong>s zich wel op <strong>de</strong><br />
gehele geme<strong>en</strong>schap, bijvoorbeeld bij <strong>de</strong> nieuwjaarstoespraak, maar tegelijkertijd zijn <strong>burgemeester</strong>s zich<br />
bewust van het directe leefniveau van burgers, zoals <strong>de</strong> buurt, <strong>de</strong> school, <strong>de</strong> kerk of e<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>iging.<br />
Engelse <strong>en</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse <strong>burgemeester</strong>s bezoek<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> prober<strong>en</strong> daarbij met <strong>de</strong> lokale nietbestuurlijke<br />
lei<strong>de</strong>rs in aanraking te kom<strong>en</strong>, naar h<strong>en</strong> te luister<strong>en</strong> <strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te prober<strong>en</strong> problem<strong>en</strong> te<br />
on<strong>de</strong>rk<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> aan te pakk<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> voorbeeld hiervan is het multi-faith-forum dat Dorothy Thornhill in<br />
Watford heeft opgezet.<br />
Burgemeesters hebb<strong>en</strong> t<strong>en</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> te mak<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>leving die e<strong>en</strong> hoge diversiteit k<strong>en</strong>t <strong>en</strong> door<br />
process<strong>en</strong> als individualisering zich moeilijker laat k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> stur<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> sterke persoonlijke invulling in<br />
76