Publiek leiderschap en de burgemeester - Erasmus Thesis Site ...
Publiek leiderschap en de burgemeester - Erasmus Thesis Site ...
Publiek leiderschap en de burgemeester - Erasmus Thesis Site ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
De mate van kritiek die e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> bij het uitdrag<strong>en</strong> van id<strong>en</strong>titeitsbepal<strong>en</strong><strong>de</strong> waard<strong>en</strong> krijgt <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
mate waarin maatschappelijke uitsluiting kan ontstaan bij het formuler<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke<br />
id<strong>en</strong>titeit zal afhang<strong>en</strong> van <strong>de</strong> mate van abstractie. De <strong>burgemeester</strong> van Zoetermeer, Jan Waaijer<br />
verwoordt dit als volgt: ‘Bij algem<strong>en</strong>e formulering<strong>en</strong> zal e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> min<strong>de</strong>r kritiek ontvang<strong>en</strong> dan<br />
als hij ‘kruidiger’ spreekt. Daar moet e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> rek<strong>en</strong>ing mee houd<strong>en</strong>.’ Waaijer vervolgt: ‘Op dit<br />
mom<strong>en</strong>t wordt in Ne<strong>de</strong>rland, na <strong>de</strong> moord op Theo van Gogh, <strong>de</strong> discussie gevoerd waarin m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
zegg<strong>en</strong> dat alles maar gezegd moet kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> vanuit <strong>de</strong> vrijheid van m<strong>en</strong>ingsuiting. Maar ik vraag me<br />
af, of je iemand wel kwalijk mag nem<strong>en</strong> dat hij e<strong>en</strong> laag incasseringsvermog<strong>en</strong> heeft. Het is mijns inzi<strong>en</strong>s<br />
net als bij e<strong>en</strong> lichamelijke pijngr<strong>en</strong>s, die ligt niet bij ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong> op het zelf<strong>de</strong> niveau. Waarom zou die<br />
pijngr<strong>en</strong>s dan op geestelijk gebied wel overal <strong>en</strong> bij ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong> het zelf<strong>de</strong> moet<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong>?’ Juist e<strong>en</strong><br />
<strong>burgemeester</strong> moet zich bewust zijn van <strong>de</strong> gevolg<strong>en</strong> die zijn woord<strong>en</strong> in <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap hebb<strong>en</strong>.<br />
Hoewel e<strong>en</strong> bepaal<strong>de</strong> abstractie in het uitdrag<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schappelijke id<strong>en</strong>titeit misschi<strong>en</strong> min<strong>de</strong>r<br />
snel tot kritiek leidt, pleit Van Haersma Buma wel voor dui<strong>de</strong>lijkheid. ‘De boel bij elkaar houd<strong>en</strong> is lastig<br />
als je er ondui<strong>de</strong>lijk in b<strong>en</strong>t, als je het doet met papp<strong>en</strong> <strong>en</strong> nathoud<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet hel<strong>de</strong>r b<strong>en</strong>t. Je moet kunn<strong>en</strong><br />
zegg<strong>en</strong>, luister e<strong>en</strong>s, we lev<strong>en</strong> hier in Ne<strong>de</strong>rland, we hebb<strong>en</strong> door <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> he<strong>en</strong> e<strong>en</strong> cultuur opgebouwd,<br />
dit of dat moet gebeur<strong>en</strong>, we do<strong>en</strong> het sam<strong>en</strong>, maar wel binn<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>’, aldus <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> van<br />
Leidsch<strong>en</strong>dam-Voorburg.<br />
Hoewel in <strong>de</strong>ze tijd <strong>de</strong> conflicter<strong>en</strong><strong>de</strong> waard<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schap vooral op multiculturele zak<strong>en</strong><br />
betrekking lijk<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong>, mag <strong>de</strong> noodzaak tot sam<strong>en</strong>binding op an<strong>de</strong>re terrein<strong>en</strong> niet over het hoofd<br />
gezi<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. ‘Ook <strong>de</strong> kloof tuss<strong>en</strong> jong <strong>en</strong> oud di<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> te help<strong>en</strong> overbrugg<strong>en</strong>’, zegt <strong>de</strong><br />
<strong>burgemeester</strong> van Rijswijk, Ineke van <strong>de</strong> Wel. Ver<strong>de</strong>r kunn<strong>en</strong> religieuze principes het voor <strong>de</strong><br />
<strong>burgemeester</strong> lastig mak<strong>en</strong> om er voor ie<strong>de</strong>re<strong>en</strong> te zijn, zeker als persoonlijke opvatting<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
partijpolitieke verwachting<strong>en</strong> op <strong>de</strong> achtergrond mee spel<strong>en</strong>, zoals bij <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> van het str<strong>en</strong>g<br />
gereformeer<strong>de</strong> Hardinxveld-Giess<strong>en</strong>dam. ‘Door mijn politieke achtergrond, word ik door e<strong>en</strong> <strong>de</strong>el<br />
bekek<strong>en</strong> als ‘dat is die SGP <strong>burgemeester</strong>’. Er wordt e<strong>en</strong> bepaald etiket op je geplakt. Ik ga daar<br />
ontspann<strong>en</strong>, zeker niet krampachtig, mee om. Ik heb e<strong>en</strong> privé m<strong>en</strong>ing, maar ik sta voor wie <strong>en</strong> wat dan<br />
ook op<strong>en</strong>. To<strong>en</strong> er dod<strong>en</strong>herd<strong>en</strong>king op zondag was, wil<strong>de</strong> het niet-confessionele <strong>de</strong>el van <strong>de</strong><br />
geme<strong>en</strong>schap dat ik daarbij was <strong>en</strong> dat heb ik dan ook gedaan. E<strong>en</strong> <strong>de</strong>el van <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>schap was daar blij<br />
mee <strong>en</strong> e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r <strong>de</strong>el niet. Voor mij persoonlijk is het min<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> dilemma dan voor <strong>de</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zelf.<br />
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r voorbeeld was <strong>de</strong> winkelop<strong>en</strong>stelling op zondag. Ik heb to<strong>en</strong> gezegd dat ik er persoonlijk niet<br />
voor was, niet alle<strong>en</strong> vanuit mijn lev<strong>en</strong>sovertuiging, maar ook vanuit e<strong>en</strong> economische invalshoek.<br />
Daarnaast zou het ongepast zijn vanuit <strong>de</strong> cultuur van <strong>de</strong>ze geme<strong>en</strong>te om <strong>de</strong> winkels op zondag op<strong>en</strong> te<br />
stell<strong>en</strong>, overig<strong>en</strong>s werd dit on<strong>de</strong>rsteund door <strong>de</strong> raad. Op zo’n mom<strong>en</strong>t zet je e<strong>en</strong> piketpaaltje neer zon<strong>de</strong>r<br />
op scherp te staan.’<br />
Voorspelling<strong>en</strong> omtr<strong>en</strong>t het gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong>schap<br />
De meeste <strong>burgemeester</strong>s zi<strong>en</strong> <strong>de</strong> id<strong>en</strong>titeitsvorm<strong>en</strong><strong>de</strong>, maar vooral <strong>de</strong> politieke rol groter word<strong>en</strong>,<br />
vanwege het mandaat van <strong>de</strong> bevolking wat <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> dan heeft. ‘De gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> zal zich<br />
dui<strong>de</strong>lijker gaan profiler<strong>en</strong>; zeker als <strong>de</strong> <strong>burgemeester</strong> zijn eig<strong>en</strong> wethou<strong>de</strong>rs mag kiez<strong>en</strong>, waar ik op zich<br />
voor b<strong>en</strong>, zou dat wel e<strong>en</strong>s niet kunn<strong>en</strong> strok<strong>en</strong> met wat <strong>de</strong> raad wil’, zegt Ineke van <strong>de</strong> Wel. De mate<br />
waarin <strong>de</strong> ruimte voor e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> to<strong>en</strong>eemt, hangt dus af van zijn positie t<strong>en</strong> opzichte van het<br />
college, maar ook t<strong>en</strong> opzichte van <strong>de</strong> raad. ‘Als e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> nu iets wil wat <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>teraad niet<br />
wil, wordt hij ook mete<strong>en</strong> afgebrand. Maar als gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> zal je meer je m<strong>en</strong>ing geprononceerd<br />
uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>,’ aldus Van Haersma Buma.<br />
Tegelijkertijd stell<strong>en</strong> <strong>de</strong> meeste <strong>burgemeester</strong>s, zowel <strong>de</strong> voor als teg<strong>en</strong>stan<strong>de</strong>rs van <strong>de</strong> gekoz<strong>en</strong><br />
<strong>burgemeester</strong>, dat <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>bind<strong>en</strong><strong>de</strong> rol kleiner zal word<strong>en</strong>. Peter Rehwinkel stelt: ‘Als b<strong>en</strong>oem<strong>de</strong><br />
<strong>burgemeester</strong> b<strong>en</strong> ik van niemand; ik sta bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> partij<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> direct gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> zal echter<br />
veel meer on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el zijn van <strong>de</strong> politieke strijd. De sam<strong>en</strong>bind<strong>en</strong><strong>de</strong> rol zal m<strong>en</strong> min<strong>de</strong>r snel accepter<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> heeft e<strong>en</strong> scherper profiel, want hij moet zich over veel zak<strong>en</strong> wel politiek<br />
uitsprek<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> verkiezing<strong>en</strong>. Daardoor zal hij min<strong>de</strong>r bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> partij<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> gaan staan.’ Het<br />
vermog<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> <strong>burgemeester</strong> om te kunn<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>bind<strong>en</strong> zal afhang<strong>en</strong> van hoe politiek zijn functie zal<br />
zijn, b<strong>en</strong>adrukt Van <strong>de</strong> Wel: ‘Des te politieker zijn functie wordt, <strong>de</strong>s te min<strong>de</strong>r zal hij e<strong>en</strong> verbind<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
lei<strong>de</strong>r kunn<strong>en</strong> zijn.’<br />
67