Parlementaire Democratie en Rechtsstaat - FESCA
Parlementaire Democratie en Rechtsstaat - FESCA
Parlementaire Democratie en Rechtsstaat - FESCA
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Politieke polarisatie in e<strong>en</strong> kleinschalige sam<strong>en</strong>leving<br />
Mr. J.M. (Jaime) Saleh<br />
Inleiding<br />
Het thema van vanavond gaat over democratie. <strong>Democratie</strong>, rechtsstaat <strong>en</strong><br />
gezonde democratische cultuur klink<strong>en</strong> ons als vanzelfsprek<strong>en</strong>d in de or<strong>en</strong>. Zo<br />
vanzelfsprek<strong>en</strong>d zijn zij echter niet. De ervaring<strong>en</strong> in vele land<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> hoe<br />
moeilijk het is democratische beginsel<strong>en</strong> te verwez<strong>en</strong>lijk<strong>en</strong>. Soms is er in naam<br />
sprake van e<strong>en</strong> democratie, maar de praktijk geeft e<strong>en</strong> beeld van grote<br />
tekortkoming<strong>en</strong>. <strong>Democratie</strong> is dus ge<strong>en</strong> gift die wij vanzelf ontvang<strong>en</strong>. Zij moet<br />
dagelijks word<strong>en</strong> verdi<strong>en</strong>d <strong>en</strong> vernieuwd. Dat geldt in het bijzonder voor land<strong>en</strong> in<br />
ontwikkeling, waartoe Aruba <strong>en</strong> de Nederlandse Antill<strong>en</strong> ook behor<strong>en</strong>. Ik zeg dit<br />
met zoveel nadruk omdat ons democratische staatsbestel relatief vrij jong is <strong>en</strong><br />
nog niet op alle front<strong>en</strong> stevig wortel heeft geschot<strong>en</strong>. Juist in jonge democratieën<br />
is het van belang dat burgers geëngageerd <strong>en</strong> wakker blijv<strong>en</strong>. Als burgers in slaap<br />
vall<strong>en</strong>, gaat er van alles aan h<strong>en</strong> voorbij. Bij het wakker word<strong>en</strong>, blijk<strong>en</strong> er zich in<br />
de sam<strong>en</strong>leving alle mogelijke negatieve ontwikkeling<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong> voorgedaan die<br />
moeilijk te ker<strong>en</strong> vall<strong>en</strong>. Vandaar dat publieke, op<strong>en</strong>hartige <strong>en</strong> serieuze debatt<strong>en</strong><br />
over de ware, diepere betek<strong>en</strong>is van e<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>dige democratie verfriss<strong>en</strong>d kunn<strong>en</strong><br />
werk<strong>en</strong>. Ook politieke partij<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> hierin e<strong>en</strong> belangrijke rol te vervull<strong>en</strong>.<br />
Daartoe is het goed e<strong>en</strong> wet<strong>en</strong>schappelijk instituut – zoals in dit geval de <strong>FESCA</strong><br />
- te hebb<strong>en</strong> dat uitgangspunt<strong>en</strong> in objectieve, rationele <strong>en</strong> voor het publiek<br />
begrijpelijke <strong>en</strong> duidelijke vorm formuleert <strong>en</strong> aanzet geeft voor de concretisering<br />
in de politieke praktijk.<br />
Voorwaard<strong>en</strong> voor ware democratie<br />
We constater<strong>en</strong> dus dat de rechtsstaat ge<strong>en</strong> vanzelfsprek<strong>en</strong>de zaak is. Het is e<strong>en</strong><br />
kwestbare rechtsvorm die zowel van binn<strong>en</strong>uit als van buit<strong>en</strong>af kan word<strong>en</strong><br />
verziekt. Het vereist eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> als redelijkheid <strong>en</strong> prud<strong>en</strong>tie van burgers <strong>en</strong><br />
overheid. Er moet sprake zijn van factor<strong>en</strong>, zoals e<strong>en</strong> zekere mate van<br />
maatschappelijke <strong>en</strong> culturele homog<strong>en</strong>iteit, e<strong>en</strong> wijdverbreide participatie in<br />
onderwijs <strong>en</strong> cultuur, alsmede e<strong>en</strong> relatief hoog niveau van wederzijdse tolerantie<br />
bij conflict<strong>en</strong> <strong>en</strong> van cons<strong>en</strong>sus over e<strong>en</strong> aantal basisbeginsel<strong>en</strong> van de rechtsstaat.<br />
Kleinschaligheid <strong>en</strong> fragm<strong>en</strong>tatie: confrontatie <strong>en</strong> polarisatie<br />
Van de sam<strong>en</strong>leving<strong>en</strong> van Aruba <strong>en</strong> de Nederlandse Antill<strong>en</strong> wordt wele<strong>en</strong>s<br />
gezegd dat die door het koloniale <strong>en</strong> slavernijverled<strong>en</strong> zodanig m<strong>en</strong>taal <strong>en</strong><br />
cultureel geprogrammeerd, gesegm<strong>en</strong>teerd <strong>en</strong> gefragm<strong>en</strong>teerd zijn dat<br />
verschijnsel<strong>en</strong> als confrontatie <strong>en</strong> polarisatie welhaast inher<strong>en</strong>t zijn aan deze<br />
Verslag forum “Aruba, e<strong>en</strong> jong-volwass<strong>en</strong> democratie” Pagina 21<br />
<strong>FESCA</strong> 24 april 2003