You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Fokusartikel<br />
Prof. DF (Francois) Muller (Teologiese Skool)<br />
<strong>Hoe</strong> <strong>kan</strong> <strong>ons</strong> <strong>dan</strong> <strong>anders</strong>?<br />
Die logiese ruggraat van die Heidelbergse<br />
Kategismus neem my op 'n emosie-belaaide reis<br />
’n<br />
Kategismus is ’n boekie<br />
wat die kerk gebruik<br />
om mense belangrike dinge<br />
van godsdiens te leer. In die<br />
kategismus wat <strong>ons</strong> verkies,<br />
die Heidelbergse Ka te gismus,<br />
be nut <strong>ons</strong> die Apos toliese Geloofs<br />
belydenis om te sê wie en<br />
hoe God is; <strong>ons</strong> ver duidelik aan<br />
die hand van die sakramente<br />
hoe Hy <strong>ons</strong> geloof in Hom<br />
versterk; <strong>ons</strong> gebruik die Onse<br />
Vader om te sê hoe Hy wil hê<br />
<strong>ons</strong> moet bid; en <strong>ons</strong> gebruik<br />
die Tien Gebooie om te sê hoe<br />
Hy wil hê <strong>ons</strong> moet lewe.<br />
Dit <strong>kan</strong> maklik voel asof<br />
<strong>ons</strong> sommer net ’n klomp vrae<br />
en antwoorde in <strong>ons</strong> kategis<br />
mus hanteer. In die proses<br />
is <strong>ons</strong> besig om stil-stil die<br />
sogenaamde hoofsomme van<br />
<strong>ons</strong> Christelike geloof te verdui<br />
delik: <strong>ons</strong> belydenis, die<br />
sa kramente, die verbond, die<br />
tug, die wet en die gebed.<br />
Waar <strong>ons</strong> byvoorbeeld in die<br />
Nederlandse Geloofsbelydenis<br />
ook aan hierdie dinge aandag<br />
gee, is kategismusse <strong>anders</strong><br />
deur dat dit juis vrae en<br />
antwoorde gebruik om mense<br />
te help om te leer. Onder al<br />
die kategismusse is die Heidelbergse<br />
Kategismus weer so besonders<br />
omdat dit <strong>ons</strong> help<br />
om te sien hoe hierdie kerngeloofsake<br />
<strong>ons</strong> lewens persoon<br />
lik raak. Al gaan dit in geloofsbelydenisse<br />
hoofsaaklik<br />
oor Wie en wat God is, wat Hy<br />
doen en van <strong>ons</strong> verwag, gaan<br />
<strong>ons</strong> eerste vraag nie daaroor<br />
nie.<br />
Op ’n manier begin <strong>ons</strong><br />
met dieselfde vraag wat baie<br />
jong mense deesdae vra: “So<br />
what?!” Watter verskil maak dit<br />
alles nou eintlik in my lewe?<br />
Wat is nou die sin hiervan?<br />
Wat maak dit alles die moeite<br />
werd? Of soos wat <strong>ons</strong> dit in<br />
<strong>ons</strong> Kategismus stel: Wat is<br />
jou enigste troos in lewe en<br />
SONDAG 1<br />
1 Vraag: Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe?<br />
Antwoord: Dat ek met liggaam en siel in lewe en in sterwe (a) nie aan myself (b) nie, maar aan my getroue<br />
Verlosser, Jesus Christus behoort (c). Hy het met sy kosbare bloed vir al my sondes ten volle betaal (d) en my<br />
uit alle heerskappy van die duiwel verlos (e). Hy bewaar (f) my op so 'n wyse dat sonder die wil van my hemelse<br />
Vader, geen haar van my kop <strong>kan</strong> val nie (g). Alles moet inderdaad tot my saligheid dien (h). Daarom verseker Hy<br />
my ook deur sy Heilige Gees van die ewige lewe (i) en maak Hy my van harte gewillig en bereid om voortaan vir<br />
Hom te lewe (k).<br />
(a) Rom 14:8. (b) 1 Kor 6:19. (c) 1 Kor 3:22; Tit 2:14: (d) 1 Pet 1:18, 19;1 Joh 1:7; 2:2, 12. (e) Heb 2:14;1<br />
Joh 3:8; Joh 8:34-36. (f) Joh 6:39; 10:28; 2 Tess 3:3; 1 Pet 1:5. (g) Ma 10:30; Luk 21:18. (h) Rom 8:28. (i) 2<br />
Kor 1:22; 5:5; Ef 1:14; Rom 8:16. (k) Rom 8:14;1 Joh 3:3<br />
2 Vraag: <strong>Hoe</strong>veel dinge moet jy weet om in hierdie troos salig te <strong>kan</strong> lewe en sterwe?<br />
Antwoord: Drie dinge (a): Ten eerste, hoe groot my sonde en ellende is (b); ten tweede; hoe ek van al my sonde<br />
en ellende verlos word (c) en ten derde hoe ek God vir so 'n verlossing <strong>dan</strong>kbaar moet wees (d).<br />
(a) Ma 11:28-30; Ef 5:8. (b) Joh 9:41; Ma 9:12; Rom 3:10;1 Joh 1:9;10. (c) Joh 17:3; Hand 4:12 10:43. (d)<br />
Ef 5:10; Ps 50:14; Ma 5:16; 1 Pet 2:12; Rom 6:13; 2 Tim 2:15<br />
12 DIE KERKBLAD April 2013
in sterwe? Wat is die een ding wat tot in die<br />
ewigheid ’n verskil in jou lewe maak? Wat maak<br />
dat – al verloor jy alle ander goed – dit nog alles<br />
absoluut die moeite werd vir jou is?<br />
Ons antwoord vat die hart van die evangelie<br />
saam: dat ek aan Jesus Christus behoort. Dit is<br />
nie wat ek uit my eie <strong>kan</strong> regkry, of het, wat die<br />
verskil maak nie, maar of God my het. Wie Hý is<br />
en wat Hy doen, maak die verskil. En as Gód mý<br />
hét, <strong>kan</strong> die wêreld maar byna letterlik om my<br />
vergaan, <strong>dan</strong> is alles nog steeds die moeite werd.<br />
Ons erken ook prontuit hier dat Hy <strong>ons</strong> nie<br />
gekoop het omdat <strong>ons</strong> sulke goeie mense is nie.<br />
Hy het <strong>ons</strong> eerder ten spyte van alles wat fout<br />
met <strong>ons</strong> lewens is, gekoop – én bitterduur vir<br />
<strong>ons</strong> betaal. Daarom pas Hy <strong>ons</strong> ook tot in detail<br />
op en is Hy besig om <strong>ons</strong> weer innerlik reg te<br />
maak, en <strong>kan</strong> die duiwel boonop ook nie meer<br />
aan spraak op <strong>ons</strong> lewens maak nie.<br />
Die hoofafdeling: Wat is verkeerd, hoe maak<br />
God dit reg, en wat nou?<br />
Nadat <strong>ons</strong> in die eerste vraag begin sê het<br />
hoekom <strong>ons</strong> lewe die moeite werd is omdat <strong>ons</strong><br />
aan Jesus Christus behoort, begin <strong>ons</strong> verduidelik<br />
wat dit inhou om aan Hom te behoort en op<br />
grond waarvan <strong>ons</strong> sê dít nou juis <strong>ons</strong> lewens sin<br />
gee. Dit is eers as ’n mens weet hoe verskriklik<br />
iets is dat jy regtig <strong>dan</strong>kbaar is vir die teendeel.<br />
Die feit dat soveel mense moedeloos en<br />
selfs aggressief uitroep “so what?!”, wys al dat<br />
daar groot fout in die lewe is. In Sondag 2<br />
bely <strong>ons</strong> dat <strong>ons</strong> net <strong>kan</strong> weet wat verkeerd is<br />
en hoe erg dit is as <strong>ons</strong> <strong>ons</strong> lewens aan God se<br />
wet meet. Hy eis dat <strong>ons</strong> Hom en mekaar sal<br />
liefhê, maar vir sondaars is dit “normaal” om net<br />
die teenoorgestelde te doen. En dit is nie Gód<br />
se skuld dat mense so is nie. Hy het <strong>ons</strong> goed<br />
gemaak (Sondag 3). Ons kón presies gewees en<br />
gelewe het soos wat Hy van <strong>ons</strong> verwag.<br />
Nee, alles het skeefgeloop met Adam en Eva<br />
se sonde in die tuin van Eden (Sondag 3). Van<br />
toe af is elke mens van die eerste oomblik van<br />
sy/haar lewe af met sonde besmet en nie meer<br />
Fokusartikel<br />
die mens wat God vir Hom gemaak het nie. In<br />
plaas daarvan dat mense ewig in God se heilige<br />
teenwoordigheid sou lewe, is <strong>ons</strong> uit <strong>ons</strong> eie net<br />
nie meer goed en waardig genoeg daarvoor nie.<br />
Ons hoort almal in die hel – ewig weg uit die<br />
heerlike, lewegewende teenwoordigheid van<br />
God. En daar is niks wat ’n mens uit jou eie daaraan<br />
<strong>kan</strong> doen nie! Die dinge wat <strong>ons</strong> uit <strong>ons</strong> eie<br />
probeer, maak dit eerder erger (Rom. 7).<br />
Dit is <strong>ons</strong> ellende! Dit is hoe haglik ’n mens<br />
wat nie aan Christus behoort nie, se lewe is.<br />
Maar God is regverdig én genadig. Daarom het<br />
Hy sy Seun as volmaakte Middelaar vir <strong>ons</strong> gee<br />
(Sondag 5 & 6) om soos ’n tweede Adam in <strong>ons</strong><br />
plek te kom lewe, en om ook in <strong>ons</strong> plek te kom<br />
sterf soos wat <strong>ons</strong> verdien (het). En nou vra <strong>ons</strong><br />
in Sondag 7 of dit beteken dat almal nou weer<br />
gered gaan word.<br />
Is alles nou weer reg vir almal?<br />
As Adam en Eva se sonde gemaak het dat alle<br />
mense van toe af God se straf verdien, en Jesus<br />
se offer weer genoeg is om vir almal te betaal,<br />
beteken dit dat alles nou weer reg gaan wees<br />
vir almal? Nee, net vir dié mense wat in Jesus<br />
in geplant word en al die goeie dinge wat Hy vir<br />
<strong>ons</strong> doen en gedoen het, aanneem. <strong>Hoe</strong>? Deur<br />
’n ware geloof, bely <strong>ons</strong>. En wat ís ’n ware geloof<br />
en wat moet ek <strong>dan</strong> alles glo?<br />
Nadat <strong>ons</strong> hier geantwoord het dat <strong>ons</strong> alles<br />
wat God in sy Woord bekendmaak en in sy<br />
evangelie beloof, heelhartig moet aanvaar, begin<br />
<strong>ons</strong> om <strong>ons</strong> ware geloof aan die hand van<br />
die Apostoliese Geloofsbelydenis uiteen te sit en<br />
dit duidelik te maak dat <strong>ons</strong> ín die Drie-Enige<br />
God glo. Van Sondag 8 tot 22 verduidelik <strong>ons</strong><br />
in detail wat <strong>ons</strong> met omtrent elke frase in die<br />
Apostoliese Geloofsbelydenis bedoel.<br />
<strong>Hoe</strong>wel <strong>ons</strong> van tyd tot tyd vra hoe dit <strong>ons</strong><br />
lewens raak, vra <strong>ons</strong> in Sondag 23 uitdruklik<br />
weer die “So what?”-vraag (hopelik hierdie keer<br />
son der enige aggressie!): “Maar wat baat dit jou<br />
nou dat jy dit alles glo?” En wat ’n verstommende<br />
ant woord <strong>kan</strong> <strong>ons</strong> weereens gee! Dat ék, in<br />
Christus (nie uit my eie nie, maar ingeplant in<br />
April 2013 DIE KERKBLAD 13
Fokusartikel<br />
Hom), voor Gód (wat alles weet en 100% regverdig oordeel) nie<br />
meer verdoem staan nie, maar regverdig is. Nou <strong>kan</strong> ek uitsien na<br />
die ewige lewe, en nié meer die ewige dood nie!<br />
’n Geloof wat mense godsdienstig roekeloos en onverskillig<br />
maak!?<br />
As jy vir iemand sê dat Jesus al die goeie werke gedoen het<br />
wat nodig is sodat God hom/haar nie meer daarvoor sal vergeld<br />
nie, dat niks wat ’n mens uit jou eie doen, kán bydra om jou saak<br />
met God reg te maak nie, en dat God boonop jou sondebesmette<br />
(goeie) werke beloon, waarom sal jy <strong>dan</strong> die sonde haat en absoluut<br />
daarna streef om reg te lewe? Of soos mense deesdae praat:<br />
Waarom sal jy eers probeer om ’n goeie mens te wees? Dan <strong>kan</strong><br />
ek my mos maar aan die sonde verlustig.<br />
<strong>Hoe</strong>wel dit nie soseer hier daaroor gaan dat <strong>ons</strong> sal/moet probeer<br />
om goeie mense te wees nie, bely <strong>ons</strong> dat dit onmoontlik<br />
is dat iemand wat deur die Heilige Gees in Christus ingeplant is,<br />
nié die vrugte van <strong>dan</strong>kbaarheid sal voortbring nie. As jy ’n ware<br />
geloof het, as jy deur ’n ware geloof in Christus ingeplant is en sy<br />
weldade aanneem, wil jy Hom dien, wil jy goeie werke doen, wil<br />
jy reg en heilig lewe. Iemand wat doodrustig in sy sonde volhard,<br />
moet nie aanvaar dat hy/sy deur ’n ware geloof in Jesus Christus<br />
ingeplant is nie, en moet hom/haar bekeer.<br />
Soms is dit so moeilik om te glo, wat nog te sê met oorgawe<br />
te glo<br />
“Sien is glo.” Dit is juis omdat die Here weet dat dit vir <strong>ons</strong><br />
mak liker is om te glo wanneer <strong>ons</strong> sien, dat Hy die sakramente as<br />
heilige en sigbare tekens en seëls aan sy gelowiges gegee het. In<br />
Sondag 25 bely <strong>ons</strong> <strong>dan</strong> dat God die ware geloof in <strong>ons</strong> werk deur<br />
die verkondiging van sy Woord (vgl. Sondag 7) en hierdie ge loof<br />
versterk wanneer <strong>ons</strong> die sakramente reg gebruik.<br />
Met die sakramente leer God <strong>ons</strong> sy evangelie en bevestig Hy<br />
vir <strong>ons</strong> dat dit waar is – sodat <strong>ons</strong> egter en vaster sal glo.<br />
Ons redenasie is dat as ’n<br />
mens reg glo, jy reg sal lewe.<br />
Dit is waarom <strong>ons</strong> (nadat <strong>ons</strong><br />
van Sondag 26 tot 30 bely het<br />
wat <strong>ons</strong> ten opsigte van die<br />
doop en die nagmaal glo) in<br />
Sondag 31 bely hoe God <strong>ons</strong><br />
tug om <strong>ons</strong> op sy pad te hou.<br />
<strong>Hoe</strong> <strong>kan</strong> <strong>ons</strong> <strong>dan</strong> nou <strong>anders</strong><br />
as om <strong>ons</strong> elke dag te bekeer,<br />
God uit <strong>dan</strong>kbaarheid te<br />
dien, en naby Hom te lewe?<br />
Nadat <strong>ons</strong> in Sondag 31 sê<br />
dat Jesus se werk nie aan die<br />
kruis gestop het nie, maar dat<br />
Hy tans besig is om <strong>ons</strong> deur<br />
sy Gees innerlik nuut te maak,<br />
verduidelik <strong>ons</strong> wat dit prakties<br />
vir <strong>ons</strong> inhou: dat ek my elke<br />
dag sal bekeer, oftewel dat ek<br />
elke dag my ou sondige ek sal<br />
doodmaak en sal begin om al<br />
hoe meer vir die Here te lewe.<br />
In <strong>ons</strong> Kategismus gaan<br />
hier die nuwe lewe hoofsaaklik<br />
oor twee dinge: dat ek volgens<br />
Here se wet sal leef – nié om<br />
verlos te word nie, maar omdat<br />
ek verlos is; en tweedens dat ek<br />
elke dag biddend, naby Hom<br />
sal lewe. <strong>Hoe</strong> <strong>kan</strong> jy tog <strong>anders</strong><br />
as jy sê dat jy Hom liefhet en<br />
<strong>dan</strong>kbaar is dat Hy jou nie aan<br />
jou sondige self oorgelaat het<br />
nie! DK<br />
14 DIE KERKBLAD April 2013