Nederlandse fluitisten en fluitis - Nederlands Fluit Genootschap
Nederlandse fluitisten en fluitis - Nederlands Fluit Genootschap
Nederlandse fluitisten en fluitis - Nederlands Fluit Genootschap
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
uitgebreidheid e<strong>en</strong>voudigheid, aan moeite geduld <strong>en</strong><br />
aan inspanning duidelijkheid te par<strong>en</strong>”.<br />
Wel in het bijzonder bij Louis Drouet (Amsterdam<br />
Louis Drouet<br />
1792-Bern 1873) wierp<strong>en</strong> de less<strong>en</strong> van Arnoldus<br />
Dahm<strong>en</strong> vrucht<strong>en</strong> af. De uit Parijs afkomstige vader<br />
van Drouet vestigde zich in 1786 als pruik<strong>en</strong>maker <strong>en</strong><br />
kapper in Amsterdam <strong>en</strong> trouwde met de Haagse Philippine<br />
Muller, uit welke verbint<strong>en</strong>is Louis voortkwam,<br />
die in 1792 in de Mozes <strong>en</strong> Aaron-kerk werd<br />
gedoopt. Drouets instrum<strong>en</strong>tale onderwijs g<strong>en</strong>oot hij<br />
uitsluit<strong>en</strong>d van Arnoldus Dahm<strong>en</strong>. De less<strong>en</strong> die hij<br />
later op het Parijse conservatorium volgde war<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s<br />
diverse bericht<strong>en</strong> dan ook ge<strong>en</strong> fluitless<strong>en</strong> maar<br />
less<strong>en</strong> in compositie <strong>en</strong> harmonie bij A. Reicha <strong>en</strong> E.<br />
Méhul.<br />
Over Drouets carrière is, gezi<strong>en</strong> zijn imm<strong>en</strong>se Europese<br />
populariteit, <strong>en</strong>orm veel geschrev<strong>en</strong>, <strong>en</strong> het kost<br />
moeite mij te beperk<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> aantal hoofdpunt<strong>en</strong>.<br />
Op vijfti<strong>en</strong>jarige leeftijd b<strong>en</strong>oemde Louis Bonaparte,<br />
de to<strong>en</strong>malige koning van Holland, hem tot hof<strong>fluitis</strong>t<br />
<strong>en</strong> schonk hem e<strong>en</strong> kristall<strong>en</strong> fluit met inscriptie<br />
van de Parijse bouwer Laur<strong>en</strong>t, e<strong>en</strong> instrum<strong>en</strong>t dat<br />
thans nog wordt bewaard in het Rijksmuseum te<br />
Amsterdam. 35 Het kon niet uitblijv<strong>en</strong> of Napoleon<br />
wilde Drouet zelf in di<strong>en</strong>st nem<strong>en</strong> <strong>en</strong> overlaadde<br />
hem met gunst<strong>en</strong> <strong>en</strong> eerbewijz<strong>en</strong>, waaronder nogmaals<br />
e<strong>en</strong> Laur<strong>en</strong>t-fluit. Er zijn diverse verslag<strong>en</strong><br />
bek<strong>en</strong>d van optred<strong>en</strong>s van Drouet voor Napoleon,<br />
waar de keizer niet ophield hem te prijz<strong>en</strong> voor zijn<br />
spel <strong>en</strong> hem regelmatig vroeg nieuwe variaties te<br />
mak<strong>en</strong> op dit of dat thema. Na de val van Napoleon<br />
werd Drouet aangesteld in de kapel van Louis XVIII.<br />
Het lijkt curieus dat voor deze baan niet de <strong>fluitis</strong>t<br />
Jean-Louis Tulou werd gevraagd, die in Parijs e<strong>en</strong><br />
grote naam had, maar dit lag aan het feit dat deze<br />
vurig republikeins was <strong>en</strong> niet de gewoonte had dit<br />
onder stoel<strong>en</strong> of bank<strong>en</strong> te stek<strong>en</strong>. Sinds 1814 was de<br />
to<strong>en</strong> 28-jarige Tulou e<strong>en</strong> rivaal van Drouet, in zowel<br />
politiek als <strong>fluitis</strong>tisch opzicht. Het tijdschrift Caecilia<br />
schrijft hierover: “Ieder der beide kunst<strong>en</strong>aars had<br />
weldra zijne warme bewonderaars <strong>en</strong> partijgangers.<br />
Gedur<strong>en</strong>de bijna twee jar<strong>en</strong> bleef de overwinning<br />
onzeker, totdat Lebrun zijne opera Le Rossignol<br />
schreef, waarin de zang van d<strong>en</strong> koning der vogel<strong>en</strong><br />
aan de fluit van Tulou werd toevertrouwd. Deze strijd<br />
moest besliss<strong>en</strong>d word<strong>en</strong>; de kunst<strong>en</strong>aar begreep dit<br />
<strong>en</strong> wist zijn tal<strong>en</strong>t tot de hoogte zijner moeilijke taak<br />
te verheff<strong>en</strong>. Gedur<strong>en</strong>de de geheele opera deed hij<br />
zulke nieuwe, zuivere, teedere <strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s schitter<strong>en</strong>de<br />
klank<strong>en</strong> hoor<strong>en</strong>, dat de gansche vergadering de grootste<br />
bewondering toonde. ... van to<strong>en</strong> af was ge<strong>en</strong> strijd<br />
meer mogelijk. Drouet verwijderde zich uit Parijs <strong>en</strong><br />
ging naar Engeland”.<br />
In Engeland begon hij ook met de productie van fluit<strong>en</strong>,<br />
maar dat werd ge<strong>en</strong> succes omdat de Engelse spelers<br />
e<strong>en</strong> volledig ander toonideaal nastreefd<strong>en</strong>. Er zijn<br />
nog diverse fluit<strong>en</strong> van Drouet (meestal gemaakt<br />
door de bouwer Cornelius Ward) bewaard geblev<strong>en</strong>,<br />
onder andere in de verzameling<strong>en</strong> van het Haags<br />
Geme<strong>en</strong>temuseum, de Library of Congress in Washington<br />
<strong>en</strong> de Ridley Collection. Behoedzaamheid is<br />
gebod<strong>en</strong>, omdat er ook veel vervalsing<strong>en</strong> in omloop<br />
war<strong>en</strong>. Lindsay schreef ca. 1829 hierover in zijn Elem<strong>en</strong>ts<br />
of Flute-Playing: “... scarcely a g<strong>en</strong>uine Drouet<br />
is now to be met with”. In Engeland kreeg Drouet e<strong>en</strong><br />
andere rivaal in Charles Nicholson, e<strong>en</strong> <strong>fluitis</strong>t met<br />
e<strong>en</strong> bijzonder krachtige toon, waardoor, zoals we<br />
wet<strong>en</strong>, ook Theobald Boehm zeer geïmponeerd was.<br />
E<strong>en</strong> tijdg<strong>en</strong>oot, William James, zegt over beide <strong><strong>fluitis</strong>t<strong>en</strong></strong>:<br />
“I do not think ... that M. Drouét’s performance<br />
was as effective in a large room as Mr. Nicholson’s; and<br />
this may be mainly attributed to the powerful tone of<br />
the latter g<strong>en</strong>tleman. There can be no question of the<br />
superiority of Mr. Drouét in point of style and articulation;<br />
and whether Mr. Nicholson’s expression and<br />
tone will comp<strong>en</strong>sate for his inferiority in these<br />
respects, have be<strong>en</strong> much disputed. Mr. Drouét had<br />
not, however, the same quantity of tone as this g<strong>en</strong>tleman,<br />
although the quality may be pronounced<br />
superior”. 36<br />
Na zijn Engelse periode reisde Drouet weer <strong>en</strong>ige tijd<br />
door Europa met zijn vrouw, de zangeres Flor<strong>en</strong>tine<br />
Faillan, waarna hij gedur<strong>en</strong>de drie jaar dirig<strong>en</strong>t van<br />
het San Carlo-theater in Napels zou zijn geweest.<br />
Klaarblijkelijk beviel hem dit niet, want hij ging weer<br />
terug naar Holland, waar hij tot 1828 bleef. Van hieruit<br />
maakte hij in 1828 <strong>en</strong> 1829 sam<strong>en</strong> met M<strong>en</strong>delssohn<br />
reiz<strong>en</strong> naar Parijs <strong>en</strong> Lond<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> programma<br />
van e<strong>en</strong> concert dat zij op 24 juni 1829 in Lond<strong>en</strong><br />
gav<strong>en</strong> is te vind<strong>en</strong> in Rockstro’s A Treatise on ... the<br />
Flute. 37 Na e<strong>en</strong> kapelmeesterschap aan het hof van<br />
Sachs<strong>en</strong>-Coburg-Gotha (1836-1854) maakte hij met<br />
zijn zoon de pianist Louis Drouet jr. in 1854 nog e<strong>en</strong><br />
concertreis naar Amerika, waar hij k<strong>en</strong>nis maakte<br />
met de nieuwe Boehmfluit. Hij was zo <strong>en</strong>thousiast<br />
over het nieuwe instrum<strong>en</strong>t dat hij er direct zijn<br />
<strong>Fluit</strong> 2004-1 17