De Spaanse waterhond (Perro de Agua Español)
De Spaanse waterhond (Perro de Agua Español)
De Spaanse waterhond (Perro de Agua Español)
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
On<strong>de</strong>rstaand artikel is met schriftelijke toestemming van <strong>de</strong> uitgever en <strong>de</strong> auteur overgenomen uit het<br />
maandblad Hon<strong>de</strong>nmanieren (nummer 4, april 2010), www.hon<strong>de</strong>nmanieren.com<br />
Tekst: Nannie <strong>de</strong> Nijs Bik-Plasman. Foto’s: Ria van Mid<strong>de</strong>laar-Froma. Met dank aan: kennel<br />
Gonnagitchas, kennel Todos Juntos en families van Dam, van Eijk, van Bronkhorst, Vernooy,<br />
Schellekens, en van Zwijndregt<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> (<strong>Perro</strong> <strong>de</strong> <strong>Agua</strong> <strong>Español</strong>)<br />
Een hond die knipoogt<br />
Wat een leuke poe<strong>de</strong>l. Is dat nou een Obama-hond? Een <strong>Spaanse</strong> wat? Een greep uit <strong>de</strong> reacties<br />
die je kunt verwachten als je met je <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> over straat gaat. Een goe<strong>de</strong> re<strong>de</strong>n<br />
om eens iets over dit bijzon<strong>de</strong>re ras te vertellen.<br />
Zoals <strong>de</strong> naam al doet vermoe<strong>de</strong>n, vindt dit<br />
ras zijn oorsprong in Spanje. <strong>De</strong> hond werd<br />
daar gebruikt voor <strong>de</strong> jacht en als vissersen<br />
her<strong>de</strong>rshond. Ook nu nog is <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong> in Spanje een populair ras, maar<br />
in Ne<strong>de</strong>rland is hij nog re<strong>de</strong>lijk onbekend.<br />
Ontstaan<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> is een oud ras<br />
waarvan al in documenten uit het jaar 730<br />
melding werd gemaakt. In 1975 werd in<br />
Spanje echter pas begonnen met <strong>de</strong> selectie<br />
voor <strong>de</strong> fok van <strong>de</strong> he<strong>de</strong>ndaagse <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong> en het ras is pas sinds 1999 internationaal<br />
erkend. Vandaar dat het ras<br />
buiten Spanje nog niet zo heel bekend is.<br />
Hij behoort tot FCI-rasgroep 8 - Retrievers,<br />
Spaniëls en Waterhon<strong>de</strong>n, waartoe ook <strong>de</strong><br />
Portugese <strong>waterhond</strong>, Italiaanse <strong>waterhond</strong><br />
(Lagotto Romagnolo) en Franse <strong>waterhond</strong><br />
(Barbet) behoren.<br />
Oorspronkelijk werd <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong><br />
ingezet voor allerlei doelein<strong>de</strong>n en in<br />
allerlei omstandighe<strong>de</strong>n. Hij apporteer<strong>de</strong><br />
het waterwild voor <strong>de</strong> jagers, <strong>de</strong> visnetten<br />
voor <strong>de</strong> vissers en hielp <strong>de</strong> her<strong>de</strong>rs met het<br />
bijeenhou<strong>de</strong>n en opdrijven van hun kud<strong>de</strong>s.<br />
Overal in het ruige <strong>Spaanse</strong> landschap<br />
<strong>de</strong>ed hij zijn werk. Hij klom, sprong en<br />
klauter<strong>de</strong> en meed daarbij <strong>de</strong> doornstruiken<br />
niet. Hij paste zich aan elke omstandigheid<br />
aan.<br />
Dat vermogen heeft <strong>de</strong> hond nog steeds.<br />
Hij past zich snel aan nieuwe uitdagingen<br />
en omstandighe<strong>de</strong>n aan. Tegenwoordig<br />
wordt hij ingezet voor speur- en zoekwerk<br />
bij rampen. Maar hij kan ook naar drugs,<br />
geld, brandversnellers of bommen zoeken.<br />
In Spanje wordt hij nog steeds gebruikt als<br />
her<strong>de</strong>rshond voor het hoe<strong>de</strong>n van schapen,<br />
geiten, run<strong>de</strong>ren en varkens, maar ook voor<br />
<strong>de</strong> jacht.<br />
Oerhond<br />
Dat <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> meer op zijn<br />
werkaanleg dan op zijn uiterlijk is gefokt,<br />
heeft tot gevolg dat hij nog dichtbij <strong>de</strong> natuur<br />
staat. Dat is te merken aan verschillen<strong>de</strong><br />
eigenschappen: Veel teven wor<strong>de</strong>n<br />
pas na ruim een jaar voor het eerst loops en<br />
<strong>de</strong> loopshe<strong>de</strong>n liggen vaak ook ver<strong>de</strong>r uit<br />
elkaar dan bij meer gedomesticeer<strong>de</strong> rassen.<br />
Hij is <strong>de</strong> hon<strong>de</strong>ntaal nog niet verleerd<br />
en maakt goed gebruik van kalmeren<strong>de</strong><br />
signalen. Hierdoor is hij voor an<strong>de</strong>re hon<strong>de</strong>n,<br />
die <strong>de</strong> hon<strong>de</strong>ntaal nog verstaan, heel<br />
dui<strong>de</strong>lijk in zijn bedoelingen. Maar daardoor<br />
is hij ook gevoelig voor signalen die<br />
door hon<strong>de</strong>n als bedreigend wor<strong>de</strong>n ervaren<br />
zoals aanstaren.<br />
Karakter<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> wordt omschreven<br />
als levendig, actief en zeer leergierig. Ook<br />
wordt nogal eens gezegd dat het een ‘mak-
kelijke’ gezinshond is. Het is echter zeker<br />
geen doorsneehond en gemakkelijk is hij<br />
alleen als hij op <strong>de</strong> juiste manier begeleid<br />
wordt. <strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> is in<strong>de</strong>rdaad<br />
een actieve hond die in het algemeen alles<br />
wat je met hem on<strong>de</strong>rneemt leuk vindt. Als<br />
hij goed in z’n vel zit, is hij levendig en<br />
vrolijk en hij laadt zelfs weleens <strong>de</strong> ver<strong>de</strong>nking<br />
op zich met plezier <strong>de</strong> boel in <strong>de</strong><br />
maling te nemen. Er zijn mensen die bij<br />
hoog en laag volhou<strong>de</strong>n dat ze hun <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong> weleens hebben zien<br />
knipogen. Hij is zeer intelligent en leert<br />
snel. Hij vindt leren ook leuk en bloeit op<br />
als hij wordt uitgedaagd zelf na te <strong>de</strong>nken<br />
en zelf problemen op te lossen. Bij gebrek<br />
aan uitdaging verzint hij gewoon zijn eigen<br />
lolletjes. Dat zijn baas daar niet altijd <strong>de</strong> lol<br />
van inziet, laat zich ra<strong>de</strong>n.<br />
Gezinshond<br />
Het gezin dat <strong>de</strong> roe<strong>de</strong>l van <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong> vormt, kan rekenen op zijn onvoorwaar<strong>de</strong>lijke<br />
lief<strong>de</strong> en aanhankelijkheid.<br />
Daarbij is het wel van belang dat <strong>de</strong><br />
hond zich veilig voelt en niet bruusk of<br />
onrechtvaardig behan<strong>de</strong>ld wordt. Hij heeft<br />
een geheugen als een olifant en kan wantrouwig<br />
blijven tegenover mensen of dieren<br />
die hem onheus bejegend hebben.<br />
<strong>De</strong> hond heeft een re<strong>de</strong>lijk ruime persoonlijke<br />
cirkel en mensen en dieren van buiten<br />
<strong>de</strong> roe<strong>de</strong>l kunnen hem het beste met gepaste<br />
beleefdheid bena<strong>de</strong>ren zolang hij nog<br />
niet met ze vertrouwd is. <strong>De</strong> meeste<br />
<strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong>en zullen hun roe<strong>de</strong>l<br />
waarschuwen voor na<strong>de</strong>rend bezoek.<br />
Door zijn achtergrond als her<strong>de</strong>rshond is<br />
<strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> in principe een roe<strong>de</strong>lblijver.<br />
Buitenshuis blijft hij in het algemeen<br />
het liefst in <strong>de</strong> buurt van zijn mensen,<br />
zeker als dat van jongs af aan goed<br />
beloond is. Bij sommige <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong>en<br />
overheerst echter het jachthon<strong>de</strong>nbloed<br />
en zo'n hond kan een passie voor het<br />
najagen van an<strong>de</strong>re dieren ontwikkelen.<br />
Reserve<br />
Zoals hierboven vermeld, kan je je als<br />
vreemd mens of vreem<strong>de</strong> hond bij <strong>de</strong> eer-<br />
ste kennismaking met een <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong><br />
beter beleefd en enigszins afwachtend<br />
opstellen. Sommige zullen vreem<strong>de</strong>n<br />
weliswaar accepteren, maar vervolgens<br />
volkomen blijven negeren. An<strong>de</strong>re zullen<br />
uitein<strong>de</strong>lijk nieuwsgierig en vrien<strong>de</strong>lijk<br />
na<strong>de</strong>ren. Hon<strong>de</strong>n uit <strong>de</strong>ze laatste categorie<br />
zullen elke geaccepteer<strong>de</strong> vreem<strong>de</strong> uitein<strong>de</strong>lijk<br />
ruimhartig in hun ‘kennissenkring’<br />
opnemen. Omdat <strong>de</strong> hond nog zo instinctief<br />
communiceert, vat hij een onhandige<br />
bena<strong>de</strong>ring van vreem<strong>de</strong>n als onbeleefd op.<br />
Als je hem als onbeken<strong>de</strong> recht in <strong>de</strong> ogen<br />
blijft kijken, over hem heen hangt en/of<br />
plotseling han<strong>de</strong>n naar hem uitsteekt,<br />
wordt dat door hem niet gewaar<strong>de</strong>erd. Hij<br />
kan dan terug<strong>de</strong>inzen, in een grote boog<br />
om je heen blijven lopen of - erger - een<br />
grote mond tegen je opzetten. Om <strong>de</strong> hond<br />
te leren ook met onhandige bena<strong>de</strong>ring om<br />
te kunnen gaan, is voortduren<strong>de</strong> socialisatie<br />
van jongs af aan van groot belang.<br />
Het anti-allergische verhaal<br />
Van <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> wordt vaak<br />
gezegd dat hij geschikt zou zijn voor<br />
mensen die een allergische aanleg hebben.<br />
Dit wordt gebaseerd op het feit dat<br />
hij niet verhaart en geen huidschilfers<br />
verliest. Het is echter nooit wetenschappelijk<br />
aangetoond. En hoewel het soms<br />
goed uitpakt, bestaat er geen enkele garantie<br />
voor mensen die allergisch voor<br />
hon<strong>de</strong>n zijn dat het in hun geval goed zal<br />
gaan. Bovendien is <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong><br />
een karaktervolle hond, die echt bij<br />
je moet passen. Aanschaf louter vanwege<br />
vermeen<strong>de</strong> anti-allergische eigenschappen<br />
is dus zeer af te ra<strong>de</strong>n.<br />
Sociaal gedrag<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> is niet altijd van<br />
nature gecharmeerd van an<strong>de</strong>re hon<strong>de</strong>n.<br />
Daarom is het belangrijk hem als pup op<br />
<strong>de</strong> goe<strong>de</strong> manier kennis te laten maken met<br />
vreem<strong>de</strong> hon<strong>de</strong>n. Gelukkig zijn er steeds<br />
meer hon<strong>de</strong>nscholen waar dit op een goe<strong>de</strong><br />
manier wordt begeleid. Hon<strong>de</strong>ngedragstherapeut<br />
Gwen Bailey heeft hier een aantal
zeer nuttige tips over geschreven. Plaats je<br />
pup in elke geval nooit in een groep pups<br />
on<strong>de</strong>r het motto ‘laat ze het maar zelf uitzoeken’.<br />
Tegenover <strong>de</strong> mensenkin<strong>de</strong>ren uit <strong>de</strong> eigen<br />
roe<strong>de</strong>l stelt <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> zich<br />
vrien<strong>de</strong>lijk en welwillend op. Doordat hij<br />
zo van spelletjes houdt, is hij ook een leuk<br />
maatje voor kin<strong>de</strong>ren. Als kin<strong>de</strong>ren geleerd<br />
hebben hoe ze het beste met <strong>de</strong> hond kunnen<br />
spelen, staat <strong>de</strong> Spanjaard garant voor<br />
vele uurtjes speelplezier. Voor kin<strong>de</strong>ren<br />
van buiten <strong>de</strong> roe<strong>de</strong>l geldt hetzelf<strong>de</strong> als<br />
voor vreem<strong>de</strong> volwassenen en hon<strong>de</strong>n. <strong>De</strong><br />
hond moet met gepaste beleefdheid en rust<br />
bena<strong>de</strong>rd wor<strong>de</strong>n.<br />
Met <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re dieren in huis kan <strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong> over het algemeen goed opschieten.<br />
Koeien, paar<strong>de</strong>n, geiten, enzo-<br />
voort. moeten in het<br />
socialisatieprogramma wor<strong>de</strong>n<br />
opgenomen en vormen dan ook<br />
geen probleem.<br />
Socialisatie<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> kan als<br />
pup/jonge hond onzeker zijn. Het is belangrijk<br />
om zijn karakter te respecteren en<br />
hem te helpen zijn onzekerhe<strong>de</strong>n te overwinnen.<br />
Hij is van nature nieuwsgierig en<br />
het feit dat hij heel snel leert, helpt hem om<br />
nieuwe ervaringen snel te verwerken. Hij is<br />
ook in staat om slechte ervaringen op een<br />
goe<strong>de</strong> manier te verwerken als hij hierbij<br />
op <strong>de</strong> juiste manier wordt begeleid.<br />
Goe<strong>de</strong> socialisatie is voor een <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong> heel belangrijk. Dat is meer dan<br />
<strong>de</strong> pup in zijn eerste drie maan<strong>de</strong>n laten<br />
kennismaken met vreem<strong>de</strong> mensen, kin<strong>de</strong>ren,<br />
verkeer, an<strong>de</strong>re dieren, enz. Die kennismakingen<br />
moeten steeds herhaald wor<strong>de</strong>n.<br />
Goe<strong>de</strong> socialisatie begint al in het nest<br />
en gaat een heel hon<strong>de</strong>nleven door.<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> is over het algemeen<br />
gevoelig voor har<strong>de</strong> gelui<strong>de</strong>n. Door<br />
mid<strong>de</strong>l van training kan hij daar beter mee<br />
leren omgaan. Een niet goed gesocialiseer<strong>de</strong><br />
<strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> kan uitgroeien tot<br />
een angstige hond.<br />
Multifunctioneel<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> is een actieve hond<br />
die geschikt is voor actieve mensen. Met<br />
alleen wan<strong>de</strong>len doe je hem te kort. <strong>De</strong><br />
meeste <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong>en zijn voor van<br />
alles te porren. Behendigheid, flyball, frisbeeën,<br />
schapendrijven, waterwerk (ze hebben<br />
zelfs zwemvliezen tussen hun tenen),<br />
speurwerk, treibbal, enz. Overigens is het<br />
bij elke activiteit belangrijk je te laten<br />
voorlichten over <strong>de</strong> juiste aanpak in verband<br />
met <strong>de</strong> veiligheid, gezondheid en het<br />
welzijn van je hond.<br />
Ook thuis kan je allerlei leuke activiteiten<br />
met je Spanjaard on<strong>de</strong>rnemen. Hij vindt<br />
het heerlijk om voorwerpen te zoeken, zowel<br />
in huis als in <strong>de</strong> tuin. Ook allerlei hon<strong>de</strong>nspellen<br />
die tegenwoordig op <strong>de</strong> markt<br />
zijn, vallen in <strong>de</strong> smaak. Tij<strong>de</strong>ns wan<strong>de</strong>lin-<br />
Als hij goed in z’n vel zit, is hij levendig<br />
en vrolijk en hij laadt zelfs weleens<br />
<strong>de</strong> ver<strong>de</strong>nking op zich met plezier <strong>de</strong><br />
boel in <strong>de</strong> maling te nemen<br />
gen kunnen zoekspelletjes wor<strong>de</strong>n gedaan<br />
of hin<strong>de</strong>rnissen wor<strong>de</strong>n genomen, bijvoorbeeld<br />
in <strong>de</strong> vorm van omgevallen bomen.<br />
Als <strong>de</strong> hond zijn energie voldoen<strong>de</strong> kwijt<br />
kan, past hij zich ook aan als z'n baas eens<br />
een dag min<strong>de</strong>r tijd heeft. Als aan zijn lichamelijke<br />
en geestelijke behoeftes wordt<br />
voldaan, kan hij overal wonen, of dat nu op<br />
een boer<strong>de</strong>rij of op een flat is. Alleen zijn<br />
vindt hij natuurlijk niet gezellig, maar hij<br />
kan erop getraind wor<strong>de</strong>n. Zoals voor elke<br />
hond, geldt ook voor hem dat hij van veel<br />
en lang alleen zijn ongelukkig wordt.<br />
Opvoeding en training<br />
Door zijn leergierigheid en intelligentie is<br />
<strong>de</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> goed op te voe<strong>de</strong>n<br />
en te trainen. Voor mensen die <strong>de</strong> moeite<br />
willen nemen zich te verdiepen in hon<strong>de</strong>ngedrag,<br />
opvoeding en training is het een<br />
geweldige hond. Hij is zeer geschikt voor<br />
<strong>de</strong> zogenaam<strong>de</strong> positieve operante leermetho<strong>de</strong>.<br />
Hierbij moet <strong>de</strong> hond zelf na<strong>de</strong>nken<br />
over wat er van hem verwacht wordt. Met
ehulp van een sterke positieve impuls,<br />
bijvoorbeeld <strong>de</strong> clicker, wordt hij beloond<br />
voor spontaan vertoond gedrag waardoor<br />
hij dit gedrag zal herhalen.<br />
Gezondheid en verzorging<br />
Ook bij dit ras komen gezondheidsproblemen<br />
- gelukkig nog op beperkte schaal -<br />
voor. Genoemd wor<strong>de</strong>n: heupdysplasie, <strong>de</strong><br />
oogaandoeningen PRA, cataract, glaucoom<br />
en NPV/PHTVL, schildklieraandoeningen<br />
en MDR (Multi Drug Resistance). Er zijn<br />
overigens vooral schildklieraandoeningen<br />
bekend in <strong>de</strong> Scandinavische lan<strong>de</strong>n, het<br />
Verenigd Koninkrijk en <strong>de</strong> Verenig<strong>de</strong> Staten.<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> heeft een vacht die<br />
doorgroeit. Hij verhaart niet en moet regelmatig<br />
geschoren of geknipt wor<strong>de</strong>n. Hij<br />
mag niet geborsteld wor<strong>de</strong>n omdat dit <strong>de</strong><br />
structuur van <strong>de</strong> vacht aantast. Ook in <strong>de</strong><br />
oren groeien <strong>de</strong> haren door. Daarom moeten<br />
<strong>de</strong> haren regelmatig uit <strong>de</strong> oren wor<strong>de</strong>n<br />
verwij<strong>de</strong>rd. Dit kan met <strong>de</strong> vingers of met<br />
een pincet met geribbeld uitein<strong>de</strong>. Het is<br />
handig om bij <strong>de</strong> jonge pup regelmatig een<br />
beetje aan zijn oortjes te prutsen zodat hij<br />
eraan went dat er iemand aan zijn oren zit.<br />
Als <strong>de</strong> oren niet goed schoongehou<strong>de</strong>n<br />
wor<strong>de</strong>n bestaat het risico op oormijt of<br />
oorontstekingen. Het is bovendien nuttig<br />
om na het zwemmen <strong>de</strong> oren aan <strong>de</strong> binnenkant<br />
af te drogen, om te voorkomen dat<br />
het vocht gaat broeien.<br />
<strong>De</strong> <strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> heeft een enigszins<br />
korte neus wat tot gevolg heeft dat traanvocht<br />
vaak niet voldoen<strong>de</strong> wordt afgevoerd.<br />
Hierdoor heeft <strong>de</strong> hond snel vuilpropjes<br />
in zijn binnenste ooghoeken. Elke<br />
dag even nakijken en met schone vingers<br />
of een stukje wc-papier of huishoudpapier<br />
voorzichtig verwij<strong>de</strong>ren, voorkomt problemen.<br />
Ten slotte<br />
Zoals bij meer<strong>de</strong>re hon<strong>de</strong>nrassen geldt,<br />
moeten mensen zich niet afvragen: ‘Is <strong>de</strong><br />
<strong>Spaanse</strong> <strong>waterhond</strong> geschikt voor mij?’<br />
maar: ‘Ben ik geschikt voor een <strong>Spaanse</strong><br />
<strong>waterhond</strong>?’ Het is een hond met een gebruiksaanwijzing,<br />
maar als die goed wordt<br />
opgevolgd, heeft hij ook afstandbediening.<br />
Voor meer informatie: www.perro-club.nl