Klik hier om die artikel in PDF-formaat - LitNet
Klik hier om die artikel in PDF-formaat - LitNet
Klik hier om die artikel in PDF-formaat - LitNet
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>LitNet</strong> Akademies Jaargang 9(2), Augustus 2012<br />
Visualisasie skep <strong>die</strong> geleentheid <strong>om</strong> groot hoeveelhede data met ’n enkele oogopslag te<br />
bekyk, waarna afleid<strong>in</strong>gs gemaak kan word of tendense <strong>in</strong>dr<strong>in</strong>gender ondersoek en verklaar<br />
kan word. Dit kan tendense en patrone oopvlek wat verdere navors<strong>in</strong>g prikkel wanneer vrae<br />
uitgewys word wat voorheen nie eens gevra is nie – Rumsfeld se “unknown unknowns”. Ook<br />
lei <strong>die</strong> <strong>in</strong>tegrasie van visualiser<strong>in</strong>gshulpmiddele b<strong>in</strong>ne <strong>die</strong> s<strong>in</strong>mak<strong>in</strong>gskr<strong>in</strong>gloop van <strong>die</strong><br />
<strong>in</strong>telligensieproses tot <strong>die</strong> terugkeer na bronmateriaal: Hoek<strong>om</strong> <strong>die</strong> skerp styg<strong>in</strong>g <strong>in</strong><br />
vermeld<strong>in</strong>gs van Leroux <strong>in</strong> Stilet 16(1), of <strong>die</strong> migranteliteratuur <strong>in</strong> 22(1)? Alhoewel<br />
visualisasie dus op kwantitatiewe metodes berus, bespoedig dit ook kwalitatiewe navors<strong>in</strong>g,<br />
aangesien m<strong>in</strong>der tyd spandeer kan word <strong>om</strong> tendense te identifiseer, wat meer tyd<br />
beskikbaar stel <strong>om</strong> tendense te ontleed en te verklaar. In toek<strong>om</strong>stige navors<strong>in</strong>g kan<br />
literatuurgeskiedenisse vir <strong>hier</strong><strong>die</strong> doele<strong>in</strong>des gedigitaliseer word, sodat skrywers se literêre<br />
prestige oor <strong>die</strong> jare wetenskaplik objektief, verifieerbaar, en herhaalbaar bestudeer kan word<br />
– ’n “harde”, kwantitatiewe benader<strong>in</strong>g tot geesteswetenskaplike navors<strong>in</strong>g.<br />
6. Verspreid<strong>in</strong>g<br />
Verspreid<strong>in</strong>g behels <strong>die</strong> f<strong>in</strong>aliser<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> sogenaamde <strong>in</strong>telligensieproduk (gewoonlik ’n<br />
verslag) en <strong>die</strong> aflewer<strong>in</strong>g daarvan by <strong>die</strong> “kliënt”. B<strong>in</strong>ne ’n akademiese opset beteken<br />
verspreid<strong>in</strong>g natuurlik <strong>die</strong> publikasie en dissem<strong>in</strong>asie van navors<strong>in</strong>g, maar aangesien <strong>die</strong> klem<br />
<strong>in</strong> <strong>hier</strong><strong>die</strong> <strong>artikel</strong> op versamel<strong>in</strong>g en verwerk<strong>in</strong>g val, en aangesien e-pos en<br />
woordverwerk<strong>in</strong>gsprogrammatuur al<strong>om</strong>bekend is, word <strong>hier</strong> volstaan met <strong>om</strong> te noem dat<br />
<strong>in</strong>ligt<strong>in</strong>gstegnologie <strong>in</strong> <strong>hier</strong><strong>die</strong> fase reeds <strong>in</strong> ’n groot mate <strong>in</strong> algemene gebruik is.<br />
7. Ten slotte<br />
Treverton, Jones, Boraz en Lipscy (2006:25) voer aan: “If it is to stay relevant, <strong>in</strong>telligence<br />
needs to be like human vision – b<strong>in</strong>ocular, provid<strong>in</strong>g depth to what we can be seen <strong>in</strong> front;<br />
and peripheral, which provides warn<strong>in</strong>g.” Die skrywers voer dus aan dat <strong>in</strong>ligt<strong>in</strong>g <strong>die</strong>per en<br />
wyer ontleed behoort te word b<strong>in</strong>ne ’n militêre-<strong>in</strong>telligensie-konteks, maar <strong>die</strong>selfde geld vir<br />
akademiese navors<strong>in</strong>g en ook <strong>die</strong> stu<strong>die</strong> van <strong>die</strong> letterkunde. Veral <strong>die</strong> sisteemteorie poog <strong>om</strong><br />
breër na <strong>die</strong> letterkunde te kyk, wat noodwendig beteken dat groter datastelle meer oorsigtelik<br />
beskou moet word, en veral <strong>hier</strong>voor is <strong>in</strong>ligt<strong>in</strong>gstegnologie bowenal geskik, spesifiek<br />
progammatuur b<strong>in</strong>ne SNA.<br />
Hier<strong>die</strong> <strong>artikel</strong> het idees vanuit militêre <strong>in</strong>telligensie, veral <strong>die</strong> <strong>in</strong>telligensieproses/-siklus en<br />
data-ontg<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g en -visualisasie benut ten e<strong>in</strong>de aan te toon hoe navors<strong>in</strong>g met<br />
<strong>in</strong>ligt<strong>in</strong>gstegnologie geïntegreer kan word. Veral Pirolli en Card (1999) se sien<strong>in</strong>g van <strong>die</strong><br />
navorser/ontleder as ’n “<strong>in</strong>ligt<strong>in</strong>gsroof<strong>die</strong>r” is ’n bruikbare manier <strong>om</strong> na navors<strong>in</strong>g te kyk<br />
b<strong>in</strong>ne <strong>die</strong> huidige universitêre opset, waar begrot<strong>in</strong>gs en tyd al hoe meer beperk word: meer<br />
uitsette kan gelewer word met ’n kle<strong>in</strong>er <strong>in</strong>set, mits <strong>in</strong>ligt<strong>in</strong>gstegnologie aangewend word.<br />
493