Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Voor de houdbaarheidsdatum van een directeur is geen strikt en eenduidig criterium te<br />
geven. Daar<strong>voor</strong> bevindt hij of zij zich teveel in het centrum van de dynamiek van de<br />
organisatie. In dit centrum is een directeur enerzijds handelende partij en anderzijds<br />
ook 'de gevangene' van het systeem. Kortom, het is niet altijd eenvoudig en mogelijk<br />
om de regie over de eigen levensduur in de functie in de hand te houden.<br />
Het concept levenscyclus van een baan kan overigens wel een aanknopingspunt bieden<br />
bij de beantwoording van de vraag of het nog geen tijd is <strong>voor</strong> vertrek. Deze cyclus kent,<br />
aldus Manfred Kets de Vries in zijn 'Leiderschap ontraadseld' (2001) drie fasen:<br />
binnenkomst, consolidatie en neergang. Ik licht elke fase kort toe.<br />
Binnenkomst. Uitgangspunt is dat het bestuur die kandidaat heeft uitverkoren, die de<br />
organisatie het beste kan leiden naar de toekomst die het <strong>voor</strong> ogen heeft. De nieuwe<br />
directeur krijgt, zeker als hij van buiten komt, te maken met hoge en vaak<br />
onrealistische verwachtingen, gehechtheid van de medewerkers aan hun vertrokken<br />
baas en zijn nalatenschap, romantisering van het verleden, snel optredende<br />
desillusies bij medewerkers en leden van de vereniging als de verwachtingen niet<br />
blijken uit te komen, verklaring tot zondebok. De startfase is dus een opwindende<br />
periode, waarin de van buiten afkomstige directeur angst kent in relatie tot het waar<br />
maken van de hoge verwachtingen en waarin hij snel wil scoren om een goede<br />
reputatie te vestigen.<br />
Consolidatie. De nieuwe directeur heeft een thema gevonden, een strategie die zowel<br />
past bij zijn persoonlijke stijl als bij zijn bedrijfsomgeving. Hij heeft resultaten bereikt<br />
en de prestaties van de vereniging verbeterd. Hij heeft het gevoel dat hij de zaak in<br />
de hand heeft. Hij heeft een vaste machtsbasis: steun van zijn bestuur,<br />
betrokkenheid van het managementteam en een netwerk van effectieve allianties. Hij<br />
kan steeds meer zijn dromen gaan verwezenlijken. Hij bevindt zich op een<br />
hoogvlakte, hij is er vrijwel alleen, hoogstens omgeven door personen die het met<br />
hem eens zijn. Het succes kan echter de wortels van een ramp al in zich dragen.<br />
Neergang. Kenmerken zijn onder meer kortzichtig en arrogant leiderschap,<br />
preoccupatie met eigen ideeën en (dus) niet willen luisteren naar ideeën van anderen,<br />
geen innovatie, afnemende opwinding, teruglopende prestaties. De directeur is vast<br />
komen te zitten in een bepaalde formule, die past bij 'zijn thema', een formule die hij<br />
steeds weer heeft herhaald. Daarmee blokkeert hij zowel nieuwe ontwikkelingen van<br />
binnenuit als nieuw bloed van buitenaf. Als deze fase te lang duurt kan zij ernstige<br />
gevolgen hebben <strong>voor</strong> de organisatie.<br />
De houdbaarheidsdatum ofwel de optimale zittingsduur van een directeur ligt, gezien de<br />
levenscyclusfasen, rond de zeven jaar (plus of min twee jaar). Bij zijn aantreden wilde De<br />
Vries een jaar of vijf, zes directeur zijn. Dat werd dus het dubbele. De verleiding is vaak<br />
groot om langer te blijven 'zitten'; bovendien kan, met steeds wisselende besturen, de<br />
machtsbasis onaantastbaar lijken. Totdat er een andere <strong>voor</strong>zitter aantreedt, gemor<br />
onder het personeel ontstaat of beide. Wie het dan heet onder de voeten wordt en niet<br />
'weg kan', gaat een moeilijke tijd tegemoet met opties als degradatie, ontslag en zelfs<br />
'sterven in het harnas'.<br />
Een opvolging die gepland is verloopt als regel soepel. Een zekere overlapping in<br />
aanwezigheid van de vertrekkende en de nieuwe directeur is aan te bevelen. Zo zal het<br />
bij de VEB zeker ook gaan. De advertentie <strong>voor</strong> een nieuwe directeur stond op 17<br />
februari al in de krant. De Vries gaat pas in oktober weg. Bovendien is hij bereid enige<br />
tijd de helpende hand te blijven bieden. Ik wens allen, de VEB en de gaande en komende<br />
directeuren een goede opvolging en een <strong>voor</strong>spoedige toekomst.<br />
47