Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Ledenwerving - 1<br />
Honderd-en-een manieren om nieuwe leden te werven<br />
30-11-2008<br />
Het Verenigingsmanagement (VM) congres op 6 november jl. werd ludiek afgesloten met<br />
cabaret en theatersport. De mensen in de zaal mochten woorden noemen, de spelers<br />
kozen dan een woord en gingen erop improviseren. Een mevrouw riep het woord<br />
ledenwerving. De acteur van dienst reageerde meteen: hoezo ledenwerving, bent u een<br />
omroepvereniging dan?<br />
Inderdaad, omroepen, zeker die binnen het publieke bestel, hebben juridisch een<br />
verenigingsstructuur. En inderdaad, zij doen veel aan ledenwerving, belachelijk veel<br />
zelfs, want van het ledental zijn toegekende zendtijd en budget afhankelijk. Actieve<br />
omroepledenwerving is overigens niet altijd zo nodig geweest. Ik heb in een eerder leven<br />
vijf jaar bij de toen grootste en meest echte omroepvereniging (VARA, vereniging van<br />
arbeiders radio amateurs, ruim 500.000 leden) gewerkt. Ik was daar hoofd<br />
verenigingszaken en maakte deel uit van de directie. Het omroepbedrijf had 450 mensen,<br />
onder wie natuurlijk zeer vele programmamakers en -medewerkers, in dienst.<br />
Ledenwerving was toen nog niet zo nodig, er waren immers nog zuilentrouw en loyaliteit<br />
(in casu aan de Rooie Familie). Dat gold ook <strong>voor</strong> de andere traditionele omroepen uit<br />
het pre-commerciële tijdperk, zoals KRO, NCRV, VPRO, AVRO en ook de jongere TROS.<br />
Maar sinds tientallen jaren is lidmaatschap niet meer vanzelfsprekend. Mensen zappen,<br />
hoppen en shoppen, consumenten zijn niet langer trouw aan een merk, ze worden gelokt<br />
met cadeaus, kunnen 'tientjeslid' worden enzo<strong>voor</strong>t. Ook nu loopt het weer de spuigaten<br />
uit. Ons land telt nu drie miljoen omroepleden. Maar wat is tegenwoordig nog een<br />
omroeplid, hoe zeker kun je zijn van zijn/haar trouw?<br />
Ledenwerving heeft daarom plaats gemaakt <strong>voor</strong> ledenjacht en zendtijdjacht. 1 april<br />
2009 is de peildatum <strong>voor</strong> het ledental en daarmee <strong>voor</strong> de (vijfjaarlijkse) toewijzing<br />
van het aantal uren zendtijd en budget. In miljoenen kostende campagnes bieden de<br />
omroepen daarom bierkratkussens, cd's en boeken aan (zie bij <strong>voor</strong>beeld de NRC van<br />
zaterdag 22 november jl.). Tijdens de behandeling van de mediabegroting begin deze<br />
week uitte de oppositie in de Tweede Kamer terecht scherpe kritiek op de<br />
wervingscampagnes van de publieke omroepen. Plasterk heeft de Kamer toegezegd de<br />
criteria <strong>voor</strong> ledenwerving nog eens opnieuw te bekijken en ruim <strong>voor</strong> genoemde datum<br />
met haar te debatteren over de gewenste verhouding van ledental en zendtijd.<br />
Hoe anders werkt een kleine vereniging op lokale schaal, zonder betaalde krachten en<br />
dus geheel en al draaiend op de inzet van vrijwilligers. Ik maak dat nu mee bij de<br />
regionale skivereniging, waarvan ik lid ben (zie www.rskiver.nl). Het is een club die al 40<br />
jaar bestaat en die jaarlijks tal van activiteiten organiseert, waaronder tussen de zeven<br />
en tien skireizen per jaar. Met dit product skireis is de vereniging vrij succesvol.<br />
Het ledenbestand bedraagt ongeveer 450 personen, de vergrijzing is aanzienlijk. Steeds<br />
meer leden gaan niet meer mee op reis, doen niet mee aan een andere recreatieve<br />
activiteit en verschijnen niet op skiborrels, maar zijn nog wel lid. De vraag is hoe lang<br />
nog? Onzichtbare, niet-participerende leden zijn de ex-leden van de (nabije) toekomst.<br />
Andere leden op leeftijd zeggen hun lidmaatschap op wegens lichamelijke beperkingen.<br />
195