Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
De dag van het respect - 1<br />
Hoe we respect concreet kunnen maken...<br />
12-11-2008<br />
Het vierde kwartaal staat bol van de themadagen, -weken en -maanden. Een kleine<br />
selectie: deze week is het de week van het gehandicapte kind, volgende week is het de<br />
week van de chronisch zieken, oktober was de maand van borstkanker (pink ribbon), het<br />
CDA wil een Nationale Spaarweek <strong>voor</strong> de Jeugd en donderdag 13 november is de Dag<br />
van het respect, georganiseerd door een daar<strong>voor</strong> in het leven geroepen stichting<br />
(www.dagvanrespect.nl). Deze dag is in het bijzonder gericht op scholieren. Het gaat om<br />
respect <strong>voor</strong> de mens, natuur en milieu en de samenleving.<br />
Respect, sommige mensen hebben er lak aan, anderen menen oprecht dat zij respectvol<br />
leven en handelen. De praktijk kan nogal eens afwijken van hun zelfbeeld en<br />
zelfrapportage. Onderzoek laat steeds weer zien dat wij in meerderheid vinden dat<br />
anderen er op allerlei gebieden een potje van maken maar dat wij zelf een toonbeeld zijn<br />
van deugd. Ik merk dat ook in mijn mediations, partijen zijn ten einde raad, zij voelen<br />
zich machteloos, niet in staat verandering te brengen in de situatie, bij <strong>voor</strong>beeld de<br />
relatie met een ondergeschikte of met een leidinggevende. 'Want hoe de ander zich<br />
gedraagt, daar kan ik met mijn verstand niet bij!'<br />
Ik vind het waardevol dat kinderen al zo vroeg mogelijk goed leren omgaan met waarden<br />
en houdingen als respect, vertrouwen, tolerantie, omgaan met verschillen van opvatting<br />
en belang. Ik ben dan ook een groot aanhanger van de toenemende praktijk van leerling<br />
mediation op scholen (zie mijn artikel 'Mediation op school, jong geleerd, oud gedaan.<br />
Hoe scholieren beter met conflicten leren omgaan'). En het is verbazingwekkend hoe snel<br />
bij <strong>voor</strong>beeld (vmbo) scholieren, na enkele dagdelen training, erin slagen in de rol van<br />
bemiddelaar (in duo's) hun medescholieren te helpen om hun eigen conflicten op te<br />
lossen. Ik gun het ook vele volwassenen om op die manier kwaliteit aan hun (werk)leven<br />
en dat van hun collega's te kunnen toevoegen.<br />
Op Hawai speelde de jonge Obama klassiek basketbal. Hij hield van spelen op pleintjes<br />
waar hem werd geleerd dat 'respect wordt verkregen met wat je doet, niet met wie je<br />
vader is' (de Volkskrant, 11 november 2008). Dit is een mooie uitspraak, toch kijk ik wat<br />
anders aan tegen respect. Dat komt je namelijk toe op grond van je mens-zijn.<br />
Respect betreft, (met dank aan William L. Ury) drie componenten: de persoon van de<br />
ander, de gevoelens van de ander en het standpunt van de ander:<br />
De persoon van de ander: elk mens heeft een diep gewortelde behoefte aan respect.<br />
Door daaraan tegemoet te komen schep je een klimaat <strong>voor</strong> onderhandeling,<br />
samenwerking. Respect is inherent aan je mens-zijn, dat hoef je dus niet te<br />
verdienen. Waardering en gezag kun je wel verdienen.<br />
De gevoelens van de ander: achter agressie gaat vaak woede schuil of angst. Probeer<br />
niet om emoties te bezweren, want dat leidt er niet toe dat je bezwaren worden<br />
gehoord. Toon respect <strong>voor</strong> de gevoelens door een antwoord dat de ander niet<br />
verwacht zoals 'Je bent kwaad. Je hebt het gevoel dat je tekort wordt gedaan. Dat<br />
kan ik me <strong>voor</strong>stellen. Zo zou ik er ook over denken.' Een dergelijke reactie (luisteren<br />
115