Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
Tips voor Goed Verenigingsbestuur - Koninklijke Van Gorcum
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Zieke Teams, wie is de (volgende)<br />
zondebok?<br />
Bij het overlijden van Marianne Frederiksson<br />
15-2-2007<br />
De succesvolle Zweedse schrijfster Marianne Frederiksson (1927-2007)<br />
is zondag 11 februari onverwacht aan een hartaanval overleden. Zij<br />
werd <strong>voor</strong>al bekend door haar familie-epossen. Bekende boeken zijn<br />
onder meer Het boek Eva; Anna, Hanna en Johanna; Simon; Als<br />
vrouwen wijs waren; Volgens Maria Magdalena; Het raadsel van de<br />
liefde.<br />
Een heel aardig boek, dat zij samen met haar dochter Ann (psycholoog<br />
en consultant) schreef, is in de pers Postumen niet genoemd. Het betreft De elf<br />
samenzweerders. Een managementboek <strong>voor</strong> iedereen die met anderen samenwerkt. Dit<br />
uit 1995 stammende boek, een gedramatiseerde documentaire, is verkrijgbaar in de<br />
reeks Zilver Pockets (3de druk, januari 2006). Het is zinnige en ontspannende kost <strong>voor</strong><br />
teamtrainers en team coaches en, zoals de ondertitel zelf al aangeeft, <strong>voor</strong> iedereen die<br />
samenwerkt met anderen.<br />
Het boek gaat over Afdeling Vijf, een fictieve administratieve afdeling binnen een grote<br />
organisatie. Deze afdeling dreigt langzaam ten onder te gaan, als het werkproces binnen<br />
de groep ernstig wordt verstoord. Onderlinge machtsverhoudingen, het aanwijzen van<br />
zondebokken, groepsdruk en impliciete regels spelen hierbij een grote rol. Angst <strong>voor</strong><br />
conflicten, slechte communicatie, versluierende vriendelijkheid en een teveel rekening<br />
houden met andere zaken zijn typerend <strong>voor</strong> de afdeling en mogelijk zelfs <strong>voor</strong> het hele<br />
bedrijf. Het fenomeen zondebok staat in het boek centraal.<br />
In het boek wisselen hoofdstukken elkaar af, waarin nu eens de afzonderlijke elf<br />
medewerkers worden geportretteerd, dan weer een episode afdelingsgebeurtenissen<br />
wordt beschreven of de beide auteurs met elkaar in discussie zijn. Het slot van het boek<br />
is bijzonder aardig, omdat daar nog eens even wordt aangegeven hoe de leiding ook had<br />
kunnen handelen respectievelijk een adviseur met de problematiek van de groep zou<br />
hebben kunnen omgaan, beide met beter resultaat uiteraard.<br />
Enkele belangrijke lessen uit het boek zijn de volgende:<br />
Wees je ervan bewust dat in ieder van ons een treiteraar schuilt. Dat <strong>voor</strong>komt een al<br />
te grote naïviteit en schade en schande.<br />
Beperk je niet tot een rationalistische kijk op mensen, groepen en hun<br />
besluitvorming. Er is namelijk veel wat langs deze weg niet te verklaren is.<br />
Heb oog <strong>voor</strong> de geschiedenis van een groep en <strong>voor</strong> haar daaruit <strong>voor</strong>tgekomen<br />
collectief onbewuste en haar mythen. Het spel dat in de groep wordt gespeeld is<br />
namelijk in overwegende mate onbewust.<br />
Let actief op de aanwezigheid van impliciete normen (werken als kit die de groep<br />
bijeen houdt), patronen van interactie en communicatie inclusief zondebokpatronen,<br />
groepspressie en informeel, mogelijk ondermijnend, leiderschap. Deze zijn op hun<br />
beurt namelijk allemaal aangrijpingspunten <strong>voor</strong> interventie.<br />
113