meesters van het lappersfort - Groene Gordel Front van Brugge en ...
meesters van het lappersfort - Groene Gordel Front van Brugge en ...
meesters van het lappersfort - Groene Gordel Front van Brugge en ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Laura Tack<br />
<strong>meesters</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> <strong>lappersfort</strong>
<strong>meesters</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>lappersfort</strong>
laura tack<br />
<strong>meesters</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>lappersfort</strong><br />
uitgeverij @ack<br />
g<strong>en</strong>t/België
Uitgever: Tack Laura<br />
Tekst: Laura Tack <strong>en</strong> internet<br />
Productie <strong>en</strong> concept: Tack Laura<br />
Grafisch ontwerp: Tack Laura<br />
Fotografie: Tack Laura<br />
Druk: QualiCopy G<strong>en</strong>t<br />
Gezet in QuadraatsansOT<br />
© 2009<br />
Eerste <strong>en</strong> laatste druk<br />
Niets uit deze uitgave mag word<strong>en</strong><br />
verveelvoudigd <strong>en</strong>/ of op<strong>en</strong>baar gemaakt door<br />
middel <strong>van</strong> druk, fotokopie, microfilm of welke<br />
wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke<br />
toestemming <strong>van</strong> de uitgever.<br />
Met dank aan: Peter, Chris, Coralie, Laura,<br />
Mathilde, Sanne, Dorine, X<strong>en</strong>a, Puk, ‘t <strong>lappersfort</strong>bos,<br />
Paul Demets, Luc Vanneste
E<strong>en</strong> bos moet altijd bezet zijn, want <strong>het</strong> woont in ons<br />
Zonder bos ge<strong>en</strong> vertakking <strong>van</strong> gedacht<strong>en</strong>,<br />
maar afstomp<strong>en</strong>de worteling<br />
tot alle voedsel verdw<strong>en</strong><strong>en</strong> is.<br />
( Paul Demets, bosdichter Lappersfort Poets Society )
ta(c)k 8
<strong>lappersfort</strong>Bos<br />
<strong>lappersfort</strong> Bos<br />
lappers fortBos<br />
s lapper sfortBos<br />
lap persfortBos<br />
lappers fort-<br />
Bos lappersfo rt-<br />
Bos lapprsfortBos<br />
»<br />
Lappersfortbos<br />
1.1 Geschied<strong>en</strong>is <strong>van</strong> de strijd<br />
1Op 7 augustus 2001 begonn<strong>en</strong> activist<strong>en</strong> <strong>het</strong> actiekamp in<br />
<strong>het</strong> Lappersfort. Ze kreg<strong>en</strong> algauw de naam Lappersfronters.<br />
250 dag<strong>en</strong> na de bezetting werd <strong>het</strong> <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong><br />
opgericht (cfr 1.4).<br />
Half oktober 2002 werd <strong>het</strong> bos ontruimd. Er is heel wat<br />
kritiek gekom<strong>en</strong> op de gewelddadige handeling <strong>van</strong> de<br />
politie. Ruim 5000 verontwaardige m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> betoogd<strong>en</strong> in<br />
<strong>Brugge</strong> teg<strong>en</strong> de plann<strong>en</strong> <strong>van</strong> Fabricom (cfr hoofdstuk 2) <strong>en</strong><br />
burgemeester Mo<strong>en</strong>aert.<br />
Derti<strong>en</strong> activist<strong>en</strong> die betrokk<strong>en</strong> war<strong>en</strong> bij <strong>het</strong> eerste<br />
actiekamp hangt <strong>van</strong>daag nog steeds e<strong>en</strong> boete <strong>van</strong> 50.000<br />
euro bov<strong>en</strong> <strong>het</strong> hoofd. Indi<strong>en</strong> ze nog één keer in <strong>het</strong> bos<br />
zoud<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> zou Fabricom h<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> opdraai<strong>en</strong> voor de<br />
kost<strong>en</strong> <strong>van</strong> de ontruiming <strong>van</strong> vijf jaar geled<strong>en</strong>. Hierdoor<br />
probeert de overheid nieuwe acties te voorkom<strong>en</strong>. Gelukkig<br />
blijk<strong>en</strong> er g<strong>en</strong>oeg andere activist<strong>en</strong> te zijn die graag de fakkel<br />
<strong>van</strong> h<strong>en</strong> wild<strong>en</strong> overnem<strong>en</strong>. Tot de dag <strong>van</strong> <strong>van</strong>daag is er nog<br />
steeds bezetting <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos.<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uit alle hoek<strong>en</strong> <strong>van</strong> de wereld kom<strong>en</strong> hun ste<strong>en</strong>tje<br />
bijdrag<strong>en</strong> door deel te nem<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> gangbare lev<strong>en</strong> in <strong>het</strong><br />
<strong>lappersfort</strong>bos.<br />
Eén <strong>van</strong> de meest rec<strong>en</strong>tste actievorm<strong>en</strong> is <strong>het</strong> bezett<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> bos als ultiem middel om de kap <strong>van</strong> e<strong>en</strong> bos te<br />
vermijd<strong>en</strong>. De Lappersforters k<strong>en</strong>de alzo vele voorgangers:<br />
Nine Ladies , nabij Stanton-in-Peak (Engeland)<br />
Eagle Creek, Mt. Hood national forest, Oregon<br />
Redwood forests, Noord California<br />
Red Cloud Thunder, Fall Creek, Oregon<br />
Minnehaha tree village, Minnesota<br />
South Bronx treesit, New York<br />
Amelisweerd, Nederland<br />
1.2 Historische geschied<strong>en</strong>is<br />
Op de kaart<strong>en</strong> <strong>van</strong> Graaf de Ferraris (1776) zi<strong>en</strong> we ter<br />
hoogte <strong>van</strong> <strong>het</strong> huidige Lappersfort e<strong>en</strong> hoeve ‘T<strong>en</strong> Briele’<br />
ligg<strong>en</strong>, meer naar <strong>Brugge</strong> toe (waar nu de Lappersfortstraat<br />
ligt) zi<strong>en</strong> we de naam ‘Lappersfort’ opduik<strong>en</strong> (waarschijnlijk<br />
e<strong>en</strong> militaire voorpost / kleine vestiging die bij de Spaanse<br />
overheersing <strong>van</strong> Vlaander<strong>en</strong> afgebrok<strong>en</strong> / vernield werd).<br />
Op rec<strong>en</strong>tere kaart<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> we dat in de tweede helft <strong>van</strong><br />
de neg<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>de eeuw de industrialisatie de Brugse regio<br />
bereikt: er duik<strong>en</strong> spoorweg<strong>en</strong> op, <strong>het</strong> spoorbedrijf Bn La<br />
Brugeoise vestigt zich <strong>en</strong> breidt uit.<br />
ta(c)k 9
Op e<strong>en</strong> kaart uit 1884 zi<strong>en</strong> we dat de hoeve T<strong>en</strong> Briele de<br />
naam ‘chateau’ (kasteel) krijgt. Waarschijnlijk start rond<br />
deze periode de uitbouw <strong>van</strong> <strong>het</strong> kasteelpark.<br />
1945-1975, de Brugse fn-vestiging legt zich toe op <strong>het</strong><br />
herstell<strong>en</strong> <strong>van</strong> legervoertuiger <strong>en</strong> <strong>het</strong> fabricer<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
brommers <strong>en</strong> koelkast<strong>en</strong>.<br />
1975, er volgt opnieuw e<strong>en</strong> verschuiving in <strong>het</strong> productieproces,<br />
na <strong>het</strong> producer<strong>en</strong> <strong>van</strong> breimachines fabriceert m<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong>af 1979 t<strong>en</strong>nisrackett<strong>en</strong> <strong>en</strong> nog later roltrapp<strong>en</strong>.<br />
november 1987, Fabricom koopt <strong>het</strong> gebied over <strong>van</strong> fn voor<br />
de prijs <strong>van</strong> 890.000 euro waarna ze de fabriek die op zone 1<br />
<strong>en</strong> 2 <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos (cfr 2.1) staat met de grond gelijk maakt.<br />
januari 1992, Fabricom koopt ook e<strong>en</strong> tweede achtergeleg<strong>en</strong><br />
strook <strong>van</strong> 5 ha voor de som <strong>van</strong> 272.680 euro.<br />
juni 2000, Het Brugs stadsbestuur keurt unaniem e<strong>en</strong> Bpa<br />
(Bijzonder Plan <strong>van</strong> Aanleg) over <strong>het</strong> bos goed. De Lijn<br />
toont interesse voor <strong>het</strong> terrein, ze wil er e<strong>en</strong> busstelplaats<br />
neerzett<strong>en</strong>. Het stadsbestuur komt op de propp<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />
Zuidelijke Ontsluiting. Als reactie op de plann<strong>en</strong> <strong>van</strong> de stad<br />
<strong>Brugge</strong> richt<strong>en</strong> buurtbewoners de Actiegroep Zuidelijke<br />
Ontsluiting (aZo!) op<br />
10 mei 2001, Het aZo <strong>en</strong> Fietsersbond <strong>Brugge</strong> organiseert<br />
e<strong>en</strong> fietshapp<strong>en</strong>ing , <strong>het</strong> Lappersfort wordt bezocht.<br />
7 juli 2001, de Lappersfronters kom<strong>en</strong> op <strong>het</strong> toneel .<br />
De ‘saga <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfort’ begint.<br />
ta(c)k 10<br />
1.2. Lappersfort: biotop<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> eerste deel is geleg<strong>en</strong> langs T<strong>en</strong> Briele, recht teg<strong>en</strong>over<br />
<strong>het</strong> bedrijf Bombardier Eurorail Bn. Dit deel wordt bedreigd<br />
door <strong>het</strong> Bpa die <strong>het</strong> gebied ziet als industriezone (<strong>het</strong> bos is<br />
hierdoor zonevreemd). De oppervlakte <strong>van</strong> dit perceel is zo’n<br />
6 ha. Het is e<strong>en</strong> bos met overweg<strong>en</strong>d populier<strong>en</strong> maar ook<br />
met hoge wilg<strong>en</strong>; in e<strong>en</strong> ander gedeelte staan overweg<strong>en</strong>d<br />
esdoorns, wilde kastanjebom<strong>en</strong> <strong>en</strong> eik<strong>en</strong>.<br />
<strong>het</strong> tweede deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> domein is <strong>het</strong><br />
eig<strong>en</strong>lijke parkbos ‘Lappersfort’. Het beslaat<br />
zo’n 3 ha, heeft e<strong>en</strong> grillige vorm begr<strong>en</strong>sd<br />
door <strong>het</strong> eerste deel, e<strong>en</strong> moerasgebied <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> fabriek. De gr<strong>en</strong>s met <strong>het</strong> moerasgebied<br />
bestaat uit e<strong>en</strong> steile riviervalleirand<br />
(ééntje zo steil dat <strong>het</strong> eerder uitzondering<br />
dan regel is in Vlaander<strong>en</strong>); in <strong>het</strong> parkbos<br />
<strong>van</strong> weleer heeft m<strong>en</strong> dit beklemtoond door<br />
e<strong>en</strong> reeks <strong>van</strong> haagbeuk<strong>en</strong> neer te plant<strong>en</strong>.<br />
Naast dit merkwaardig verschijnsel treff<strong>en</strong> we<br />
ook ingevoerde/uitheemse bom<strong>en</strong> aan (vb.<br />
thuya, taxus <strong>en</strong> hemelboom). Het parkbos<br />
is al ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> onbeheerd <strong>en</strong> is dus al<br />
verruigd tot e<strong>en</strong> ‘oerbos’ met kreupelhout<br />
<strong>en</strong> botanisch interessante op<strong>en</strong> plekk<strong>en</strong> op<br />
arme zandgrond (wat de natuurwaarde serieus<br />
verhoogt).
<strong>het</strong> derde deel is geleg<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>het</strong> Zuidervaartje <strong>en</strong> kanaal G<strong>en</strong>t-<strong>Brugge</strong>. Dit gebied heeft e<strong>en</strong> oppervlakte <strong>van</strong> 2 ha.<br />
Het bestaat uit hooiland <strong>en</strong> e<strong>en</strong> verruigd gedeelte met distels <strong>en</strong> brandnetels waartuss<strong>en</strong> zich e<strong>en</strong> wilgetronk<strong>en</strong>-dreef<br />
slingert. Het is e<strong>en</strong> ideale broedplaats voor de nachtegaal <strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de vlindersoort<strong>en</strong>. Dit gebied wordt bedreigd door<br />
de Zuidelijke Ontsluiting <strong>en</strong> de verbreding <strong>van</strong> <strong>het</strong> kanaal G<strong>en</strong>t-<strong>Brugge</strong>. Mits goed beheer kan dit gebied de vergelijking met<br />
de Leiemeers<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> natuurreservaat geleg<strong>en</strong> langs e<strong>en</strong> oude arm <strong>van</strong> de Zuidleie in Oostkamp doorstaan.<br />
<strong>het</strong> vierde deel is <strong>het</strong> laagst geleg<strong>en</strong> deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> domein:<br />
<strong>het</strong> moeras. Het wordt begr<strong>en</strong>sd door <strong>het</strong> Zuidervaartje, <strong>het</strong><br />
parkbos <strong>en</strong> e<strong>en</strong> verlat<strong>en</strong> spoorwegberm (die overloopt aan<br />
de andere kant <strong>van</strong> <strong>het</strong> kanaal G<strong>en</strong>t-<strong>Brugge</strong> in e<strong>en</strong> gro<strong>en</strong>e<br />
corridor die Ryckevelde & de Assebroekse Meers<strong>en</strong> met <strong>het</strong><br />
Lappersfort verbindt). Dit gebied is zo’n 8 ha groot <strong>en</strong> kan<br />
ook uitgroei<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> natuurpareltje. Ofwel kan m<strong>en</strong> de<br />
populier<strong>en</strong> in dit natte grasland kapp<strong>en</strong> ofwel kan m<strong>en</strong> de<br />
populier<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> staan <strong>en</strong> de natuur zijn gang lat<strong>en</strong> gaan<br />
(door e<strong>en</strong> storm ligg<strong>en</strong> er nu al <strong>en</strong>kele om waardoor interessante<br />
poel<strong>en</strong> ontstaan). Dit gebied is ook zeer belangrijk als<br />
waterwachtbekk<strong>en</strong>. De inkleuring als ambachtelijke zone is<br />
dan ook niet te begrijp<strong>en</strong>.<br />
<strong>het</strong> vijfde deel is <strong>het</strong> gebied <strong>van</strong> <strong>het</strong> Zuidervaartje (de<br />
oorspronkelijke bedding <strong>van</strong> de Zuidleie waarlangs m<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> kanaal G<strong>en</strong>t-<strong>Brugge</strong> gegrav<strong>en</strong> heeft). Door <strong>het</strong> grav<strong>en</strong><br />
hier<strong>van</strong> ontstond<strong>en</strong> er <strong>en</strong>kele afgesned<strong>en</strong> meanders waaruit<br />
later <strong>het</strong> afleidingskanaal <strong>het</strong> Zuidervaartje ontstond.<br />
<strong>het</strong> Zesde deel is <strong>het</strong> hoogst geleg<strong>en</strong> gedeelte<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> domein. De oude spoorwegberm in <strong>het</strong><br />
Lappersfort <strong>van</strong> de voormalige spoorverbinding<br />
<strong>Brugge</strong>-Eeklo (cfr zie bov<strong>en</strong> <strong>het</strong> gro<strong>en</strong>e lint). De<br />
belangrijkste waarde <strong>van</strong> dit gebied is de typische<br />
treinbermvegetatie, die nu jammerlijk door de<br />
nmBs wordt platgespot<strong>en</strong>, ook al rijd<strong>en</strong> er ge<strong>en</strong><br />
trein<strong>en</strong> meer. Tev<strong>en</strong>s bezit dit gebied e<strong>en</strong> uitzon-<br />
derlijk bosje <strong>van</strong> inlandse vogelkers. Sam<strong>en</strong> met de<br />
gebouw<strong>en</strong> <strong>van</strong> de stelplaats <strong>van</strong> de nmBs <strong>en</strong> de oude<br />
watertor<strong>en</strong> is dit e<strong>en</strong> belangrijke archeologische site.<br />
<strong>het</strong> Zev<strong>en</strong>de <strong>en</strong> laatste deel gaat over de visvijver <strong>van</strong> de<br />
nmBs, dit gebied is geleg<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> twee spoorwegberm<strong>en</strong>.<br />
<strong>Brugge</strong> gebruikt dit water om in de binn<strong>en</strong>stad <strong>het</strong> water<br />
<strong>van</strong> de rei<strong>en</strong> hoog te houd<strong>en</strong>. Naar de toekomst toe zal dit<br />
verdwijn<strong>en</strong>: <strong>het</strong> gebied wordt door <strong>het</strong> pomp<strong>en</strong> onstabiel.<br />
ta(c)k 11
1.3 Bosbeleid?<br />
Er moet e<strong>en</strong> nieuwe wind waai<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bosbeleid. E<strong>en</strong> nieuwe frisse geest. Om te beginn<strong>en</strong> moet m<strong>en</strong> de bijl<strong>en</strong><br />
opberg<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> symboolbos als <strong>het</strong> Lappersfortbos is kapp<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> goed bestuur, maar arrogante machtspolitiek.<br />
De kern <strong>van</strong> ons verhaal is dat er ge<strong>en</strong> compromiss<strong>en</strong> nodig zijn, wanneer er duurzame alternatiev<strong>en</strong> voorhand<strong>en</strong><br />
zijn. Het klimaat kan er <strong>en</strong>kel wel bij var<strong>en</strong>.<br />
Het klopt dat er de voorbije jar<strong>en</strong> nieuwe bom<strong>en</strong><br />
zijn aangeplant in <strong>Brugge</strong>. Maar kan m<strong>en</strong> ook<br />
e<strong>en</strong>s cijfers gev<strong>en</strong> <strong>van</strong> al de bom<strong>en</strong>, boss<strong>en</strong>, op<strong>en</strong><br />
ruimte, natuur die de voorbije jar<strong>en</strong> verdw<strong>en</strong><strong>en</strong> zijn?<br />
En waar mog<strong>en</strong> we binn<strong>en</strong>kort nog e<strong>en</strong> kaalslag<br />
verwacht<strong>en</strong>? Er zijn plann<strong>en</strong> voor de verbreding <strong>van</strong><br />
<strong>het</strong> Schipdonkkanaal, er zijn plann<strong>en</strong> in de gro<strong>en</strong>e<br />
gordel Loppem-Chartreuse, Kanaaleiland, e.a.<br />
Die voorspell<strong>en</strong> weinig goeds voor de bom<strong>en</strong>. Pas<br />
als er e<strong>en</strong> eerlijke balans opgemaakt wordt, kan<br />
m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> correct oordeel vell<strong>en</strong> over <strong>het</strong> gro<strong>en</strong>beleid<br />
<strong>van</strong> de stad.<br />
Regelmatig word<strong>en</strong> bericht<strong>en</strong> vrijgegev<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
bom<strong>en</strong> die gekapt dreig<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> of <strong>van</strong> hele<br />
strok<strong>en</strong> gro<strong>en</strong> die ontbost werd<strong>en</strong>. Het houdt niet<br />
op. De stad <strong>en</strong> zijn deelgeme<strong>en</strong>tes word<strong>en</strong> grijzer.<br />
M<strong>en</strong> moet <strong>het</strong> stadsbestuur oproep<strong>en</strong> om alle<br />
stukjes gro<strong>en</strong> in de strat<strong>en</strong> <strong>van</strong> gans groot <strong>Brugge</strong> in<br />
kaart te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> te bewar<strong>en</strong> wat ons rest.<br />
ta(c)k 12<br />
Er moet dring<strong>en</strong>d e<strong>en</strong> herbebomingsplan<br />
opgemaakt word<strong>en</strong>. In overleg met de bewoners,<br />
met de keuze voor <strong>het</strong> beste gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> met e<strong>en</strong> onderhoudsgarantie<br />
(werkgeleg<strong>en</strong>heid!).<br />
Bom<strong>en</strong> zijn zuurstof voor <strong>het</strong> lev<strong>en</strong>. Ze gev<strong>en</strong><br />
ademruimte aan de ziel (geestelijke gezondheid<br />
& welzijn). Ze zijn goed teg<strong>en</strong> <strong>het</strong> fijn stof <strong>en</strong> voor<br />
de c02-opslag. Het wordt tijd dat in <strong>Brugge</strong> de<br />
overheid de vakbond wordt <strong>van</strong> de bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
bosgro<strong>en</strong>.<br />
Elke burgemeester/bosminister zou elke<br />
vergadering waarin tot kapp<strong>en</strong>, hakk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
zag<strong>en</strong> wordt beslot<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> met de<br />
overweging: “Alles <strong>van</strong> waarde is weerloos”. Deze<br />
uitspraak <strong>van</strong> dichter <strong>en</strong> auteur, Lucebert stemt tot<br />
nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. Er is zeer dring<strong>en</strong>d bezinning nodig.<br />
In <strong>het</strong> belang <strong>van</strong> onze kinder<strong>en</strong> <strong>en</strong> kleinkinder<strong>en</strong>!
Als boss<strong>en</strong>- <strong>en</strong> bom<strong>en</strong>vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> zijn <strong>het</strong> <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong><br />
<strong>en</strong> de bosdichters <strong>van</strong> de Lappersfort Poets Society (zie 1.4<br />
<strong>en</strong> verder) verontrust. Links <strong>en</strong> rechts zi<strong>en</strong> we dat er overal<br />
in <strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> Vlaander<strong>en</strong> grote bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> stukk<strong>en</strong> bos<br />
gekapt word<strong>en</strong> of zull<strong>en</strong> gekapt word<strong>en</strong> (Lappersfortbos,<br />
Tillegembos, Kampveld, Tudor, Beisbroek, Betferkerklaan<br />
om in <strong>Brugge</strong> te blijv<strong>en</strong>). Landschappelijke kathedral<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> verdwijn<strong>en</strong> <strong>en</strong> niemand geeft erom.<br />
Hiermee verdwijn<strong>en</strong> in alle stilte long<strong>en</strong> <strong>van</strong> zuurstof voor<br />
Vlaander<strong>en</strong>...<br />
De politieke klasse spreekt met e<strong>en</strong> dubbele tong: <strong>en</strong>erzijds<br />
zijn ze bezorgd voor de opwarming <strong>van</strong> de aarde <strong>en</strong> zijn ze<br />
graag <strong>van</strong> de partij bij boomplantacties. Anderzijds gaat hun<br />
ruimte- <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>verslind<strong>en</strong>d niet-duurzaam beleid gewoon<br />
verder zoals voorhe<strong>en</strong>. Het is tijd voor e<strong>en</strong> ongemakkelijke<br />
verandering <strong>van</strong> <strong>het</strong> politieke gedrag: ge<strong>en</strong> woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
drom<strong>en</strong> zonder dad<strong>en</strong>. En anders zwijg<strong>en</strong> ze beter <strong>en</strong> blijv<strong>en</strong><br />
thuis. Ge<strong>en</strong> held<strong>en</strong> of heldinn<strong>en</strong> die <strong>het</strong> niet m<strong>en</strong><strong>en</strong>. Waarom<br />
word<strong>en</strong> er jaarlijks in Vlaander<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong> goede 200 hectare<br />
bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> boss<strong>en</strong> gekapt (om de 36 dag<strong>en</strong> e<strong>en</strong> Lappersfort<br />
<strong>van</strong> 18 ha) als we er derti<strong>en</strong>duiz<strong>en</strong>d hectare te kort hebb<strong>en</strong>?<br />
1.4 Gro<strong>en</strong>front<br />
De activist<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> deel uit <strong>van</strong> gro<strong>en</strong>front!<br />
<strong>het</strong> gro<strong>en</strong>e gordel front in <strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> ommeland is sinds<br />
mei 2002 e<strong>en</strong> netwerk voor duurzaamheid <strong>en</strong> participatie<br />
<strong>van</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>de ver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong> <strong>en</strong> individu<strong>en</strong> als<br />
e<strong>en</strong> bescherm<strong>en</strong>de cirkel rond <strong>het</strong> Lappersfortbos, de<br />
Chartreus<strong>en</strong>atuur <strong>en</strong> de rest <strong>van</strong> de <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>van</strong><br />
<strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> Ommeland. De aandeelhouders <strong>van</strong> <strong>het</strong> <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong><br />
<strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong>, de nv Lappersfort sos Chartreuse stop<br />
zuidelijke ontsluiting will<strong>en</strong> <strong>het</strong> volg<strong>en</strong>de:<br />
· Het integraal behoud <strong>van</strong> <strong>het</strong> gevarieerd, bosrijk<br />
domein Lappersfort te <strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> de inrichting<br />
er<strong>van</strong> als stadsbosstedelijk natuurreservaat voor<br />
natuurliefhebbers <strong>en</strong> schoolgaande jeugd. Zij will<strong>en</strong><br />
tev<strong>en</strong>s <strong>het</strong> Chartreusegebied als Zuidelijke <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong><br />
<strong>Gordel</strong> rond <strong>Brugge</strong> bescherm<strong>en</strong> <strong>en</strong> haar archeologische<br />
rijkdom intact houd<strong>en</strong>. De bestaande industrie- <strong>en</strong><br />
vervoersplann<strong>en</strong> in deze gebied<strong>en</strong> zijn in strijd met <strong>het</strong><br />
Ruimtelijk Structuurplan Vlaander<strong>en</strong>, dat voorziet in<br />
10.000 ha ecologische verantwoorde bosuitbreiding <strong>en</strong><br />
38.000 ha extra natuurgebied.<br />
ta(c)k 13
· Politieke partij<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> niet toetred<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong><br />
<strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong>: maar ze legg<strong>en</strong> graag link<strong>en</strong> <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband<strong>en</strong><br />
met elke politica(us) <strong>van</strong> duurzame wil!<br />
· Voor <strong>Brugge</strong>ling<strong>en</strong> is de <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> belangrijk.<br />
Maar de <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>en</strong> de op<strong>en</strong> landbouwruimte<br />
is <strong>van</strong> ev<strong>en</strong> groot belang voor de burgers <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
Ommeland in Damme, Beernem, Oostkamp, Torhout,<br />
Zedelgem <strong>en</strong> Jabbeke. Omligg<strong>en</strong>de geme<strong>en</strong>tes <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
c<strong>en</strong>trumstad hor<strong>en</strong> niet sam<strong>en</strong> te klitt<strong>en</strong> tot één stadsagglomeratie!<br />
Hier kunn<strong>en</strong> milieu- <strong>en</strong> natuurbeweging<br />
sam<strong>en</strong> met boer<strong>en</strong> één duurzaam front vorm<strong>en</strong> voor <strong>het</strong><br />
maximaal behoud <strong>van</strong> de op<strong>en</strong> ruimte <strong>en</strong> de<br />
<strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong>!<br />
Uiteraard stopt de natuurbedreiging niet aan de gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de stad <strong>Brugge</strong>. De opgestarte ruimtelijke taakstelling<br />
‘Stedelijk Gebied <strong>Brugge</strong> Afbak<strong>en</strong>ing binn<strong>en</strong>- & buit<strong>en</strong>gebied’<br />
verdi<strong>en</strong>t hun milieu-waakzaamheid <strong>en</strong> na overleg<br />
zal <strong>het</strong> ggf waar nodig t<strong>en</strong> gepaste tijde aan de alarmbel<br />
trekk<strong>en</strong>.<br />
· Kerngroep ggf die de communicatie doet naar pers <strong>en</strong><br />
achterban, politici & lokale actor<strong>en</strong> bezoekt, acties plant;<br />
hierin ondersteund door de groep hanZe planning die in <strong>het</strong><br />
ta(c)k 14<br />
·<br />
kader <strong>van</strong> <strong>het</strong> Hanzestadnetwerk duurzame alternatiev<strong>en</strong><br />
uitwerkt. Op zoek naar hanZetopia: duurzame <strong>en</strong> dierbare<br />
stadsplanning in e<strong>en</strong> stad <strong>van</strong> 4 dim<strong>en</strong>sies, People - Planet<br />
- Profit - Participation. Het <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong> droomt <strong>van</strong><br />
e<strong>en</strong> Hanzestad met ‘Jazz over <strong>Brugge</strong>’. Jazz staat voor de<br />
metafoor <strong>van</strong> jazz-spelers (lees politici, ceo’s, ngo’s,... ) die<br />
sam<strong>en</strong> jamm<strong>en</strong>, op mekaar inspel<strong>en</strong>, mekaar versterk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> prachtige symfonie (lees duurzame<br />
ontwikkeling). Het jazz-sc<strong>en</strong>ario is e<strong>en</strong> constructieve sam<strong>en</strong>werking<br />
tuss<strong>en</strong> alle stakeholders, waar duurzame ontwikkeling<br />
e<strong>en</strong> uitdaging is... (naar <strong>het</strong> World Business Council for<br />
Sustainable Developm<strong>en</strong>t - e<strong>en</strong> lobbygroep bestaande uit<br />
zo’n 170 multinationals - die na de afloop <strong>van</strong> de top in Rio<br />
drie lange termijnsc<strong>en</strong>ario’s 2000-2050 uitwerkte).<br />
In die Hanzestad is er plaats voor minst<strong>en</strong>s vier groeipol<strong>en</strong>:<br />
de zachte groeipool (de gro<strong>en</strong>e gordel & stadsboss<strong>en</strong> &<br />
stadsnatuur in park<strong>en</strong>), de harde groeipool (economie<br />
& industrie maar dan op de juiste duurzame locatie), de<br />
warme groeipool (<strong>het</strong> sociale, werk <strong>en</strong> zorg voor iedere<strong>en</strong>)<br />
<strong>en</strong> de democratische groeipool (inspraak <strong>en</strong> participatie,<br />
coproductie, diversiteit <strong>en</strong> waardering voor <strong>het</strong> inter/multiculturele,<br />
immateriële waard<strong>en</strong>).<br />
Hun motto: no compromise in def<strong>en</strong>se of our earth But sustainaBle alternatives
Het <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong> kreeg ondertuss<strong>en</strong> de symbolische<br />
steun <strong>van</strong> 103 kleine <strong>en</strong> grote organisaties <strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> Bv-Beschermcomité<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfortbos <strong>en</strong> de Chartreus<strong>en</strong>atuur,<br />
e<strong>en</strong> 400-tal m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met gezag <strong>en</strong> diversiteit waar<br />
de bescherm<strong>en</strong>de cirkel als draagvlak blijft groei<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn<br />
reisg<strong>en</strong>ootschap in tijd <strong>en</strong> ruimte verderzet als ‘Fellowship of<br />
the Lappersfort’. (Bv = Bos-Vlaming)<br />
De Bos-gids<strong>en</strong> met cvn-diploma die minst<strong>en</strong>s driemaal per<br />
maand, meestal op zondag, e<strong>en</strong> natuurwandeling gids<strong>en</strong><br />
voor bosminn<strong>en</strong>d<strong>en</strong> in <strong>het</strong> nog altijd bedreigde Lappersfortbos.<br />
In september 2004 werd er op elke eerste zondag <strong>van</strong><br />
de maand e<strong>en</strong> seizo<strong>en</strong>swandeling gemaakt met bosdichters<br />
<strong>en</strong> iedere<strong>en</strong> die wil. Dit do<strong>en</strong> ze nog steeds.<br />
De Lappersfortpolitici uit Vi<strong>van</strong>t & sp.a & Spirit & Gro<strong>en</strong>! die<br />
<strong>het</strong> ggf door dik <strong>en</strong> dun steun<strong>en</strong>, maar voorlopig niet op<br />
kunn<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> ‘de geheime kamers’ in <strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> Ommeland.<br />
Het <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong> zoekt nog meer Hanzestadpolitici<br />
die duurzaamheid nastrev<strong>en</strong> in drom<strong>en</strong>, woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> dad<strong>en</strong>...<br />
Het <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong> me<strong>en</strong>t dat de overhed<strong>en</strong> weg<br />
moet<strong>en</strong> <strong>van</strong> de sluip<strong>en</strong>de besluitvorming in de geheime<br />
kamers <strong>van</strong> de politiek <strong>en</strong> moet<strong>en</strong> evoluer<strong>en</strong> naar<br />
coproductie met <strong>het</strong> midd<strong>en</strong>veld <strong>van</strong> de participer<strong>en</strong>de<br />
burgers. T<strong>en</strong>zij <strong>het</strong> nieuwe participatiemodel ‘de machtige<br />
overheid teg<strong>en</strong> de burgers’ is...? Wat niet goed is voor de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in alle strat<strong>en</strong>! Ondertuss<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> ze ook e<strong>en</strong> club<br />
<strong>van</strong> Hanze-politici die <strong>het</strong> bos e<strong>en</strong> warm hart toedrag<strong>en</strong>.<br />
GGF is de Nederlandstalige tak <strong>van</strong> <strong>het</strong> Britse Earth First.<br />
Directe actie komt in de praktijk meestal pas ter sprake wanneer<br />
andere middel<strong>en</strong> bijvoorbeeld juridisch zijn uitgeput, Gro<strong>en</strong>front is<br />
horizontaal georganiseerd, heeft ge<strong>en</strong> led<strong>en</strong>lijst of andere administratie<br />
<strong>en</strong> ont<strong>van</strong>gt ge<strong>en</strong> subsidies.<br />
· De Lappersfort Poets Society : e<strong>en</strong> g<strong>en</strong>ootschap <strong>van</strong><br />
lev<strong>en</strong>de dichters, met helaas ook één dode dichter<br />
wijl<strong>en</strong> Mark Braet in hun midd<strong>en</strong>, die woord<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t combiner<strong>en</strong> pro bos <strong>en</strong> natuur <strong>en</strong> met<br />
<strong>het</strong> ggf meedroomt...hun bezieling verwoord<strong>en</strong>d!<br />
Hop<strong>en</strong>d op lev<strong>en</strong>de politieke dad<strong>en</strong> !<br />
ta(c)k 15
ta(c)k 16<br />
1.5 Richtlijn<strong>en</strong> in <strong>het</strong> kamp<br />
Directe Actie!<br />
In <strong>het</strong> actiekamp kiez<strong>en</strong> ze voor directe actie. Er zit niets<br />
anders op om <strong>het</strong> gebied te bescherm<strong>en</strong> door <strong>het</strong> daadwerkelijk<br />
te bezett<strong>en</strong>. Door die bezetting in de bom<strong>en</strong> is <strong>het</strong><br />
voor politie <strong>en</strong> andere hogere zéér moeilijk om ze er uit te<br />
hal<strong>en</strong> omdat <strong>het</strong> financieel onhaalbaar is.<br />
Tijd<strong>en</strong>s <strong>het</strong> actiekamp zijn er trouw<strong>en</strong>s heel veel sympathisant<strong>en</strong><br />
die <strong>van</strong> buit<strong>en</strong>af steun<strong>en</strong> in geval <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
ontruiming. E<strong>en</strong> ontruiming gebeurd niet zo snel aangezi<strong>en</strong><br />
er e<strong>en</strong> hoog prijskaartje aan vast hangt, wat de overheid <strong>en</strong><br />
industrie tot nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong> zet. Immers zij d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> in term<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
geld. Door middel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> actiekamp kan je daadwerkelijk<br />
iets do<strong>en</strong> om de natuur te bescherm<strong>en</strong> <strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> alternatiev<strong>en</strong><br />
aan te bied<strong>en</strong>.<br />
Heel wat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>van</strong> heinde <strong>en</strong> ver zijn geïnteresseerd <strong>en</strong><br />
kom<strong>en</strong> meehelp<strong>en</strong> of gewoon e<strong>en</strong> kijkje nem<strong>en</strong>. Zo zi<strong>en</strong><br />
buit<strong>en</strong>staanders dat <strong>het</strong> ook anders kan <strong>en</strong> zij kunn<strong>en</strong> ook<br />
inspiratie opdo<strong>en</strong>.<br />
Earth first!<br />
De woord<strong>en</strong> sprek<strong>en</strong> voor zich. Aarde eerst. Respecteer de<br />
aarde <strong>en</strong> natuur. Wanneer je binn<strong>en</strong>komt in <strong>het</strong> bos zie je de<br />
veelzegg<strong>en</strong>de spreuk:<br />
we heBB<strong>en</strong> de aarde niet geërfd <strong>van</strong> onZe ouders maar gele<strong>en</strong>d <strong>van</strong> onZe kinder<strong>en</strong>.<br />
1.6 Veelgestelde vrag<strong>en</strong> aan de lapperforters<br />
Wat is <strong>het</strong> doel <strong>van</strong> de bezetting?<br />
Het geringe stuk natuur te bescherm<strong>en</strong>, om aan te ton<strong>en</strong><br />
in welke luxueuze maatschappij we lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> om ander<strong>en</strong><br />
te lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> dat de natuur ge<strong>en</strong> speelbal of vuilnisbak is.<br />
Is e<strong>en</strong> actiekamp niet slecht voor <strong>het</strong> bos?<br />
E<strong>en</strong> actiekamp kan verstor<strong>en</strong>d werk<strong>en</strong> op de korte termijn, maar is<br />
nodig om nog veel ergere verstoring teg<strong>en</strong> te houd<strong>en</strong>, die <strong>van</strong> de<br />
sloop <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos <strong>en</strong> de bouw <strong>van</strong> e<strong>en</strong> snelweg, bedrijv<strong>en</strong>,...<br />
De dier<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bos vind<strong>en</strong> <strong>het</strong> dan ook niet héél erg dat wij voor e<strong>en</strong><br />
korte tijd in hun bos won<strong>en</strong> <strong>en</strong> boomhutt<strong>en</strong> bouw<strong>en</strong>. Verder do<strong>en</strong> we<br />
er <strong>van</strong> alles aan om onze ev<strong>en</strong>tuele negatieve invloed in <strong>het</strong> bos zo<br />
klein mogelijk te houd<strong>en</strong>.<br />
Hoe overlev<strong>en</strong> jullie?<br />
Materiaal krijg<strong>en</strong> we grot<strong>en</strong>deels <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die met ons<br />
sympathiser<strong>en</strong>, et<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> we ook <strong>en</strong> hal<strong>en</strong> we uit de<br />
containers <strong>van</strong> war<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> (deze methode -”skipp<strong>en</strong>” -<br />
houdt in dat voedsel ‘over datum’ - dus perfect eetbaar in de<br />
meeste gevall<strong>en</strong> - gegev<strong>en</strong> wordt aan de Lappersforters, echt<br />
slecht/bedorv<strong>en</strong> voedsel accepter<strong>en</strong> we uiteraard niet).<br />
Wat gaan jullie do<strong>en</strong> als de politie jullie komt ontruim<strong>en</strong>?<br />
Als de politie ons komt ontruim<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong> we ons hierteg<strong>en</strong> fel maar geweldloos<br />
verzett<strong>en</strong>. Wij verdedig<strong>en</strong> <strong>het</strong> bos <strong>en</strong> onszelf door <strong>het</strong> de ontruimers erg lastig te<br />
mak<strong>en</strong> om <strong>het</strong> bos te ontruim<strong>en</strong>, doormiddel <strong>van</strong> boomhutt<strong>en</strong> <strong>en</strong> tunnels. Dat is<br />
onze tactiek <strong>en</strong> strijdleuze: geweldloze directe actie.<br />
Zolang we in <strong>het</strong> bos zitt<strong>en</strong> kan er niet gekapt word<strong>en</strong>.<br />
We zijn daarom <strong>van</strong> plan om onze bezetting zolang mogelijk vol te houd<strong>en</strong>.
2<br />
Fabricom<br />
»<br />
2.1 Wie?<br />
faBricom faBri com<br />
faBri com faBricom<br />
faBricom fa ricom<br />
faBri com fa Bri com<br />
faBricom fa Bri com<br />
fa Bri com faBricom<br />
faBricom faBricom fa<br />
Bri com<br />
De eig<strong>en</strong>aar <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos, Fabricom, heeft sinds 3 september<br />
2008 e<strong>en</strong> kapvergunning op zak. De actievoerders die zich<br />
verzamel<strong>en</strong> onder de netwerknaam Gro<strong>en</strong>front! protester<strong>en</strong><br />
met deze actie niet alle<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> de kap <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfort<br />
Bos, maar beschouw<strong>en</strong> dit bos als e<strong>en</strong> symbooldossier<br />
voor de 10.000 andere hectare zonevreemde <strong>en</strong> onmiddellijk<br />
bedreigde boss<strong>en</strong> in Vlaander<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> will<strong>en</strong><br />
zij met deze actie <strong>het</strong> schijnheilige, politieke gedrag <strong>van</strong><br />
Stad <strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> de Vlaamse overheid hekel<strong>en</strong>. Ze vind<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> absurd dat ook de laatste <strong>en</strong> weinige restjes bos in<br />
Vlaander<strong>en</strong> plaats moet<strong>en</strong> ruim<strong>en</strong> voor industriezone terwijl<br />
er in Vlaander<strong>en</strong> meer dan 30% leegstand op afgebak<strong>en</strong>de<br />
industrieterein<strong>en</strong> is <strong>en</strong> terwijl alle<strong>en</strong> in <strong>Brugge</strong> al 60 bedrijfsgebouw<strong>en</strong><br />
leeg staan. Verder will<strong>en</strong> de activist<strong>en</strong> <strong>het</strong> hele<br />
dossier kader<strong>en</strong> in de globale sociaal-ecologische crisis waar<br />
ook Fabricom medeplichtig aan is.<br />
De kapvergunning laat Fabricom toe om na e<strong>en</strong> sperperiode<br />
<strong>van</strong> 25 dag<strong>en</strong>, die ingaat <strong>van</strong>af 2 september, 3,5 ha bos te<br />
kapp<strong>en</strong>.<br />
Aangezi<strong>en</strong> dit deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfort ingekleurd is als<br />
industrieterrein past <strong>het</strong> huidige gebruik <strong>van</strong> de grond (casu<br />
quo bos) niet in <strong>het</strong> plaatje <strong>van</strong> <strong>het</strong> Ruimtelijk Structuurplan<br />
Vlaander<strong>en</strong> (rsv). Door de discrepantie tuss<strong>en</strong> de reële<br />
ecologische waarde <strong>van</strong> gebied<strong>en</strong> <strong>en</strong> de bestemming die<br />
ambt<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> er <strong>van</strong>uit hun bureau aan gegev<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, zijn<br />
meer dan 40.000 ha <strong>van</strong> onze Vlaamse boss<strong>en</strong> zonevreemd.<br />
Dat is meer dan één vierde bosars<strong>en</strong>aal, 10.000 hectare of<br />
bijna 4 miljo<strong>en</strong> bom<strong>en</strong> hier<strong>van</strong> zijn onmiddellijk bedreigd.<br />
De ecologische waarde <strong>van</strong> <strong>het</strong> te kapp<strong>en</strong> Lappersfort bos<br />
valt nauwelijks te onderschatt<strong>en</strong>. De natuur heeft de site<br />
waar vroeger gebouw<strong>en</strong> stond<strong>en</strong> totaal overwoekerd. Het<br />
te kapp<strong>en</strong> gebied fungeert als e<strong>en</strong> belangrijke bufferzone<br />
tuss<strong>en</strong> <strong>het</strong> parkbos <strong>en</strong> de bestaande industrie <strong>van</strong><br />
Bombardier. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zal de ecologische waarde <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
aangr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>de parkbos door de aanleg <strong>van</strong> nieuw industrieterrein<br />
sterk in waarde dal<strong>en</strong>.<br />
Fabricom<br />
Fabricom gti (België) <strong>en</strong> Suez gti (Nederland) is <strong>het</strong>zelfde<br />
bedrijf met e<strong>en</strong> andere merknaam <strong>en</strong> is e<strong>en</strong> dochteronderneming<br />
<strong>van</strong> de Suez Holding. Deze Franse holdingmaatschappij<br />
is ooit opgericht als financieringsmaatschappij voor <strong>het</strong><br />
grav<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> Suezkanaal. Vooral de laatste jar<strong>en</strong> maakt<br />
deze holding e<strong>en</strong> grote groei door.<br />
ta(c)k 17
gti staat voor Groep Technische Installaties.<br />
Automatisering, beveiliging, pijpleiding<strong>en</strong>, tunnels,<br />
offshore-installaties, brandmeldinstallaties, vliegveldverlichting,<br />
gasinstallaties, telecommunicatie zijn slechts e<strong>en</strong><br />
kleine greep uit de activiteit<strong>en</strong> <strong>van</strong> dit bedrijf.<br />
In januari 2008 tek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> Total e&p Nederland <strong>en</strong> Suezdochter<br />
Fabricom Oil & Gas e<strong>en</strong> <strong>en</strong>gineeringcontract voor<br />
21 offshore boorplatforms in <strong>het</strong> Nederlandse deel <strong>van</strong> de<br />
Noordzee.[1]<br />
In mei 2008 heeft e<strong>en</strong> consortium onder leiding <strong>van</strong><br />
Fabricom gti e<strong>en</strong> contract <strong>van</strong> € 250 miljo<strong>en</strong> in de wacht<br />
gesleept voor de toelevering aan e<strong>en</strong> gasgestookte elektriciteitsc<strong>en</strong>trale<br />
in <strong>het</strong> Nederlandse Eemshav<strong>en</strong>.[2]<br />
Afvalverwerker sita is gedeeltelijk eig<strong>en</strong>dom <strong>van</strong> Suez, in<br />
1997 werd <strong>het</strong> Franse waterleidingbedrijf overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> in<br />
2006 kocht Suez Holding Gaz de France op. E<strong>en</strong> jaar eerder<br />
(2005) nam Suez <strong>het</strong> Belgische <strong>en</strong>ergiebedrijf Electrabel<br />
over.<br />
Electrabel is e<strong>en</strong> <strong>van</strong> de bedrijv<strong>en</strong> die in Nederland e<strong>en</strong><br />
nieuwe kol<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trale will<strong>en</strong> bouw<strong>en</strong>. Daarnaast staat<br />
Electrabel bek<strong>en</strong>d als e<strong>en</strong> <strong>van</strong> de bedrijv<strong>en</strong> met de vuilste<br />
<strong>en</strong>ergiemix. Van al hun <strong>en</strong>ergie komt 55,3% uit kern<strong>en</strong>ergie<br />
<strong>en</strong> 43,5% uit fossiele brandstoff<strong>en</strong>.<br />
Slechts 1,2% betreft uit duurzame <strong>en</strong>ergie.<br />
ta(c)k 18<br />
Suez Holding is zich duidelijk op grote schaal aan <strong>het</strong><br />
inkop<strong>en</strong> in de <strong>en</strong>ergiewereld. De red<strong>en</strong> waarom Belgische<br />
<strong>en</strong> Nederlandse Gro<strong>en</strong>front! activist<strong>en</strong> dit deel <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
<strong>lappersfort</strong> opnieuw bezett<strong>en</strong> gaat dus veel verder dan<br />
<strong>het</strong> redd<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> paar bom<strong>en</strong>. Met deze actie will<strong>en</strong> ze<br />
niet alle<strong>en</strong> <strong>het</strong> absurde <strong>van</strong> de Belgische wetgeving rond<br />
Ruimtelijke Ord<strong>en</strong>ing aankaart<strong>en</strong>, maar onder andere ook de<br />
globale wantoestand<strong>en</strong> die hiermee gepaard gaan hekel<strong>en</strong>.<br />
En <strong>het</strong> paradoxale is dat Fabricom mom<strong>en</strong>teel in slechte<br />
papier<strong>en</strong> zit (januari 2009)!<br />
[1] De platform<strong>en</strong> zijn eig<strong>en</strong>dom <strong>van</strong> Total.<br />
Door de overe<strong>en</strong>komst wordt Fabricom Oil<br />
& Gas als partner <strong>van</strong> Total verantwoordelijk<br />
voor de uitvoering <strong>van</strong> werkzaamhed<strong>en</strong>.<br />
Cfr. http://www.<strong>en</strong>gineeringnet.be/artikel.<br />
asp?Id=1063<br />
[2] Cfr. http://www.express.be/sectors/nl/<br />
<strong>en</strong>ergy/nederlands-contract-voor-fabricomgti/93617.htm
3<br />
media med ia media<br />
med ia a media media<br />
edia media media<br />
media med i a med ia<br />
medi a media media<br />
m edi a media a med i<br />
a me dia media media<br />
media media media ma<br />
»<br />
MEDIA<br />
3.1. Rec<strong>en</strong>t nieuws (media)<br />
<strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> schijnheiligheid<br />
Op wo<strong>en</strong>sdag 3 september 2008 werd reeds 1,2 hectare bos<br />
door de stad <strong>Brugge</strong> gekapt. Het betreft de strook langs de<br />
Vaartdijkstraat. Deze straat is <strong>het</strong> oude jaagpad dat loopt<br />
langs <strong>het</strong> kanaal <strong>Brugge</strong>-G<strong>en</strong>t. In <strong>het</strong> kader <strong>van</strong> de Zuidelijke<br />
Ontsluiting wil de stad <strong>Brugge</strong> dit pad verbred<strong>en</strong>. Op die<br />
manier wordt letterlijk baan geruimd voor <strong>het</strong> zware vrachtverkeer<br />
dat zal to<strong>en</strong>em<strong>en</strong> door de aanleg <strong>van</strong> Fabricoms<br />
industrieterrein. Stad <strong>Brugge</strong> stuurt de bevolking met e<strong>en</strong><br />
kluitje in <strong>het</strong> riet door als schijnred<strong>en</strong> op te gev<strong>en</strong> dat de<br />
bom<strong>en</strong> geveld werd<strong>en</strong> voor de aanleg <strong>van</strong> e<strong>en</strong> breed, veilig<br />
fietspad, maar tezelfdertijd te zwijg<strong>en</strong> ze over de vrachtwag<strong>en</strong>s<br />
die voortaan over de weg zull<strong>en</strong> d<strong>en</strong>der<strong>en</strong>.<br />
Het toppunt <strong>van</strong> schijnheiligheid werd bereikt op dinsdag<br />
2 september. Op <strong>het</strong>zelfde mom<strong>en</strong>t dat burgemeester<br />
Mo<strong>en</strong>aert e<strong>en</strong> politieleger <strong>van</strong> 250 ag<strong>en</strong>t<strong>en</strong> had opgetrommeld<br />
om <strong>het</strong> Lappersfort <strong>en</strong> de Vaartdijkstraat af te zett<strong>en</strong><br />
opdat de bulldozers <strong>en</strong> kettingzag<strong>en</strong> in alle rust hun kapwerk<br />
zoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>, tek<strong>en</strong>de dezelfde Mo<strong>en</strong>aert in<br />
hartje <strong>Brugge</strong> tijd<strong>en</strong>s de geme<strong>en</strong>teraad e<strong>en</strong> verkoopakte<br />
voor e<strong>en</strong> ander deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos. Volg<strong>en</strong>s dit pact kocht<strong>en</strong><br />
<strong>het</strong> geme<strong>en</strong>tebestuur <strong>van</strong> <strong>Brugge</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> Vlaamse Gewest e<strong>en</strong><br />
deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos over <strong>van</strong> Fabricom. Mo<strong>en</strong>aert profileerde<br />
zich op deze manier als groot weldo<strong>en</strong>er <strong>en</strong> redder <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
grootste deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos. Dit gebied werd echter niet door<br />
de aankoop gevrijwaard <strong>van</strong> de kap; 9 ha parkgebied was<br />
hoe dan ook reeds als parkbos ingekleurd, de andere 4 ha als<br />
kmo-zone.<br />
3.2. Nieuwe bezetting<br />
Tijd<strong>en</strong>s de nacht <strong>van</strong> vrijdag op zaterdag 20 september 2008<br />
hebb<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> milieuactivist<strong>en</strong> <strong>het</strong> door kap bedreigde<br />
deel <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfort opnieuw bezet. Ze zull<strong>en</strong> prober<strong>en</strong><br />
de winter door te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bos.<br />
ta(c)k 19
ta(c)k 20<br />
<strong>van</strong>ocht<strong>en</strong>d stond <strong>het</strong> nog voorgoed<br />
in mijn landschap ingeschrev<strong>en</strong>.
4<br />
Beeldtaal Beel d taal<br />
Be eld taal Beeldtaal<br />
Be e l d taal Beeld<br />
taa l Beel d ta a aal<br />
Beeldtaal Be eeld<br />
taal Beeldtaal Be e<br />
l d taal Beeldtaal Be<br />
eldBeel d taal Beeldt<br />
»<br />
Beeldtaal<br />
4.1. poëzie <strong>en</strong> proza<br />
nu is <strong>het</strong> weg.<br />
<strong>lappersfort</strong>bos weg.<br />
<strong>van</strong> geritsel eet ge<strong>en</strong> eekhoorn meer.<br />
ge<strong>en</strong> mos,<br />
ge<strong>en</strong> var<strong>en</strong> houdt de ocht<strong>en</strong>dmist nog aan de grond.<br />
spor<strong>en</strong> <strong>van</strong> rupsband houtversnipperaar.<br />
ook de boomhut vermocht <strong>het</strong> niet.<br />
grashuid komt hier <strong>en</strong> daar bov<strong>en</strong><br />
slecht gedrapeerd vilt uit.<br />
kinder<strong>en</strong> <strong>van</strong> stilte<br />
niet kunn<strong>en</strong> gelov<strong>en</strong><br />
dat vader <strong>het</strong> niet kan mak<strong>en</strong>.<br />
waar gaan de vogels nu slap<strong>en</strong>?<br />
vrag<strong>en</strong> ze zout op alle slakk<strong>en</strong> strooi<strong>en</strong>d.<br />
Als er straks e<strong>en</strong> nieuw industrieterrein komt, waar nu <strong>het</strong><br />
Lappersfortbos is, suggereer ik volg<strong>en</strong>de straatnam<strong>en</strong>:<br />
Lappersfortbosweg, Merelweg, Lijsterweg, Eekhoornweg,<br />
Konijn<strong>en</strong>weg, D<strong>en</strong>n<strong>en</strong>weg, Sparr<strong>en</strong>weg, Mosweg,<br />
Beuk<strong>en</strong>weg, Kastanjeweg, Var<strong>en</strong>sweg, Boomhutt<strong>en</strong>weg,<br />
GeloofinMo<strong>en</strong>aertweg, Gro<strong>en</strong>weg, Hoopweg, Stilteweg,<br />
Bosgeurweg, Herinnering<strong>en</strong>weg. Kortom: Allesweg.<br />
Dit allesomvatt<strong>en</strong>d gedicht <strong>van</strong> Peter Theunynck leidt <strong>het</strong><br />
vierde hoofdstuk in. Het gaat hem over taal. De activist<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> duidelijke beeldtaal. Ze mak<strong>en</strong> flyers, affiches,<br />
maandelijkse krantjes, spandoek<strong>en</strong>, stickers,... Via deze<br />
media will<strong>en</strong> de lapperforters hun boodschap overbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Omdat deze uiting <strong>van</strong> beeldtaal zéér ruim kan g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> zal in dit hoofdstuk e<strong>en</strong> niet directe manier <strong>van</strong><br />
beeldtaal, namelijk de poëzie, besprok<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Deze<br />
gaat vooral symbolisch de beeldtaal bekrachtig<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
bewoners.<br />
Verschill<strong>en</strong>de dichters zijn bij <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> de bezetting<br />
poëzie gaan schrijv<strong>en</strong> om onder meer hun ong<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> te<br />
uit<strong>en</strong>. Deze is in de loop der jar<strong>en</strong> uitgegroeid tot e<strong>en</strong> poëziebeweging<br />
g<strong>en</strong>aamd: Lappersfort Poets Society.<br />
Op de site <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfortbos (www.<strong>lappersfort</strong>bos.tk)<br />
lez<strong>en</strong> we <strong>het</strong> volg<strong>en</strong>de over de Poets Society:<br />
“Omdat alle<strong>en</strong> dichters <strong>en</strong> kunst<strong>en</strong>aars <strong>het</strong> Grote Gelijk<br />
mog<strong>en</strong> b<strong>en</strong>ader<strong>en</strong>... omdat sterveling<strong>en</strong> als actiegroep<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
stadsbestur<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke zoektocht naar e<strong>en</strong><br />
gedeelde waarheid siert pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> we trots onze Lappersfort<br />
Poets Society: waar kunst <strong>en</strong> <strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t elkaar rak<strong>en</strong>.”<br />
ta(c)k 21
ta(c)k 22<br />
4.2. Wie zijn ze?<br />
Peter Theunynck, voorzitter <strong>Gro<strong>en</strong>e</strong> <strong>Gordel</strong> <strong>Front</strong> in <strong>Brugge</strong><br />
<strong>en</strong> Ommeland & woordvoerder Lappersfort Poets Society<br />
tev<strong>en</strong>s vlaamse dichter, geeft zijn visie over poëzie in de<br />
inleiding <strong>van</strong> ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’. E<strong>en</strong> bloemlezeing<br />
met verschill<strong>en</strong>de gedicht<strong>en</strong>.<br />
De Lappersfort Poets Society is e<strong>en</strong> kring dichters (met<br />
helaas één dode dichter, wijl<strong>en</strong> Mark Braet) die hun<br />
bezorgdheid voor de aarde in poëzie heeft gegot<strong>en</strong>. Net<br />
zoals in de film “Dead Poets Society” ervar<strong>en</strong> wij de natuur<br />
<strong>en</strong> de boss<strong>en</strong> als wez<strong>en</strong>lijk deel <strong>en</strong> bron <strong>van</strong> lev<strong>en</strong>...<br />
Dichters <strong>en</strong> dichteress<strong>en</strong> vind je niet vaak op de barricades.<br />
Ze knokk<strong>en</strong> met klank<strong>en</strong>, maar klink<strong>en</strong> zich niet vast in<br />
boomkruin<strong>en</strong>. Ze vecht<strong>en</strong> met woord<strong>en</strong> <strong>en</strong> zinn<strong>en</strong>, met<br />
ritmes <strong>en</strong> beeld<strong>en</strong>, maar niet met bulldozers <strong>en</strong> waterkanonn<strong>en</strong>.<br />
Het zijn stille schreeuwers. Hun woede of vreugde<br />
is meestal ingehoud<strong>en</strong>. Toch spel<strong>en</strong> ze hun rol. Ze houd<strong>en</strong><br />
drom<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>dig. Ze gev<strong>en</strong> et<strong>en</strong> <strong>en</strong> drink<strong>en</strong> aan ideal<strong>en</strong>.<br />
De stem <strong>van</strong> de dichters fluistert zich e<strong>en</strong> weg naar <strong>het</strong> oor<br />
<strong>van</strong> de wereld. Ook wanneer storm<strong>en</strong> <strong>van</strong> protest zijn gaan<br />
ligg<strong>en</strong> <strong>en</strong> iedere<strong>en</strong> zwijgt, blijv<strong>en</strong> zij koppig fluister<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
formuler<strong>en</strong>. Ze richt<strong>en</strong> standbeeld<strong>en</strong> op voor gesneuvelde<br />
eik<strong>en</strong>, beuk<strong>en</strong> <strong>en</strong> populier<strong>en</strong>, ze schilder<strong>en</strong> miniatuurtjes<br />
voor uitgestorv<strong>en</strong> vogels <strong>en</strong> vertrappelde padd<strong>en</strong>stoel<strong>en</strong>. Ze<br />
hamster<strong>en</strong> metafor<strong>en</strong>, ze bouw<strong>en</strong> machtige taalconstructies<br />
om <strong>het</strong> Lappersfortbos <strong>en</strong> Fort III in Borsbeek met <strong>het</strong><br />
reg<strong>en</strong>woud te verbind<strong>en</strong>. Ze gev<strong>en</strong> zuurstof aan <strong>het</strong> lev<strong>en</strong>.<br />
In ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’ (bloemlezing) vindt u<br />
gedicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> heel verschill<strong>en</strong>de dichters <strong>en</strong> dichteress<strong>en</strong>.<br />
Verz<strong>en</strong> <strong>van</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die in Vlaander<strong>en</strong> <strong>en</strong> ver daarbuit<strong>en</strong><br />
bek<strong>en</strong>d zijn, maar ook <strong>van</strong> lokale dichters <strong>en</strong> zelfs <strong>van</strong> actievoerders,<br />
die voor e<strong>en</strong> keer niet in de bom<strong>en</strong>, maar in de p<strong>en</strong><br />
klomm<strong>en</strong>. De selectie leverde e<strong>en</strong> heel gevarieerd, natuurlijk<br />
bos <strong>van</strong> gedicht<strong>en</strong> op met stoere beuk<strong>en</strong> uit één stuk,<br />
bloei<strong>en</strong>de heesters <strong>en</strong> tere zaailing<strong>en</strong> die nog verder moet<strong>en</strong><br />
groei<strong>en</strong>. Er zijn liefelijke gedicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> g<strong>en</strong>adeloze uithal<strong>en</strong><br />
naar de kappers <strong>en</strong> her<strong>en</strong> <strong>van</strong> beton.<br />
Doorblader ev<strong>en</strong> dit bos.<br />
Snuif de geur <strong>van</strong> e<strong>en</strong> goedgekoz<strong>en</strong> woord op, bemerk <strong>het</strong><br />
haast onhoorbare geritsel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> in de juiste plooi vall<strong>en</strong>de<br />
zin. G<strong>en</strong>iet <strong>van</strong> de zachtheid <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vrouwelijk rijm <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
onverwachte perspectief <strong>van</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>jambem<strong>en</strong>t. Ontdek hoe<br />
weerloos alles <strong>van</strong> waarde is. Vind ev<strong>en</strong> e<strong>en</strong> rustpunt om<br />
morg<strong>en</strong> weer onvermoeibaar mee te strijd<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> wereld<br />
waar oude bom<strong>en</strong> als waardevol erfgoed gekoesterd word<strong>en</strong>,<br />
waar boss<strong>en</strong> uitzwerm<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet uitsterv<strong>en</strong>. Zo’n wereld is<br />
ge<strong>en</strong> luxe, maar e<strong>en</strong> noodzaak voor elke m<strong>en</strong>s.
Paul Saccasyn, bosdichter, bespreekt <strong>het</strong> ontstaan <strong>van</strong> de sam<strong>en</strong>stelling<br />
<strong>van</strong> de dichtbundel ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’.<br />
Sam<strong>en</strong>steller Peter Theunynck, één der beziel<strong>en</strong>de dichters<br />
<strong>van</strong> de literair-sociaal geëngageerde ‘Lappersfort Poets<br />
Society’ laat in de dichtbundel ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’,<br />
uitgegev<strong>en</strong> op 1 oktober 2006 bij geleg<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> de ‘Week<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Bos 06’ e<strong>en</strong> ruim aantal (26) dichters <strong>en</strong> dichteress<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> woord die veelal e<strong>en</strong> beklemm<strong>en</strong>d picturaal beeld<br />
oproep<strong>en</strong>, dat ge<strong>en</strong> tranerige of melodramatische gevoel<strong>en</strong>s<br />
weergeeft. Beslist gaat <strong>het</strong> niet om beler<strong>en</strong>de belijd<strong>en</strong>ispoëzie<br />
maar vaak zijn grondton<strong>en</strong> <strong>van</strong> melancholie of nostalgie<br />
te hor<strong>en</strong>. Creatieve stuwkracht dank<strong>en</strong> de 26 sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong>de<br />
dichters aan hun emotionele gehechtheid aan de<br />
onberoerde natuur, meer dan ooit bedreigd door uitwass<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> schijncompromiss<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> huidige hightech tijdperk.<br />
Op <strong>en</strong>kele verre associatieve ste<strong>en</strong>worp<strong>en</strong> <strong>van</strong> Jacob Van<br />
Maerlants standbeeld te Damme, dichter die tev<strong>en</strong>s de<br />
‘Vader der Dietse’ dichters wordt g<strong>en</strong>oemd wi<strong>en</strong>s didactische<br />
werk<strong>en</strong> in strofische dichtvorm nog nazinder<strong>en</strong> in onze<br />
dichtkunst, is de anthologie ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’ op<br />
haar beurt naast ‘Van der nature blomme’ e<strong>en</strong> meerstemmig<br />
loflied op de natuur.<br />
Vaak zangerig <strong>van</strong> klankbeeld, polyfoon <strong>van</strong> klankkleur<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> door de (boek)band e<strong>en</strong> toonbeeld <strong>van</strong> direct verteerbare<br />
natuurlyriek, soms naargelang de aard of inspiratie <strong>van</strong> de<br />
dichter of dichteres met e<strong>en</strong> knipoog naar <strong>het</strong> profetische of<br />
groteske. Ballades, elegieën <strong>en</strong> lofzang<strong>en</strong> op de ongerepte<br />
natuur weerspiegel<strong>en</strong> in ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’ de<br />
emotionele bewog<strong>en</strong>heid der dichters <strong>en</strong> dichteress<strong>en</strong> of<br />
hun duidelijk verwoord sarcasme tot aan de begoochel<strong>en</strong>de<br />
gr<strong>en</strong>s <strong>van</strong> de nons<strong>en</strong>s-poëzie.<br />
In ‘68 schreef auteur Jan Veulemans in zijn opgemerkt essay<br />
‘Dag m<strong>en</strong>s. De tijdg<strong>en</strong>oot in de roman’: “Het is de taak <strong>van</strong><br />
de schrijver e<strong>en</strong> boodschap te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, de lezer hulp te<br />
bied<strong>en</strong> of te troost<strong>en</strong>, hem <strong>van</strong> bepaalde ding<strong>en</strong> bewust te<br />
mak<strong>en</strong>.” Weliswaar voor vel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> controversiële uitspraak,<br />
lijnrecht contradictorisch met <strong>het</strong> l’art pour l’art - beginsel<br />
maar toch...<br />
Dit beginsel geldt in ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’ voor veel<br />
geciteerde bosdichters die soms uiterst lyrisch, soms melancholisch,<br />
soms cynisch, soms pamfletair, soms hallucinant<br />
e<strong>en</strong> alarmer<strong>en</strong>d signaal gev<strong>en</strong>. Ge<strong>en</strong> beler<strong>en</strong>de, erudiete <strong>en</strong>/<br />
of hermetische verz<strong>en</strong> maar vaak e<strong>en</strong> in vrije versvorm - of<br />
ge<strong>en</strong>szins - gegot<strong>en</strong> natuurlyriek die uit <strong>het</strong> hart komt <strong>en</strong><br />
verbloemd of onverbloemd, teder of grimmig reciter<strong>en</strong>d, tot<br />
de verbeelding spreekt.<br />
ta(c)k 23
Soms solidair met vroegere, aan str<strong>en</strong>ge rijmschema’s <strong>en</strong><br />
versvoet<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong>de verz<strong>en</strong>, soms in vrije versvorm,<br />
blijkt de natuur, in casu <strong>het</strong> bedreigde bos, e<strong>en</strong> rijke bron<br />
<strong>van</strong> inspiratie voor e<strong>en</strong> aantal repres<strong>en</strong>tatieve <strong>en</strong> minder<br />
bek<strong>en</strong>de verteg<strong>en</strong>woordigers <strong>van</strong> Vlaamse, hed<strong>en</strong>daagse<br />
poëzie met universeel karakter of thema. Opmerkelijk ook is<br />
de aanwezigheid <strong>van</strong> debuter<strong>en</strong>d, dichterlijk tal<strong>en</strong>t dat e<strong>en</strong><br />
eig<strong>en</strong> klemtoon met niet zeld<strong>en</strong> evocer<strong>en</strong>de beeldspraak<br />
weet te legg<strong>en</strong> in verz<strong>en</strong> die tot de zog<strong>en</strong>aamde significante<br />
poëzie behor<strong>en</strong> maar insgelijks muzisch, zangerig als<br />
e<strong>en</strong> welluid<strong>en</strong>de canon klink<strong>en</strong>, zonder de dissonant<strong>en</strong> of<br />
atonaliteit te schuw<strong>en</strong>.<br />
Laat deze ‘Stem <strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’, nederige bloemlezing<br />
<strong>van</strong> e<strong>en</strong> handvol in hun wiek geschot<strong>en</strong> poët<strong>en</strong>, e<strong>en</strong><br />
huldeblijk zijn aan de onlangs overled<strong>en</strong> Brugse dichter <strong>en</strong><br />
humanist Mark Braet wi<strong>en</strong>s sociale bewog<strong>en</strong>heid over alle<br />
filosofische overtuiging<strong>en</strong> he<strong>en</strong>, alombek<strong>en</strong>d blijft. Ook aan<br />
de betreurde Melanie Vanbrughe (gestorv<strong>en</strong> in 2006) is deze<br />
dichtbundel e<strong>en</strong> uiting <strong>van</strong> hulde.<br />
Dichters <strong>het</strong><strong>en</strong> <strong>van</strong> oudsher dromers te zijn, beetje wereldvreemd<br />
neerkijk<strong>en</strong>d uit hun ‘ivor<strong>en</strong>’ tor<strong>en</strong>. De tijd <strong>van</strong><br />
rederijkers, berijmde verz<strong>en</strong> <strong>en</strong> gekunstelde taalworsteling<strong>en</strong><br />
met de vormgeving is voorbij. De bosdichteres uit ‘Stem<br />
<strong>van</strong> brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong>’ spreekt zacht of heftig, al dan niet met<br />
gebruik <strong>van</strong> strof<strong>en</strong>, rijmschema’s, versvoet<strong>en</strong> <strong>en</strong> alliteraties.<br />
ta(c)k 24<br />
4.2. muzes bij <strong>het</strong> bos<br />
In <strong>het</strong> Lappersfortmuseum online http://ggf.regiobrugge.<br />
be prober<strong>en</strong> we zo veel mogelijk <strong>het</strong> verhaal <strong>van</strong> de hoop te<br />
schrijv<strong>en</strong>, mede verwoord door bosdichters & dichteress<strong>en</strong>.<br />
Het begon natuurlijk met de moed <strong>van</strong> <strong>en</strong>kele jonge m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
die de boom in krop<strong>en</strong>. En <strong>het</strong> verhaal gaat steeds verder.<br />
E<strong>en</strong> greep uit <strong>het</strong> de ontwikkeling <strong>van</strong> de Lappersfort Poets<br />
Society:<br />
Mark Braet <strong>en</strong> Patricia Laso<strong>en</strong>, Luc Van der Kel<strong>en</strong> <strong>en</strong> Willem<br />
Vermandere, Luuk Gruwez <strong>en</strong> Kamagurka, Peter Slabbynck<br />
<strong>en</strong> Tom Lanoye, Paul De Wispelaere <strong>en</strong> Ricardo Petrella zijn<br />
de eerst<strong>en</strong> die toetred<strong>en</strong> tot <strong>het</strong> Lappersfortbos-beschermcomité.<br />
Dit nadat de Fabricom groep de bezetters voor de<br />
rechtbank daagt. ‘We will<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bescherm<strong>en</strong>de cirkel zijn<br />
rond deze jonge tedere anarchist<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun bos <strong>en</strong> gro<strong>en</strong>e<br />
gordel...’<br />
Net voor <strong>en</strong> na de ontruiming <strong>van</strong> <strong>het</strong> Brugse Bos -<strong>Brugge</strong><br />
2002- stroomd<strong>en</strong> de gedicht<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>van</strong> vele led<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
beschermcomité <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfort <strong>en</strong> de Chartreuse.
In april 2003 werd er e<strong>en</strong> Chartreusehapp<strong>en</strong>ing georganiseerd<br />
met e<strong>en</strong> debat over kunst & <strong>en</strong>gagem<strong>en</strong>t,<br />
gemodereerd door Joris Barbier <strong>en</strong> met <strong>en</strong>kele bosdichters<br />
in panel of op <strong>het</strong> podium (Peter Holvoet-Hanss<strong>en</strong>, Patricia<br />
Laso<strong>en</strong>, Peter Theunynck, Nic Balthazar, Noortje Wiesbauer,<br />
Nele Ghyssaert br<strong>en</strong>gt gedicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> Mark Braet).<br />
Met gedicht<strong>en</strong>dag in 2004 publiceerde <strong>het</strong> Lappersfort Poets<br />
Society hun eerste virtuele dichtbundel.<br />
In de ‘Week <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos 2004’ war<strong>en</strong> er dichtersoptred<strong>en</strong><br />
aan <strong>het</strong> bos <strong>en</strong> e<strong>en</strong> korte poëzielezing door Paul Demets,<br />
Geert Tuerlinckx, Peter Holvoet, Wally de Doncker <strong>en</strong> Peter<br />
Theunynck war<strong>en</strong> ook aanwezig.<br />
Op gedicht<strong>en</strong>dag in 2005 was er e<strong>en</strong> flyeractie aan <strong>het</strong><br />
station, zo ook bij uitreiking <strong>van</strong> de Vlaamse cultuurprijz<strong>en</strong><br />
bij <strong>het</strong> Brugs concertgebouw waar Minister Anciaux <strong>en</strong><br />
Burgemeester Mo<strong>en</strong>aert werd<strong>en</strong> onthaald met <strong>het</strong> gedicht<br />
‘her<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos’ <strong>van</strong> Hedwig Speliers. Dit werd met de<br />
week <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos 2005 op <strong>het</strong> huisje aan <strong>het</strong> Lappersfort<br />
geschilderd door woordkunst<strong>en</strong>aars die liever anoniem<br />
w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te blijv<strong>en</strong>.<br />
Op pinkstermaandag in 2005 was er de riddering <strong>van</strong> de<br />
bom<strong>en</strong> door Kapersnest, daarna e<strong>en</strong> poëziehapp<strong>en</strong>ing op de<br />
‘Old Piper’ (boot) door de bosdichters Peter Theunynck.<br />
In de ‘Week <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos 2005’ las beschermlid Ludo<br />
Enckels in <strong>het</strong> Lappersfort voor uit <strong>het</strong> Vlaamse Filmpje<br />
dat hij schreef: ‘slap<strong>en</strong> in de arm<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> boom’, over<br />
de bezetting <strong>en</strong> ontruiming <strong>en</strong> aanhoud<strong>en</strong>de strijd rond<br />
Reuz<strong>en</strong>bos.<br />
Op de gedicht<strong>en</strong>dag in 2006 las Peter Theunynck bosgedicht<strong>en</strong><br />
voor door de megafoon. Het waaide <strong>en</strong> was donker<br />
wanneer de thuiskom<strong>en</strong>de p<strong>en</strong>delaars aan <strong>het</strong> Brugse<br />
stationsplein werd<strong>en</strong> verwelkomd na e<strong>en</strong> lange dagtaak. Bij<br />
gebrek aan stadsdichter stond<strong>en</strong> de bosdichters graag de<br />
muzes <strong>van</strong> de stad bij.<br />
Begin herfst 2006, 25 september, e<strong>en</strong> boommelding (Joris<br />
D<strong>en</strong>oo) aan <strong>het</strong> Brugse stationsplein.<br />
Op 28 september tev<strong>en</strong>s boommelding bij Bos-minister<br />
Peeters <strong>en</strong> Burgemeester Mo<strong>en</strong>aert <strong>en</strong> schep<strong>en</strong><strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />
deel <strong>van</strong> Lappersfort als stadsbos inwandel<strong>en</strong>.<br />
Bosminister Peeters krijgt voor de og<strong>en</strong> <strong>van</strong> de camera’s <strong>het</strong><br />
Vlaams Filmpje ‘slap<strong>en</strong> in de arm<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> boom’ <strong>van</strong> Ludo<br />
Enckels overhandigd.<br />
Op 1 oktober 2006 in <strong>Brugge</strong> werd de dichtbundel ‘stem <strong>van</strong><br />
brood <strong>en</strong> boss<strong>en</strong> ‘ voorgesteld.<br />
Het was to<strong>en</strong> ook de start <strong>van</strong> ‘Week <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos 2006’<br />
ta(c)k 25
ta(c)k 26
5<br />
eig<strong>en</strong> er varing eig<strong>en</strong><br />
ervaring ei g<strong>en</strong> er va<br />
ring eig<strong>en</strong> ervaring<br />
ei g<strong>en</strong> er var ring<br />
ring va eig<strong>en</strong> eig<strong>en</strong><br />
er va r i n g eig<strong>en</strong> e<br />
rva ring ei g<strong>en</strong> e rva<br />
ring eig<strong>en</strong> e r v a<br />
Persoonlijke ervaring<br />
»<br />
5.1. bosrijke ervaring<br />
Voor <strong>het</strong> onderzoek <strong>van</strong> mijn boek draaide ik <strong>en</strong>kele dag<strong>en</strong><br />
mee met de lev<strong>en</strong>sstijl <strong>van</strong> de Lapperforters, want zo noem ik<br />
ze graag.<br />
Via via kom ik terecht bij X<strong>en</strong>a Gèrn. We sprek<strong>en</strong> af op<br />
dinsdag 28 oktober aan <strong>het</strong> station in <strong>Brugge</strong>.<br />
X<strong>en</strong>a komt me ophal<strong>en</strong> aan <strong>het</strong> station. Ze is onmiddellijk<br />
herk<strong>en</strong>baar aan haar klimgordel die ze draagt <strong>en</strong> haar warme<br />
kledij.<br />
Ik vertel haar op e<strong>en</strong> ‘ietwat’ naïeve manier wat ik <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
bos wil ler<strong>en</strong> om zo mijn boek tot stand te kunn<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Op <strong>en</strong>kele minut<strong>en</strong> stapp<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> hartje <strong>van</strong> <strong>Brugge</strong><br />
stapp<strong>en</strong> we binn<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> stuk puur natuur.<br />
Het Lappersfortbos.<br />
X<strong>en</strong>a is trots om ‘hun’ bos te lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> <strong>en</strong> leidt me rond.<br />
De geur <strong>van</strong> <strong>het</strong> bos, de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> kookvuur be<strong>van</strong>g<strong>en</strong><br />
me onmiddellijk. Toch wel e<strong>en</strong> beetje <strong>van</strong> slag observeer<br />
ik hoe ze als groep sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>, hoe ze paradoxaal zéér<br />
standvastig maar onbezonn<strong>en</strong> <strong>het</strong> lev<strong>en</strong> aanschouw<strong>en</strong>.<br />
De blader<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> me e<strong>en</strong> goed gevoel <strong>en</strong> lat<strong>en</strong> me gezond<br />
voel<strong>en</strong>. Wie zou hier niet will<strong>en</strong> won<strong>en</strong>!<br />
Na e<strong>en</strong> mom<strong>en</strong>t <strong>van</strong> verbazing toont X<strong>en</strong>a hun living,<br />
keuk<strong>en</strong>, toilet <strong>en</strong> containerparkje. De hoge boomhutt<strong>en</strong><br />
die me in eerste instantie niet opvall<strong>en</strong>, omdat ze zo hoog<br />
hang<strong>en</strong>, zijn zéér overweldig<strong>en</strong>d. De hutt<strong>en</strong> zijn gemaakt<br />
met heel veel geduld. Want elk stukje hout moet naar bov<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> gehes<strong>en</strong>. Het is dus ge<strong>en</strong> werk <strong>van</strong> één dag. Het<br />
is ev<strong>en</strong>min <strong>het</strong> werk <strong>van</strong> kaboutertjes. Wanneer ze hun<br />
hutt<strong>en</strong> bouw<strong>en</strong> bested<strong>en</strong> ze heel veel aandacht aan de boom<br />
waarrond / waarin de hut wordt gebouwd. Ze br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> zo<br />
goed als ge<strong>en</strong> ‘schade’ aan.<br />
X<strong>en</strong>a is niet haar echte naam. Iedere<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bos heeft<br />
tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> valse naam <strong>en</strong> wordt ook met die naam aangesprok<strong>en</strong>.<br />
Op mijn waarom-vraag antwoordt X<strong>en</strong>a dat dit<br />
noodzakelijk is. Zo kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld undercoverag<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
in <strong>het</strong> bos niet met informatie gaan lop<strong>en</strong> over individu<strong>en</strong>.<br />
De Lapperforters will<strong>en</strong> ook niet als individu<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
bestempeld, maar als <strong>het</strong> bos.<br />
Ze praat over de richtlijn<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bos: earth first, directe<br />
actie <strong>en</strong> ge<strong>en</strong> geweld, hoe ze sam<strong>en</strong>lev<strong>en</strong>,... Ze is e<strong>en</strong> echte<br />
rasvertelster. Zeld<strong>en</strong> heb ik k<strong>en</strong>nis gemaakt met zo e<strong>en</strong> sterk<br />
individu die zo e<strong>en</strong> overtuig<strong>en</strong>de visie over de maatschappij<br />
<strong>en</strong> <strong>het</strong> bos heeft.<br />
Wanneer ik twee bewoners begroet, die hun blikk<strong>en</strong> lat<strong>en</strong><br />
vall<strong>en</strong> op mijn fototoestel, sprek<strong>en</strong> ze me aan dat ze liever<br />
niet op de foto will<strong>en</strong> staan om hun anonimiteit te bewar<strong>en</strong>.<br />
Ik respecteer hun beslissing. De mann<strong>en</strong> zijn <strong>van</strong> Duitsland,<br />
maar er zijn er ook <strong>van</strong> Nederland, Spanje <strong>en</strong> Oost<strong>en</strong>rijk.<br />
ta(c)k 27
Iedere<strong>en</strong> heeft zich ondertuss<strong>en</strong> verzameld in de keuk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Puk vraagt me waarom ik e<strong>en</strong> boek maak <strong>en</strong> waarom precies<br />
over h<strong>en</strong>. Heel rationeel vertel ik dat ik h<strong>en</strong> beschouw als<br />
teg<strong>en</strong>cultuur die bewust omgaan met de andere kant <strong>van</strong> de<br />
wereld. Puk antwoordt onmiddellijk dat ze zichzelf eerder<br />
beschouw<strong>en</strong> als subcultuur <strong>en</strong> niet als e<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>cultuur.<br />
In de keuk<strong>en</strong> zie ik e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme hoeveelheid et<strong>en</strong>. Ik vraag<br />
me af <strong>van</strong>waar ze dat et<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> aangezi<strong>en</strong> ze niet will<strong>en</strong><br />
meedraai<strong>en</strong> in de consumptiemaatschappij.<br />
‘s Avonds na e<strong>en</strong> vruchtbare verkoop <strong>van</strong> grootwar<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong><br />
wordt al <strong>het</strong> overschot weggegooid. De lapperforters hal<strong>en</strong><br />
daar <strong>en</strong>orm veel uit! Onvoorstelbaar! Krap bij et<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong> ze<br />
nooit. E<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme walging treedt op teg<strong>en</strong> de consumptiemaatschappij<br />
<strong>en</strong> ev<strong>en</strong> voel ik me misselijk bij de gedachte<br />
dat ik wekelijks zonder nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong> daarin mee leef.<br />
De Lapperforters weiger<strong>en</strong> mee te do<strong>en</strong> aan de consumptiemaatschappij.<br />
Ze will<strong>en</strong> <strong>van</strong> niets afhankelijk zijn <strong>en</strong> zeker<br />
niet <strong>van</strong> de staat. Op tijd slik ik mijn vraag in of ze subsidies<br />
krijg<strong>en</strong> <strong>van</strong> de overheid.<br />
Na e<strong>en</strong> heel korte k<strong>en</strong>nismaking keer ik terug naar G<strong>en</strong>t.<br />
Dag<strong>en</strong> na <strong>het</strong> eerste contact met al deze elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voel ik<br />
e<strong>en</strong> zekere heimwee naar dat andere land. Want zo voelt<br />
<strong>het</strong> aan. Bijna melancholisch mis ik de pure stral<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
zon door de blader<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>het</strong> geritsel <strong>van</strong> dier<strong>en</strong>, de geur, de<br />
sfeer,...<br />
ta(c)k 28<br />
Enkele wek<strong>en</strong> later keer ik terug. Ik besluit om de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
nog meer te observer<strong>en</strong> <strong>en</strong> fotografer<strong>en</strong>. De m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, <strong>het</strong><br />
zonovergot<strong>en</strong> bos. Het fototoestel br<strong>en</strong>gt me op de één of<br />
andere manier dichter bij de lapperforters als ik h<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
dichtbij fotografeer. Zo vertelt Puk (uit Nederland) over zijn<br />
lev<strong>en</strong> in <strong>het</strong> bos. Hij zit in <strong>het</strong> bos <strong>van</strong> in <strong>het</strong> begin <strong>van</strong> de<br />
bezetting (september 2008). Hij is één <strong>van</strong> de weinig<strong>en</strong> die<br />
nog steeds in <strong>het</strong> bos lev<strong>en</strong>. Het bos trekt hem aan door<br />
de vrijheid die hij ervaart, de dagelijkse verplichting<strong>en</strong> die<br />
wegvall<strong>en</strong>. Wakker word<strong>en</strong> hoog in de bom<strong>en</strong>. Hij beschrijft<br />
<strong>het</strong> bijna als e<strong>en</strong> kinderlijke naïviteit waarin hij leeft.<br />
Later vraagt Blauwoog of iemand wil help<strong>en</strong> met de bouw<br />
<strong>van</strong> zijn boomhut. Ik wil onmiddellijk die ervaring meemak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> trek e<strong>en</strong> klimgordel aan. 15 meter hoog moet ik klimm<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme fysieke inspanning maar <strong>het</strong> lukt me <strong>en</strong><br />
Blauwoog vraagt me voor de zekerheid of ik dit niet eerder<br />
al heb gedaan. Wanneer ik bov<strong>en</strong> kom, voel ik de winterse<br />
zon <strong>en</strong> de krachtige wind op mij, e<strong>en</strong> zalig gevoel. Twee ur<strong>en</strong><br />
later staan we er nog steeds. Je kan <strong>het</strong> zowaar vergelijk<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> jeugdelijk paradijs.<br />
E<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme uitkijk over <strong>Brugge</strong> laat mij ook g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
beginn<strong>en</strong>de zonsondergang. Je moet dus niet naar de andere<br />
kant <strong>van</strong> de wereld te gaan om zoiets moois te zi<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>het</strong><br />
voelt dan ook nog aan alsof je aan de andere kant <strong>van</strong> de<br />
wereld zit!
Het verbaasdt me ook hoeveel er is veranderd in <strong>het</strong> bos<br />
na die twee wek<strong>en</strong>. Ze hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> put <strong>van</strong> 2meter diep<br />
gegrav<strong>en</strong> met hun hand<strong>en</strong> om invall<strong>en</strong> <strong>van</strong> bulldozers te<br />
verhinder<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> fort gebouwd met allerhande material<strong>en</strong>,<br />
de living opnieuw ingericht,...<br />
Hun inv<strong>en</strong>tiviteit <strong>en</strong> orginaliteit br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> me op ideeën voor<br />
mijn foto’s. Als je in <strong>het</strong> bos b<strong>en</strong>t geweest word je respect<br />
voor de natuur alle<strong>en</strong> maar gestimuleerd.<br />
De idyllische, kinderlijke gedachte <strong>van</strong> lev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> boomhut<br />
(zoals soms in jeugdboek<strong>en</strong>) lijkt dan pas ook echt te<br />
verdwijn<strong>en</strong>.<br />
5.2. Jokes ervaring 2002<br />
Joke, één <strong>van</strong> de bezetters in <strong>het</strong> bos, maakt maandelijks e<strong>en</strong><br />
‘verslag’ over <strong>het</strong> lev<strong>en</strong> in <strong>het</strong> Lappersfortbos. Haar ervaring<br />
deelt ze met iedere<strong>en</strong>. Op e<strong>en</strong> aangrijp<strong>en</strong>de, humoristische<br />
<strong>en</strong> woed<strong>en</strong>de manier vertelt ze over de ontbossing op<br />
maandag 14 oktober 2002<br />
“Ik word wakker rond 7u30. Buit<strong>en</strong> mijn hut klinkt alles<br />
rustig <strong>en</strong> normaal. De vogels fluit<strong>en</strong> erop los zoals elke<br />
ocht<strong>en</strong>d. Gewoonlijk zou ik nu gezwind mijn bed uitspring<strong>en</strong><br />
om koffie te mak<strong>en</strong> voor de wachtploeg. Maar ik voel me<br />
nog zo moe. De laatste zes wek<strong>en</strong> werd hier constant wacht<br />
gelop<strong>en</strong>. Vanaf 4u30 ‘s morg<strong>en</strong>s <strong>en</strong> dat kruipt in je koude<br />
kler<strong>en</strong>. Om nog niet te sprek<strong>en</strong> <strong>van</strong> de voortdur<strong>en</strong>de ontruimingsdruk.<br />
Ik twijfel, zou ik opstaan of niet?<br />
Ik bed<strong>en</strong>k dat er overal wacht<strong>en</strong> staan <strong>en</strong> ik op tijd <strong>het</strong> alarmsignaal<br />
zal hor<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> politie-inval. Ik besluit nog ev<strong>en</strong><br />
te blijv<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> maar ik b<strong>en</strong> wel wakker. Ze zull<strong>en</strong> waarschijnlijk<br />
toch niet kom<strong>en</strong> <strong>van</strong>daag; want overmorg<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong><br />
Minister Dua <strong>en</strong> bos-eig<strong>en</strong>aar Fabricom rond de tafel om te<br />
onderhandel<strong>en</strong>.<br />
Plots verbreekt e<strong>en</strong> ijzingwekk<strong>en</strong>de schreeuw <strong>het</strong> vrolijke<br />
vogelgezang. In één tel wip ik uit mijn bed <strong>en</strong> maak m’n<br />
vri<strong>en</strong>d wakker <strong>en</strong> duik mijn kler<strong>en</strong> in.<br />
ta(c)k 29
Mijn hart gaat als e<strong>en</strong> raz<strong>en</strong>de tekeer in mijn hoofd <strong>en</strong> in<br />
mijn keel. Er vormt zich e<strong>en</strong> harde klomp in mijn maag <strong>en</strong> ik<br />
sta te trill<strong>en</strong> op mijn b<strong>en</strong><strong>en</strong>. In minder dan e<strong>en</strong> halve minuut<br />
sta ik klaar met mijn ontruimingspakket op mijn rug. Ik<br />
storm mijn hut uit.<br />
Overal rond mij zie ik sportief geklede mann<strong>en</strong> gewap<strong>en</strong>d<br />
met spuitbuss<strong>en</strong> <strong>en</strong> boei<strong>en</strong>. ‘Ja, daar nog één’, klinkt <strong>het</strong>.<br />
‘Pakt ze!’. Het volg<strong>en</strong>de mom<strong>en</strong>t word ik vastgegrep<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
andere kant opgeduwd. Het <strong>en</strong>ige wat ik kan do<strong>en</strong> is vloek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> me lostrekk<strong>en</strong> uit de greep <strong>van</strong> die man. Ik zeg hem dat<br />
hij <strong>van</strong> mijn lijf moet blijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat ik niet zal weglop<strong>en</strong>. Hoe<br />
zou ik kunn<strong>en</strong>; <strong>het</strong> zit vol <strong>van</strong> de flikk<strong>en</strong> die er niet uitzi<strong>en</strong> als<br />
flikk<strong>en</strong> <strong>en</strong> die zich niet e<strong>en</strong>s id<strong>en</strong>tificer<strong>en</strong>. Het lijkt alsof de<br />
federale sportclub hier binn<strong>en</strong> gevall<strong>en</strong> is.<br />
Sam<strong>en</strong> met m’n vri<strong>en</strong>d word<strong>en</strong> we naar één <strong>van</strong> de hutt<strong>en</strong><br />
geduwd waar ik e<strong>en</strong> aantal <strong>van</strong> mijn compan<strong>en</strong> tref; all<strong>en</strong><br />
geboeid. Hun blikk<strong>en</strong> lijk<strong>en</strong> ontredderd. Er wordt amper e<strong>en</strong><br />
woord gesprok<strong>en</strong>. Iemand probeert z’n snijd<strong>en</strong>de boei<strong>en</strong><br />
los te mak<strong>en</strong>. Onmiddellijk stormt e<strong>en</strong> flik er op af <strong>en</strong> begint<br />
hem uit te scheld<strong>en</strong> <strong>en</strong> te duw<strong>en</strong>. Om erger te voorkom<strong>en</strong><br />
gaan we rond <strong>het</strong> slachtoffer staan om hem te bescherm<strong>en</strong>.<br />
We roep<strong>en</strong> <strong>en</strong> we tier<strong>en</strong>, dat is <strong>het</strong> <strong>en</strong>ige wat we kunn<strong>en</strong><br />
do<strong>en</strong>. De flik lijkt uit z’n lood geslag<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwijdert zich<br />
dreig<strong>en</strong>d <strong>en</strong> scheld<strong>en</strong>d. Iemand roept hem na : “ Wij zijn<br />
ge<strong>en</strong> criminel<strong>en</strong>, we bescherm<strong>en</strong> gewoon e<strong>en</strong> bos!”<br />
ta(c)k 30<br />
Het volg<strong>en</strong>de mom<strong>en</strong>t word ik ook geboeid. Veel te hard<br />
trouw<strong>en</strong>s; daar houd<strong>en</strong> die blauwe mann<strong>en</strong> wel <strong>van</strong>! We<br />
word<strong>en</strong> naar buit<strong>en</strong> geleid. Overal zi<strong>en</strong> we flikk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
geboeide m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. De aanblik is pijnlijk! Ik zie zelfs m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
die ik nog nooit gezi<strong>en</strong> heb. Waarschijnlijk zijn die gister<strong>en</strong>nacht<br />
nog toegekom<strong>en</strong> om ons te steun<strong>en</strong>.<br />
We word<strong>en</strong> met neg<strong>en</strong> in één <strong>van</strong> de vleeswag<strong>en</strong>s geduwd.<br />
Onmiddellijk bevrijd<strong>en</strong> we ons zelf <strong>van</strong> de bloedafsnoer<strong>en</strong>de<br />
boei<strong>en</strong>. Iedere<strong>en</strong> heeft rooie striem<strong>en</strong>. Duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong> gedacht<strong>en</strong><br />
schiet<strong>en</strong> door ons hoofd. Wie zou er in de boomhutt<strong>en</strong><br />
zitt<strong>en</strong>? Zijn er m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> de tunnels in geraakt? Vrag<strong>en</strong> zonder<br />
antwoord.<br />
Ik maak me zorg<strong>en</strong> over mijn vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>. Ik voel me hulpeloos;<br />
ik kan me niet vrij beweg<strong>en</strong>. Ik kan h<strong>en</strong> niet help<strong>en</strong>. Ik kan<br />
alle<strong>en</strong> maar hop<strong>en</strong> dat <strong>het</strong> goed met h<strong>en</strong> gaat <strong>en</strong> dat de<br />
flikk<strong>en</strong> h<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> pijn zull<strong>en</strong> do<strong>en</strong>!<br />
Vanuit de vleeswag<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> we de machtsvertoning <strong>van</strong> de<br />
politie. Vanca<strong>en</strong>gehem, de advocaat <strong>van</strong> Fabricom kuiert<br />
rond. Hij heeft e<strong>en</strong> brede glimlach op zijn gezicht. Hoe kan<br />
je nu glimlach<strong>en</strong> bij zo’n trieste gebeurt<strong>en</strong>is. Wet<strong>en</strong>d dat<br />
terwijl we ontruimd word<strong>en</strong> minister Dua <strong>en</strong> Fabricom e<strong>en</strong><br />
afspraak hebb<strong>en</strong> om te onderhandel<strong>en</strong> over de aankoop<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfortbos. Nu ja, de glimlach siert hem niet;<br />
integ<strong>en</strong>deel, <strong>het</strong> spreekt boekdel<strong>en</strong>.
Ons groepje wordt als eerste naar de cel afgevoerd. Waar<br />
wij ons mocht<strong>en</strong> nestel<strong>en</strong> op <strong>het</strong> betonn<strong>en</strong> slaapblok. Hoe<br />
ironisch : wij strijd<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> <strong>het</strong> beton <strong>en</strong> dan word<strong>en</strong> we<br />
opgeslot<strong>en</strong> in <strong>het</strong> beton. Teg<strong>en</strong> zes uur hor<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> ag<strong>en</strong>t<br />
panieker<strong>en</strong> omdat er honderd<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> voor <strong>het</strong> politiekantoor<br />
demonstrer<strong>en</strong>. Wat doet dat deugd om dat te wet<strong>en</strong>!<br />
Na ongeveer twaalf uur opgeslot<strong>en</strong> te zijn, word<strong>en</strong> we<br />
gelost. Rond middernacht zijn de meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> weer vrij.<br />
Het weerzi<strong>en</strong> is hartelijk <strong>en</strong> aando<strong>en</strong>lijk. La Familia is weer<br />
voltallig. Zelf b<strong>en</strong> ik niet gewelddadig behandeld door de<br />
politie; op de snijd<strong>en</strong>de boei<strong>en</strong>, de sympathieke scheldpartij<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> wat trek- <strong>en</strong> sleurwerk <strong>van</strong> e<strong>en</strong> BoB’er na. In vergelijking<br />
met sommige <strong>van</strong> mijn compan<strong>en</strong> <strong>en</strong> sympathiser<strong>en</strong>de<br />
betogers valt dit in <strong>het</strong> niets! Ik zal de beeld<strong>en</strong> die ik later op<br />
<strong>het</strong> nieuws zag nooit meer verget<strong>en</strong>.<br />
Later wandel<strong>en</strong> we met honderdvijftig <strong>het</strong> bos binn<strong>en</strong>.<br />
De onthutsing is groot. Overal vernieling. Platgered<strong>en</strong><br />
boompjes, gesneuvelde plant<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> breed verwoest<strong>en</strong>d<br />
bulldozerspoor loopt kriskras door <strong>het</strong> bos. Sommige<br />
plaats<strong>en</strong> zijn zo erg vernield dat we ze amper herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.<br />
Onze natuurgids is volledig zijn oriëntatie <strong>en</strong> zijn kluts kwijt.<br />
Ze hebb<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nelijk niet op e<strong>en</strong> boompje gekek<strong>en</strong>. Het is<br />
heel duidelijk dat deze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> respect hebb<strong>en</strong> voor de<br />
natuur, voor <strong>het</strong> lev<strong>en</strong>. Het Lappersfort is gedeeltelijk onherk<strong>en</strong>baar<br />
geschond<strong>en</strong>!”<br />
ta(c)k 31
TAAL IN HET Bos<br />
ta(c)k 32
taal is e<strong>en</strong> aardig ding.<br />
Langzaam draait de aarde rond:<br />
blauwe plek, op<strong>en</strong> riool, vergaarbak<br />
<strong>van</strong> gerochel, kanker <strong>en</strong> vulkan<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> boom, ontgoocheld in de aarde,<br />
schildert de wolk<strong>en</strong> <strong>en</strong> de lucht<strong>en</strong>.<br />
taal is e<strong>en</strong> aardig ding.<br />
En ram<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> huil<strong>en</strong> <strong>van</strong> de reg<strong>en</strong>.<br />
En iets kan ver weg klink<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> 78 toer<strong>en</strong>plaat.<br />
En takk<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> röntg<strong>en</strong> lijk<strong>en</strong>.<br />
En licht kan bom<strong>en</strong> doorstrep<strong>en</strong>.<br />
En wind kan aanzett<strong>en</strong> <strong>en</strong> kruin<strong>en</strong> do<strong>en</strong> schuim<strong>en</strong>.<br />
taal is e<strong>en</strong> aardig ding.<br />
E<strong>en</strong> stad kan bom<strong>en</strong> bann<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> mol<strong>en</strong> kan e<strong>en</strong> kruis slaan.<br />
Boss<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zing<strong>en</strong>.<br />
Ik kan huil<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> boom.<br />
Kan ik met woord<strong>en</strong> overbrugg<strong>en</strong>?<br />
taal is e<strong>en</strong> aardig ding.<br />
Joris D<strong>en</strong>oo, Lappersfort Poets Society
WAAR IS, DAAR WAS (re-revisited)<br />
TREK DE PIJL UIT MIJN HART, laat var<strong>en</strong> de ik-persoon<br />
ontspan je hemelboog, treed mee buit<strong>en</strong> de oevers<br />
we plant<strong>en</strong> kikkerpoelwoord<strong>en</strong> op dod<strong>en</strong> akkers<br />
onze zinn<strong>en</strong> wapper<strong>en</strong> in de wind voor dit kind hoort <strong>het</strong> paard <strong>van</strong> Sinterklaas op haar vlieg<strong>en</strong>de fiets<br />
De wind vertelt d’historie <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfortbos<br />
<strong>van</strong> lapje bos tot fort, aan d’overkant <strong>van</strong> ‘t vaartje<br />
koning eik, prinses linde, trawant<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> mos<br />
vecht<strong>en</strong>d teg<strong>en</strong> kapmes, pletwals, oprukk<strong>en</strong>d beton<br />
reg<strong>en</strong>druppels als naald<strong>en</strong> <strong>en</strong> de sterv<strong>en</strong>de zon<br />
JONGE BOMEN VERVANGEN ZOMAAR niet de oude<br />
reuz<strong>en</strong> - voss<strong>en</strong> zijn voortvluchtig <strong>en</strong> dass<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
koude neuz<strong>en</strong> - wacht<strong>en</strong>d op de bus waar de beuk<strong>en</strong><br />
(kruin<strong>en</strong> zo groot als ‘t wortelgestel) elkaar steund<strong>en</strong><br />
fopzwam ondergronds e<strong>en</strong> kous maakte voor de boswilg<br />
STRIJK EEN LUCIFER VOOR DE POPULIER<strong>en</strong> die hier<br />
tierd<strong>en</strong>, voor de blauwe schicht <strong>van</strong> <strong>het</strong> ijsvogeltje<br />
(ook vogels kunn<strong>en</strong> high word<strong>en</strong>), voor de plooirokjes<br />
die hier zwierd<strong>en</strong> <strong>en</strong> zoals <strong>het</strong> vuur <strong>het</strong> hout beklimt<br />
<strong>en</strong> sap dat uit de stam komt zwet<strong>en</strong>: zeg dat <strong>het</strong> niet<br />
waar is, <strong>het</strong> Bladergeruis werd ge<strong>en</strong> verkeersgeraas<br />
de gordel ge<strong>en</strong> stal<strong>en</strong> long - lev<strong>en</strong>d hout, lev<strong>en</strong>d vuur<br />
<strong>van</strong> kist tot as: waar e<strong>en</strong> tor<strong>en</strong> stond, krast nog de kraai<br />
Boomklevers op uitkijk waar de struikrovers klomm<strong>en</strong><br />
aan ‘t Zuidervaartje, aan d’overZijde <strong>van</strong> de Brug<br />
(<strong>Brugge</strong>, 3 december 2004)<br />
ta(c)k 34
ta(c)k 35
ta(c)k 36
Nu<br />
de opgraving werd begrav<strong>en</strong>, de sloop verbouwd,<br />
de bom<strong>en</strong> gehard zijn uit hun zaagsel. Nu likdoorns,<br />
eelt onze huid strel<strong>en</strong>, nu <strong>het</strong> verstoft, bladdert,<br />
nu de verkruimeling <strong>het</strong> brood vult dat we et<strong>en</strong>,<br />
nu de ontbladering verwaait, <strong>het</strong> gevulde moeras<br />
vaste voet ket<strong>en</strong>t, kikkers ontslap<strong>en</strong>,<br />
terwijl <strong>het</strong> niet reg<strong>en</strong>t op onze natte schouders,<br />
begin oktober l<strong>en</strong>telicht ons herinnert <strong>en</strong><br />
de populier<strong>en</strong> hun hoogtevrees verget<strong>en</strong> te vier<strong>en</strong>,<br />
hun afstamming op de vrachtwag<strong>en</strong>, zijn<br />
de strat<strong>en</strong>, alle ram<strong>en</strong> <strong>van</strong> de stad<br />
op de hoogte. Ze zwijg<strong>en</strong> hun mond<strong>en</strong> vol,<br />
bevrag<strong>en</strong> hun antwoord<strong>en</strong>. Hun afwezigheid blijft<br />
hier opdag<strong>en</strong>. Nem<strong>en</strong> wij dan de trein, ontroll<strong>en</strong><br />
wagons naar hun stations. En ontvolk<strong>en</strong><br />
de aarde.<br />
De wereld is beter zonder ons.<br />
Paul Demets<br />
ta(c)k 37
ta(c)k 38
Als brood<br />
ik geloof dat de wereld mooi is, dat poëzie als brood is,<br />
<strong>van</strong> iedere<strong>en</strong>.<br />
<strong>en</strong> dat mijn ader<strong>en</strong> niet in mij eindig<strong>en</strong> maar in <strong>het</strong><br />
unanieme bloed <strong>van</strong> h<strong>en</strong> die vecht<strong>en</strong> voor <strong>het</strong> lev<strong>en</strong>,<br />
voor de liefde, voor de ding<strong>en</strong>:<br />
<strong>het</strong> landschap <strong>en</strong> <strong>het</strong> brood, de poëzie <strong>van</strong><br />
iedere<strong>en</strong><br />
Roque Dalton<br />
ta(c)k 39
ta(c)k 40
niet mak<strong>en</strong><br />
ta(c)k 41
ta(c)k 42
Die lev<strong>en</strong>de b<strong>en</strong> ik. E<strong>en</strong> sprek<strong>en</strong> dat ontwaakt<br />
op e<strong>en</strong> *B ED VAN NAALDEN <strong>en</strong> de geur <strong>van</strong> hars.<br />
E<strong>en</strong> raam dat uitzicht op me heeft.<br />
In haar hand<strong>en</strong> vertakt zich de kamer,<br />
<strong>van</strong>gt <strong>het</strong> ritsel<strong>en</strong> aan. Hoe zij uit haar<br />
har<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kruin tevoorschijn kamt. Rond<br />
haar <strong>en</strong>kels de grond die stolt. Het is<br />
maar dat ik me e<strong>en</strong> bast verbeeld,<br />
opschiet<strong>en</strong>d gro<strong>en</strong> dat haar over de schouders<br />
valt, haar met dagorde bekleedt in e<strong>en</strong> kamerjas.<br />
En verdwijnt ze dan, zoals alle<strong>en</strong> zij<br />
verdwijn<strong>en</strong> kan, in de ocht<strong>en</strong>d voor de bijl.<br />
Het tikk<strong>en</strong> <strong>van</strong> naald<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> steek, steeds<br />
verder. Licht is <strong>van</strong> wol. Dat werk daar<br />
dat zij heeft opgezet, ik tel <strong>het</strong>, raap <strong>het</strong> op,<br />
ontrafel tot de draad. De kamer e<strong>en</strong> woud<br />
waar ge<strong>en</strong> boom rechtstaat.<br />
* F N h a d v r o e g e r v l a k b i j h e t L a p p e r s f o r t b o s e e n v e s t i g i n g w a a r b r e i n a a l d e n g e m a a k t w e r d e n .<br />
En minder onschuldige munitie.<br />
Paul Demets
Boommelding<br />
Oei, opgepast: e<strong>en</strong> boom.<br />
Kapp<strong>en</strong> met die droom.<br />
Maak puin <strong>van</strong> die kruin.<br />
Hij pakt mijn licht af.<br />
Hij staat in mijn weg.<br />
Ik plas hem omver.<br />
Ik knal er teg<strong>en</strong>aan.<br />
Hij mag daar niet staan.<br />
Oei, opgepast: bom<strong>en</strong>.<br />
Laat de ontbladerdi<strong>en</strong>st kom<strong>en</strong>.<br />
Laat de takkewijv<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>,<br />
de kettingkappers, de kaalkruin<strong>en</strong>, de stamdaders, de schorsers.<br />
Oei, e<strong>en</strong> boommelding.<br />
Boem! zeg<br />
ik teg<strong>en</strong> die boom.<br />
BOEM! BOEM! BOEM! BoEM!<br />
Want vele bom<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bos.<br />
Maar boss<strong>en</strong> zijn voor boze wolv<strong>en</strong>, rosse voss<strong>en</strong>, rare rode kapjes<br />
<strong>en</strong> boek<strong>en</strong>- <strong>en</strong> andere houtworm<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> grootmoes op antieke hout<strong>en</strong> b<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Hakk<strong>en</strong> dus die handel!<br />
Versplinter die partij!<br />
oorlog aan die stamm<strong>en</strong>!<br />
ontluiz<strong>en</strong> maar die kruin<strong>en</strong>!<br />
Verbrand<strong>en</strong> al die blar<strong>en</strong>!<br />
Joris D<strong>en</strong>oo<br />
OEI, OPGEPAST: NOG EEN BOOM … !<br />
ta(c)k 47
ta(c)k 48<br />
Staal heeft e<strong>en</strong> plan. Het hamert zijn wil<br />
waar dauw met bosgro<strong>en</strong> vergadert<br />
<strong>en</strong> slaat zijn platte hand op tafel, e<strong>en</strong> vlam<br />
in de pan. Staal heeft e<strong>en</strong> gezicht. Niet<br />
te onderscheid<strong>en</strong> in <strong>het</strong> ocht<strong>en</strong>dlicht.<br />
Bestond staal in <strong>het</strong> wild, e<strong>en</strong> jager dan<br />
die, <strong>van</strong> zichzelf verzadigd, wel wat wil<br />
met lood, maar liever alles voor hem uit<br />
ziet vlucht<strong>en</strong> dan zelf te kijk<strong>en</strong> in starre<br />
og<strong>en</strong>, <strong>het</strong> gerafeld vel <strong>van</strong> e<strong>en</strong> dierlijke dood.<br />
Staal maakt ons koud. Begint ons aan te rak<strong>en</strong>,<br />
gaat over onze tong. Hoe staal dan<br />
naar binn<strong>en</strong> gaat, zoekt naar ons vuur,<br />
ook onze vlamm<strong>en</strong> likt, onze as eet op de duur.<br />
Dat staal zijn wij. Glanz<strong>en</strong>d lonkt <strong>het</strong> graf.<br />
Maar hier geworteld te zijn, niet <strong>van</strong> elkaar<br />
te onderscheid<strong>en</strong>, bedrijv<strong>en</strong> wij. Het is<br />
onze natuur: nooit af.<br />
Paul Demets
ta(c)k 49
ta(c)k 50
De vertakking<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> zich<br />
nog maar net vastgehoud<strong>en</strong><br />
aan de wind, T oEN<br />
de eekhoorn vroeg aan de nachtwacht<br />
wat zij<br />
wilde drink<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> glaasje beton <strong>en</strong> wat staal<br />
had deze gedacht<br />
maar de eekhoorn<br />
verdrong <strong>het</strong> besef<br />
liet zich wieg<strong>en</strong> door <strong>het</strong> zonlicht op de blader<strong>en</strong><br />
nam e<strong>en</strong> flinke teug fabricom<br />
<strong>en</strong> verdwe<strong>en</strong><br />
Laura Tack<br />
ta(c)k 51
ta(c)k 52<br />
E<strong>en</strong> vraagtek<strong>en</strong> kwam aan bij de beuk<br />
<strong>en</strong> groette zich verbuig<strong>en</strong>d.<br />
Waar blijft <strong>het</strong> uitroeptek<strong>en</strong><br />
vroeg de beuk vertoornd ?<br />
Zat nog vast op <strong>het</strong> kabinet, met e<strong>en</strong> das <strong>en</strong> e<strong>en</strong> glas whiskey!<br />
De beuk draaide zich jammer<strong>en</strong>d om<br />
Het vraagtek<strong>en</strong> blies zijn kruin opzij,<br />
nam zijn nerv<strong>en</strong> vast<br />
vroem hem t<strong>en</strong> dans<br />
Met zijn wortels streelde de beuk<br />
<strong>het</strong> vraagtek<strong>en</strong><br />
kuste hem heel ev<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> riep <strong>het</strong> uitroeptek<strong>en</strong>!<br />
Laura Tack
ta(c)k 53
wat is dat geruis? <strong>het</strong> gehuil <strong>van</strong> e<strong>en</strong> Boom, jong<strong>en</strong> wat is e<strong>en</strong> Boom? e<strong>en</strong> vogelhuis <strong>van</strong> Blader<strong>en</strong>, jong<strong>en</strong> wat Zijn Blader<strong>en</strong>? de gedicht<strong>en</strong> <strong>van</strong> de twijg<strong>en</strong>, jong<strong>en</strong> wat Zijn twijg<strong>en</strong>? <strong>het</strong> Zwerfhout <strong>van</strong> de takk<strong>en</strong>, jong<strong>en</strong> wat Zijn takk<strong>en</strong>? de smek<strong>en</strong>de arm<strong>en</strong> <strong>van</strong> de stam, jong<strong>en</strong> wat is de stam? wat al niet huist in die knoestige Ba st, jong<strong>en</strong> wat
is Bast? wat<br />
de schors scheidt v an <strong>het</strong> hout, jong<strong>en</strong> wat is hout? plank<strong>en</strong> met nerv<strong>en</strong> <strong>en</strong> kwast<strong>en</strong>, jong<strong>en</strong> wat Zijn pl ank<strong>en</strong>? in de hav<strong>en</strong> gest apeld reg<strong>en</strong>woud, jong<strong>en</strong> wat is reg<strong>en</strong>woud? de laatst<strong>en</strong> der mohikan<strong>en</strong>, jong<strong>en</strong> wat Zi jn mohikan<strong>en</strong>? vroeger met je tomahawk, jong<strong>en</strong> wat is vroeger? vroeger was e<strong>en</strong> Bos, jong<strong>en</strong>.
ta(c)k 56
ta(c)k 57
ta(c)k 58
Hedwig Speliers<br />
Ook boss<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> onderkant, var<strong>en</strong>s<br />
slorp<strong>en</strong> alle gevar<strong>en</strong> op, lat<strong>en</strong> hind<strong>en</strong> <strong>en</strong> konijn<strong>en</strong><br />
uit hun greppels <strong>en</strong> hun hinderniss<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>,<br />
hun spring<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> bidd<strong>en</strong> in <strong>het</strong> wild, <strong>het</strong> schot<br />
dat hun velt is <strong>het</strong> zoveelste tek<strong>en</strong> <strong>van</strong> begrip<br />
aan onbegrip, dat hun begrip onbegrep<strong>en</strong> is.<br />
zijn leerzaam voor wie hongert naar hoogte.<br />
<strong>en</strong> aarde, de stapp<strong>en</strong> zijn hun stap in goud waard.<br />
Laarz<strong>en</strong> zijn er teveel aan, leegte <strong>en</strong> laagte<br />
<strong>van</strong> kabouterstapp<strong>en</strong> traag wordt afgelegd,<br />
de voet<strong>en</strong> met<strong>en</strong> in <strong>het</strong> mos de maat <strong>van</strong> reuk<br />
Maar net onder die bov<strong>en</strong>kant, binn<strong>en</strong> boss<strong>en</strong><br />
is <strong>het</strong> bladerdak de adem waarop de afstand<br />
Boss<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>kant, bov<strong>en</strong> boss<strong>en</strong><br />
kun je in bov<strong>en</strong>aardse sted<strong>en</strong> won<strong>en</strong> zonder<br />
dat de stad je pijn doet, zonder de wond<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> de wereld. In de glimlach <strong>van</strong> <strong>het</strong> plant<strong>en</strong>gro<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> aan de schaduw zonder weerga is elk weerwerk<br />
e<strong>en</strong> akte <strong>van</strong> geloof, nag<strong>en</strong>oeg g<strong>en</strong>ade.<br />
Lappersfortbos<br />
ta(c)k 59
ta(c)k 60
ta(c)k 61
ta(c)k 62
ta(c)k 63
ta(c)k 64<br />
Populier<br />
Zo l<strong>en</strong>ig is de knotwilg niet,<br />
die plompe lome Oblomow<br />
die staat te mokk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> sloot,<br />
de Salix alba, e<strong>en</strong> gesjeesde clown<br />
die naar zijn modderpot<strong>en</strong> staart.<br />
Zijn broer, de lepe populier,<br />
e<strong>en</strong> danig opgeschot<strong>en</strong> knaap,<br />
mag defiler<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> laan<br />
in <strong>het</strong> paasbest <strong>van</strong> zijn trois-pièces.<br />
Hij wil e<strong>en</strong> heel eind hogerop,<br />
giraffe <strong>van</strong> de bom<strong>en</strong> zijn,<br />
e<strong>en</strong> chique boom <strong>van</strong> louter hals<br />
die reikhalz<strong>en</strong>d naar sterr<strong>en</strong> kijkt.<br />
O dunne ober, magere markies<br />
die aardig <strong>en</strong> gedistingeerd<br />
naar e<strong>en</strong>der welke handkus nijgt<br />
-de wind haast bidd<strong>en</strong>d om excuus<strong>en</strong><br />
zozeer populier moet zijn.<br />
Ge<strong>en</strong> hemel die <strong>het</strong> hor<strong>en</strong> kan:<br />
Daar, in zijn twijg<strong>en</strong>, borrelt sap.<br />
Daar popelt iets als marsmuziek<br />
<strong>van</strong> zijn imm<strong>en</strong>se populier<strong>en</strong>verdriet.<br />
Daar hangt zijn trill<strong>en</strong>d esp<strong>en</strong>blad<br />
dat vlijtig leert hoe ruis<strong>en</strong> moet<br />
in bedelbriev<strong>en</strong> naar de grond<br />
waar<strong>van</strong> nooit antwoord komt.<br />
Maar waar zijn lange long<strong>en</strong> hang<strong>en</strong>,<br />
in deze slankste aller stamm<strong>en</strong>,<br />
daar piept iets dat niet piep<strong>en</strong> mag.<br />
Daar piept de Populus tremula.<br />
Alsof hij in zijn zachte bast<br />
al allerlei scharnier<strong>en</strong> weet<br />
<strong>van</strong> prull<strong>en</strong>kist of keuk<strong>en</strong>kast.<br />
Zo piep<strong>en</strong> kan e<strong>en</strong> knotwilg niet.<br />
Luuk Gruwez
ta(c)k 65
ta(c)k 66
ta(c)k 67
BEELDTAAL IN HET Bos<br />
ta(c)k 68
En <strong>het</strong> werd l<strong>en</strong>te...<br />
De zon brak door de takk<strong>en</strong> <strong>van</strong> de bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> overgoot de wereld met e<strong>en</strong> warme gloed.<br />
Overal ontsproot nieuw lev<strong>en</strong>, kleine gro<strong>en</strong>e knopjes,<br />
boordevol <strong>en</strong>ergie<br />
zoals de hart<strong>en</strong> <strong>van</strong> ons gezelschap.<br />
Ze liep<strong>en</strong> doorhe<strong>en</strong> <strong>het</strong> bos<br />
ze hoord<strong>en</strong> de blader<strong>en</strong> ruis<strong>en</strong><br />
maar <strong>het</strong> was <strong>het</strong> blad niet dat bewoog;<br />
nee, <strong>het</strong> was de onzichtbare wind, die zich k<strong>en</strong>baar maakte<br />
door <strong>het</strong> blad te lat<strong>en</strong> beweg<strong>en</strong><br />
door <strong>het</strong> te lat<strong>en</strong> zing<strong>en</strong>.<br />
Zodat wij de wind toch zoud<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> <strong>en</strong> hor<strong>en</strong><br />
in de beweging <strong>en</strong> <strong>het</strong> ruis<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong> blad<br />
opdat we zoud<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> dat ze er is<br />
opdat wij <strong>het</strong> zoud<strong>en</strong> gelov<strong>en</strong>.<br />
Joke <strong>van</strong> <strong>het</strong> Lappersfort<br />
ta(c)k 69
ta(c)k 70
ta(c)k 71
De Bom<strong>en</strong><br />
Daar ligg<strong>en</strong> dertig Bom<strong>en</strong> geveld<br />
langs de weg die leidt naar Veur'n<br />
'k hé ze zi<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> <strong>en</strong> 'k hé ze geteld<br />
<strong>en</strong> ik peinsde, hoe kan dat gebeur'n<br />
want de wind kan hier al zo vreselijk loei<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de vlakt' is zo bloot zo oneindig<br />
<strong>en</strong> 't is voor n<strong>en</strong> Boom al zo moeilijk te groei<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> der zijn d'r hier al zo bitter weinig<br />
Daar ligg<strong>en</strong> dertig Bom<strong>en</strong> geveld<br />
ik kon mijn or<strong>en</strong> eerst niet gelov<strong>en</strong><br />
maar de kinders in 't dorp hén 't mij verteld<br />
<strong>en</strong> ik peinsde, dat is lelijk gelog<strong>en</strong><br />
want ze staan daar zo schone, mee met de wind<br />
die komt <strong>van</strong> de zee daar in 't west<strong>en</strong><br />
Bom<strong>en</strong> gelijk da'j z' hier nu nerg<strong>en</strong>s meer vindt<br />
hoge kruin<strong>en</strong> met vogelnest<strong>en</strong><br />
Daar ligg<strong>en</strong> dertig Bom<strong>en</strong> geveld<br />
je moet daar niet om rouw<strong>en</strong><br />
want Bom<strong>en</strong> zijn vals <strong>en</strong> pleg<strong>en</strong> geweld<br />
langs de weg zijn ze niet te vertrouw<strong>en</strong><br />
d<strong>en</strong> eik is sterk lijk gewap<strong>en</strong>d beton<br />
<strong>en</strong> de populier<strong>en</strong> hén e<strong>en</strong> droge kele<br />
platan<strong>en</strong> zijn schurftig <strong>en</strong> d<strong>en</strong> olm ongezond<br />
<strong>en</strong> de wilg<strong>en</strong> zijn d'r hier toch veel te vele<br />
Daar ligg<strong>en</strong> dertig Bom<strong>en</strong> geveld<br />
de wortels nog diep in d'eerde<br />
verkapt <strong>en</strong> verzaagd voor e<strong>en</strong> pootje geld<br />
Bom<strong>en</strong> <strong>van</strong> onschatbare weerde<br />
ik probere 't verdriet <strong>van</strong> de Bom<strong>en</strong> te verstaan<br />
daarom hé 'k dit liedje gezong<strong>en</strong><br />
n<strong>en</strong> Boom is gemaakt om rechte te staan<br />
met zijn arm<strong>en</strong> naar d<strong>en</strong> hemel gewrong<strong>en</strong><br />
Willem Vermandere
ta(c)k 73
ta(c)k 74
kom terug<br />
kom in zomerse tooi<br />
in <strong>het</strong> gewaad <strong>van</strong> liefde<br />
kom terug<br />
ziel <strong>van</strong> hoop die ons prikkelt<br />
in <strong>het</strong> tederste licht <strong>van</strong> zon<br />
alle bloei <strong>van</strong> herinnering<br />
blijft met mij verwev<strong>en</strong><br />
begeestert mij telk<strong>en</strong>s<br />
onverwacht<br />
om verder te gaan<br />
om over klov<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>het</strong><br />
"ongehoorde"<br />
brugg<strong>en</strong> <strong>van</strong> verwantschap te<br />
slaan<br />
slinger dan, o stad,<br />
je strat<strong>en</strong> <strong>en</strong> kanal<strong>en</strong><br />
rond de hals <strong>van</strong> plein<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
wijk<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> park<strong>en</strong> <strong>en</strong> fontein<strong>en</strong><br />
gooi, door de spoorslag<br />
<strong>van</strong> <strong>het</strong> vreemde bevlog<strong>en</strong>,<br />
nieuwe glorie in je grauwste<br />
steg<strong>en</strong><br />
zo zinkt elke omheining in <strong>het</strong><br />
niet<br />
de dag lijkt op de nacht <strong>en</strong><br />
elke avond daartuss<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> fonkelspel <strong>van</strong> rode wijn<br />
de wereldwijde broederschap<br />
sch<strong>en</strong>k ons dan de bekers overvol<br />
<strong>en</strong> laat ons <strong>het</strong> vreugdelied<br />
zing<strong>en</strong> zo luid<br />
<strong>en</strong> <strong>van</strong> zo'n verrass<strong>en</strong>d refrein<br />
dat elke omwalling op<strong>en</strong>valt<br />
in veld<strong>en</strong> <strong>en</strong> boss<strong>en</strong> <strong>van</strong> onthaal<br />
door vrede overbloeid<br />
e<strong>en</strong> veelkleurige lev<strong>en</strong>sgloed<br />
ik hoor dat de blik <strong>van</strong> strat<strong>en</strong><br />
's avonds mij doet rill<strong>en</strong>:<br />
laat me met rust<br />
kijk toch niet zo, o stad,<br />
straks br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
de scherv<strong>en</strong> <strong>van</strong> list <strong>en</strong> misleiding<br />
mij aan <strong>het</strong> gill<strong>en</strong><br />
of nee, kijk me maar dood<br />
ik b<strong>en</strong> er niet<br />
de reg<strong>en</strong> weet <strong>het</strong><br />
die me zacht omspoelt<br />
hij vraagt zich af<br />
wat er is gebeurd<br />
dat nu mijn ziel<br />
zo verscheurt<br />
ik weet <strong>het</strong> niet<br />
ik heb wel zin in wijn<br />
<strong>en</strong> in de geur <strong>van</strong> verse vijg<strong>en</strong><br />
ik zou <strong>het</strong> liefst bij vijver of fontein<br />
e<strong>en</strong> mooi dood standbeeld zijn<br />
<strong>en</strong> nooit meer moet<strong>en</strong> schrei<strong>en</strong><br />
dan zoud<strong>en</strong> jullie, midd<strong>en</strong> in de nacht<br />
mij <strong>van</strong>g<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de verste<strong>en</strong>de<br />
omheining<br />
- je gniffel<strong>en</strong>de glorie -<br />
toe, ga je gang maar, duisternis is zacht<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong>zaamheid voorkomt rumoer <strong>en</strong><br />
deining<br />
dan zag ik niet meer<br />
die verget<strong>en</strong>, grauwe steg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> gezicht<strong>en</strong> met ontgro<strong>en</strong>de og<strong>en</strong><br />
vol afgrijz<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>kel verborg<strong>en</strong> pijn<br />
Geert Tuerlinckx<br />
ta(c)k 75
ta(c)k 80
ta(c)k 81
ta(c)k 86
“.............e<strong>en</strong> minister............. <strong>van</strong> ruimtelijke ord<strong>en</strong>ing;<br />
doof voor de vraag <strong>van</strong> de bosver<strong>en</strong>iging;<br />
hield niet <strong>van</strong> boss<strong>en</strong> <strong>en</strong> landschapp<strong>en</strong>;<br />
maar zwoer bij faBriek<strong>en</strong> <strong>en</strong> Bom<strong>en</strong> kapp<strong>en</strong>;<br />
zodat ook hij aan vervuiling t<strong>en</strong> onderging !............”