3 - Faculteit der Sociale Wetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam
3 - Faculteit der Sociale Wetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam
3 - Faculteit der Sociale Wetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Rozen en Raketten<br />
Nationalisme, een blik<br />
op de kracht van de natie<br />
“De vergeten gechiedenis van<br />
het Armeense volk”<br />
Zinloos geweld als kwaad<br />
van onze samenleving<br />
jaargang 19 nummer 3
Pagina 2<br />
Het is oorlog<br />
Dulce bellum inexpertis.<br />
Oorlog is aangenaam<br />
voor wie hem niet kent.<br />
<br />
<br />
us Erasmus dat er niets slechter<br />
<br />
onwaardig en onchristelijk.<br />
En toch wordt overal oorlog<br />
gevoerd, door christenen en<br />
atheïsten, door heersers en<br />
burgers, door theologen en<br />
juristen. Maar is niet juist het<br />
menselijke lichaam bij uitstek<br />
geschikt voor vriendschap?<br />
<br />
ten slagtanden, tijgers klauwen,<br />
<br />
alles. De mens is naakt geboren<br />
en gewapend met armen om<br />
te omhelzen en lippen om te<br />
kussen, de spraak, de rede en<br />
de goede wil. Wij horen geen<br />
oorlog te voeren, want oorlog is<br />
altijd ellende.<br />
<br />
<br />
binding wordt gevormd door<br />
tegenstellingen, en dat alle<br />
<br />
<strong>der</strong> dag is er geen nacht, zon<strong>der</strong><br />
dood is er geen leven en vrede<br />
bestaat niet als er geen oorlog<br />
is. Uit de botsing van meningen<br />
ontspringt juist de waarheid.<br />
Het was tenslotte oorlog die<br />
<br />
nen van autocratische regimes,<br />
stemrecht en baanbrekende<br />
medische ontwikkelingen.<br />
Deze editie van Essay gaat<br />
<br />
van oorlog. Oorzaken, zoals<br />
nationalisme en angst voor de<br />
dood, maar ook steeds meer<br />
opkomende oorlogsinvloeden<br />
worden besproken. De opkomst<br />
<br />
vloed van oorlogsgames op ons<br />
<br />
het lezen van deze editie, hoe<br />
jij denkt over oorlog. Ben jij een<br />
<br />
een strijdlustige Heraclitus?
Inhoud<br />
Docentenartikel Marlies Glasius 4<br />
PhD. ‘Wie stopt de slachting in Syrië?’ 6<br />
Artikel Het wilde westen van nu 7<br />
Opinie 8<br />
Recept Hutspot 12<br />
Column Instituties in de sneeuw 11<br />
Film 13<br />
Thema De eerste genocide 14<br />
Thema Fotoreportage 16<br />
Thema Geweld in games 18<br />
Thema Terror 20<br />
Thema Nationalisme 22<br />
Thema Zinloos geweld 24<br />
Thema Crash Course 26<br />
EOS 28<br />
EOS Dragon´s Den 29<br />
EOS Roadmap 30<br />
4<br />
11<br />
18<br />
22<br />
24<br />
Pagina 3
Pagina 4<br />
Humanitaire interventie<br />
<br />
E <br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
dodentallen wekt ten onrechte de indruk dat burgers<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Naar aanleiding van de interventies in Libie en Cote<br />
d’Ivoire, en het gebrek aan interventie in Syrie, is<br />
de discussie over humanitaire interventie, nu ook<br />
<br />
<br />
<br />
sie zou verlegd moeten worden naar de vraag hoe je<br />
eigenlijk burgers beschermt. In westerse discussies<br />
gaan we nog steeds uit van wat Frédéric Mégret het<br />
<br />
missie naar an<strong>der</strong>en toe om hen te beschermen.<br />
Echter, er is een heel recente maar snel groeiende<br />
<br />
tijkmensen, die het reddingsparadigma omdraait.<br />
Die gaat uit van de realiteit dat de internationale<br />
gemeenschap nu eenmaal vaker niet dan wel in staat<br />
is om mensen daadwerkelijk te beschermen. Dat kan<br />
<br />
bescherming van het eigen militair personeel toch<br />
<br />
<br />
ie<strong>der</strong> dorp kunnen zijn. De meeste van deze auteurs<br />
beweren niet dat bescherming niet nodig is, maar<br />
nemen als uitgangspunt het in kaart brengen wat<br />
<br />
<br />
daar op aan kunnen sluiten. Ik zal vier vormen van<br />
<br />
collectieve actie, en de wapens opnemen.<br />
Vermijden<br />
<br />
<br />
<br />
meters. In 2011 waren meer dan 26 miljoen mensen<br />
binnen het eigen land op de vlucht. Dat vluchten kan<br />
<br />
seling en chaotisch. Sommige burgers staan klaar<br />
om te vluchten, ze slapen in hun kleren, hebben<br />
<br />
ren blijven op hun plek, maar vermijden bepaalde<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
argwaan te wekken.
Toegeven<br />
<br />
ven aan datgene wat de gewapende partijen vragen.<br />
<br />
<br />
tijen. Het kan de vorm aannemen van het uitvoeren<br />
van dwangarbeid, zoals het dragen van lasten, koken<br />
<br />
<br />
weerstand bieden tegen brute verkrachting, tot het<br />
<br />
<br />
eel geweld. Toegeven kan ook betekenen het geven<br />
<br />
verraden van an<strong>der</strong>en. Deze vormen van toegeven<br />
als overlevingsstrategie zijn vanuit onze ideeën over<br />
menselijke waardigheid moeilijk te verkroppen, maar<br />
ze vormenwel degelijk on<strong>der</strong>deel van een realiteit in<br />
oorlogssituaties.<br />
Collectieve actie<br />
De <strong>der</strong>de strategie heb ik ‘collectieve actie’<br />
genoemd. Sommige auteurs noemen het verzet,<br />
maar niet alle vormen van deze strategie gaan direct<br />
<br />
zoeken ze allemaal veerkracht in gezamenlijkheid.<br />
<br />
over gevaar; en gezamenlijke vermijdingsstrategieën;<br />
het instandhouden van scholen, kerken, transport,<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
nitiatieven.<br />
Bewapenen<br />
Tenslotte besluiten burgers soms ook de wapenen<br />
<br />
gerwacht die gewapend patrouilleert om een buurt<br />
<br />
<br />
<br />
op zijn beurt ook weer een bedreiging voor burgers<br />
<br />
beeld van wat gewone jongens (en soms meisjes) er<br />
toe brengt om te gaan vechten, en waarom ze er weer<br />
mee ophouden. Zij laat zien hoe in veel contexten<br />
onmiddellijk gevaar voor eigen leven en gezinsleden<br />
<br />
ten, maar ook on<strong>der</strong> an<strong>der</strong>e persoonlijke grieven en<br />
dwang ook een rol kunnen spelen.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
dat niet langer moet worden gediscussieerd over het<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
paalde omstandigheden als onvervangbaar. Echter,<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
maar indien nodig ook op de realiteit van vermijden,<br />
<br />
Marlies Glasius is Bijzon<strong>der</strong> Hoogleraar<br />
<br />
<br />
gebaseerd op haar recente oratie.<br />
M.E.Glasius@uva.nl<br />
Pagina 5
Pagina 6<br />
Wie stopt de slachting in Syrië?<br />
Internationale impasse en onze verantwoordelijkheid<br />
Gisteren vielen op de universiteit<br />
van Aleppo meer dan tachtig<br />
doden als gevolg van twee zware<br />
explosies. Het was de eerste dag van<br />
de tentamenperiode, maar on<strong>der</strong> de<br />
<br />
<br />
een veilig heenkomen hadden gezocht<br />
voor de brute burgeroorlog tussen het<br />
<br />
de oppositiegroepen. Een strijd die<br />
inmiddels aan ruim 60.000 mensen het<br />
<br />
<br />
schatting drie miljoen mensen hun huis<br />
<br />
mende maanden waarschijnlijk alleen<br />
nog maar bloe<strong>der</strong>iger zal worden. Is er<br />
iemand die het bloedvergieten stoppen<br />
wil?<br />
“The next genocide in the World will<br />
likely be against the Alawites in Syria”<br />
is de recent geuite waarschuwing van<br />
<br />
rikaans ambassadeur die de etnische<br />
zuiveringen in voormalig Joegoslavië<br />
van dichtbij meemaakte. Een beetje<br />
overdreven, denk je? Het lijkt er niet<br />
op. De wereld is bezig om het opnieuw<br />
<br />
<br />
lachtingen en an<strong>der</strong>e misdaden tegen<br />
<br />
lijk voor onze ogen, want ondanks<br />
dat onze verslaggevers Syrië mijden,<br />
sturen ‘burgerjournalisten’ dagelijks<br />
<br />
<br />
we kennen de beelden. Niemand kan<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Vanuit buurland Libanon, waar ik<br />
antropologisch on<strong>der</strong>zoek verricht<br />
<br />
<br />
<br />
de. Naast het on<strong>der</strong>zoek kon ik de<br />
<br />
opzetten van hulpprogramma’s voor<br />
Syrische vluchtelingen. Zo werd ik me<br />
extra bewust van het ontwrichtende<br />
<br />
veiligheidssituatie in Libanon en, via<br />
verhalen uit eerste hand, van de ernst<br />
van de situatie in Syrië. De zorgen die<br />
<br />
<br />
op het Ministerie van Buitenlandse<br />
<br />
<br />
ganisatie beziet men daar met lede<br />
ogen het verlammende diplomatieke<br />
spel tussen Rusland, EU, VS, en de<br />
<br />
dat alleen een nog grotere ramp een<br />
interventie in gang zou kunnen zetten.<br />
Met an<strong>der</strong>e woorden, we kijken toe en<br />
wachten op het begin van de genocide,<br />
<br />
op het moment dat een buurland wordt<br />
meegesleurd in de oorlog. Zeggen we<br />
<br />
we dit maar zien aankomen”, net als<br />
bij Rwanda en Srebrenica? Nee, net<br />
<br />
waarschuwd. En opnieuw laten we het<br />
liggen.<br />
Wat zegt de oorlog en onze respons<br />
over de sociale realiteit van vandaag<br />
de dag? Hoe kan het dat mensen op<br />
cruciale posities zich een diplomatieke<br />
verlamming kunnen veroorloven ten<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
hebben dan het tot verantwoording<br />
roepen van onze politici? En tot hoever<br />
<br />
<br />
hopen op iemand die het tij kan keren,<br />
<br />
wat in mijn macht ligt om daaraan bij te<br />
dragen.<br />
Erik van Ommering<br />
is een PhD kandidaat<br />
<br />
culturele antropologie
Het wilde westen van nu<br />
Kogels na de maaltijd<br />
The wild wild west, wie kent de<br />
verhalen nu niet? Al snel denk je<br />
<br />
<br />
<br />
zen waar menig mens maar al<br />
te graag aan mee zou willen<br />
doen. In een stripboek lijkt het<br />
natuurlijk allemaal heel erg<br />
spannend maar helaas wordt<br />
het beeld van het Wilde Westen<br />
in Ne<strong>der</strong>land steeds vaker een<br />
angstaanjagende realiteit.<br />
Vrijheid of veiligheid?<br />
In Amerika is wapenbezit net zo normaal<br />
<br />
doorhalen in de kroeg. Het wapenbezit is<br />
daar al sinds jaar en dag legaal en wordt<br />
gezien als de normaalste zaak van de<br />
wereld. Het is namelijk zo dat het hebben<br />
van een wapen een legitiem recht is dat is<br />
opgenomen in het tweede amendement<br />
<br />
<br />
ken en wordt door menig Amerikaan<br />
gezien als het middel dat zorgt voor een<br />
gevoel van veiligheid en tevens dient als<br />
hulpmiddel in geval van eigenrichting.<br />
Er is bewijs dat het aantal misdrijven en<br />
moorden binnen de VS zijn gedaald met<br />
<br />
zitten. Gezien het inwoneraantal van de<br />
VS is 15% een behoorlijk aantal. Naast<br />
dit positieve aspect zijn er ook<br />
talloze gevallen van misdaden<br />
bekend waarbij vuurwapens<br />
<br />
<br />
jaar vond er in de Amerikaanse<br />
stad Denver een schietpartij<br />
<br />
In een bioscoop maakte een man,<br />
<br />
<br />
mensen om het leven kwamen . Op 14<br />
<br />
cident plaats, ditmaal op een basisschool<br />
in het Amerikaanse Newtown waar 26<br />
mensen om het leven kwamen door een<br />
schutter met een vuurwapen. Deze twee<br />
<br />
aantal geweldsdelicten dat zijn gepleegd<br />
met een vuurwapen.<br />
Een revolver voor elke cowboy<br />
<br />
bezit in Ne<strong>der</strong>land gezien als bedreiging<br />
voor de nationale veiligheid waardoor<br />
het zon<strong>der</strong> vergunning niet is toegestaan<br />
vuurwapens te bezitten. Een vergunning<br />
“Wapenbezit is net<br />
zo normaal als een<br />
broodje pindakaas of<br />
een avondje doorhalen<br />
in de kroeg.”<br />
“Wat in de stripboeken<br />
nog zo spectaculair lijkt,<br />
werd een traumatische<br />
ervaring.”<br />
die niet makkelijk te verkrijgen is omdat<br />
<br />
<br />
gen ingediend moeten worden bij zowel<br />
<br />
gens moet er een legitieme reden<br />
worden aangegeven waaruit<br />
blijkt dat het bezitten van een<br />
<br />
einden wordt gebruikt. Mensen<br />
die hiervoor in aanmerking<br />
<br />
schutters en jagers.<br />
<br />
legaliteit van wapenbezit, steeds vaker<br />
schietpartijen plaatsvinden in Ne<strong>der</strong>land.<br />
<br />
partijen in Ne<strong>der</strong>land vond plaats in april<br />
<br />
bad aanrichtte in een winkelcentrum in<br />
Alpen a/d Rijn. Van <strong>der</strong> Vlis was echter in<br />
het bezit van een wapenvergunning die hij<br />
<br />
ten bij een sportschuttersvereniging.<br />
Eind 2012 vond er weer een schietpartij<br />
<br />
<br />
nen neergeschoten door nog onbekende<br />
mannen met vol automatische wapens.<br />
<br />
er ook geschoten op motoragenten en<br />
kwamen ongelukkige voorbijgangers,<br />
die toevallig voorbij liepen, plotseling<br />
<br />
<br />
culair lijkt, werd voor hen een<br />
traumatische ervaring. Kortom,<br />
<br />
circuit die op klaarlichte dag<br />
<br />
waarbij een vuurwapen wordt<br />
<br />
<br />
<br />
voel op straat net als in het Wilde Westen<br />
150 jaar geleden.<br />
Kelsey Blanken<br />
k.m.blanken<br />
@student.vu.nl<br />
Young cowboy<br />
Boots are made for walking<br />
Cowboy reward<br />
Pagina 7
Op een grijze zondag, mijn<br />
<br />
boekenkast, word ik<br />
overvallen door een gevoel van<br />
nostalgie. ‘De kleine Johannes’ en<br />
‘De donkere kamer van Damokles’<br />
herrinneren mij aan een tijd<br />
waarin ik , gedwongen door een<br />
on<strong>der</strong>wijssysteem dat ik toen <strong>der</strong><br />
<br />
Pagina 8<br />
In de ban van Vijft ig Tinten Grijs<br />
Hoe te ontkomen aan de ondraagbare lichtheid van Westerse literatuur.<br />
vaarde, middagen lang op bed had<br />
gevochten tegen zware oogleden<br />
en de aantrekkingskracht van<br />
mijn kussen. Een plank lager word<br />
ik herinnerd aan mijn semester<br />
in Polen, waar ‘The captive mind’<br />
<br />
being’ hadden geholpen om in te<br />
<br />
<br />
peerd door zwaarte, ontdaan van<br />
<br />
komend bij de on<strong>der</strong>ste, met een<br />
‘2012’ gelabelde plank verdwijnt<br />
mijn lach. De plank is leeg.<br />
Van Kunst naar kitsch<br />
<br />
kochte boeken was het in 2012<br />
<br />
<br />
de. Dit jaar moesten de klassieke<br />
literaire genres buigen voor een<br />
<br />
<br />
delde huisvrouw te geven wat een<br />
langdurig huwelijk en drukke<br />
<br />
hadden gemaakt. Een groter<br />
contrast met de eer<strong>der</strong> genoemde<br />
boeken is moelijk voor te stellen.<br />
Waar deze boeken geinspireerd<br />
waren door zekere moeilijkheden,<br />
varierend van de on<strong>der</strong>drukking<br />
van totalitaire regimes tot de<br />
<br />
wige zoektocht naar kennis, lijkt<br />
deze meer dan 1500 bladzijden<br />
tellende triologie voornamelijk<br />
<br />
<br />
<br />
ploiteerde literaire on<strong>der</strong>werpen,<br />
<br />
deerd tot een reeks van seksuele<br />
handelingen die zich bevinden in<br />
de twilight van horror en erotiek.<br />
Dit brengt ons bij de tiener versie<br />
van het eer<strong>der</strong> beschreven boek<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
om er achter te komen dat dit toch<br />
niet de meest wenselijke situatie<br />
is. In de woorden van een goede<br />
<br />
slecht. Maar ik ga er wel heen,<br />
want het is wel Twilight. . .” Was<br />
dit dan misschien wat de Maya’s<br />
bedoelde met de on<strong>der</strong>gang van<br />
mensheid? Misschien kan een<br />
maatschappelijke analyse naar de<br />
redenen van het succes van deze<br />
boeken ons nog redden.
Lichtheid en zwaarte<br />
<br />
<br />
wil denken ga ik wel naar de<br />
<br />
uitspatting van een goede vriend<br />
<br />
<br />
<br />
pij in combinatie met de warme<br />
entourage van de bruine kroeg<br />
waar we ons bevonden niet echt<br />
kon waar<strong>der</strong>en. Het argument,<br />
verbloemt in scheldwoorden die<br />
ik uit politieke correctheid in dit<br />
artikel achterwege laat, is echter<br />
meer wijd verspreid dan je op<br />
het eerste gezicht zou denken.<br />
In onze westerse maatschappij is<br />
zwaarte, in dit geval getypeerd<br />
<br />
sprekson<strong>der</strong>werpen, langzaam<br />
veran<strong>der</strong>d in een tijdsbesteding<br />
die buiten werktijden lang niet<br />
altijd gewaardeerd kan worden.<br />
<br />
<br />
tuur de verlossing kon geven van<br />
een maatschappij die gekenmerkt<br />
<br />
literatuur als een uitlaatklep, als<br />
een manier om dat wat belangrijk<br />
<br />
baar te maken. Wat is er gebeurd<br />
dat sommige on<strong>der</strong> ons literatuur<br />
<br />
<br />
ven moeilijker maken dan het is?<br />
<br />
<br />
<br />
heid concludeerde ik samen<br />
met een vriend dat het gebrek<br />
aan glimlachen op de Russische<br />
<br />
nen dan het bewijs van de trieste<br />
gemoedstoestand van de gehele<br />
Russische natie. Pas later kwam<br />
het in mij op dat misschien niet<br />
deze enigszins sippe Russiche<br />
<br />
mend wijdlachse glimlachen op<br />
Ne<strong>der</strong>landse vakantiekiekjes wel<br />
eens een triestere werkelijkheid<br />
zouden kunnen verbergen.<br />
<br />
je net een knallende ruzie heb<br />
gehad, getijsterd wordt door<br />
<br />
schuldig voelt over de oorzaak<br />
<br />
een camera tevoorschijn wordt<br />
getoverd moet ie<strong>der</strong>een lachen.<br />
Een masker van vreugde om een<br />
sociaal niet meer gewaardeerde<br />
zwaarte te verbergen. Lichtheid<br />
als ontkenning van zwaarte,<br />
<br />
plaats van boeken die ons wat<br />
<br />
`Pas later<br />
kwam het in mij op<br />
dat misschien niet deze<br />
enigszins sippe Russiche<br />
gezichtjes, maar de altijd<br />
beschamend wijdlachse<br />
glimlachen op Ne<strong>der</strong>landse<br />
vakantiekiekjes wel eens<br />
<br />
heid zouden kunnen<br />
verbergen.`<br />
Nietzsche’s oplossing<br />
Nietzsche zou zich omdraaien<br />
<br />
Zarathustra’ legt hij uit dat het in<br />
de acceptatie en vervolgens het<br />
overkomen van moeilijkheden<br />
is dat een gevoel van voldoening<br />
kan worden bereikt. De totale<br />
ontkenning van moeilijkheden<br />
<br />
<br />
meer mo<strong>der</strong>ne verwoording,<br />
een zaterdag avond op de bank,<br />
<br />
levisie en urenlange gesprekken<br />
over de onbetrouwbaarheid van<br />
de politiek. Dit is geen pleidooi<br />
<br />
vermakelijke, onbetekenende<br />
en lichte literatuur. Dit is een<br />
oproep tot een herwaar<strong>der</strong>ing<br />
van die boeken die meer mentale<br />
inspanning vragen, over boeken<br />
die aanzetten tot denken. Dus<br />
moeten we vanuit een artistiek<br />
<br />
een maatschappij vol zwaarte en<br />
moeilijkheden? Nee. Maar we<br />
<br />
<br />
pere betekenis in plaats van onze<br />
<br />
vullen met boeken als 50 Shades<br />
<br />
David Lod<strong>der</strong><br />
david_9_12<br />
@hotmail.com<br />
Pagina 9
Echte hollandse hutspot<br />
Naar Buitenlands Recept<br />
Niets is Hollandser dan<br />
<br />
<br />
staan om vervolgens een bord<br />
dampende hutspot naar binnen<br />
te werken. Toch? Wrong! Net<br />
als de windmolen, de tulp en<br />
<br />
sprong niet een Ne<strong>der</strong>landse<br />
ontdekking.<br />
<br />
landse klassieker ligt in de 16e<br />
eeuw. De Lage Landen zijn in<br />
handen van de Spaanse koning<br />
Filips II. Hoge belastingdruk<br />
en voedseltekorten tekenen het<br />
<br />
vendien heerst er grote angst<br />
dat de Spaanse Inquisitie, die<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Chique serveertip:<br />
Stamppot eet men doorgaans met<br />
<br />
jes. Wil jij je hutspotmaaltijd<br />
<br />
haute cuisine? Serveer hem<br />
dan met hamlappen in rode<br />
<br />
hamlappen met een beetje<br />
bloem, leg ze in een hete<br />
pan met antiaanbaklaag. Als<br />
ze rondom zijn aangebakken<br />
300 milliliter volle rode wijn<br />
<br />
ken. Zet het vuur iets lager, voeg<br />
1 vleestomaat (in stukjes) en een<br />
kippenbouillonblokje toe. Laat het<br />
vlees en saus met deksel op pan in<br />
ongeveer 15 minuten gaarstoven;<br />
<br />
Pagina 10<br />
den in Ne<strong>der</strong>land. In 1568 stelt<br />
Filips de Hertog van Alva aan<br />
<br />
landen. Hertog van Alva voert<br />
<br />
len in. De Hollan<strong>der</strong>s zijn de<br />
armoede en on<strong>der</strong>drukking zat<br />
<br />
zenkoning, Willem van Oranje,<br />
<br />
tigjarige Oorlog is begonnen.<br />
<br />
rie” Na jarenlang vele mislukte<br />
<br />
<br />
pen eindelijk een succesvolle<br />
strategie in handen te hebben.<br />
In de nazomer van 1573 lukt het<br />
ze de dijken door te breken en<br />
zo Alkmaar te bevrijden van<br />
haar Spaanse on<strong>der</strong>drukkers.<br />
Vrijwel direct na hun ne<strong>der</strong>laag<br />
bij Alkmaar omsingelde de<br />
Spanjaarden Leiden. Hier<br />
past de Hertog<br />
van Alva een nieuwe strategie<br />
toe; hij voorkomt dat mensen<br />
<br />
men en hongert zo langzaam<br />
de bevolking uit. Een jaar lang<br />
duurt deze lijdensweg en door<br />
de honger en de pest halveert<br />
de bevolking van Leiden.<br />
Het doorbreken van de dijken<br />
bij Rotterdam en Capelle aan<br />
<br />
<br />
staat het water zo hoog dat de<br />
<br />
<br />
ten verlaten en Leiden wordt<br />
ontzet. De Geuzen verblijdden<br />
de hongerige Leidenaren met<br />
witte brood en haring. Volgens<br />
<br />
se jongeman genaamd Cornelis<br />
Lopperzoon zeker weten dat
Er zijn veel<br />
mensen die hutspot<br />
<br />
<br />
kookt worden en er geen melk,<br />
maar kookvocht gebruikt wordt<br />
<br />
ken en het gerecht naar eigen<br />
smaak wordt gekruid met<br />
specerijen, dan valt dat<br />
heel erg mee!<br />
de Spaanse troepen waren<br />
vertrokken. Hij verliet de stad<br />
en ging een kijkje nemen in het<br />
<br />
storven kamp van de Spaanse<br />
<br />
met gekookte groenten aan. De<br />
inhoud van de pruttelende ketel;<br />
een klaargemaakte maaltijd van<br />
<br />
ken, werd “hutspot” genoemd.<br />
Mede door de introductie van<br />
de aardappel in het einde van de<br />
16e eeuw is hutspot door de jaren<br />
heen geëvolueerd tot de wortel,<br />
ui en aardappel stamppot zoals<br />
wij die kennen. Maar nog altijd<br />
wordt er hutspot geserveerd bij<br />
de jaarlijkse viering van Leiden<br />
Ontzet op 3 oktober.<br />
Indrukwekkende<br />
serveertip:<br />
Zin om je nieuw verworven<br />
kennis over hutspot ten<br />
gehore te brengen tijdens<br />
een dinertje? Een mooi<br />
aanknopingspunt en een<br />
indrukwekkend gerecht<br />
<br />
torisch tintje! Vervang de<br />
kilo aardappelen voor een<br />
halve kilo witte bonen en een<br />
halve kilo pastinaak. Kook alle<br />
elementen totdat de witte bonen<br />
en de pastinaak gaar zijn.<br />
Bereidingswijze: j<br />
1Schil de aardappelen, snijd ze in<br />
vieren en was de aardappels.<br />
2 <br />
terpenen en schil ze met een<br />
dunschiller. Snijd de penen in de<br />
lengte in dunne repen (circa 1/2 x<br />
1/2 centimeter) en de repen daarna<br />
<br />
3Doe de aardappels en wortelen<br />
met de bouillon en het laurier<br />
blaadje in een grote pan, breng ze<br />
<br />
sel op de pan 20 minuten koken.<br />
4 <br />
<br />
len in de pan.<br />
Ingrediënten<br />
(voor 4 personen)<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
5 <br />
<br />
prik met een aardappelschilmesje<br />
<br />
ze van binnen zacht zijn, zo niet<br />
kook nog wat langer.<br />
6 <br />
<br />
en vang een beetje op. Let op: Laat de<br />
hutspot goed uitlekken an<strong>der</strong>s wordt het<br />
zo meteen soep in plaats van stamppot!<br />
7Roer eerst de boter door de<br />
<br />
<br />
wat kookvocht door totdat de<br />
stamppot lekker smeuïg is. Zorg<br />
dat de hutspot goed warm is en<br />
<br />
kaat, peper en zout.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Merel Kuiper<br />
M CW 1<br />
m.j2.kuiper@student.vu.nl<br />
Pagina 11
Pagina 12<br />
Instituties in de sneeuw<br />
Column door Fre<strong>der</strong>ik Tijssen<br />
E<br />
denbezigheid van Ne<strong>der</strong>lan<strong>der</strong>s<br />
is het zich voortplaatsen op<br />
lange latten, dan wel plank, ergens<br />
in bergachtige gebieden die voorzien<br />
<br />
kristallen verworden waterdamp.<br />
Interessant is dat een <strong>der</strong>gelijke<br />
<br />
toneel vormt van niets an<strong>der</strong>s dan een<br />
<br />
<br />
zich niet in het gezelschap van een<br />
<br />
<br />
<br />
van de pistes te hebben gestort vindt<br />
<br />
in de middag een samenkomst plaats<br />
van zoveel mogelijk personen in een<br />
<br />
<br />
disco on<strong>der</strong> het genot van pompende<br />
housebeats gezamenlijk te goed te<br />
<br />
alcohol. Neem in ogenschouw dat dit<br />
<br />
<br />
vindt en het huiswaartskeren krijgt<br />
zo een geheel nieuwe dimensie.<br />
<br />
menkomst plaats van zoveel mogelijk<br />
<br />
<br />
sen die zich op de meest bijzon<strong>der</strong>e<br />
<br />
<br />
stevoren, net wel het hobbelpaadje<br />
<br />
<br />
zwalkend proberen te ontdoen van je<br />
sportkleding als je eindelijk de weg<br />
terug hebt gevonden naar een<br />
appartement. Hopelijk die<br />
<br />
<br />
wegend vlak en rechtuit<br />
en kreeg je de snelheid van het eerste<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
de door de toekomst van Ne<strong>der</strong>land<br />
belegerde wintersportgebieden van<br />
<br />
<br />
on<strong>der</strong>. Vergeet dan vooral niet rond<br />
<br />
gen ‘club in de buitenlucht’ te roetsjen<br />
<br />
als ware het de laatste dag ooit, daar<br />
<br />
<br />
<br />
Daar de lente zich alweer in een<br />
door één blik naar buiten geworpen<br />
mate aankondigt is het aannemelijk<br />
dat het gros van de wintersportende<br />
landgenoten zich alweer swipend en<br />
wel in hun door allerhande perikelen<br />
<br />
ven. Geen samenkomsten vroeg in<br />
de ochtend om de rest van de dag een<br />
veelvoud aan lichaamsbeweging te<br />
genieten dan in de an<strong>der</strong>e 51 weken<br />
<br />
uur borreltijd en niet meer allemaal<br />
<br />
zouden dat soort processen best wel<br />
wat vaker mogen plaatsvinden, in<br />
<br />
<br />
<br />
kunnen zijn. En dat lijkt nou net de<br />
<br />
den de bergen te zijn doorgestoven<br />
<br />
<br />
<br />
Ooit.<br />
Fre<strong>der</strong>ik Tijssen
I <br />
<br />
<br />
mene kennis op over de wereld!<br />
The hurt locker<br />
een groep elite amerikaanse soldaten met een zeer<br />
gevaarlijke taak; bommen ontmantelen in het<br />
<br />
ghanistan, waar sergeant james en zijn team steeds<br />
weer in een chaos terecht komen en met gevaarlijke<br />
situaties om moeten gaan waar het er vaak hard<br />
<br />
gewonnen!<br />
Brothers<br />
deze tranentrekker gaat over een gezin waarvan de<br />
<br />
nistan. Op een gegeven moment wordt hij vermist<br />
en is er weinig hoop dat hij nog levend terugkeert.<br />
Zijn vrouw grace probeert ver<strong>der</strong> te gaan met het<br />
leven en de broer van sam, tommy, probeert de<br />
<br />
groeien steeds meer naar elkaar toe en krijgen een<br />
relatie. Na verloop van tijd staat sam ineens weer<br />
voor de deur…<br />
Inglorious Bastards<br />
<br />
soldaten, ook wel de ‘basterds’ genoemd, die tijdens<br />
<br />
rijk. On<strong>der</strong> leiding van aldo raine organiseert de<br />
groep wraakaanvallen waarbij nazi’s op brute wijze<br />
vermoord worden. Op deze manier zaait de groep<br />
<br />
<br />
van de groep.<br />
Zwartboek<br />
<br />
chel stein, die on<strong>der</strong>gedoken zit op een boer<strong>der</strong>ij.<br />
Plotseling wordt deze gebombardeerd en moet ze<br />
ontsnappen. Ze besluit te vluchten en sluit zich<br />
aan bij het verzet, waar ze zich voordoet als ellie de<br />
<br />
haar charmes valt. Dit gaat een tijdje goed, totdat<br />
het misgaat en rachel door zowel het verzet als de<br />
duitser als schuldige wordt gezien…<br />
Das Leben <strong>der</strong> An<strong>der</strong>en<br />
<br />
ler krijgt de opdracht om toneelschrijver george<br />
<br />
gedachten niet altijd op een lijn liggen met die van<br />
<br />
<strong>der</strong>kamer boven het appartement van het stel. Door<br />
het luisteren naar de levens van deze twee mensen<br />
<br />
het vrije denken. Hierdoor gaat hij steeds meer<br />
over de beperkingen in zijn leven nadenken. De<br />
<br />
<br />
Fenna van Loenhout<br />
PMC CW<br />
<br />
Pagina 13
onarissen zagen de<br />
massadeportaties in het<br />
land van de Ottomaanse<br />
bondgenoot on<strong>der</strong> hun<br />
ogen plaatsvinden”<br />
Winston<br />
Churchill noemde<br />
<br />
renmoord als eerste<br />
een holocaust<br />
Pagina 14<br />
De eerste holocaust<br />
De vergeten geschiedenis van het Armeense volk<br />
Furieus was Turkije toen de Franse<br />
Assemblee nationale in 2011 voorstelde<br />
een wet aan te nemen die ontkenning<br />
<br />
stellen. Turkije riep haar ambassadeur terug<br />
en de Turkse premier Tayyip Erdogan<br />
dreigde dat het aannemen van de wet<br />
ernstige politieke en economische<br />
consequenties zou hebben. De wet<br />
<br />
semblee nationale als de Senaat, maar<br />
<br />
<br />
Ingrediënten voor de<br />
‘massadeportatie’<br />
‘De Holocaust’ associëren we in <br />
<br />
<br />
Wereldoorlog. Toch kent ook de Eerste<br />
<br />
zwarte bladzijde die ook wel ‘de vergeten<br />
genocide’ wordt genoemd. Op 24 april 1915<br />
<br />
staande Armeense intellectuelen in Istanbul<br />
<br />
het toenmalige Ottomaanse Rijk). Deze<br />
slachtpartij zou een opmaat zijn voor<br />
een opgezette, uitroeiing van het<br />
<br />
meniërs is 24 april de datum waarop<br />
hun Holocaust wordt herdacht. Een<br />
genocide, die de Turkse regering tot op<br />
de dag van vandaag ontkent.<br />
Het Ottomaanse Rijk werd begin twintigste<br />
eeuw ‘de zieke man van Europa’ genoemd.<br />
Het rijk kreeg deze bijnaam omdat het sinds<br />
Napoleon geen serieuze bedreiging meer<br />
vormde voor Europa. Doordat Turkije ging<br />
samenwerken met Duitsland werd haar<br />
militaire positie sterker. Samen vochten de<br />
twee landen tegen Frankrijk, Rusland en<br />
<br />
lisme bracht etnische min<strong>der</strong>heden in het<br />
Ottomaanse Rijk in een on<strong>der</strong>drukte positie.<br />
<br />
<br />
oorlog het Ottomaanse Rijk in handen. De<br />
beweging streed voor Turks nationalisme en<br />
wilde dat het Ottomaanse Rijk met al haar<br />
min<strong>der</strong>heden een Turks rijk wordt.<br />
Doordat het Ottomaanse rijk partij koos<br />
<br />
log tegen haar natuurlijke vijand Rusland.<br />
De Turken waren bang dat de christelijke<br />
Armeniërs een verbond zouden sluiten met<br />
de Russen en zich tegen de Turken zouden<br />
gaan keren. Om die reden besloot het regime<br />
<br />
teren naar de Syrische woestijn; geïsoleerd,<br />
buiten de greep van de Russische vijand.<br />
Tijdens de deportaties vielen veel doden.<br />
Schattingen lopen uiteen tussen de 500.000<br />
en 1.500.000 miljoen doden.<br />
<br />
de massadeportaties in het land van de<br />
Ottomaanse bondgenoot on<strong>der</strong> hun ogen<br />
plaatsvinden.<br />
Thom van Campen<br />
P PS<br />
a.a.h.van.campen@student.vu.nl
Getuigen van<br />
een volkenmoord<br />
Duitse diplomaten legden<br />
<br />
mord an den Armeniern’ zijn deze verslagen<br />
<br />
<br />
zich onlangs laten ontvallen dat zijn regering<br />
de wereldoorlog wil gebruiken om de interne<br />
vijanden, te weten de Christenen, grondig uit de<br />
<br />
<br />
rijk is hierbij nogmaals te benadrukken dat de<br />
Duitsers bondgenoten waren van het Turkse<br />
<br />
genissen te verdraaien.<br />
The New York Times was de eerste krant die<br />
berichtte over de volkerenmoord. Op 28 april<br />
1915 publiceerde de krant een oproep van de<br />
<br />
<br />
massamoord te stoppen’, op 4 oktober kopte de<br />
<br />
op 7 oktober publiceerde de krant een artikel<br />
<br />
niërs vermoord, 10.000 gelijktijdig verdronken’.<br />
<br />
oorlog premier van het Verenigd Koninkrijk,<br />
noemde de Armeense volkerenmoord als eerste<br />
een holocaust.<br />
Bronnen:<br />
<br />
3 jan. 2013<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
meniern; Dokumente aus dem Politischen Archiv des<br />
Deutschen Auswartigen Amts’<br />
De Armeense genocide<br />
De term genocide bestond ten tijde van<br />
de Armeense volkerenmoord nog niet. De<br />
<br />
<br />
ming voor volkerenmoord. Het is precies die<br />
<br />
ge Armeense geschiedenis nog altijd verdeelt.<br />
De constatering dat er in 1915 daadwerkelijk<br />
<br />
betekent namelijk dat het Turkse regime in<br />
Istanbul doelbewust, met voorbedachte rade de<br />
<br />
Deze bewering werpt de Turkse regering tot op<br />
de dag van vandaag verre van zich.<br />
Inmiddels is Turkije wel zo ver<br />
dat men erkent dat er iets is<br />
gebeurd. Het heersende idee<br />
is hier dat er tijdens de Eerste<br />
Wereldoorlog in<strong>der</strong>daad veel<br />
Armeniërs zijn omgekomen,<br />
maar zeker niet vermoord.<br />
<br />
maal tijdens een oorlog gaat.<br />
Ook de Eerste wereldoorlog kent een,<br />
min<strong>der</strong> bekende, inktzwarte bladzijde<br />
die ook wel ‘de vergeten genocide’<br />
wordt genoemd.<br />
<br />
tekent dat het Turkse<br />
<br />
bewust met voorbedachte<br />
<br />
<br />
gejaagd<br />
De Turkse schrijver Orhan Pamuk beweerde in<br />
<br />
<br />
<br />
Turkse nationalisten. De Turkse rechtbank en<br />
justitie zetten dit proces niet voort. Turkije zou<br />
een slechte indruk maken op de Europese Unie,<br />
waar zij graag lid van wil worden.<br />
<br />
kerenmoord op de Armeniërs door het Turkse<br />
<br />
<br />
ontkenning van deze genocide is uiterst pijnlijk.<br />
<br />
<br />
<br />
leiden tot het bespreekbaar maken van het<br />
Armeense drama, uiteindelijk ook aan Turkse<br />
zijde. Iets waar het Armeense volk inmiddels<br />
<br />
Pagina 15
Pagina 16
Pagina 17
dadige games<br />
<br />
<br />
beïnvloeden valt te<br />
bediscussiëren”<br />
Pagina 18<br />
Leveren oorlogsgames<br />
massamoordenaars?<br />
Is dit gevolg van het spelen van games overdreven of is het realiteit?<br />
S<br />
len computerspellen die<br />
gewelddadig zijn. Deze<br />
destructieve games kunnen<br />
agressiviteit uitlokken en zijn<br />
daarom een veel besproken<br />
on<strong>der</strong>werp in de maatschappij.<br />
<br />
daad massamoordenaars?<br />
Gaming<br />
<br />
ming is het spelen van spellen,<br />
dat meestal plaatsvindt op de<br />
computer waarbij het internet<br />
vaak een rol speelt. Bij een spel<br />
staat de speler centraal en maakt<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
gen en interactie met<br />
personages in het spel<br />
<br />
<br />
langrijk voor alle games,<br />
dus ook voor oorlogsgames.<br />
Wat is er zo interessant aan<br />
oorlogsgames en wat is typerend<br />
voor dit soort spellen?<br />
Role playing games,<br />
<br />
en shoot em up’s<br />
<br />
<br />
gorieën. Oorlogsgames worden<br />
in de categorieën role playing<br />
<br />
shoot em up’s ingedeeld. Bij role<br />
In de Verenigde Staten<br />
van Amerika zijn games<br />
populair<strong>der</strong> dan televisie<br />
Er gaat meer geld om<br />
in de gameindustrie<br />
dan in de <br />
industrie.<br />
playing games ‘kruipt’ de speler<br />
zogenaamd ‘in de huid van het<br />
personage’. Met dit personage<br />
loopt de gamer door de virtuele<br />
wereld en moet daar opdrachten<br />
uitvoeren. Een an<strong>der</strong>e soort is<br />
<br />
person shooters zijn waarbij men<br />
als het ware vanuit de ogen van<br />
<br />
<br />
meer<strong>der</strong>e wapens in handen. Het<br />
laatste type oorlogsspel is shoot<br />
em up, waarbij je zoveel mogelijk<br />
vijanden moet neerschieten.<br />
Hieruit blijkt dat bij dit soort<br />
<br />
centraal staat. Het is dan ook niet<br />
vreemd dat de maatschappij zich<br />
<br />
van het spelen van dit soort<br />
bloeddorstige spellen.<br />
De invloed van oorlogsspellen<br />
Een algemeen bekende negatieve<br />
<br />
<br />
diegene zich met het spelen van<br />
games bezighoudt ten koste van<br />
an<strong>der</strong>e belangrijke bezigheden<br />
<br />
<br />
<br />
Een belangrijk gevolg van het<br />
spelen van videogames is het uit<br />
het oog verliezen van de grens<br />
tussen realiteit en het spel. Dit<br />
kan ervoor zorgen dat gamers<br />
het spel als werkelijkheid gaan<br />
zien en hier ook naar handelen.<br />
Hierdoor kunnen de games,<br />
<br />
Games zijn veelgebruikt<br />
medium en daarom niet<br />
meer weg te denken uit<br />
de hedendaagse<br />
maatschappij<br />
“Het vervagen van<br />
<br />
teit en werkelijkheid van<br />
gamers is een belangrijk<br />
gevolg van het spelen<br />
van videogames”<br />
<br />
pij. Niet alle games zijn vatbaar<br />
voor het verliezen van inzicht in<br />
<br />
groep is hier ontvankelijker voor.<br />
Uit on<strong>der</strong>zoek blijkt dat mensen<br />
<br />
<br />
welddadige games dan an<strong>der</strong>en.<br />
Games en wetenschap<br />
<br />
<br />
<br />
eren, aangezien on<strong>der</strong>zoeken<br />
uiteenlopende resultaten geven.<br />
Wetenschappers bereiken geen<br />
consensus over het verband<br />
tussen het spelen van games en<br />
gewelddadige delicten. Het is<br />
<br />
welddadige uitingen in het echte<br />
leven en de mate van geweld in<br />
games te on<strong>der</strong>zoeken. Wel zijn<br />
er drie theorieën opgesteld die<br />
de gevolgen van gewelddadige<br />
games doen verwachten. De<br />
stimulatietheorie voorspelt dat<br />
<br />
leert om in het echte leven ook<br />
agressie te gebruiken. Dit komt<br />
door de neiging om gedrag te<br />
<br />
gamer geweld als normaal gaat<br />
beschouwen.<br />
Sinds de eerste verkoop<br />
van videogames zijn er<br />
in Ne<strong>der</strong>land 6,8 miljoen<br />
<br />
games verkocht met een<br />
omzet van €186 miljoen
“70% van<br />
de Ne<strong>der</strong>landse<br />
jongeren speelt<br />
<br />
games”<br />
<br />
een an<strong>der</strong>e verklaring.<br />
Deze theorie voorspelt dat<br />
als mensen gewelddadige<br />
<br />
min<strong>der</strong> geneigd zijn om<br />
geweld te gebruiken in het<br />
echte leven. Dit zou komen<br />
doordat agressie in games<br />
<br />
<br />
gen met het personage uit<br />
het spel. Op basis van deze<br />
redenen zullen de spelers<br />
geweld in de realiteit uit de<br />
weg gaan. Als laatste zijn<br />
er ook wetenschappers die<br />
<br />
<br />
<br />
van gewelddadige games<br />
<br />
komstig gedrag.<br />
Ne<strong>der</strong>land gameland<br />
In de maatschappij zijn<br />
gewelddadige games en de<br />
gevolgen van het spelen<br />
hiervan een veelbesproken<br />
<br />
Ne<strong>der</strong>land veel gamers? En<br />
wie zijn dat dan? Zo’n 70%<br />
<br />
geren speelt videogames<br />
Fleur Buis<br />
B CW 4<br />
<br />
en door technische<br />
ontwikkelingen zal<br />
dit percentage in de<br />
toekomst toenemen. Uit<br />
recent on<strong>der</strong>zoekt blijkt<br />
<br />
jaar in Ne<strong>der</strong>land meer<br />
games is gaan spelen. In<br />
<br />
<strong>der</strong>s nog 2,9 uur per week<br />
computerspellen, in 2011<br />
is dat gestegen naar 4,5<br />
uur per week. Deze stijging<br />
is vooral te danken aan<br />
computergames op on<strong>der</strong><br />
an<strong>der</strong>e smartphones en via<br />
Facebook.<br />
Gevolgtrekking games<br />
<br />
volgen van het spelen van<br />
<br />
gesproken on<strong>der</strong>werp. Dit<br />
<br />
<br />
<br />
dit aantal in de toekomst<br />
zal toenemen. De invloed<br />
en de consequenties van<br />
deze games zijn nog niet<br />
<br />
tioneel on<strong>der</strong>zoek naar dit<br />
<br />
is voor de maatschappij.<br />
Bronnen:<br />
http://www.molblog.nl/bericht/70-procent-van-alle-jongeren-en-topbestuur<strong>der</strong>s-spelen-games/<br />
(bit.ly/iWeTq4)<br />
http://www.gamenisgoed.nl/opzienbare-feiten-over-games/<br />
(bit.ly/4EwzP6)<br />
http://nos.nl/op3/artikel/236239-ne<strong>der</strong>land-gameland.html<br />
(bit.ly/14MeHsR)<br />
Pagina 19
Pagina 20<br />
Zon<strong>der</strong> dood ook geen leven…<br />
Somtijds ervaren wij als<br />
mens angst voor de dood,<br />
<br />
<br />
<br />
een persoon in onze naaste<br />
<br />
<br />
de dood. De dood zorgt voor<br />
<br />
gevoelens en kan de oorzaak<br />
zijn van een bloe<strong>der</strong>ige oorlog.<br />
Maar hoe komt dat zo?<br />
De dood en de mens<br />
Is er leven na de dood? Freek<br />
<br />
een nummer geschreven en<br />
<br />
<br />
<br />
Er is leven, er is leven na de<br />
<br />
ludieke draai aan de vraag des<br />
levens die tot op heden door<br />
niemand beantwoord kan<br />
<br />
pers hebben in de loop <strong>der</strong><br />
jaren al menig on<strong>der</strong>zoeken<br />
gewijd aan vraagstukken met<br />
de dood als on<strong>der</strong>werp. De<br />
mens is namelijk het enige<br />
levende wezen op aarde die<br />
<br />
<br />
<br />
lijden. De dood houdt de mens<br />
al decennia bezig omdat het<br />
een onvermijdbaar proces is<br />
waar niemand aan ontkomt.<br />
Het is een unieke gebeurtenis<br />
en niemand kan voorspellen<br />
<br />
plaats gaat vinden. De dood is<br />
sluw, onvoorspelbaar en loert<br />
<br />
<br />
opwekt. Niet voor niets zijn<br />
in de loop <strong>der</strong> eeuwen menig<br />
<br />
gerelateerd aan angst voor het<br />
<br />
dood. Ook nu worden mensen<br />
<br />
onheilspellende berichten<br />
<br />
ten via televisie, internet en<br />
<br />
<br />
dagelijks negatieve berichten<br />
<br />
de klok slaan. Daarom lijkt het<br />
logisch om te denken dat ie<strong>der</strong><br />
<br />
zijn eigen manier om te gaan<br />
met doodsgedachten. Immers,<br />
ie<strong>der</strong> persoon is uniek in zijn<br />
gedrag, manier van leven en<br />
de verschillende keuzes die<br />
hij daarbij maakt. Maar is de<br />
mens nu echt zo uniek in zijn<br />
gedrag als wij denken zodra<br />
hij wordt herinnerd aan de<br />
dood?<br />
Terror Management<br />
Theorie<br />
De angst voor de dood is een<br />
unieke bedreiging voor de<br />
mens en vormt de basis van<br />
<br />
orie. Het uitgangspunt van<br />
deze theorie is dat de mens<br />
<br />
om te overleven, maar tegelijk<br />
<br />
termijn de dood zeker is. De<br />
<br />
voor gezorgd dat de mens een<br />
<br />
<br />
<br />
ste is dat mensen zich veilig<br />
voelen zodra men het gevoel<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
kelijkheid en met name over<br />
het leven hiernamaals, welke<br />
<br />
<br />
daarom voor hoop in het leven<br />
<br />
heid waardoor angst voor de<br />
<br />
zorgt een bepaald gevoel van<br />
<br />
iemand in het leven staat. Als<br />
mensen overtuigd zijn dat zij<br />
de juiste stappen nemen in het<br />
leven, waar vanuit een cultuur<br />
bepaalde normen en waarden<br />
<br />
<br />
we<strong>der</strong>om zorgt voor een veilig<br />
gevoel. Veiligheid, zekerheid<br />
<br />
zin aan het leven. Dit werkt<br />
<br />
voor de dood (Greenberg,<br />
<br />
mon, Pyszczynski & Lyon. ,<br />
1989). Zodra het gevoel van<br />
veiligheid wordt weggenomen<br />
<br />
an<strong>der</strong>e vetes, rechtvaardigen<br />
<br />
<br />
mentalisme en bijvoorbeeld<br />
discriminatie (Greenberg et<br />
al. , 1990).
Oorlog, een strijd<br />
tegen angst<br />
Oorlogen worden al gevoerd<br />
sinds mensenheugenis.<br />
Niemand kan het precieze<br />
aantal noemen en tot op de<br />
dag van vandaag kan de mens<br />
geen wereld zon<strong>der</strong> oorlog<br />
voorstellen. Ook in deze tijd<br />
<br />
gen te kampen. Kijk naar de<br />
<br />
<br />
bloe<strong>der</strong>ige burgeroorlog die<br />
nu in Syrië woedt. Het houdt<br />
de gemoe<strong>der</strong>en bezig en men<br />
zoekt altijd naar oorzaken en<br />
<br />
log is ontstaan. De belangen<br />
van rivaliserende partijen<br />
die zijn verwikkeld in een<br />
oorlog zijn vaak onduidelijk.<br />
<br />
als oorzaken genoemd. Drang<br />
<br />
<br />
lende opvattingen over het<br />
<br />
<br />
Oorlog, het is een gebeurtenis<br />
<br />
<br />
<br />
hoop vraagtekens oproept. De<br />
bevolking gaat zich, uit angst<br />
en gevoel van onzekerheid,<br />
vijandiger op stellen naar<br />
an<strong>der</strong>e groeperingen die als<br />
buitengewoon bedreigend<br />
worden gezien. Dat gevoel<br />
wordt sterker naarmate de<br />
Bronnen:<br />
bevolking met hun eigen<br />
<br />
<br />
een Amerikaans on<strong>der</strong>zoek<br />
van Pyszczynski, Rothschild<br />
en Abdollahi (2008) waar de<br />
impact van de terroristische<br />
aanslagen van 11 september<br />
(2001) werd on<strong>der</strong>zocht. Het<br />
<br />
ers de Amerikanen positiever<br />
<br />
<br />
an<strong>der</strong>e Iranees pleitte voor<br />
vrede met het Westen. Zodra<br />
<br />
teerd met hun eigen dood<br />
werden de martelaars van<br />
<br />
deeld in vergelijking met de<br />
<br />
lijk geweld uiteindelijk werd<br />
goedgekeurd.<br />
Nawoord<br />
De mens is niet uniek in haar<br />
<br />
nerd aan de dood. De mens<br />
<br />
ke eigenschap, namelijk een<br />
biologische overlevingsdrang.<br />
Waar dieren zich laten leiden<br />
<br />
<br />
de dood op een zekere<br />
<br />
lang de dood de nodige<br />
onzekerheid met zich<br />
meebrengt, zal de angst<br />
voor het onbekende<br />
<br />
naast is gebleken dat als deze<br />
<br />
hand neemt dit kan leiden tot<br />
<br />
talisme en in het ergste geval<br />
kan uitmonden in een oorlog.<br />
Het is daarom van belang dat<br />
<br />
ren zoals die komt en stilstaat<br />
<br />
de reden is dat mensen het<br />
leven kunnen eerbiedigen.<br />
Derhalve moet het leven niet<br />
in het teken staan van de dood<br />
maar vice versa. Alleen deze<br />
gedachtengang kan de mens<br />
na<strong>der</strong> tot elkaar brengen.<br />
Wie wil nu niet leven in een<br />
harmonische samenleving<br />
waar ie<strong>der</strong> elkaar respecteert<br />
en tolereert en wie wil nu niet<br />
naar een samenleving toe<br />
<br />
kaar kunnen leven? Hoe groot<br />
de wereld ook is, samen sta je<br />
uiteindelijk sterk. Tenslotte<br />
wordt de mens niet geboren<br />
om elkaar uit te roeien maar<br />
wordt dat gezien als het werk<br />
van de natuur om zich daar<br />
mee te bemoeien, toch?<br />
Rick Vliet Vlieland<br />
r.vlietvlieland@gmail.com<br />
Greenberg, J., Pyszczynski, T., Solomon, S., Rosenblatt, A., Vee<strong>der</strong>, M., Kirkland, S., & Lyon, D. (1990). Evidence for terror<br />
<br />
<br />
McGregor, H., Lieberman, J. D., Solomon, S., Greenberg, J., Arndt, J., Simon, L., & Pyszczynski, T. (1998).Terror management<br />
and aggression: Evidence that mortality salience motivates aggression against worldview threatening others. Journal of Perso-<br />
<br />
Pyszczynski, Rothschild en Abdollahi (2008). Terrorism, Violence, and Hope for Peace: A Terror Management Perspective.<br />
Psychological Science, 17, 318.<br />
Pagina 21
Pagina 22<br />
Nationalisme als construct en ideologie:<br />
Een blik op de kracht van de natie<br />
Om een oorlog succesvol te laten<br />
voortduren, is er een zekere<br />
mate van legitimering voor het<br />
geweld nodig. Nationalisme is een<br />
<br />
toe in staat is.<br />
Een drijvende kracht<br />
Wat schiet mensen te binnen<br />
wanneer zij aan oorlog denken?<br />
Oorlog kan vele vormen aannemen<br />
en plaatsvinden om uiteenlopende<br />
<br />
<br />
een samenleving en kan gevoerd<br />
<br />
<br />
krijgen. In de breedste zin van het<br />
<br />
<br />
net hoe je het bekijkt. Wat oorlogen<br />
vaak wel gemeen hebben, is dat er<br />
minstens twee partijen tegenover<br />
elkaar staan. Sinds het begin van<br />
de mensheid zijn al vele oorlogen<br />
gevoerd, er worden op dit moment<br />
oorlogen gevoerd en er zullen er<br />
helaas nog heel wat volgen.<br />
Nationalisme kan een belangrijke<br />
<br />
log. Dit is overduidelijk het geval<br />
<br />
log. Soldaten vochten voor hun<br />
‘va<strong>der</strong>land,’ riskeerden hun leven<br />
<br />
<br />
me nu eigenlijk? In Eriksen (2010)<br />
wordt de natie op een interessante<br />
<br />
gie die mensen verenigt. De natie<br />
is een constructie (niet natuurlijk<br />
ontstaan!), gevormd zodat mensen<br />
<br />
<br />
schappelijke cultuur. Zo’n gedachte<br />
dat ie<strong>der</strong>een bij elkaar hoort kan<br />
ontzettend sterk zijn en daardoor<br />
een krachtig instrument om in te<br />
<br />
voorbeeld oorlog. Vergeet hierbij<br />
vooral niet dat hier macht achter<br />
<br />
elites die het idee van nationalisme<br />
spreidden en naties uit de grond<br />
stampten. Bovendien werd ten tijde<br />
van roerige sociale veran<strong>der</strong>ingen<br />
bij mensen het bewustzijn gewekt<br />
dat ze een volk vormden met een<br />
<br />
bestaan en waaraan vastgehouden<br />
kon worden.<br />
Je hoort erbij of niet<br />
Mensen zien dingen graag mooier<br />
dan ze zijn. En misschien zit juist<br />
daar de kracht van nationalisme.<br />
An<strong>der</strong>son (1983) ziet een natie als<br />
een ‘imagined community’ waarbij<br />
men de gehele bevolking niet kent<br />
en nooit ie<strong>der</strong>een zal kennen, maar<br />
zich toch verbonden en één voelt<br />
met de rest. Nationalisme is erg<br />
<br />
tussen degenen die erbij horen en<br />
degenen die dat niet doen (Eriksen,<br />
2010), iets waar de Joden over mee<br />
<br />
<strong>der</strong>een van ‘de natie’ persoonlijk zal<br />
kennen, is het veel makkelijker om<br />
<br />
<br />
<br />
genoten precies zijn (en dat kan<br />
natuurlijk ook niet). Het gaat erom<br />
dát ze er zijn. Juist omdat de natie<br />
<br />
heid niet bestaat, kan deze zo mooi<br />
<br />
zet. Toch is het wel belangrijk dat<br />
mensen zich ermee kunnen blijven
Nationalisme biedt daarentegen niet<br />
<br />
de mogelijkheid om in tegenstellingen<br />
te denken. De eigen natie wordt aldus<br />
verheerlijkt en op een bepaalde manier<br />
weergegeven. Degenen die er niet bij<br />
horen, zijn dan ook de outsi<strong>der</strong>s, aldus<br />
Eriksen (2010). Er bestaat geen insi<strong>der</strong><br />
<br />
kort kan zijn in de betalingsbalans van<br />
een land zon<strong>der</strong> een overschot ergens<br />
an<strong>der</strong>s. Verschillen binnen een natie<br />
<br />
verschillen tussen naties benadrukt en<br />
in stand gehouden worden. Dit maakt<br />
de eigen natie sterker. De benadrukte<br />
verschillen hoeven in realiteit helemaal<br />
niet groot te zijn, maar kunnen wel een<br />
<br />
ren dat ‘an<strong>der</strong>en’ onherroepelijk an<strong>der</strong>s<br />
zijn. Dit biedt een hel<strong>der</strong>e ordening van<br />
<br />
dien gemakkelijker om in een oorlog<br />
soldaten van de tegenpartij (de ‘an<strong>der</strong>’)<br />
te vermoorden.<br />
Tijdens een van de bijeenkomsten van<br />
<br />
<br />
Grassiani, gespecialiseerd in on<strong>der</strong><br />
<br />
elisch nationalisme. Ook zij benadrukte<br />
<br />
<br />
dragen over de (grenzen van de) natie.<br />
Ondanks dat er vele verschillen bestaan<br />
binnen de Joodse gemeenschap, wordt<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Manon van <strong>der</strong> Meer<br />
m5.van<strong>der</strong>.meer@student.vu.nl<br />
Sterven voor het ‘va<strong>der</strong>land’<br />
<br />
<br />
sen nu bereid zijn te sterven voor hun<br />
‘va<strong>der</strong>land.’ Volgens hem gaat het om<br />
‘horizontal comradeship,’ het gevoel<br />
dat ie<strong>der</strong>een gelijk is en een diepe band<br />
deelt. Je zou het kunnen vergelijken<br />
met een soort broe<strong>der</strong>schap. Dit vestigt<br />
meteen de aandacht op het gebruik van<br />
verwantschapstermen als symbolen<br />
die aangeven dat de natie ‘één grote<br />
<br />
zijn tijdens de recentelijke schietpartij<br />
in Newton, Connecticut, werden ook<br />
<br />
<br />
bij bedtijd stopte ie<strong>der</strong>een hun eigen<br />
kind(eren) ’s avonds iets steviger in.<br />
Het krachtige gevoel ergens bij te<br />
horen, kan heel echte consequenties<br />
hebben (waardoor het ook meer dan<br />
slechts een construct is), ondanks dat<br />
een natie niet in werkelijkheid bestaat<br />
<br />
listische discours. Dit is hetgeen dat<br />
een tikkeltje beangstigend kan zijn.<br />
Nationalisme mobiliseert mensen om<br />
<br />
<br />
vechten. Het brengt sterke emoties naar<br />
boven over de gevoelde verbinding met<br />
het ‘va<strong>der</strong>land.’ Mensen zijn, om hun<br />
natie te beschermen, bereid daar veel<br />
voor over te hebben. Het hersenspoelt<br />
mensen in zekere zin, helemaal omdat<br />
de natie eigenlijk slechts een<br />
construct is, iets dat bewust<br />
in het leven geroepen is<br />
maar dat mensen ontzettend<br />
concreet voelen van binnen.<br />
Bronnen:<br />
An<strong>der</strong>son, B. (1983). Imagined Communi-<br />
<br />
of Nationalism. London: Verso Books.<br />
Eriksen, T.H. (2010). Ethnicity and Nationalism:<br />
Anthropological Perspectives.<br />
London: Pluto Press.<br />
Pagina 23
Pagina 24<br />
Zinloos geweld<br />
als kwaad van onze samenleving<br />
Wat is er toch aan de hand is op de<br />
Ne<strong>der</strong>landse voetbalvelden? Hoe<br />
komt het dat er tijdens project X Haren<br />
zoveel mensen ingaan op de uitnodiging<br />
voor een verjaardag van een 16 jarigen en<br />
zoveel geweld veroorzaken? We zoeken<br />
<br />
niet gesteld zou moeten worden in een<br />
<br />
weg kwijt raken? En wiens schuld is het?<br />
<br />
bleem, de an<strong>der</strong> een probleem van ‘de<br />
jeugd van tegenwoordig’. Er ontstaat weer<br />
een extra debat in de Tweede Kamer. Het<br />
debat over ‘zinloos geweld’.<br />
Telkens wanneer er een gewelddadige<br />
gebeurtenis plaatsvindt, zoals onlangs<br />
<br />
<br />
<br />
pen’’ en ‘’er geen woorden voor hebben’’.<br />
Daarmee leggen ze (onbedoeld) de twee<br />
<br />
daagse Europa bloot; onmacht<br />
<br />
woordig niet meer dat geweld<br />
<br />
Waarom zijn an<strong>der</strong>s de best<br />
<br />
ters waarin de held zo veel<br />
<br />
zaait.<br />
<br />
nen we het begrip ‘zinloos geweld’. In de<br />
<br />
tig voorkomen. Toch is het begrip ‘zinloos<br />
geweld’ niet altijd even hel<strong>der</strong>. Sommigen<br />
vinden dat geweld altijd zinloos is, vooral<br />
<br />
dat ook bij geweld dat als zinloos wordt<br />
<br />
paalde zin aan toekennen. Het ministerie<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
dentele aard en door de willekeurige wijze<br />
<br />
<br />
bij geweld niet het middel is maar juist<br />
<br />
lijk geweld met de intentie om iemand te<br />
verwonden.
Hoe ziet de mens de an<strong>der</strong>e<br />
mens eigenlijk?<br />
<br />
mens lijkt tegenwoordig gevoed<br />
door egoïsme. We gaan alleen met<br />
<br />
uit kunnen halen, zoals wanneer<br />
we weer contact opnemen met een<br />
oude bekende als we iets van hem<br />
nodig hebben. Als dat niet zo is,<br />
<br />
boog om elkaar heen. De an<strong>der</strong> is<br />
ons immers alleen tot last. Maar<br />
als je rekent dat ie<strong>der</strong>een ‘ik’ is, en<br />
ie<strong>der</strong>een neigt de ontmoeting met<br />
de ‘nutteloze’ an<strong>der</strong> te ontwijken,<br />
dan kan dat niet an<strong>der</strong>s dan tot<br />
<br />
sen leiden. We verbinden ons niet<br />
(meer) met an<strong>der</strong>en als ze an<strong>der</strong>s<br />
<br />
<strong>der</strong>gedompeld in een diepe sociale<br />
<br />
zodra we de an<strong>der</strong> tot last ervaren.<br />
Van een moslim, bijvoorbeeld,<br />
<br />
ting. Zo doen we dat bij ons. Wat<br />
het voor de moslim betekent, is een<br />
vraag die we liever niet stellen. Dat<br />
is niet belangrijk, maar eigenlijk<br />
alleen maar een last,<br />
Bewustwording als remedie<br />
Misdaad wordt niet zomaar door<br />
slechte individuen begaan, maar<br />
<br />
maken. Geweld als maatschappelijk<br />
<br />
<br />
maar het groeit, wordt gevoed en<br />
plant zich voort in en door onze<br />
wereld. Deze wereld geven we allen<br />
vorm in onze samenleven. Dit<br />
<br />
samenleving het geweld krijgt dat<br />
bij haar past.<br />
<br />
ties tegen zinloos geweld zijn dus<br />
<br />
<br />
<br />
sen onze idealen en de werkelijke<br />
wereld waarin we leven. ‘Zinloos<br />
geweld’ draagt het gevaar in zich<br />
dat dit soort geweld, juist omdat<br />
<br />
<br />
en dus ook door een normaal mens<br />
niet echt kan worden gewild.<br />
Bewustwording van de zinloosheid<br />
van dit geweld is de eenvoudige<br />
remedie. Dit kan door middel van<br />
grote acties zoals stille tochten,<br />
maar ook via kleine ingrepen<br />
zoals de bordjes in uitgaanscentra,<br />
<br />
de van tolerantie.<br />
<br />
M CW 1<br />
<br />
Pagina 25
kracht van het<br />
<br />
Pagina 26<br />
Crash course: Revolutie ontketenen<br />
Aanval de beste verdediging?<br />
Meer dan twee eeuwen geleden legden de<br />
Fransen hun vinger al op de zere plek.<br />
In den regel draait revolutie namelijk om het<br />
<br />
hoe krijg je dat voor elkaar?<br />
Onrechtvaardigheid is een gemeengoed. In<br />
<br />
den van de rijken die hun macht misbruiken en<br />
handelen uit eigenbelang. Dit uit zich dikwijls<br />
in corruptie en intimidatie. Pogingen tot verzet<br />
worden neergeslagen om het volk in het gareel<br />
<br />
<br />
die van de Arabische Lente dat revolutie, on<strong>der</strong><br />
welke omstandigheden dan ook, wel degelijk<br />
mogelijk is. Hoe? Door middel van het volgen<br />
van on<strong>der</strong>staand stappenplan.<br />
<br />
<br />
zoek naar sociale bewegingen verklaard door<br />
<br />
Carthy & Zald, 1977). Simpel gezegd betekent<br />
dit dat opstanden ontstaan doordat burgers<br />
boos zijn. Structurele schending van rechten,<br />
<br />
<br />
<br />
(Gurr, 1970). Je werkelijke situatie komt niet<br />
overeen met wat je denkt te moeten kunnen<br />
<br />
<br />
het menselijk vermogen tot geweld. <strong>Sociale</strong><br />
<br />
rationele groepen zijn die in grootte toenemen<br />
<br />
<br />
In tegenstelling tot de collective behaviour<br />
<br />
dig gezien als rationele sociale instituties die<br />
niet alleen genoeg bronnen weten te werven,<br />
<br />
ren om de doelen van de beweging te bereiken.<br />
<br />
lijke aanwezigheid van sociale onvrede, ligt<br />
de nadruk binnen de resource mobilization<br />
approach op organisatie en politieke kansen.<br />
Dit houdt in dat het van belang is om elk aspect<br />
<br />
len. Wat moet er veran<strong>der</strong>en en hoe pak je het<br />
aan? Waarom vecht je en hoe kan er gewonnen<br />
worden? Welke tactieken pas je toe? Het doel<br />
vormt de basis van een revolutie. Als burger<br />
wil je iets beter maken. Volg hierin je hart,<br />
want een zo groot mogelijke groep mensen<br />
<br />
samen volledig voor het doel in kunnen zetten.<br />
<br />
<br />
stan<strong>der</strong>s! Omring je met mensen die je kunt<br />
vertrouwen en net zo toegewijd zijn aan het<br />
<br />
<br />
den en mogelijke tegenslag te boven te kunnen<br />
komen.<br />
Stap 3: bouw steun en consensus<br />
Collectieve actie is natuurlijk niet alleen een<br />
kwestie van politiek engagement. Burgers<br />
moeten naast het volledig overtuigd zijn van<br />
de wenselijkheid van veran<strong>der</strong>ing, ook kansen<br />
<br />
mans, 1995). Bovendien moeten zij bereid zijn<br />
<br />
ten. Dit zullen zij alleen doen in het geval van<br />
<br />
damentele principes. Daarom is het belangrijk<br />
om woede over de huidige situatie on<strong>der</strong> het<br />
volk te laten groeien met behulp van collective<br />
<br />
eren deze als een reeks van actiegeoriënteerde<br />
<br />
teiten en campagnes van sociale bewegingen<br />
inspireren en legitimeren. Vroeger werden<br />
<br />
<br />
instrumenten om aanhangers te werven. Let<br />
op, om succesvol mensen te mobiliseren, moet<br />
<br />
<br />
en identiteit (Gamson, 1992).
echt, maar samen kunnen wij er iets aan<br />
doen. Het is wij tegen zij, maar wij zullen<br />
<br />
doende mensen zich bij je aansluiten.<br />
Stap 4: on<strong>der</strong>neem actie<br />
<br />
ken. Wees standvastig. Houd je aan het plan<br />
<br />
<br />
gebrek aan moraal. De aanhou<strong>der</strong> wint!<br />
Stap 5: demonstreer de populariteit<br />
van je beweging<br />
<br />
<br />
delijk hoe groot de steun voor de beweging<br />
is. Hoe groter de omvang en eenheid van de<br />
beweging, hoe waarschijnlijker het is dat er<br />
echt iets zal veran<strong>der</strong>en.<br />
Kortom, een revolutie ontketenen is niet<br />
eenvoudig. Als je de samenleving echt wilt<br />
veran<strong>der</strong>en dan moet je weten waar je voor<br />
strijdt en wat je plan van aanpak is. Immers,<br />
zon<strong>der</strong> strijd geen overwinning!<br />
Bronnen:<br />
Benford, R.D. & Snow, D.A. (2000). Framing processes<br />
and social movements: An overview and assessment.<br />
Annual Review of Sociology, 26, 611-39.<br />
Gamson, W.A. (1992) Talking Politics. Cambridge:<br />
Cambridge University Press.<br />
Gurr, T. R. (1970). Why Men Rebel. Princeton: Princeton<br />
University Press.<br />
Johnston, H. & Klan<strong>der</strong>mans, B. (1995). The cultural<br />
analysis of social movements. In Johnston, H. & Klan<strong>der</strong>mans,<br />
B. (Eds.), Social movements and culture (pp.<br />
3-24). Minneapolis: University of Minnesota Press.<br />
McCarthy, J.D. & Zald, M.N. (1977) Resource<br />
mobilization and social movements: A partial theory.<br />
The American Journal of Sociology, 82(6), 1212-1241.<br />
Radio en televisie<br />
<br />
<br />
<br />
de levendige berichtgeving<br />
<br />
algemene opinie<br />
<br />
<br />
delen voor propaganda<br />
<br />
<br />
Social media<br />
brengen mensen<br />
en ideeën samen<br />
hebben een mobiliserende<br />
kracht<br />
<br />
Britta Brugman<br />
“Het doel<br />
vormt de<br />
basis van een<br />
revolutie.”<br />
geletterdheid is geen vereiste<br />
censuur is voor overheden<br />
<br />
een zen<strong>der</strong> opzetten is duur<br />
censuur is onmogelijk<br />
indien eenmaal verspreid<br />
drukken kost veel geld<br />
verspreiden kost veel tijd<br />
en mankracht<br />
de overvloed aan<br />
<br />
overheden hebben toegang<br />
<br />
b.c.brugman@student.vu.nl<br />
Pagina 27
Pagina 28<br />
De schoenen gepoetst tot ze glommen en<br />
de mooiste jurkjes weer uit de kledingkast<br />
<br />
<br />
<br />
plaats in Level Eleven van de Zilveren Toren<br />
te <strong>Amsterdam</strong> en we konden de hele avond<br />
<br />
over <strong>Amsterdam</strong> by night. Het dak ging<br />
<br />
Groove Garden en DJ’s Daniel Diego & Frezo<br />
Vivace. Uiteindelijk gingen alle voetjes van<br />
de vloer!<br />
Maar, zoals de naam van het gala al duidelijk<br />
maakt, dit jaar was het meer dan alleen een<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
tisch KWF Kankerbestrijding. Zoals velen<br />
van jullie al weten is dit een stichting die<br />
<br />
voor bestrijding van kanker. Hoe groot de<br />
stichting ook is, hulp is altijd welkom. Het is<br />
geweldig dat wij op zo’n simpele wijze hier<br />
<br />
was er dan ook de mogelijkheid om lootjes<br />
te kopen. De opbrengst daarvan ging direct<br />
naar het KWF.<br />
<br />
uitbundige stemming. Goede muziek en<br />
een geslaagde locatie. Chapeau voor de<br />
<br />
<br />
wat zullen ze het komende jaar nog meer<br />
bedenken?
Dragons Den<br />
Alle commissies die mee hebben<br />
<br />
super bedankt! Jullie hebben het de<br />
jury erg moeilijk gemaakt tot een<br />
beslissing te komen. Uiteindelijk<br />
is de keuze gevallen op de Master<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
niseren in en rondom een groot<br />
<br />
voor de nieuwe commissies die in<br />
<br />
er ook een nieuwe Dragons’ Den worden<br />
georganiseerd!<br />
Pagina 29
Pagina 30
Pagina 31