53 - Stichting Vredescentrum Eindhoven
53 - Stichting Vredescentrum Eindhoven
53 - Stichting Vredescentrum Eindhoven
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
In dit nummer<br />
<strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Centrum voor vraagstukken van vrede en veiligheid<br />
Vredes Terts<br />
Periodiek<br />
Het Non-Proliferatieverdrag<br />
Green Cross Nederland<br />
2nd International Peace Conference<br />
Een Vredespark / Vredespad in Veldhoven?<br />
Nucleaire genocide soms gerechtvaardigd ?<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
uitgave VredesTertsPeriodiek van de stichting <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> vredescentrum <strong>Eindhoven</strong> eindhoven Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
1
2<br />
colofon<br />
Verschijnt: Driemaal per jaar<br />
Redactie: Peter Schmid (hoofdredacteur)<br />
Barbara Stolte (Eindredacteur)<br />
Piet Schram (redactielid)<br />
Hendrik Venema (adviseur)<br />
Henny van der Graaf ( vormgeving)<br />
Druk: O.K.Z. Tilburg<br />
Oplage: 500 op chloorvrij papier en gifvrije inkt<br />
<strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
De stichting is een voortzetting van de op 14 april 1988<br />
opgerichte Bestuurscommissie <strong>Vredescentrum</strong> TU/e.<br />
De doelstelling van de nieuwe stichting is aandacht te<br />
schenken aan de problematiek van vrede en veiligheid<br />
door het jaarlijks organiseren van een aantal symposia<br />
en lunchdebatten over ontwapening, conversie<br />
van gewelddadige naar duurzame vreedzame middelen<br />
en over terugdringen van he militair/industriële<br />
proces alsmede over de relatie tussen veiligheid en<br />
duurzame ontwikkeling in het kader van de door<br />
de VN geformuleerde millenniumdoelen voor armoedebestrijding.<br />
Geinteresseerden worden uitgenodigd bijdragen te<br />
zenden naar het redactieadres:<br />
<strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
p/a Green Cross Nederland<br />
Leemkuil 31<br />
5626 EA <strong>Eindhoven</strong><br />
Telefoon: + 31 (0) 40 7878787<br />
Fax: + 31 (0) 40 7878788<br />
Contactpersoon: Mevr. Aicha Belkhadir<br />
Email: secr.svce@stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
Tekst dient aangeleverd te worden via email of op een<br />
Windows-geformatteerde CD/DVD als MS -WORD<br />
of PDF document samen met illustraties en een foto van<br />
de auteur.<br />
Als illustraties kunnen dienen :<br />
- foto’s ( kleur of zwartwit)<br />
- tekeningen ( max A4 zonder raster)<br />
In JPEG of TIFF format met een voor afdrukken<br />
geschikte resolutie<br />
De redactie behoudt het recht om tekst en stijl aan te<br />
passen.<br />
De inhoud is voor verantwoordelijkheid van<br />
de auteur.<br />
In dit nummer<br />
Editorial 3<br />
Bericht Vredesweek 4<br />
Tien jaar Earth Charter 5<br />
Green Cross Nederland 7<br />
De review conferentie NPV 8<br />
Vredespad of vredestuin 12<br />
Nieuwe SVCE fl yer 16<br />
Uitreiking Vredespluim 17<br />
Collegecyclus Vrede & Veiligheid 18<br />
Call for papers Int.conferentie 19<br />
Considerations 21<br />
Gerechtshof ‘s-Gravenhage:<br />
nucleaire genocide soms<br />
gerechtvaardigd 23<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.<br />
G
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
EDITORIAL<br />
Naar een nieuwe stijl<br />
Welke stijl ook wordt nagestreefd - gezien de verschillende pogingen, om langs<br />
uiteenlopende wegen vrede te ondersteunen - het blijft een eis van de dag, ideeën,<br />
gedachten en acties te verzamelen, die geschikt zouden kunnen zijn om dichter bij<br />
wereldvrede te komen.<br />
Na de transformatie van de Bestuurscommissie <strong>Vredescentrum</strong> van de Technishe<br />
Universiteit <strong>Eindhoven</strong> naar de <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> heeft het<br />
bestuur zich ook op een nieuwe lijn van activiteiten bezonnen.<br />
Aangezien het potentiële publiek voor de verschillende evenementen steeds<br />
moeilijker over de brug gehaald kan worden, om deel te nemen aan tal van<br />
vredesdebatten en vredessymposia, leek het voor een verspreiding van de<br />
‘vredesboodschappen’ meer effi ciënt, de krachten op één-extra aantrekkelijke-<br />
internationale conferentie per jaar te concentreren.<br />
Daarbij wordt bovendien naar samenwerking met andere vredesorganisaties<br />
gestreefd, die soortgelijke problemen met betrekking tot voldoende opkomst van<br />
belangstellenen ondervinden. Het ligt dus voor de hand, de handen in elkaar te slaan.<br />
Behalve het plan een tweede internationale conferentie Science Technology and<br />
Peace in de vredesweek van 2011 te organiseren, nadat de eerste in 2006 een groot<br />
succes was, speelt het bestuur ook met de gedachte in de toekomst meer<br />
aandacht te besteden aan de realisatie van vredestuinen. Dit plan wordt ondersteund<br />
door het feit dat BrabantStad zich kandidaat wil stellen, om in 2018 tot Culturele<br />
Hoofdstad van Europa gekozen te worden. Het devies dat BrabantStad hanteert ’de<br />
kunst van het samen leven’ sluit uitstekend aan bij de fi losofi e, die ook achter<br />
het idee van de vredestuinen staat, een idee dat al in 1993 door het <strong>Vredescentrum</strong><br />
gelanceerd werd.<br />
Brainstormend is het bestuur ook bezig, om meer innovatieve wegen te vinden, om<br />
het vredesvraagstuk ook onder de aandacht van personen, organisaties en regeringen<br />
te brengen, die invloed uit zouden kunnen oefenen, om de vredeswens van het<br />
merendeel van de mensheid te helpen vervullen.<br />
De tijd staat niet stil, zo kwam het bestuur recentelijk in het <strong>Eindhoven</strong>se<br />
Academisch Genootschap bij elkaar, om vier van de het <strong>Vredescentrum</strong> uitermate<br />
actief ondersteunende personen te waarderen. Bart van der Sijde, Hans Schippers,<br />
Hendrik Venema en Henny van der Graaf werden bij deze gelegenheid, zoals dat heet,<br />
voor hun verdiensten in “de watten gelegd”.<br />
In deze afl evering brengen we verder, zoals gebruikelijk, berichten, artikelen en<br />
aankondigingen, in de hoop dat onze lezers daar hun voordeel mee kunnen doen.<br />
Uiteraard houden we ons, met dank, aanbevolen voor elke reactie, zij het een<br />
kritiek, zij het een suggestie.<br />
Peter Schmid.<br />
namens de redactie<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
3
4<br />
De Internationale<br />
Dag van de Vrede<br />
21 September is de jaarlijkse ’One Day Peace’, de<br />
internationale dag van de vrede, toepasselijk in de Week van<br />
de Vrede ( 17 t/m 25 september).<br />
Het Vredesburo <strong>Eindhoven</strong> bemande op deze bijzondere<br />
dag een stand op het plein voor de centraal gelegen<br />
Catharinakerk te <strong>Eindhoven</strong>. Voorbijgangers konden kennis<br />
nemen van allerlei benaderingen van het vredesvraagstuk en<br />
werden ook gestimuleerd zelf - hoe klein dan ook - iets voor<br />
de Kleine of Grote Vrede door persoonlijk inzet te doen.<br />
De stand van het Vredesburo werd tijdelijk verrijkt door<br />
de’World Peace Flame’, die een permanente plaats heeft op<br />
verschillende locaties op de wereld, waaronder ook bij het<br />
Vredespaleis in Den Haag.<br />
Het project voor een Vredespark , Vredestuin of tenminste<br />
een Vredespad in <strong>Eindhoven</strong> was in te zien in een dossier,<br />
waarin een aantal voorstellen voor dit project kleurrijk<br />
gepresenteerd werden.<br />
De Vredesstand was al vanuit te<br />
verte te zien : door middel van bonte<br />
luchtballons zweefte het logo of<br />
symbool van vrede met een diameter<br />
van een meter of vier boven de stand.<br />
Red(PS) CONSIDERATIONS<br />
<strong>Eindhoven</strong>se Vredesweek<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
Op 29 juni jl. werd het tienjarig jubileum herdacht van<br />
het bestaan van de Earth Charter, het Handvest van de<br />
Aarde. Er werd veelvuldig verslag uitgebracht over de<br />
vele positieve effecten en neveneffecten die de Earth<br />
Charter in de politiek, in onderwijs en wetenschap en<br />
in diverse andere sectoren voor een duurzame toekomst<br />
teweeg heeft gebracht.<br />
De Earth Charter beslaat een heel boekwerk, echter<br />
samengevat komt dit handvest neer op vier elementaire<br />
principes , t.w.:<br />
1 respect en zorg voor alle levensvormen met begrip,<br />
compassie en liefde;<br />
2 ecologische integriteit - een verplichting aan het leven<br />
op aarde;<br />
3 sociale en economische rechtvaardigheid;<br />
4 democratie, geweldloosheid en vrede.<br />
Overheden, niet-gouvernementele organisaties, bedrijven<br />
en allerlei instellingen voor onderzoek en onderwijs in<br />
verschillende landen hebben in de afgelopen jaren de<br />
Earth Charter als een essentieel deel van hun missie<br />
geadopteerd.<br />
De conferentie, gehouden in het nieuwe gebouw van het<br />
Vredespaleis, omvatte voordrachten, groepspresentaties,<br />
kunstzinnige bijdragen en actieve workshops waar alle<br />
deelnemers aan deelnamen.<br />
In de voormiddag was Hare Majesteit Koningin Beatrix<br />
onder de deelnemers en ‘s middags was - toen nog<br />
premier - Jan-Peter Balkeneinde te gast. Hij werkte in de<br />
workshopsessies actief mee en in zijn slotwoord gaf hij<br />
te kennen, naast zijn felicitaeerstvolgende Earth Charterbijeenkomaanwezig<br />
zouden moeten zijn.<br />
IDeze hoopgevende conferentie met ongeveer 200<br />
speciaal genodigde deelnemers werd door NCDO,<br />
de Nederlandse Commissie voor Internationale<br />
Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling mogelijk<br />
gemaakt en ook georganiseerd.<br />
In de pauzes en tijdens de receptie was het mogelijk<br />
tal van posters te bewonderen die uit de meest<br />
uiteenlopende invalshoeken de Earth Charter duidelijk<br />
als basis of als uitgangspunt gebruikten. Er was ook<br />
een groot aantal gratis folders en boekjes verkrijgbaar, die<br />
evenzeer en hoofdzakelijk met de toepassing van de Earth<br />
Charter op allerlei gebieden te maken hadden. Hieronder<br />
viel de informatie over de University of Peace in Costa<br />
Rica als bijzonder interessant op.<br />
Peter Schmid.<br />
Tien jaar earth charter<br />
gevierd met een boeiende conferentie in Den Haag<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Koningin Beatrix was onder de deelnemers<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
5
6<br />
Geachte lezer,<br />
Green Cross Nederland<br />
Bij de frequente vergaderingen en bijeenkomsten<br />
van SVCE bestuur fungeert <strong>Stichting</strong> Green<br />
Cross Nederland, die kantoor houdt in <strong>Eindhoven</strong>,<br />
inmiddels al weer enige tijd als gastheer. Mij werd<br />
aangeboden om aan deze VredesTerts Periodiek<br />
editie een korte bijdrage te leveren en iets te vertellen<br />
over de Green Cross organisatie.<br />
<strong>Stichting</strong> Green Cross Nederland is één van<br />
de ruim 30 nationale organisaties van Green<br />
Cross Internatioal (GCI), een internationale<br />
milieuorganisatie die zich inzet voor een<br />
rechtvaardige en leefbare wereld met<br />
toekomstperspectief voor al haar bewoners.<br />
Op 18 april 1993 werd Green Cross in Kyoto aan de<br />
wereldpers gepresenteerd. Oud-president Michael<br />
Gorbatsjov was als initiatiefnemer nauw betrokken<br />
bij de oprichting van onze organisatie. Gorbatsjov<br />
was en is nog steeds van mening dat wij ons<br />
grote zorgen moeten maken over de hedendaagse<br />
milieuproblemen en sociale misstanden in de wereld<br />
en dat Green Cross zich daarom dient te richten op<br />
het promoten van een cultuur van vrede, iets dat we<br />
in Nederland uiten door onder meer SVCE in haar<br />
functioneren met praktische hulp te ondersteunen.<br />
De werkwijze van Green Cross is gebaseerd op<br />
het “urgentie/respons model” van het Rode Kruis.<br />
Met haar programma’s poogt Green Cross juist die<br />
mensen te bereiken waar de nood als gevolg van<br />
confl icten en milieurampen het hoogst is.<br />
Daarnaast richt Green Cross zich op dialoog. Het<br />
is de eerste en vooralsnog enige organisatie die in<br />
Rusland publiek en politiek samen heeft kunnen<br />
brengen rond het thema ontwapening. Ook kan Green<br />
Cross als één van de weinige niet-gouvernementele<br />
organisaties aanschuiven bij de ontwapeningsrondes<br />
voor de wereldwijde vernietiging van chemische<br />
en biologische wapens. Daarbij fungeert zij<br />
doorgaans als luis in de pels van overheden en de<br />
wapenindustrie. Green Cross gaat ook voorop in de<br />
strijd tegen nucleaire bewapening.<br />
Green Cross is ook mede samensteller van het<br />
Handvest van de Aarde (the Earth Charter), de<br />
universele verklaring over de fundamentele<br />
principes voor een rechtvaardige, duurzame en<br />
vreedzame wereldmaatschappij in de 21ste eeuw.<br />
Anno 2010 is het Earth Charter actief in bijna 100<br />
landen en is het het meest gedragen en ondertekende<br />
document in de geschiedenis van de mensheid.<br />
Wereldwijd hebben inmiddels meer dan 7000<br />
NGO’s zich geconformeerd met de principes van dit<br />
Charter en dragen zij deze via de eigen organisaties<br />
uit in beleid, doelstellingen en projecten. Voor meer<br />
informatie, zie www.earthcharter.org.<br />
In juni 2010 bestond het Earth Charter 10 jaar.<br />
Reden voor Green Cross Nederland om het Earth<br />
Charter een keer extra in de schijnwerpers te<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
plaatsen. Hiervoor werd in het centrum<br />
van <strong>Eindhoven</strong> onder de naam “Inspiration<br />
Days” op zaterdag 26, zondag 27 juni een<br />
mooi publieksevenement georganiseerd<br />
met discussies, lezingen, diverse exposities,<br />
muziek en aansluitend op maandag 28<br />
juni in het Evoluon te <strong>Eindhoven</strong> een goed<br />
bezocht congres met als thema ‘Sustainable<br />
Leadership, Sustainable Reporting an<br />
Stakeholder Value, Ethics and Sustainability<br />
in the current economic system’. Informatie<br />
over het congres kunt u terugvinden op de<br />
site www.inspirationdays.nl. Het NCDO<br />
vierde het 10-jarig bestaan van het Earth<br />
Charter aansluitend op dinsdag 29 juni in het<br />
Vredespaleis in aanwezigheid van ondermeer<br />
Koningin Beatrix, premier Balkenende,<br />
Earth Charter commissionar Ruud Lubbers<br />
en enkele honderden prominente binnen- en<br />
buitenlandse gasten.<br />
De programma’s en projecten van Green<br />
Cross zijn onderverdeeld in de volgende<br />
vijf speerpunten: Energie, Water,<br />
Milieuveiligheid, SocMed (Sociaal/medisch)<br />
en Educatie.<br />
Green Cross Nederland is doorlopend bezig<br />
met het initiëren van nieuwe aansprekende<br />
projecten. Op de website van de Nederlandse<br />
afdeling (www.gcnl.nu) van Green Cross<br />
treft u uitvoerige informatie aan over<br />
gedane- en lopende projecten en nieuwe<br />
initiatieven. Voor uitvoerige informatie over<br />
de overkoepelende internationale organisatie,<br />
die kantoor houdt in Geneve, en de overige<br />
landenafdelingen verwijs ik u graag door<br />
naar de site www.gci.ch.<br />
Mocht u zich na het lezen van deze<br />
informatie geroepen voelen onze organisatie<br />
fi nancieel of anderszins te willen helpen,<br />
hetgeen wij buitengewoon op prijs stellen,<br />
dan nodig ik u hierbij van harte uit contact<br />
met ons op te nemen. U kunt ons bereiken op<br />
werkdagen tussen 10.00 uur en 17.00 uur<br />
Mark Lambregts, Project manager Green Cross Nederland<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Weer een nieuwe Vredespagode<br />
Afgelopen zomer werd een nieuwe, kleine<br />
Vredepagode in de vorm van een stoepa in een<br />
buitenwijk van de Oostenrijkse hoofdstad Wenen<br />
ingewijd. In het bijzijn van binnen- en buitenlandse<br />
organisaties, met begeleiding van muziek en dans,<br />
vond een religies overkoepelende opening plaats.<br />
Het enige Boeddhistisch heiligdom tussen de Alpen<br />
en de Noordzee werd overigens, voor zo- ver<br />
bekend, in 1991 in Hantum, Friesland ingewijd en<br />
wordt door het Centrum Karma Deleg ChöPhel Ling<br />
beheert.<br />
Een stoepa of pagoda is de concrete expressie van<br />
het eeuwigdurende Karma, ofwel de kosmische<br />
of universele gang der zaken. Een stoepa wordt<br />
gezien als het zinnebeeld voor de adembenemende<br />
processen van kosmische manifestaties en het<br />
oplossen van deze door middel van het mystieke<br />
kennen en weten van de allerhoogste Realiteit.<br />
Red.(PS<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
7
8<br />
DE REVIEW CONFERENTIE<br />
VAN HET NON PROLIFERATIE<br />
VERDRAG EN HET BELANG VOOR<br />
DE TOEKOMST<br />
PUGWASH NIEUWSBRIEF NOVEMBER<br />
2010 – NPT REVIEW CONFERENTIE<br />
Woord vooraf<br />
Bij het voorbereiden van dit artikel kwam<br />
ik een artikel van mijzelf over het Non-<br />
Proliferatie Verdrag uit 2006 tegen, destijds<br />
geschreven voor een Pugwash conferentie in<br />
ons land. Het was toen midden in het beruchte<br />
Bush tijdperk (2001-2009) en ik werd alsnog<br />
getroffen door de wel zeer sombere toon<br />
ervan. Geheel of grotendeels terecht, want de<br />
vijfjaarlijkse Review Conferentie van het NPV<br />
in 2005 een klein jaar daarvoor was op een<br />
complete mislukking uitgelopen, grotendeels<br />
ten gevolge van de obstructie van de Bush<br />
administratie om maar een stap verder te<br />
zetten op het gebied van ontwapening en soms<br />
ook van non-proliferatie als het Washington<br />
niet beviel. Het is goed de zwartgalligheid<br />
van 2006 voor een deel achter ons te kunnen<br />
laten, maar een balans van pro’s en contra’s ter<br />
gelegenheid van de uitkomsten van de laatste<br />
Review Conferentie van 3 tot 28 mei 2010 in<br />
New York en van het nucleaire klimaat in het<br />
algemeen is niet bepaald eenvoudig. Er zijn<br />
kansen, maar ook veel obstakels.<br />
Het Non-Proliferatie Verdrag<br />
Het NPV wordt - op zich terecht -<br />
de hoeksteen van het internationale<br />
ontwapenings- en non- proliferatie regime op<br />
nucleair gebied genoemd. Maar, van kracht<br />
sinds 1970, dus inmiddels veertig jaar oud,<br />
heeft het er niet voor kunnen zorgen dat de<br />
wereld anno 2010 kernwapenvrij is. De “early<br />
date” (art. VI) waarop ontwapening van de<br />
kernwapenstaten zijn beslag moet krijgen,<br />
ligt kennelijk nog stevig verborgen in de<br />
schoot der toekomst, en zal, vrees ik, dat nog wel even<br />
blijven. Natuurlijk, het is het vermelden waard dat wat<br />
betreft bewapening na een dieptepunt in 1986 met niet<br />
minder dan 70.000 kernwapens, we inmiddels gearriveerd<br />
zijn bij een aantal van ca. 23.000, substantieel minder,<br />
maar nog altijd substantieel (uiteindelijk 23.000) te<br />
veel. Het is in feite kenmerkend voor de kracht die van<br />
het Verdrag uitgaat (oftewel het ontbreken ervan), dat<br />
het aantal kernwapens vanaf 1970 nog vijftien jaar kon<br />
groeien en dank zij het (naderend) einde van de Koude<br />
Oorlog, en niet door de inhoud of juridisch afdwingbare<br />
verplichtingen van het Verdrag op zich substantieel is<br />
gekrompen, in Rusland een aantal jaren lang wel 2.000<br />
tactische kernwapens per jaar.<br />
En, waren er bij tot het stand komen (1968) en van<br />
kracht worden (1970) van het Verdrag vijf in het<br />
Verdrag erkende nucleaire staten, inmiddels zijn daar<br />
vier niet erkende (India, Pakistan, Israël, Noord-Korea)<br />
bijgekomen en is Iran een zeer zorgelijk geval, hoewel,<br />
zeer belangrijk, het is nog steeds partij bij (lid van) het<br />
NPV en het staat daardoor controles toe op zijn nucleaire<br />
handel en wandel.<br />
Het NPV is een soort raamverdrag met een drietal centrale<br />
principes:<br />
1. Niet-kernwapenstaten beloven op geen enkele manier<br />
te proberen alsnog in het bezit van kernwapens te komen<br />
en kernwapenstaten beloven die staten (en andere) geen<br />
wapens te leveren (art. I en II).<br />
2. In ruil daarvoor is voor die landen vreedzame<br />
kernenergie toegestaan en zullen de landen daarin zelfs<br />
geholpen worden die te ontwikkelen.<br />
3. De kernwapenstaten beloven hun bewapening te<br />
reduceren en uiteindelijk (“at an early date”) volledig te<br />
ontwapenen (art. VI).<br />
Wat ik altijd in het Verdrag als vierde principe heb<br />
gemist, zijn zogeheten negatieve veiligheidsgaranties van<br />
kernwapenstaten aan niet-kernwapenstaten, de belofte om<br />
ze nimmer met kernwapens aan te vallen. Dit principe is<br />
echter nu wel verwoord (opnieuw, ook in 1995 is dat al<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
gebeurd) in de slotverklaring.<br />
Wat betreft het eerste principe, als partij bij het<br />
Verdrag heeft Irak zich daaraan in de jaren tachtig<br />
absoluut niet gehouden, is Noord-Korea in 2002<br />
zelfs uit het Verdrag gestapt en zijn er momenteel<br />
grote zorgen over het gedrag van Iran, hoewel het<br />
naar mijn mening vrij onwaarschijnlijk is dat Iran<br />
al hoog verrijkt uranium (meer dan 90% U-235)<br />
heeft aangemaakt met zijn ultra- centrifuges en<br />
zich beperkt heeft tot het op zich onschuldige laag-<br />
verrijkte uranium (3-4% U-235). Maar, een andere<br />
opstelling van centrifuges maakt het mogelijk om<br />
binnen een paar maanden over te gaan van het een<br />
naar het ander. Er staat tegenover dat Brazilië en<br />
Argentinië in de jaren negentig uiteindelijk niet in<br />
de fout zijn gegaan, dat het goed is gekomen met<br />
Zuid-Afrika na het einde van de Apartheid, dat Libië<br />
zich in het gareel heeft laten dwingen en het met Irak<br />
(echter mede dank zij twee verwoestende oorlogen<br />
en een ellendige nasleep) weer goed zit op nucleair<br />
gebied. Het Verdrag dient hierbij als een kader, een<br />
graadmeter, op grond waarvan kwalifi caties tussen<br />
slecht en goed kunnen worden gegeven. Het Verdrag<br />
zelf kan, met de tekst in de hand, sturing geven, maar<br />
het zijn de politieke omstandigheden die vrijwel<br />
uitsluitend bepalend zijn voor het werkelijke verloop.<br />
In het geval van Iran zijn al allerlei sancties opgelegd<br />
door de Veiligheidsraad op grond van het Verdrag<br />
en de bijbehorende regels van het IAEA, maar<br />
het land heeft zich er tot nu toe niet al te veel van<br />
aangetrokken.<br />
Wat betreft ontwapening wordt de agenda<br />
vooral bepaald door wat de Verenigde Staten en<br />
Rusland wel en niet doen. Van de veelbelovende<br />
ontwapeningskalender van het begin van de jaren<br />
negentig is uiteindelijk het Start I Verdrag (terug<br />
naar ca. 6.000 strategische kernwapens) overeind<br />
gebleven en dit liep eind 2009 af. De meerbelovende<br />
kleinere aantallen die nadien aan de orde waren<br />
(tot ca. 2.000 ieder) zijn terug te vinden in het zeer<br />
vrijblijvende Verdrag van Moskou (mei 2002) uit het<br />
Bush tijdperk; dit drukt weliswaar intenties uit, maar<br />
het staat geen verifi catie en een tussentijds schema<br />
toe en het biedt zelfs de mogelijkheid om geheel van<br />
verdere ontwapening af te zien. Het Verdrag drukte<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
precies de omstandigheden van toen uit: Moskou<br />
wilde hoe dan ook een verdrag, Bush wilde hoe dan<br />
ook maximale vrijheid.<br />
Ontwapening en Non- Proliferatie<br />
Ontwapening en non-proliferatie horen bij elkaar.<br />
Een zinnetje dat –naar ik zeker meen te weten-<br />
weinig weerstand bij Pugwash leden zal oproepen.<br />
Maar, het feit dat deze twee principes door president<br />
Obama op de Review Conferentie met elkaar<br />
verbonden zijn, is nieuws! Ter illustratie: jaren<br />
geleden (midden jaren negentig denk ik) had ik een<br />
gesprek met een ambtenaar van het ministerie van<br />
BuZa die een aantal jaren daarvoor bij de NAVO<br />
had gediend; deze bezwoer mij dat het nucleaire<br />
probleem in de wereld bestond uit het voorkomen<br />
en terugdringen van proliferatie (dus het voorkomen<br />
van meer kernwapenstaten). De kernwapenstaten<br />
waren in zijn ogen nette staten die deze wapens niet<br />
zouden misbruiken en dus geen probleem vormden.<br />
Enige jaren daarna, na een aantal dienstjaren in<br />
VN verband legde dezelfde man uit dat hij daar<br />
geleerd had dat non-proliferatie en ontwapening wel<br />
degelijk nauw met elkaar verbonden waren, niet los<br />
verkrijgbaar waren. Ondertussen had hij uiteraard<br />
het ministerie van BuZa de nodige jaren verkeerd<br />
beïnvloed.<br />
De bereidwilligheid van landen om zich niet in<br />
een militair nucleair avontuur te begeven blijkt<br />
wel degelijk af te hangen van het gedrag van de<br />
kernwapenstaten, en met name de acht jaar van het<br />
presidentschap van Bush zijn volstrekt negatief<br />
geweest. Als artikel VI gelezen wordt zoals het er<br />
staat en er gevolg aan gegeven wordt (zoals rond<br />
1990), dan zal de terughoudendheid van landen<br />
veel groter zijn; door nucleair te gaan verpest men<br />
immers het algemene klimaat. Uiteraard blijven<br />
regionale omstandigheden, zoals bij India en<br />
Pakistan, een (vaak negatieve) rol spelen. Maar<br />
als artikel VI ten onrechte wordt gelezen als een<br />
voortdurend recht om legaal kernwapens te bezitten,<br />
gaat het met non-proliferatie op den duur ook mis.<br />
Obama heeft zich ingezet voor een nieuw Start<br />
Verdrag ( afgesloten in april 2010) dat veel steviger<br />
is dan het Verdrag van Moskou en wil, voor zover<br />
het aan hem ligt, daarna verder gaan. Hij sluit,<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
9
10<br />
overeenkomstig artikel VI, algehele ontwapening<br />
niet uit. De Nuclear Poster Review van 2010<br />
ademt een totaal andere geest dan die van 2002<br />
onder Bush. Maar, er ligt ook een verbinding<br />
net andersom, voor ontwapening moet wel<br />
non-proliferatie voltooid zijn. Denk aan de<br />
probleemlanden en het moge duidelijk zijn dat we<br />
nog niet klaar zijn. Het is ondenkbaar dat landen<br />
als de VS en Rusland hun laatste kernwapens<br />
opgeven, zolang die nog in handen zijn van<br />
bijvoorbeeld India, Pakistan en Noord-Korea.<br />
De Review Conferenties<br />
De vijfjaarlijkse Review Conferenties<br />
weerspiegelen veelal het politieke klimaat<br />
van dat moment. Zoals al opgemerkt, de<br />
voorlaatste in 2005 was een regelrechte ramp,<br />
die eindigde zonder unanieme slotverklaring.<br />
Zo’n slotverklaring wordt gezien als een<br />
belangrijke graadmeter voor het slagen van de<br />
conferentie. Tot nu toe is die altijd opgesteld op<br />
basis van consensus, en bij het ontbreken daarvan<br />
dus niet, hoewel consensus juridisch niet vereist<br />
is. Het maakt wel dat er geen scherpomlijnde<br />
teksten in zullen staan die bepaalde landen (er zijn<br />
nu 189 leden van het Verdrag) niet welgevallig<br />
zijn. Alleen tegenover de vier niet-leden kan een<br />
fermere taal gebruikt worden, ze kunnen immers<br />
niet protesteren. Het dieptepunt van 2005 wordt<br />
geïllustreerd door het feit dat de VS niet bereid was<br />
de slotverklaring van de conferentie van 2000 nog<br />
een woord waardig te keuren, die bestond eenvoudig<br />
niet meer. Met name de positieve slotverklaring<br />
met en dertiental Principles en Objectives van<br />
2000 kwam –voor mij althans- destijds als een vrij<br />
grote verrassing, omdat het goede klimaat van het<br />
begin van de jaren negentig (einde Koude Oorlog)<br />
dermate was afgebrokkeld dat al min of meer van<br />
een impasse gesproken kon worden. Het Totale<br />
Testverdrag op kernproeven was weliswaar nog in<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
1996 tot stand gekomen, maar de verwerping<br />
ervan in het Amerikaanse Senaat in 1999 en de<br />
kernproeven van India en Pakistan in 1998 waren<br />
geen gunstige ontwikkelingen. Met de eveneens<br />
positief geëindigde Conferentie van 1995 waren<br />
deze twee conferenties op zich geen beletsel voor<br />
positieve ontwikkelingen. De betrekkelijkheid<br />
van dit soort resultaten blijkt na 2001, wanneer<br />
het aantreden van president Bush het begin is van<br />
een totale politieke omslag: het ABM Verdrag<br />
wordt door de VS opgezegd, in de Nuclear<br />
Poster Review van 2002 wordt de ontwikkeling<br />
van nieuwe kernwapens aangekondigd en het<br />
Testverdrag gaat totaal in de ijskast.<br />
Hoe is de Review Conferentie van 2010<br />
verlopen? Er is een slotverklaring opgesteld en er<br />
zijn daarin niet minder dan 64 specifi eke acties<br />
en voorstellen opgenomen. Vaak hebben ze een<br />
sterk open deur karakter. Zo wordt het nieuwe<br />
Verdrag tussen de VS en Rusland verwelkomd en<br />
de wens voor verdere reducties verwoord (actie<br />
nr. 4). De wens tot voltooiing van het Algeheel<br />
Testverdrag (44 specifi eke ratifi caties zijn vereist,<br />
waarbij die van de VS nog steeds ontbreekt)<br />
wordt uitgesproken (acties nr. 10-14), het weer<br />
oppakken van onderhandelingen over een Fissile<br />
Material Cut-off Verdrag met als onmisbare<br />
deelnemers India, Pakistan, Israël en Noord-<br />
Korea, komt in actie nr. 15 aan de orde. Het<br />
zogeheten Additionele Protocol (meer inspectie<br />
bevoegdheden) is nu als integraal onderdeel van<br />
het NPV erkend (actie nr. 28). Het viel me op<br />
dat in papers op het internet niet eens de moeite<br />
wordt genomen om alle afspraken na te lopen;<br />
soms zijn ze zeer gedetailleerd op één specifi ek<br />
aspect, vaak hebben ze een hoog wenskarakter.<br />
Daarom is mijns inziens maar één conclusie<br />
van belang: de laatste Review Conferentie staat<br />
verdere positieve ontwikkelingen geenszins in de<br />
weg; of die er komen zal echter in de toekomst<br />
moeten blijken. Daarvoor is van groot belang<br />
of Obama het nieuwe Startverdrag (tweederde<br />
meerderheid is vereist!) door het Congres krijgt,<br />
en het Testverdrag weer op de agenda durft te<br />
zetten; dit in een uiterst grimmige politieke sfeer<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
in de VS, waarin de Tea Party zich probeert meester<br />
te maken van de toch al op nucleair gebied niet erg<br />
willige Republikeinse Partij. En, kunnen er weer<br />
voorzichtig zaken gedaan worden met Noord-Korea,<br />
nu machtswisseling aanstaande lijkt? En, is er enige<br />
kans op succes op een kernwapenvrije zone in het<br />
Midden-Oosten, met een notoir onwillig Israël?<br />
Kortom veel vragen, weinig zekere antwoorden.<br />
Maar de verstikkende atmosfeer van de jaren van<br />
Bush junior zijn gelukkig voorbij.<br />
En als uitsmijter: op nucleair gebied hebben de<br />
beide presidenten Bush zich volkomen tegengesteld<br />
gedragen: tijdens Bush senior kwam het eerste<br />
Startverdrag tot stand en hij kondigde bij het einde<br />
van de Koude Oorlog in september 1991 een<br />
indrukwekkende reeks van eenzijdige nucleaire<br />
ontwapeningen af, bij Bush junior was het slechts<br />
kommer en kwel.<br />
Bart van der Sijde. De schrijver is oud-hoofddocent Natuurkunde en<br />
Samenleving aan de Technische Universiteit <strong>Eindhoven</strong>.<br />
JAARVERSLAG SVCE 2009/2010<br />
Over het afgelopen jaar heeft de <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
(evenals het vorige) een Jaarverslag over 2009-2010 opgesteld.<br />
Er werd - met veel dank aan de subsidiegevers - fi nanciële steun<br />
ontvangen van NCDO en de Gemeente <strong>Eindhoven</strong>, zodat er een aantal<br />
activiteiten succesvol gehouden en afgerond kon worden:<br />
in 2009:<br />
- Het lunchdebat over nucleaire ontwapening in juni,<br />
- De midagvoorstelling met forumdiscussie “A Lesson of Belarussian”<br />
in september,<br />
- Het Vredessymposium Kapitalisme, eerlijke handel,<br />
armoedebestrijding & Vrede<br />
in december;<br />
in 2010:<br />
- De VN-Millenniumdoelen in het Midden-Oosten, een<br />
Vredessymposium in maart, in nauwe samenwerking met het<br />
Vredesburo <strong>Eindhoven</strong><br />
- Het symposium “De angst voor de ander versus de kleine vrede” in<br />
mei.<br />
Naast deze evenementen was de stichting ook betrokken bij de<br />
ontwikkeling en realisatie van een Vredespark of Vredestuin in<br />
<strong>Eindhoven</strong>, die zoals het er nu naar uitziet i.s.m. de gemeente een<br />
Vredespad in Bosrijk (Arboretum) in het <strong>Eindhoven</strong>se stadsdeel<br />
Meerhoven gaat worden.<br />
Zeker vermeldenswaard is de bescheiden bijdrage aan de door Green<br />
Cross georganiseerde Inspiration Days in juni 2010.<br />
Momenteel wordt zeer geïnspireerd gewerkt aan het toekomstige<br />
programma met als centrale activiteit een internationale conferentie in<br />
september 2011. (Zie elders ook in deze periodiek.)<br />
Het <strong>Vredescentrum</strong> maakt dankbaar gebruik van de vergader-<br />
en diverse andere faciliteiten van Green Cross Nederland in<br />
<strong>Eindhoven</strong>.<br />
Red(PS)<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
11
12<br />
Vredespark, Vredestuin of<br />
Vredespad te <strong>Eindhoven</strong><br />
nu eindelijk in Meerhoven ?<br />
Zoals het er naar uitziet, bestaat nu een<br />
’echte’kans, dat het allang- namelijk sinds 1993<br />
- nagestreefde project Vredespark <strong>Eindhoven</strong><br />
in het stadsdeel Meerhoven gerealiseerd kan<br />
en gaat worden. Het pad daar naar toe valt<br />
niet mee : op grond van een voorstel van de<br />
Gemeente <strong>Eindhoven</strong> werd door ons al in<br />
november 2009 een integraal ontwerp op de<br />
locatie Meerland Park met een oppervlakte van<br />
25.000 m2 uitgewerkt. Op dezelfde locatie bleek<br />
echter ook het Arboretum van Oirschot, dat in<br />
Oirschot voor een woningbouwproject moest<br />
wijken, een nieuwe en dominerende thuisplaats<br />
te krijgen waar de duizenden bomen en struiken<br />
van het Arboretum op kosten van de Gemeente<br />
<strong>Eindhoven</strong> zullen worden overgeplant. In<br />
april 2010 werd derhalve, rekening houdend<br />
met de planten en bomen van het Arboretum,<br />
een aangepast projectvoorstel voor een<br />
‘Vredsbospark’ of een ’Vredesarboretum’ aan<br />
de Gemeente en de stichting van het Arboretum<br />
voorgelegd. Dit voorstel vond men echter te<br />
ingrijpend. In een gemeenschappelijk workshop<br />
kwamen de partijen tot overeenstemming dat er<br />
alleen maar een ’Vredespad’ zou mogen komen<br />
met een zevental ‘Vredesdiaplays’. Het hierop<br />
opnieuw door ons aangepaste ontwerp van juni/<br />
juli 2010 werd echter nog steeds ervaren als te<br />
ingrijpend op het arboretum (waarvoor me nu<br />
liever voortaan de naam ‘Bosrijk’wil gebruiken).<br />
Als gevolg hiervan werd afgesproken, om met<br />
de uitwerking van een nieuw, bescheidener<br />
voorstel te wachten tot een reactie ontvangen<br />
is van Gemeente en Arboretum over de<br />
exacte, maximale, mogelijke omvang voor de<br />
‘Vredesdisplays’. Dit was in november 2010<br />
de stand van zaken – een jaar na begin van de<br />
uitwerking van ontwerpvoorstellen voor de locatie<br />
Meerhoven.<br />
De Technische Universiteit <strong>Eindhoven</strong> draagt uit<br />
dat <strong>Eindhoven</strong> ‘the place, where innovation starts’<br />
is. Dit suggereert dat er veel aandacht voor Vrede<br />
moet zijn – Vrede als de meest dringende innovatie<br />
in onze samenleving. <strong>Eindhoven</strong>, ’city of light’,<br />
bekend voor ‘leading in technology’ zou de kans<br />
kunnen nemen ook ‘leading in Peace’ te worden.<br />
Dit wellicht niet op de laatste plaats gezien de<br />
kandidatuur van ‘BrabantStad Culturele Hoofdstad<br />
van Europa in 2018’, wat in 2011 besloten zou<br />
worden. Andere Brabantse plaatsen en steden<br />
zouden zelfs om de aanleg van ‘Vredestuinen’<br />
mogen wedijveren, waardoor een europawijd en<br />
mondiaal voorbeeld gegeven zou kunnen worden.<br />
Immers ’hoe meer Vredestuinen in de wereld, des te<br />
groter de kans, dat de gehele wereld een Vredestuin<br />
gaat worden’.<br />
De ontwerpen voor de Vredesparken, Vredestuinen<br />
of Vredespaden zijn afkomstig van RED – Research<br />
Education Design in het verlengde van en in<br />
samenwerking met de <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong><br />
<strong>Eindhoven</strong>.<br />
Peter Schmid<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
Afbeelding 1<br />
Masterplan Het <strong>Eindhoven</strong>se ‘Pad van Vrede’ met 7 displays, t.w. aangaande Vernieuwbare<br />
Ecologie en Economie (1), Wetenschap en Technologie zonder gewelddadige effecten (2), Plaats<br />
van Wederzijdse Ontmoeting (3), Hereniging en Vrede, Harmonieuze Kunst, Co-operatief Spel<br />
en Sport (4), Vredesvlam binnen het Mondiaal Netwerk van VredesTuinen, (5), Wereldpolitiek,<br />
Verenigde Naties, Earth Charter Principles (6) en Rechtvaardige Verdeling van Goederen als<br />
mede Fair Trade Markten (7)<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
13
14<br />
Artistieke impressies van Peter Schmid voor het<br />
vredespark<br />
Plaats van ontmoeting, Hereniging en Vrede<br />
Vredesvlam binnen het Global Netwerk of Peace Gardens<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Logo van het global Network of Peace Parcs<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
15
16<br />
De nieuwe folder van de<br />
<strong>Stichting</strong><strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
De <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> is de voortzetting<br />
van de Bestuurscommissie <strong>Vredescentrum</strong> TU/e, die op<br />
14 april 1988 door het College van Bestuur werd ingesteld<br />
en tot 31 december 2007 als TU/e instelling heeft<br />
gefunctioneerd.<br />
De relatie met de TU/e wordt gehandhaafd door wederzijdse<br />
verwijzingen naar en van het jaarlijkse keuzecollege<br />
Techniek, Vrede en Veiligheid dat door gemiddeld zestig<br />
studenten per cyclus wordt gevolgd.<br />
De organisatie van het college valt vanaf 1 januari 2008<br />
niet meer onder het vredescentrum maar onder de verantwoordelijkheid<br />
van de Faculteit Technologie Management<br />
van de Technische Universiteit <strong>Eindhoven</strong><br />
Coördinator : dr. J.L. Schippers<br />
Telefoon : +31 (0)40-2475955<br />
Email : j.l.schippers@tm.tue.nl<br />
De technologische aspecten van vrede en veiligheid<br />
horen thuis in een stad als <strong>Eindhoven</strong>, die technologische<br />
innovatie hoog in het vaandel heeft en met name inhoud<br />
krijgt in instituten zoals de TU/e, Philips, Brainpoort en<br />
ASML Holding.<br />
Het bestuur van het <strong>Vredescentrum</strong> wordt gesteund door<br />
een aantal vrijwilligers en een Raad van Advies<br />
SECRETARIAAT<br />
Contactpersoon: Mevr. Aicha Belkhadir<br />
p/a <strong>Stichting</strong> Green Cross Nederland<br />
Leemkuil 31<br />
5626 EA <strong>Eindhoven</strong><br />
Telefoon : +31 (0)40-2329005<br />
Fax : +31 (0)40-7878788<br />
Email : secr.svce@stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
Website : www.stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
Staat u sympathiek tegenover de doelstellingen en werkzaamheden<br />
van <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong>, dan wordt uw<br />
fi nanciële steun zeer gewaardeerd.<br />
Uw donatie kunt u voldoen op rekeningnummer 42.36.262<br />
t.n.v. SVCE te <strong>Eindhoven</strong>, o.v.v. “donatie”.<br />
KvK Brabant 17228846<br />
ONDERSTEUNING<br />
De stichting wordt fi nancieel gesteund door<br />
de Nationale Commissie voor Internationale samenwerking en<br />
Duurzame Ontwikkeling (NCDO) en maakt tijdelijk gebruik van<br />
de faciliteiten van <strong>Stichting</strong> Green Cross Nederland.<br />
Informatieve sites:<br />
www.gci.ch<br />
www.ncdo.nl<br />
www.earthcharter.com<br />
STICHTING<br />
VREDESCENTRUM<br />
EINDHOVEN<br />
www.stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
Het <strong>Vredescentrum</strong> heeft onlangs besloten een ‘Vredespluim’ aan personen te verlenen die door bijzondere<br />
verdiensten voor het <strong>Vredescentrum</strong> een essentiële bijdrage hebben geleverd aan het welslagen van de<br />
verschillende activiteiten van de <strong>Stichting</strong>, alsmede aan de eerder actieve Bestuurcommissie <strong>Vredescentrum</strong><br />
van de Technische Universiteit <strong>Eindhoven</strong> - TU/e.<br />
Op 13 oktober jl. kwam het bestuur met de genodigde laureaten bij elkaar tijdens een diner in het<br />
Academisch Genootschap te <strong>Eindhoven</strong>.<br />
De Vredespluimen werden uitgereikt aan de volgende ’steunpilaren’:<br />
- Dr. ir. Bart van der Sijde heeft vanaf het prille begin deel uitgemaakt van het <strong>Vredescentrum</strong>. In deze<br />
functie was hij de eerste coördinator van het keuzecollege Techniek, Vrede en Veiligheid en later was hij als<br />
adviseur tevens eindredacteur van deze VredesTertsPeriodiek.<br />
- Dr. ir. Hans Schippers is de huidige coördinator van het college Techniek, Vrede en Veiligheid,<br />
tegenwoordig voor bachelors en masters; daarnaast was hij altijd een uitstekend ‘resource person’ bij het<br />
zoeken en vinden van competente gastdocenten en sprekers.<br />
- Ing. Hendrik Venema was langdurig secretaris van het <strong>Vredescentrum</strong> en in deze functie van grote<br />
verdienste voor de communicatie met (potentiële) gastdocenten en sprekers, een trouwe assistent bij de<br />
colleges en een altijd op tijd actieve eindredacteur voor alle readers.<br />
- Brigade generaal bd. Henny van der Graaf - met excuus : ’onze Vredesgeneraal’- was door de jaren<br />
heen een adviseur die altijd op de praktische aspecten hamerde. Alle dank voor zijn hulp bij de (digitale)<br />
vormgeving van o.a. het VredesTertsPeriodiek, waarvoor hij ook in de toekomst nog hand- en spandiensten<br />
bereid is te doen.<br />
De avond, waarop de voormalige secretaris helaas was verhinderd, was een buitengewoon belangrijk sociaal<br />
moment in de geschiedenis van het <strong>Vredescentrum</strong>.<br />
Red (PS)<br />
Uitreiking<br />
Vredespluim<br />
van li.naar re. uitreiking aan Bart van der Sijde, Hans Schippers en Henny van der Graaf<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
17
18<br />
Keuzecollege Techniek, Vrede en Veiligheid<br />
TU <strong>Eindhoven</strong> 2011<br />
Coördinator: Dr. Hans Schippers, j.l.schippers@tue.nl, 040-2475955<br />
Do. 03-2-2011 Aud. zl. 1 13.45 - 15.30 u Europa onder vuur<br />
Mr. Frans Andriessen Oud-EU-commissaris handelsbetrekkingen<br />
Do. 10-2-2011 Aud. zl. 2 13.45 - 15.30 u Nucleaire (on)veiligheid<br />
Dr. Ko Colijn Erasmus Universiteit, Rotterdam<br />
Do. 17-2-2011 Aud. zl. 2 13.45 - 15.30 u Bewapening en ethiek<br />
Drs. mr. Ron Ritzen, Hogeschool Avans, Den Bosch<br />
Do. 24-2-2011 Aud. zl. 2 13.45 - 14.30 u Military Uses of Nanotechnology. A New Threat?<br />
Docent: dr. Jürgen Altmann, Universiteit Dortmund<br />
14.45 – 15.30 u Bouwen voor de vrede<br />
Dr.ir. Peter Erkelens, TU <strong>Eindhoven</strong><br />
Do. 3-3-2011 Aud. zl. 2 13.45 - 15.30 u Energie en internationale stabiliteit<br />
Drs. Lucia van Geuns, Instituut Clingendael, Den Haag<br />
Do. 17-3-2011 Aud. zl. 2 13.45 - 15.30 u De toekomst en onze veiligheid<br />
Dr. Jair van der Lijn, Instituut Clingendael/Radboud<br />
Universiteit Nijmegen<br />
Do. 24-3-2011 Aud. zl 2 13.45 - 14.30 u Chemische be- en ontwapening<br />
Dr. Jan Langenberg, TNO-Chemische Veiligheid, Rijswijk<br />
14.45 - 15.30 u Biologische be- en ontwapening<br />
Prof. dr. Annelies van Bronswijk, TU <strong>Eindhoven</strong><br />
Do. 31-3-2011 Aud. zl. 2 13.45 - 15.30 u Nieuwe militaire technologie, voordelen en gevaren<br />
Com. dr. Frans Osinga, Nederlandse Defensie<br />
Academie, Breda<br />
N.B. Ook dit jaar kunnen deze colleges door belangstellenden van buiten de TU/e bezocht worden !<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
FOR THE 2 ND INTERNATIONAL CONFERENCE ON<br />
SCIENCE, TECHNOLOGY AND PEACE<br />
’FROM CONSUMPTION-DRIVEN SOCIETIES AND A FUNDAMENTALLY DIVIDED WORLD<br />
TOWARDS A GLOBE OF JUSTICE AND PEACE’<br />
ORGANISED BY THE<br />
EINDHOVEN PEACE CENTRE FOUNDATION<br />
(STICHTING VREDESCENTRUM EINDHOVEN - SVCE)<br />
IN COOPERATION WITH<br />
GREEN CROSS NETHERLANDS, VREDESBURO EINDHOVEN, WORLD PEACE FLAME,<br />
EINDHOVEN<br />
THURSDAY 22 AND FRIDAY 23 SEPTEMBER 2011<br />
Five years after the successful Expert Meeting, the fi rst ‘International Conference Science,<br />
Technology and Peace on Conversion and Transformation’, the <strong>Eindhoven</strong> Peace Centre<br />
Foundation is organizing a second conference on urgent issues.<br />
The 2011 Peace Conference provides the opportunity to deal with the burning questions<br />
of fi nite resources, one-sided overconsumption, ecological, economic, political, social,<br />
cultural and religious systems, and widespread diversity. All against a background of<br />
globalization and world-encompassing information technology, in which extreme poverty,<br />
health, injustice and emancipation problems together with individual and inner peace<br />
demand increasing attention.<br />
In September 2011 we again expect, as well as a number of committed keynote<br />
addresses, creative and vital contributions to the burning theme of this conference, to be<br />
held in the Brainport city of <strong>Eindhoven</strong>: the ‘city of light’ in the Netherlands.<br />
Everybody, particularly scientists and technologists, supporting the different paths towards<br />
World Peace, is invited to present his or her fundamental ideas and practical proposals at<br />
the International Conference on Science, Technology and Peace, with the theme:<br />
‘From Consumption-Driven Societies and a Fundamentally Divided World Towards a Globe<br />
of Justice and Peace<br />
Potential speakers and poster presenters are kindly invited to send an abstract of their<br />
papers and/or posters as soon as possible.<br />
A CULTURAL PROGRAMME WILL BE HELD DURING SOME OF THE BREAKS<br />
RADHA ANJALI, A VIENNA-BORN DANCER OF THE CLASSICAL INDIAN BHARATA NATYAM, A TEACHER, AND ONE OF THE FIRST WESTERN<br />
EXPERTS IN THIS FIELD, WILL PERFORM AN UPDATED TRADITIONAL DANCE OF PEACE<br />
SUBMISSION OF PAPERS<br />
to be send electronically<br />
ABSTRACTS FOR PAPERS AND POSTERS: 1 MARCH 2011<br />
CONFIRMATION: 31 MARCH 2011<br />
FULL PAPERS READY FOR PRINT: 1 JUNE 2011<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
CALL FOR PAPERS<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
19
20<br />
THERE ARE 5 PEACE-RELATED TOPICS<br />
THE ABSTRACT SHOULD CARRY - BESIDE A TITLE AND THE NAME/S OF THE AUTHOR/S - THE RELATED TOPIC/s<br />
1. ENDING RESOURCES AND EXPLOITED ECOSYSTEMS<br />
2. OVER/CONSUMPTION, ARMAMENT PRODUCTION, ECONOMY<br />
3........ NATIONAL AND GLOBAL POLITICS AND JUSTICE<br />
4 - INFORMATION TECHNOLOGY AND PEACE TECHNOLOGIES<br />
5 - SCIENCE OF PEACE, ART, SOCIAL-CULTURAL, RELIGIOUS ASPECTS<br />
A SCIENTIFIC COMMITTEE OF THE PEACE FOUNDATION WILL CHECK THE QUALITY OF THE CONTRIBUTIONS<br />
E-MAIL<br />
secr.svce@stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
WEBSITE<br />
www.stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
The ’<strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Peace Centre Foundation’ is<br />
a follow-up of the <strong>Eindhoven</strong> University of Technology<br />
TU/e Stearing Committee Peace Centre,<br />
which was established in 1988. In 2008 the Peace Centre became an independent organisation, still in co-operation with the TU/e.<br />
Reference :<br />
25 APRIL 2006 - INTERNATIONAL CONFERENCE ON SCIENCE, TECHNOLOGY, AND PEACE, BOOK OF PROCEEDINGS,<br />
EDITED BY PETER SCHMID & PIET SCHRAM<br />
ISBN : 978-90-810647-4-3, NUR code : 689<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
CONSIDERATIONS<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
How to Turn Towards World Peace?<br />
To some it might sound naive to say that World Peace could be possible. And even to wish for Peace is often<br />
seen as unrealistic.<br />
However, we would like here to deal with this ‘naive’ and ‘unrealistic’ but deep desire, formulated as a statement.<br />
Understanding the fact that ‘Peace is not only possible but it is vital for the survival of humankind’ is<br />
one of the basic requirements for dealing with the models, methods and strategies to achieve Peace in the<br />
world.<br />
We as humans deal with questions of peace and war in governmental, non-governmental and commercial<br />
bodies. A management approach, more or less supported by scientifi c and technological research, plays a<br />
dominant role in the decision-making of all these bodies. It is therefore necessary to provide input for<br />
systematic peace strategies, based on the fi ndings in scientifi c and technological disciplines, to all the above<br />
bodies. They determine the state of peace or armistice, confl ict or war, and insecurity or hidden wars, both<br />
physically and psychologically.<br />
The <strong>Eindhoven</strong> Peace Centre Foundation, as the continuation of the Multidisciplinary Center for Technical<br />
Problems of Peace and Security of the <strong>Eindhoven</strong> Technical University, is the institute that should take the<br />
initiative for the implementation of Peace Innovation and Peace Strategies. From the background of<br />
Irenology, the Science of Peace with non-violent models, methods and practical processes in scientifi c and<br />
technological disciplines, it must be possible to take convincing and innovative steps towards the realization<br />
of Peace on a small local scale, and World Peace on a global scale.<br />
The full agenda for the practical realization of Peace will not be realized through the research and development<br />
of the Peace Centre alone. Ongoing multilateral cooperation, independent of the Peace Centre, will<br />
be necessary to introduce and maintain Peace. But since the Will for Peace is another condition for realizing<br />
Peace , the fi rst step in this global project should be to approach all the governments of the world with<br />
the basic idea, and to invite them to participate in this all-embracing World Project as the most challenging<br />
breakthrough and duty of our time.<br />
We need to develop a brief Peace Message, a Peace Manifesto, an argumentation for the opportunity not only<br />
to support, but also to realize, one Brotherhood and Sisterhood all over the world, for the benefi t of both rich<br />
and poor alike.<br />
Peter Schmid<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
21
22<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
GERECHTSHOF ‘S-GRAVENHAGE: NUCLEAIRE GENOCIDE<br />
SOMS GERECHTVAARDIGD<br />
Vredesorganisaties en individuele<br />
vredesactivisten hebben vanaf 1980 de<br />
Nederlandse rechters uitgedaagd om het<br />
recht te handhaven tegenover de Nederlandse<br />
regering. Dit vanwege de misdadigheid van<br />
de kernbewapening. De rechterlijke macht<br />
koos telkens voor de macht en tegen het recht.<br />
In december 2001 gaf de Hoge Raad zelfs te<br />
kennen dat nucleaire genocide rechtmatig zou<br />
kunnen zijn. Afgelopen september wees het<br />
gerechtshof ‘s-Gravenhage bezwaren tegen<br />
die opvatting af: nucleaire massamoord is ook<br />
volgens het hof soms gerechtvaardigd.<br />
Anderhalve eeuw rechtsontwikkeling<br />
Op diverse terreinen probeert men menselijk<br />
wangedrag te beteugelen door duidelijke<br />
rechtsnormen te stellen. Zo ook op het terrein<br />
van de oorlogvoering. In de ethiek van de leer<br />
van de rechtvaardige oorlog is disproportioneel<br />
geweld onaanvaardbaar en mag het<br />
oorlogsgeweld niet tegen innocenten worden<br />
gebruikt. Dat wil zeggen tegen vrouwen,<br />
kinderen, ouden van dagen, en dergelijke.<br />
Mensen die geen bijdrage leveren of kunnen<br />
leveren aan een militaire strijd.<br />
Tegen die ethiek werd veelvuldig gezondigd.<br />
En vanaf het midden van de negentiende<br />
eeuw begonnen staten de grenzen van het<br />
oorlogsgeweld in verdragen vast te leggen.<br />
De humaniteit werd daarbij afgewogen<br />
tegenover de vereisten van de oorlogvoering<br />
ofwel de oorlogsnoodzaak. Aangezien<br />
het bij de oorlogvoering uitsluitend ging<br />
om de verzwakking van de vijandelijke<br />
strijdkrachten, stond de burgerbevolking<br />
buiten de oorlogvoering. Datzelfde gold voor<br />
krijgsgevangenen of gewonde soldaten. Tegen<br />
hen mocht geen geweld worden gebruikt en zij<br />
dienden humaan te worden behandeld. Diverse<br />
vormen van militair geweld werden verboden.<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
???<br />
Na de Eerste Wereldoorlog werd gepoogd om<br />
Duitse oorlogsmisdadigers te berechten. Eerst na<br />
de Tweede Wereldoorlog werden in diverse landen<br />
oorlogsmisdadigers daadwerkelijk strafrechtelijk<br />
vervolgd. Het tribunaal van Neurenberg gaf<br />
richting; men kan zich niet verschuilen achter<br />
staatsrechtelijke positie of bevel. De genocide<br />
waarmee de wereld werd geconfronteerd in de<br />
Tweede Wereldoorlog, werd in 1948 bij verdrag als<br />
internationaal misdrijf erkend en strafbaar gesteld.<br />
En bij de herziening van de verdragen van Genève<br />
in 1949, werden staten verplicht om ernstige<br />
verdragsschendingen strafbaar te stellen. Sedertdien<br />
is het oorlogsrecht of internationaal humanitair recht<br />
verder versterkt.<br />
Bescherming burgerbevolking<br />
Naast het Genocideverdrag bieden twee<br />
fundamentele regels van het oorlogsrecht de<br />
burgerbevolking bescherming. Van deze regels<br />
mag onder geen enkele omstandigheid worden<br />
afgeweken. Diverse rechterlijke uitspraken<br />
hebben dit laatste onomstotelijk bevestigd. De<br />
burgerbevolking mag nooit tot doelwit van een<br />
militaire aanval worden gemaakt en er mag nooit<br />
gebruik worden gemaakt van geweld dat geen<br />
onderscheid kan maken tussen combattanten en de<br />
burgerbevolking.<br />
Hierbij is van belang dat na de Tweede<br />
Wereldoorlog rechtbanken Duitse opvattingen<br />
inzake het oorlogsrecht, resoluut van tafel hebben<br />
geveegd. Die opvattingen hielden in dat, indien<br />
de oorlogsnoodzaak dit vereiste, het oorlogsrecht<br />
opzij gezet mocht worden. Dus op grond van<br />
de oorlogsnoodzaak zou bijvoorbeeld wèl<br />
geweld mogen worden gebruikt tegen burgers of<br />
krijgsgevangenen. Deze theorie stond bekend onder<br />
het motto Kriegsräson geht vor Kriegsmanier<br />
(oorlogsnoodzaak gaat boven oorlogsrecht).<br />
Niet alleen in Neurenberg werd die theorie<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
23
24<br />
afgewezen, maar ook in Nederland. De<br />
Bijzondere Raad van Cassatie zei bijvoorbeeld<br />
in zijn vonnis van 12 januari 1949 in de zaak<br />
Rauter:<br />
dat de beruchte Duitse leer, dat in<br />
geval van nood zelfs de wetten van den<br />
oorlog voor dien nood hebben te wijken<br />
onder het motto “Kriegsräson geht<br />
vor Kriegsmanier” na hare algemene<br />
veroordeling door de beschaafde<br />
wereld geen andere weerlegging meer<br />
behoeft, dan de opmerking, dat het<br />
oorlogsrecht juist is gecodifi ceerd om<br />
de “Kriegsräson” binnen de perken des<br />
rechts te houden.<br />
Toen het Internationaal Gerechtshof in 1996<br />
oordeelde over de dreiging met en het gebruik<br />
van kernwapens, bevestigde het Hof dat het<br />
oorlogsrecht volledig van toepassing was. En<br />
nadrukkelijk stelde dit meest gezaghebbende<br />
rechtscollege ter wereld, dat het verbod om de<br />
burgerbevolking aan te vallen en het verbod<br />
van niet-onderscheidend geweld, nooit mochten<br />
worden geschonden.<br />
Misdadigheid van kernwapens<br />
De nucleaire strategie heeft als basis de<br />
vernietiging van steden. De Nederlandse<br />
regering heeft dat publiekelijk erkend. Maar<br />
het is volkomen duidelijk dat vernietiging van<br />
steden inhoudt dat genocide wordt gepleegd.<br />
Een volk wordt dan doelbewust gedeeltelijk<br />
uitgemoord. Tegelijkertijd is een aanval tegen<br />
steden in strijd met het oorlogsrecht. Het verbod<br />
om de burgerbevolking aan te vallen wordt dan<br />
immers geschonden.<br />
Bovendien zijn kernwapens<br />
massavernietigingsmiddelen, die per defi nitie<br />
geen onderscheid kunnen maken tussen<br />
combattanten en de burgerbevolking. Gebruik<br />
van kernwapens tegen doelwitten in of in<br />
de nabijheid van steden en dorpen, is dus in<br />
strijd met het verbod van niet-onderscheidend<br />
geweld. En de doelwitten van kernwapens liggen<br />
allemaal in bewoond gebied, behoudens uiteraard<br />
marineschepen op volle zee.<br />
De misdadigheid van het gebruik van kernwapens<br />
tegen doelen te land, staat dus buiten kijf. Toen<br />
het Internationaal Gerechtshof in 1996 dan ook<br />
oordeelde over het gebruik van kernwapens, stelde<br />
dit vast dat geen enkele staat een voorbeeld had<br />
kunnen geven waarin het gebruik van kernwapens<br />
gerechtvaardigd zou zijn. Ook kernaanvallen tegen<br />
marineschepen op volle zee waren volgens het Hof<br />
niet rechtmatig.<br />
Demonstratie tegen plaatsing kruisraketten 1983<br />
,<br />
Vanuit de vredesbeweging is vanaf 1980 getracht<br />
de Nederlandse rechter te laten uitspreken dat<br />
het gebruik van kernwapens misdadig zou zijn.<br />
Soldaten weigerden kernwapens te bewaken, burgers<br />
verzetten zich tegen de plaatsing van kruisraketten<br />
op de vliegbasis Woensdrecht, burgers betraden in<br />
zogenaamde burgerinspecties de vliegbasis Volkel,<br />
noem maar op. Bovendien werden civielrechtelijke<br />
gedingen tegen de Nederlandse staat gevoerd. De<br />
doelstelling daarvan was om een rechterlijk verbod<br />
te verkrijgen van plaatsing van de kruisraketten, of<br />
van medewerking van Nederland aan gebruik van<br />
kernwapens.<br />
De uitspraken van de Nederlandse rechters<br />
getuigden niet van hun gewetensvolle inzet om<br />
het recht te handhaven. In de strafzaken werd<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.
eenvoudig geconcludeerd dat er geen expliciet<br />
verbod van kernwapens bestond. Daarmee<br />
was volgens de rechter de kous af, hoewel hij<br />
daarmee voorbijging aan de verbodsbepalingen<br />
van het oorlogsrecht die voor iedere type wapen<br />
golden. Deze rechterlijke redenering kan dan ook<br />
worden vergeleken met die van een rechter die<br />
een moordenaar vrijspreekt, omdat de hersenen<br />
van het slachtoffer met een hamer zijn ingeslagen<br />
en het strafrecht niet verbiedt om een hamer te<br />
gebruiken. Je moet maar durven als rechter!<br />
Met betrekking tot de plaatsing van<br />
kruisvluchtwapens meende de Hoge Raad<br />
dat de NAVO-procedures de rechtmatigheid<br />
garandeerden van gebruik van die<br />
massavernietigingsmiddelen. Maar de Hoge<br />
Raad kende die geheime NAVO-procedures niet<br />
eens. Terwijl bovendien het feit dat bepaalde<br />
procedures zijn gevolgd, natuurlijk geen<br />
enkele invloed heeft op de effecten van een<br />
kernexplosie. Het oordeel van de Hoge Raad was<br />
dan ook gebaseerd op puur bedrog.<br />
Maar in een arrest van de Hoge Raad van 21<br />
december 2001 ging ons hoogste rechtscollege<br />
nog verder. Hij zei dat de nucleaire vernietiging<br />
van steden niet onder alle omstandigheden<br />
onrechtmatig zou zijn. Je gelooft je ogen niet<br />
als je dit leest. De Hoge Raad beweerde dus<br />
dat genocide in bepaalde gevallen zou mogen.<br />
Dat in bepaalde gevallen de burgerbevolking<br />
wèl zou mogen worden aangevallen. En met dit<br />
laatste omarmde de Hoge Raad de wereldwijd<br />
verworpen theorie van Kriegsräson geht vor<br />
Kriegmanier.<br />
Gerechtshof ‘s-Gravenhage: genocide soms<br />
gerechtvaardigd<br />
In zijn arrest van 21 december 2001 maakte<br />
de Hoge Raad zich medeplichtig aan de<br />
voorbereidingen voor nucleaire massamoord<br />
van genocidale omvang. Hoewel het recht<br />
massamoorden uiteraard verbiedt, boog de<br />
Hoge Raad in gewetenloze slaafsheid voor de<br />
misdadige wil van de Nederlandse politieke elite.<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong><br />
Een elite die wil vasthouden aan de mogelijkheid om<br />
genocide en nucleaire massamoorden te plegen.<br />
Deze fundamentele aanval van de Hoge<br />
Raad op onze rechtsorde en op de wetten<br />
van de menselijkheid, was voor een aantal<br />
vredesorganisaties en burgers onverdraaglijk.<br />
Daarom spanden zij in 2007 een rechtszaak aan<br />
tegen de staat, wegens misdadige rechtspraak. De<br />
staat heeft zich toen kennelijk gerealiseerd dat de<br />
Hoge Raad een barbaarse opvatting had vertolkt, die<br />
juridisch onhoudbaar was. Van meet af aan ontkende<br />
de staat dat het arrest van de Hoge Raad inhield dat<br />
genocide soms gerechtvaardigd was.<br />
Het gerechtshof ‘s-Gravenhage maakte op 14<br />
september jongstleden een einde aan de ontwijkende<br />
manoeuvres van de staat. Volgens het hof hadden de<br />
eisers het arrest van de Hoge Raad op juiste wijze<br />
geïnterpreteerd. Maar tegelijkertijd werden ook de<br />
eisers in het ongelijk gesteld. Volgens het hof was<br />
er niets mis met de opvattingen van de Hoge Raad.<br />
Daarmee omarmde ook dat hof de barbaarse theorie<br />
van Kriegsräson geht vor Kriegsmanier. Kennelijk<br />
beschikken leden van de rechterlijke macht niet over<br />
enig juridisch en moreel normbesef.<br />
Meindert Stelling<br />
Dit artikel is eerder verschenen in VredesMagazine, het blad van een<br />
aantal samenwerkende Vredesbewegingen.<br />
Het Tribunaal voor de Vrede is altijd op zoek naar steun.<br />
Voor meer informatie kunt u terecht op: www.tribunaalvoordevrede.nl<br />
=====<br />
Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010<br />
25
26<br />
STICHTING VBREDESCENTRUM EINDHOVEN<br />
REDACTIEADRES:<br />
STICHTING VREDESCENTRUM EINDHOVEN<br />
REDACTIEADRES:<br />
GREEN CROSS NEDERLAND<br />
LEEMKUIL 31<br />
5626 EA EINDHOVEN<br />
TEL: 040 7878787<br />
FAX: 040 7878786<br />
EMAIL: secr.svce@stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
www.stichtingvredescentrumeindhoven.nl<br />
KvK Brabant 17228846<br />
VredesTertsPeriodiek <strong>Stichting</strong> <strong>Vredescentrum</strong> <strong>Eindhoven</strong> Jaargang 20, nr. <strong>53</strong>, december 2010.