It wurk fan Gysbert Japix n-2 - Tresoar
It wurk fan Gysbert Japix n-2 - Tresoar
It wurk fan Gysbert Japix n-2 - Tresoar
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
[1793] oan E. Wassenbergh, Hs. 1326, PBF). Braaksma joech of liende it ("ik weet 't<br />
niet", skriuwt Halbertsma) yn ruil foar túnfruchten oan J.H. Halbertsma, dy't it<br />
J. Proost te brûken joech foar de GJ-útjefte <strong>fan</strong> Epkema yn 1821. De famylje <strong>fan</strong><br />
Braaksma frege it klisjee werom en skonk it yn 1862 oan it FM (Halbertsma, 250 Hs.,<br />
PBF; not. FG 23-10-1862, FM).<br />
Fan it fers ûnder de ôfbylding is yn it hânskrift <strong>fan</strong> Hilarides sels in Nederlânske oersetting<br />
oerlevere (FLMD, Ljouwert, earder NLMD, Den Haach; cf. F. Muller 1853<br />
opGJ):<br />
Verduitscht uit de prent van Gijzbert Jaapix Friessche Taal-en-Rijmwettige<br />
Wijze kop. oud 34.<br />
Slecht en Recht, als die van Bolzwert.<br />
Kon d'oude Roomsche taal, en Grieken rijmerijje,<br />
Alleenig met verstand haar meesters hooft (bejblijje;<br />
Soo kwaamt gij Bolswerd met uw Gijzbert veer te laat.<br />
Neen, eerst moest Holland voor, die al haar konst bevaat.<br />
Dat krachtig in het praat, meer glooret uit zijn oogen:<br />
Daar hij't ons leeren woud, hoe wij haar al ov'rvloogen:<br />
Hoe krachtig elk't verstand in woorden zeggen zoudl);<br />
Als op elk Friezen kind een Gyzberts hooft (be)stond.<br />
1). "zoud" ferbettere yn "kon[d]'\<br />
Voor't licht gehaald, door J.H.<br />
Ynterpretaasje<br />
J. Hilarides 1687 (útjûn troch Feitsma e.o. 1965d 1,215): "Want het ons eenige vergenoegen<br />
sal sijn; wanneer sijne laatste daagen in een ander vertooninge van gewaat<br />
moogen bekend sijn geweest, en 't selve onder onge-oefende verstanden, de opspraak<br />
niet ontgaan mach; dattet dan by U: Eed: [S.A. Gabbema] slechts in ons<br />
mooge verschoond worden: dat wy soodaanigen meesterstuk opnaamen, als buiten<br />
menschen bereik was, anders te kunnen hebben. Want wy op de hand van den kunstbeeldenaar<br />
soo veel wel vertrouden; datter niemant bestaan sal te loochenen, dat de<br />
waare trekken van dat wijze hooft, daar, naa haaren tijd, meesterlijk in vertoond<br />
worden. En 't sal niet, als aan kenners, kunnen beduid worden, dat de plaat in haar<br />
afslijten sachter beelden sal doen drukken, als de nieuheit van de snee, nuu te weege<br />
kan brengen; om een jeugdiger gelaat te moogen verbeelden".<br />
J. Halbertsma s.j. (nei 1862?) (250 Hs., PBF): "De plaat van <strong>Gysbert</strong>s hooft vertoont<br />
hem oud 34 Jaar; doch de trekken tonen iemand van 50. Het geschilderde portret<br />
geeft u ronde welgevoede, ronde trekken. De plaat een scherp, bonkig, grof gelaat,<br />
met hoekige en grove omtrekken. Ook ziet hij zwart en onvergenoegd".<br />
C. Kramm 1859 (oanhelle neffens Eekhoff 1875,122): "[dat] met moeite en zorg bewerkt,<br />
als geëtst, en met de drooge naald en de burin opgesneden is, waardoor er iets<br />
vreemds, maar toch een gewilde kunstzin in doorstraalt".<br />
De gelikenis mei 1 is dúdlik, mar it gesicht is safolle âldsker, dat de fraach by jin<br />
opkomt oft de graveur dat net mei sin dien hat. Hat dy sels GJ goed kinnen, of hat dy<br />
<strong>wurk</strong>e neffens oanwizing <strong>fan</strong> Hilarides en hat dy him kinnen? Dat léste soe men hast<br />
tinke om syn opmerking, dat GJ oan de ein <strong>fan</strong> syn libben oars klaaid wie (of der oars<br />
útseach?) as op it portret <strong>fan</strong> 1637 (sj. hjirnei ûnder Ynterpretaasje). Yn alle gefallen<br />
438 wumkes.nl