laboratorium Bioveiligheid in het
laboratorium Bioveiligheid in het
laboratorium Bioveiligheid in het
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
34<br />
• Beschrijv<strong>in</strong>g hoe te handelen <strong>in</strong> een veiligheidskab<strong>in</strong>et: hst 5 van dit boekje<br />
• Hoe te ontsmetten en te <strong>in</strong>activeren: hst 6 van dit boekje<br />
Zijn er gevallen aan te wijzen waar<strong>in</strong> er bijzondere aandacht nodig is voor eventueel extra te<br />
nemen maatregelen? Hieronder volgen enkele voorbeelden:<br />
1. Het ontstaan en de verspreid<strong>in</strong>g van aërosolen kan niet worden gem<strong>in</strong>imaliseerd (dit is <strong>het</strong><br />
voorbeeld hierboven beschreven onder 1a). Het gebruik van een veiligheidskab<strong>in</strong>et van klasse II<br />
is dan al gauw noodzakelijk.<br />
2. GGO´s of pathogenen worden <strong>in</strong> een niet-destructieve met<strong>in</strong>g gedurende langere tijd open en<br />
bloot gehanteerd. Als de organismen gevaarlijk zijn, dient nagegaan te worden of ze zich zouden<br />
kunnen verspreiden. Zo ja, dan dienen <strong>in</strong> veel gevallen de ruimte en de medewerker extra<br />
beschermd te zijn (bijv. onderdruk en HEPA-filter<strong>in</strong>g op afgevoerde lucht en/of handschoenen<br />
en gelaatsbescherm<strong>in</strong>g).<br />
3. GGO´s of pathogenen worden <strong>in</strong> fermentoren gehanteerd en <strong>in</strong> een downstream-proces opgezuiverd.<br />
Sommige fermentoren zijn dichter dan andere en dit geldt zeker ook voor downstream-procesapparatuur.<br />
Bij organismen van klasse 2 en hoger dient er bijvoorbeeld ook een<br />
hydrofoob absoluut filter of een HEPA-filter aanwezig te zijn op de fermentorgasafvoer.<br />
4. GGO´s of pathogenen worden <strong>in</strong> of op een plant of proefdier gebracht. Er dient per geval<br />
zorgvuldig te worden nagegaan of verspreid<strong>in</strong>g van <strong>het</strong> GGO of <strong>het</strong> pathogeen moet worden<br />
tegengegaan. De maatregelen hangen sterk af van plant tot plant en van dier tot dier. Vaak<br />
bepaalt de toedien<strong>in</strong>gswijze of en hoe een micro-organisme zich kan verspreiden.<br />
Wat te doen bij twijfel over de <strong>in</strong>schal<strong>in</strong>g of eventueel toe te passen maatregelen?<br />
In achtereenvolgende stappen, <strong>in</strong>dien de voorgaande stap geen uitsluitsel heeft gegeven:<br />
1. Zoek eventueel ontbrekende <strong>in</strong>formatie op om een betere <strong>in</strong>schatt<strong>in</strong>g te kunnen maken.<br />
2. Raadpleeg uw hiërarchische overste.<br />
3. Raadpleeg uw groepsleider.<br />
4. W<strong>in</strong> eventueel advies <strong>in</strong> bij <strong>in</strong>terne experts op <strong>het</strong> terre<strong>in</strong> van bioveiligheid (zie bijlage 4 van dit<br />
boekje), of w<strong>in</strong> anders eventueel extern advies <strong>in</strong> bij de sectie bioveiligheid en biotechnologie<br />
van <strong>het</strong> WIV (http://biosafety.ihe.be).<br />
Werken met niet-pathogene genetisch gemodificeerde gisten<br />
Inschal<strong>in</strong>g<br />
Niet-pathogene genetisch gemodificeerde gisten zoals Saccharomyces cerevisiae, Schizosaccharomyces<br />
pombe en Pichia pastoris kunnen allemaal onder L1 condities gehanteerd<br />
worden op voorwaarde dat er geen genen <strong>in</strong> zijn gekloneerd die gevaarlijke producten<br />
aanmaken. De <strong>in</strong> laboratoria gebruikte stammen van gist zijn allemaal op de één of andere<br />
wijze deficiënt en hebben een speciaal voed<strong>in</strong>gsmedium nodig waaraan een bepaalde<br />
essentiële stof is toegevoegd. Vaak gaat <strong>het</strong> om am<strong>in</strong>ozuurdeficiënties.<br />
Laboratoriumvoorzien<strong>in</strong>gen<br />
Dezelfde standaard <strong>laboratorium</strong>voorzien<strong>in</strong>gen als voor E.coli zijn voldoende. Het verdient<br />
echter aanbevel<strong>in</strong>g open handel<strong>in</strong>gen met gisten uit te voeren <strong>in</strong> een veiligheidskab<strong>in</strong>et.<br />
VIB brochure bioveiligheid <strong>in</strong> <strong>het</strong> <strong>laboratorium</strong>