Afscheid Jan-Gerd Heetderks Kerk en media: Trouw ... - Kerk in Actie
Afscheid Jan-Gerd Heetderks Kerk en media: Trouw ... - Kerk in Actie
Afscheid Jan-Gerd Heetderks Kerk en media: Trouw ... - Kerk in Actie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
Nummer 132 147<br />
December April 2007 2005<br />
<strong>Afscheid</strong> <strong>Jan</strong>-<strong>Gerd</strong> <strong>Heetderks</strong><br />
<strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> <strong>media</strong>: <strong>Trouw</strong><br />
Sirkelslag
Inhoud Inhoud<br />
Intro<br />
Eerste tekstregel<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie BERICHTEN December 2005<br />
Vooraanstaand bericht met goedgevulde kop<br />
3 Pas<strong>en</strong> IKON z<strong>en</strong>dt bijzondere paasfilm uit<br />
4 Synode <strong>Afscheid</strong> van preses <strong>Jan</strong>-<strong>Gerd</strong> <strong>Heetderks</strong><br />
6 Kroniek Nieuwe weg<strong>en</strong> <strong>in</strong> de oecum<strong>en</strong>e<br />
3 7 Ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g Bericht<strong>en</strong> Notariële akte Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland ondertek<strong>en</strong>d<br />
4 8 <strong>Kerk</strong>dag Rechtspersoonlijkheid Voorbereid<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Registratie <strong>Kerk</strong>dag van 12 juni kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> <strong>in</strong> volle gang bij de overheid<br />
10 6 Evangelisch Kroniek Dankbaarheid, Werkverband hoop, Vernieuw<strong>in</strong>gsfestival toewijd<strong>in</strong>g <strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong> Evangelisch Werkverband<br />
11 7 Synode ICCO Sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g Vooruitblik synodevergader<strong>in</strong>g ICCO <strong>en</strong> Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>organisatie 19 <strong>en</strong> 20 april Protestantse <strong>Kerk</strong> e<strong>en</strong> feit<br />
12 8 <strong>Kerk</strong> Bericht<strong>en</strong> <strong>en</strong> Media Bezwar<strong>en</strong> Spann<strong>in</strong>g tg<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>gsbesluit Protestantse afgewez<strong>en</strong> <strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> <strong>Trouw</strong> ‘heel gezond’<br />
14 9 Schol<strong>in</strong>g Intervisie ‘Kaderschool Verhal<strong>en</strong> vertell<strong>en</strong> is netwerk <strong>en</strong> er van cursuss<strong>en</strong> ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>’<br />
15 10 Jubileum Rouw<strong>en</strong> Rouw Feestelijke heeft geme<strong>en</strong>schap vier<strong>in</strong>g 60 jaar nodig Lutherse Wereldfederatie<br />
Artikel van m<strong>in</strong>der belang;<br />
16 JOP Sirkelslag is top!<br />
kop over e<strong>en</strong> kolom<br />
12 Bericht<strong>en</strong> Nieuwe website docum<strong>en</strong>tatiec<strong>en</strong>tra<br />
13 18 <strong>Kerk</strong>muziek Fusies Geelkerkian<strong>en</strong> Pleidooi voor werd<strong>en</strong> deltaplan hervormd <strong>Kerk</strong>muziek<br />
Eerste 20 14 <strong>Kerk</strong> Moslims tekstregel <strong>in</strong> opbouw Tumeult Studiedag om conservatieve over tw<strong>in</strong>tigers moslimliteratuur <strong>en</strong> dertigers <strong>in</strong> de kerk<br />
21 15 Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Pastoraat Kl<strong>in</strong>ische <strong>Kerk</strong>gebouw<strong>en</strong> Pastorale Vorm<strong>in</strong>g: <strong>in</strong> coalitieakkoord draagvlak <strong>en</strong> rugg<strong>en</strong>steun<br />
22 16 Bericht<strong>en</strong> Huiselijk geweld Over sommige geheim<strong>en</strong> moet je prat<strong>en</strong><br />
24 17 Kom<strong>en</strong>de Vredesmissies collect<strong>en</strong> Onherstelbaar beschadigd na e<strong>en</strong> vredesmissie<br />
25 18 Bijbeltekst<strong>en</strong><br />
Bericht<strong>en</strong> Het kerkple<strong>in</strong> als speelplek<br />
26 19 Predikantswissel<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
Bijbelvertal<strong>in</strong>g Leesestafette Nieuwe Bijbel Vertal<strong>in</strong>g<br />
27 20 Advert<strong>en</strong>ties<br />
<strong>Kerk</strong>gebouw<strong>en</strong> Beeldbepal<strong>en</strong>d kerkgebouw moet behoud<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong><br />
22 Beleid Werkboek beleidsplan kerkelijke geme<strong>en</strong>te<br />
Artikel van m<strong>in</strong>der belang;<br />
23 Jeugdwerk Provider: cool catechese!<br />
kop over e<strong>en</strong> kolom<br />
24 Migrant<strong>en</strong>kerk<strong>en</strong> Migrant<strong>en</strong>kerk<strong>en</strong> zijn onze zorg<br />
Eerste 26 <strong>Kerk</strong>gebouw tekstregel Werkgroep <strong>Kerk</strong>bouw bez<strong>in</strong>t zich op betek<strong>en</strong>is kerkgebouw<br />
27 Predikantswissel<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
28 Bijbeltekst<strong>en</strong> Juni 2004<br />
32 T<strong>en</strong>toonstell<strong>in</strong>g Nederlanders <strong>en</strong> hun kerk <strong>in</strong> S<strong>in</strong>t-Petersburg<br />
Bij de voorplaat: De commissie kerkelijke gebouw<strong>en</strong> van het Interkerkelijk Contact <strong>in</strong> Overheidszak<strong>en</strong><br />
(CIO-K) schreef onlangs e<strong>en</strong> brief naar het verantwoordelijke m<strong>in</strong>isterie over de subsidie van monum<strong>en</strong>tale<br />
kerkgebouw<strong>en</strong>. Het is e<strong>en</strong> voorbeeld van hoe het CIO-K de belang<strong>en</strong> behartigt van 22 aangeslot<strong>en</strong><br />
kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong>. Onlangs bracht zij haar Jaarverslag 2005-2006 uit. Zie verder p. 21. Foto: Interieur<br />
Hervormde <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Borculo (Foto: Jaap Broekhuiz<strong>en</strong>)<br />
2<br />
Colofon<br />
Nummer 147<br />
April 2007<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie verschijnt elf keer per jaar<br />
als officieel orgaan van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
<strong>in</strong> Nederland.<br />
Algeme<strong>en</strong> adres<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>organisatie Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong><br />
Nederland, Joseph Haydnlaan 2a,<br />
3533 AE Utrecht,<br />
Postbus 8504, 3503 RM Utrecht,<br />
telefoon (030) 880 18 80,<br />
fax (030) 880 13 00.<br />
Abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>adm<strong>in</strong>istratie<br />
Abonnem<strong>en</strong>tsprijs € 17,50 per jaar; buit<strong>en</strong>land<br />
€ 24,–. Vanaf 35 ex.: € 15,– per jaar.<br />
U kunt zich als abonnee opgev<strong>en</strong> <strong>en</strong> afmeld<strong>en</strong><br />
bij de Abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-adm<strong>in</strong>istratie<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie, Postbus 8504,<br />
3503 RM Utrecht, telefoon (030) 880 17 25,<br />
abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>@pkn.nl.<br />
Dit blad is voor visueel gehandicapt<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
aangepaste leesvorm verkrijgbaar. Voor nadere<br />
<strong>in</strong>formatie CBB, Postbus 131,<br />
3850 AC Ermelo. telefoon (0341) 56 54 99.<br />
Redactie-adres<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie, Postbus 8504, 3503 RM<br />
Utrecht, telefoon (030) 880 14 17.<br />
Fax (030) 880 14 45.<br />
E-mail: f.rozemond@pkn.nl<br />
Advert<strong>en</strong>ties:<br />
kerk<strong>in</strong>formatie.advert<strong>en</strong>ties@pkn.nl<br />
tel. (030) 880 14 17.<br />
Redactie<br />
Ronald Bolwijn, Mieke Brak, Ad van Oost,<br />
Frans Rozemond (e<strong>in</strong>d redactie), Cor<strong>in</strong>th van<br />
Schaik (hoofdredactie).<br />
Basisvormgev<strong>in</strong>g<br />
Total Id<strong>en</strong>tity, Amsterdam<br />
Opmaak<br />
Roto Smeets GrafiServices<br />
Druk<br />
Roto Smeets GrafiServices<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie op <strong>in</strong>ternet<br />
www.pkn.nl<br />
Overname van artikel<strong>en</strong> wordt op prijs gesteld,<br />
mits met bronvermeld<strong>in</strong>g.<br />
Overname van foto’s <strong>in</strong> overleg.<br />
ISSN 1380-460X
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
Het bijbelverhaal over het lev<strong>en</strong> van Jezus is<br />
vel<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d. De film Son of Man plaatst<br />
het lijd<strong>en</strong>sverhaal van Jezus midd<strong>en</strong> <strong>in</strong> het<br />
Afrika van vandaag. Alle bek<strong>en</strong>de mom<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
van het lijd<strong>en</strong> van Christus zijn door regisseur<br />
Mark Dornford-May vertaald naar<br />
beeld<strong>en</strong> die zo uit het Journaal zoud<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
zijn geplukt.<br />
Son of Man speelt <strong>in</strong> de staat Judea erg<strong>en</strong>s<br />
<strong>in</strong> Zuid-Afrika, waar geweld, armoede <strong>en</strong><br />
sektarisme aan de orde van de dag zijn. De<br />
Democratische Alliantie heeft het land bezet<br />
om onder gewelddadige bedreig<strong>in</strong>g ’vrede’<br />
te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Bloedige straattaferel<strong>en</strong> vergezell<strong>en</strong><br />
de bezett<strong>in</strong>g. Beloftes om e<strong>en</strong> weg te<br />
eff<strong>en</strong><strong>en</strong> naar democratie gaan vergezeld<br />
van standrechtelijke executies <strong>en</strong> meedog<strong>en</strong>loze<br />
slachtpartij<strong>en</strong>.<br />
‘Goddelijk k<strong>in</strong>d’<br />
Als de burgeroorlog e<strong>en</strong> nieuwe fase <strong>in</strong><br />
gaat, wordt uit e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig ouderpaar<br />
e<strong>en</strong> goddelijk k<strong>in</strong>d gebor<strong>en</strong>. Als het k<strong>in</strong>d<br />
PASEN<br />
Frans Rozemond<br />
Paasverhaal vanuit Zuid-Afrika<br />
opgroeit <strong>en</strong> getuige is van de onm<strong>en</strong>selijkhed<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> de wereld waar<strong>in</strong> hij leeft, bied<strong>en</strong><br />
zijn bescherm<strong>en</strong>gel<strong>en</strong> hem aan te ontsnapp<strong>en</strong><br />
naar de hemel. Hij weigert. Dit is zijn<br />
wereld <strong>en</strong> hij moet deze wereld redd<strong>en</strong> van<br />
het werk van duistere macht<strong>en</strong>…<br />
Als volwass<strong>en</strong> man reist hij naar de grote<br />
stad. Hij verzamelt led<strong>en</strong> van bewap<strong>en</strong>de<br />
groep<strong>en</strong> <strong>en</strong> rebell<strong>en</strong> om zich he<strong>en</strong> die kris<br />
kras door het land reiz<strong>en</strong>. Hij eist van zijn<br />
volgel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> dat ze hun wap<strong>en</strong>s <strong>in</strong>lever<strong>en</strong>.<br />
Ook confronteert hij hun eig<strong>en</strong> corrupte leiders<br />
met zijn visie van geweldloos protest<br />
<strong>en</strong> solidariteit. Het is onontkoombaar: zijn<br />
gedrag valt de Judeese ambtsdragers op.<br />
Zij gooi<strong>en</strong> het op e<strong>en</strong> akkoordje met de kille<br />
<strong>en</strong> afstandelijke gouverneur Pilatus. De man<br />
van het volk moet omgebracht <strong>en</strong> vernietigd<br />
word<strong>en</strong>. Het zou e<strong>en</strong> hele gewone ‘verdwijn<strong>in</strong>g’<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, zoals vele andere…<br />
‘Krachtige beziel<strong>in</strong>g’<br />
Deze opmerkelijke <strong>in</strong>terpretatie van de<br />
3<br />
April 2007<br />
In de nacht van Goede Vrijdag z<strong>en</strong>dt de IKON de film ‘Son of Man’ uit. Het is e<strong>en</strong> Zuid-<br />
Afrikaans drama over het lev<strong>en</strong> van Jezus. Overgebracht naar de 21ste eeuw <strong>en</strong> het<br />
Zuid-Afrikaanse township Khayelitsha <strong>in</strong> de Oostkaap, krijgt de christelijke<br />
boodschap e<strong>en</strong> verrass<strong>en</strong>de <strong>en</strong> confronter<strong>en</strong>de uitwerk<strong>in</strong>g.<br />
Bescherm<strong>en</strong>gel<strong>en</strong> van Jezus uit de film Son of Man. (foto: IKON)<br />
christelijke boodschap van Mark Dornford-<br />
May is gemaakt <strong>in</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g met de<br />
Zuid-Afrikaanse theatergroep ‘Dimpho Di<br />
Kopane’ <strong>en</strong> e<strong>en</strong> koor. Net als <strong>in</strong> zijn eerste<br />
film, waarvoor hij de klassieke opera Carm<strong>en</strong><br />
omzette <strong>in</strong> de Xhosa-taal <strong>en</strong> die hem <strong>in</strong><br />
2005 e<strong>en</strong> Goud<strong>en</strong> Beer <strong>in</strong> Berlijn opleverde,<br />
zi<strong>en</strong> we ook hier traditionele dans, lieder<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ritmes die de film Son of Man e<strong>en</strong> krachtige<br />
beziel<strong>in</strong>g gev<strong>en</strong>.<br />
Frans Rozemond is e<strong>in</strong>dredacteur van<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie.<br />
FILM OP GOEDE VRIJDAG<br />
Son of Man wordt uitgezond<strong>en</strong> door IKON televisie<br />
op vrijdag 6 april 2007, Nederland 2<br />
24.00 – 01.30 uur.<br />
Regie: Mark Donford-May; Jesus: Andile Kosi.<br />
Dit is e<strong>en</strong> productie van Spier Films, Film and<br />
Music Enterta<strong>in</strong>m<strong>en</strong>t <strong>en</strong> Nando. Zuid-Afrika,<br />
2006.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
<strong>Jan</strong>-<strong>Gerd</strong> <strong>Heetderks</strong> (49) kwam <strong>in</strong> 1997 m<strong>in</strong><br />
of meer bij toeval <strong>in</strong> de gereformeerde synode<br />
terecht. Hij was <strong>in</strong> eerste <strong>in</strong>stantie niet<br />
afgevaardigd door de prov<strong>in</strong>ciale synode,<br />
maar omdat de beoogde kandidaat op het<br />
laatste mom<strong>en</strong>t moest afhak<strong>en</strong>, werd <strong>Heetderks</strong><br />
alsnog synodelid. <strong>Heetderks</strong> werd na<br />
twee jaar gekoz<strong>en</strong> tot voorzitter van de commissie<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> Theologie. E<strong>en</strong> commissie<br />
die de daaropvolg<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> veel werk te<br />
do<strong>en</strong> kreeg, onder meer naar aanleid<strong>in</strong>g van<br />
de ‘kwestie’ D<strong>en</strong> Heyer, de to<strong>en</strong>malige kerkelijk<br />
hoogleraar van de Theologische Universiteit<br />
Kamp<strong>en</strong>, die <strong>in</strong> zijn theologie naar<br />
het oordeel van de synode te we<strong>in</strong>ig de dialoog<br />
met het belijd<strong>en</strong> van de kerk had gezocht.<br />
Mede door zijn optred<strong>en</strong> <strong>in</strong> de kwestie<br />
D<strong>en</strong> Heyer werd <strong>Heetderks</strong> <strong>in</strong> de jar<strong>en</strong> op<br />
weg naar de vorm<strong>in</strong>g van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland door veel synodeled<strong>en</strong><br />
beschouwd als e<strong>en</strong> aansprek<strong>en</strong>de <strong>en</strong> bekwame<br />
middelaar tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de<br />
strom<strong>in</strong>g<strong>en</strong> die aan het e<strong>in</strong>d van de 20e<br />
eeuw <strong>in</strong> de Gereformeerde <strong>Kerk</strong><strong>en</strong> <strong>in</strong> Nederland<br />
war<strong>en</strong> ontstaan. Het was dan ook niet<br />
SYNODE<br />
Ronald Bolwijn<br />
verbaz<strong>en</strong>d dat <strong>Heetderks</strong> <strong>in</strong> 2001 tot lid van<br />
het moderam<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> 2003 tot preses van de<br />
gereformeerde synode werd gekoz<strong>en</strong>. Door<br />
die functie trad hij mete<strong>en</strong> ook op de voorgrond<br />
<strong>in</strong> het Sam<strong>en</strong> op Weg-proces, onder<br />
meer als voorzitter van de triosynode. Dat<br />
hij nu drie jaar geled<strong>en</strong> ook tot de eerste<br />
preses van de synode van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland werd gekoz<strong>en</strong>, had hij <strong>in</strong><br />
eerste <strong>in</strong>stantie niet verwacht. ‘Ik was er<br />
eerst van overtuigd dat ik na de afrond<strong>in</strong>g<br />
van de kerkver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g beg<strong>in</strong> 2004 weer terug<br />
zou gaan naar mijn geme<strong>en</strong>te <strong>in</strong> Oosterhout.<br />
Volg<strong>en</strong>s mij zou de eerste preses van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland e<strong>en</strong> heel<br />
wijs persoon moet<strong>en</strong> zijn, <strong>en</strong> ik had niet het<br />
idee dat ik dat was.’ De synode dacht er duidelijk<br />
anders over, <strong>en</strong> zo was <strong>Jan</strong>-<strong>Gerd</strong><br />
<strong>Heetderks</strong> drie jaar het boegbeeld van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland. E<strong>en</strong> rol die<br />
hem niet mete<strong>en</strong> op het lijf geschrev<strong>en</strong> is. ‘Ik<br />
b<strong>en</strong> niet iemand die zo nodig op de voorgrond<br />
hoeft te tred<strong>en</strong>, de leid<strong>in</strong>g moet hebb<strong>en</strong>.<br />
Maar als preses van de synode ontkom<br />
je er niet aan, <strong>en</strong> ik b<strong>en</strong> ook wel <strong>in</strong> die rol gegroeid.<br />
Uite<strong>in</strong>delijk heb ik er ook wel erg van<br />
g<strong>en</strong>ot<strong>en</strong>. Dat geldt voor de synodevergader<strong>in</strong>g<strong>en</strong>,<br />
maar meer nog voor de vele contact<strong>en</strong><br />
die ik heb opgebouwd, het verstevig<strong>en</strong><br />
van relaties, het bouw<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong>heid, b<strong>in</strong>n<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> onze kerk. Ook is het verrijk<strong>en</strong>d<br />
hoeveel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> je <strong>in</strong> zo’n functie mag<br />
ontmoet<strong>en</strong>. Ik d<strong>en</strong>k dan aan oecum<strong>en</strong>ische<br />
parters <strong>in</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong>- <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>land, maar ook<br />
aan de vel<strong>en</strong> <strong>in</strong> onze kerk die zich voor de<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>in</strong>zett<strong>en</strong>. Als moderam<strong>en</strong> van<br />
de synode hebb<strong>en</strong> we <strong>in</strong> 2005 <strong>en</strong> 2006 e<strong>en</strong><br />
ronde door het land gemaakt. Daar hebb<strong>en</strong><br />
we ruim 2000 ambtsdragers ontmoet. Wel<br />
vaak met vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> zorg<strong>en</strong>, maar het is<br />
goed om de grote betrokk<strong>en</strong>heid te voel<strong>en</strong><br />
van zovel<strong>en</strong> bij onze kerk.’<br />
Missionaire roep<strong>in</strong>g<br />
De vorm<strong>in</strong>g van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland<br />
was <strong>in</strong> de synodejar<strong>en</strong> van <strong>Heetderks</strong><br />
e<strong>en</strong> mijlpaal. ‘Het is goed dat we dit<br />
met elkaar gedaan hebb<strong>en</strong>. Ik geloof dat er<br />
door de kerkver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g kracht<strong>en</strong> zijn vrijge-<br />
4<br />
April 2007<br />
Synode-preses ds. <strong>Jan</strong>-<strong>Gerd</strong> <strong>Heetderks</strong> neemt afscheid:<br />
‘Ik hoef niet zo nodig <strong>in</strong> het middelpunt<br />
te staan...’<br />
Na ti<strong>en</strong> jaar neemt ds. <strong>Jan</strong>-<strong>Gerd</strong> <strong>Heetderks</strong> op 19 april afscheid van het synodewerk. Als eerste<br />
preses van de g<strong>en</strong>erale synode van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland was hij de afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> het<br />
gezicht van de ver<strong>en</strong>igde kerk. ‘De tijd is voorbij dat we het ons kunn<strong>en</strong> permitter<strong>en</strong> de onderl<strong>in</strong>ge<br />
verschill<strong>en</strong> te b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong>.’<br />
ds. J-G. <strong>Heetderks</strong>.<br />
maakt die ruimte gev<strong>en</strong> aan de missionaire<br />
roep<strong>in</strong>g van onze kerk. Ik zie dat <strong>in</strong> de synode,<br />
<strong>en</strong> <strong>in</strong> de eerste plaats <strong>in</strong> tal van geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Tegelijk moet<strong>en</strong> we ons realiser<strong>en</strong> dat<br />
de afkalv<strong>in</strong>g van het kerkelijk lev<strong>en</strong> de laatste<br />
jar<strong>en</strong> heel hard is gegaan. Dat heeft echter<br />
met de vorm<strong>in</strong>g van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland we<strong>in</strong>ig te mak<strong>en</strong>, het is<br />
e<strong>en</strong> tr<strong>en</strong>d <strong>in</strong> onze hele sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g. De<br />
vraag is dan ook of het ons zal lukk<strong>en</strong> dat<br />
nieuwe elan vast te houd<strong>en</strong>.’<br />
Lev<strong>en</strong>de kerk<br />
Volg<strong>en</strong>s <strong>Heetderks</strong> hangt er veel van af of<br />
we er <strong>in</strong> slag<strong>en</strong> e<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>de kerk te zijn. ‘Het<br />
hoort waarschijnlijk bij onze tijd, maar ik<br />
constateer <strong>in</strong> onze kerk e<strong>en</strong> groot consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>-gedrag,<br />
van l<strong>in</strong>ks tot rechts. Te<br />
makkelijk blijv<strong>en</strong> we de oude pad<strong>en</strong> bewandel<strong>en</strong>.<br />
Er moet <strong>in</strong> het kerkelijk lev<strong>en</strong>, <strong>in</strong> prek<strong>en</strong>,<br />
<strong>in</strong> kerkmuziek, <strong>in</strong> het kerkelijk aanbod<br />
ook echt sprake zijn van kwaliteit. Dat zijn<br />
we aan ons zelf verplicht. Wij moet<strong>en</strong> onszelf<br />
<strong>en</strong> onze boodschap werkelijk serieus nem<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> werkelijk ook ons best do<strong>en</strong>. Te we<strong>in</strong>ig<br />
kijk<strong>en</strong> we soms ook over de mur<strong>en</strong> van<br />
onze eig<strong>en</strong> kerk <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te he<strong>en</strong>. Er is <strong>in</strong><br />
de wereld <strong>en</strong> <strong>in</strong> de (wereld-)kerk zo veel<br />
gaande. Predikant<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> daar e<strong>en</strong> grotere<br />
rol <strong>in</strong> mog<strong>en</strong> spel<strong>en</strong>. Daarnaast: de spirituele<br />
<strong>en</strong> theologische verschill<strong>en</strong> <strong>in</strong> onze<br />
kerk zijn groot. Maar we moet<strong>en</strong> ons realiser<strong>en</strong><br />
dat we niet langer <strong>in</strong> onze eig<strong>en</strong> hokjes<br />
kunn<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong>. Pluriformiteit is prima,<br />
maar het moet zich niet opsluit<strong>en</strong> <strong>in</strong> het eig<strong>en</strong><br />
gelijk. Alle<strong>en</strong> door ons geloof echt te del<strong>en</strong>,<br />
kunn<strong>en</strong> wij ons kerkelijk lev<strong>en</strong> aantrekkelijk<br />
<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>d houd<strong>en</strong>. Ook met het oog<br />
op onze missionaire pret<strong>en</strong>ties is het van<br />
belang de rij<strong>en</strong> te sluit<strong>en</strong>. De tijd is voorbij<br />
dat we het ons kunn<strong>en</strong> permitter<strong>en</strong> onze onderl<strong>in</strong>ge<br />
verschill<strong>en</strong> te b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong>. Als we<br />
dat do<strong>en</strong>, zijn we over e<strong>en</strong> paar jaar niet<br />
meer dan e<strong>en</strong> monum<strong>en</strong>t. Want wie wil er<br />
lid word<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> verdeelde kerk?’<br />
Ook als het de Protestantse <strong>Kerk</strong> lukt om de<br />
e<strong>en</strong>heid te bewar<strong>en</strong> <strong>en</strong> te versterk<strong>en</strong>, is het<br />
de vraag of de kerk de afname van het le-
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
d<strong>en</strong>tal kan ker<strong>en</strong>. De westerse m<strong>en</strong>s is<br />
steeds m<strong>in</strong>der geïnteresseerd <strong>in</strong> langdurige<br />
b<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g aan <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong>. Waarom zou e<strong>en</strong> gemiddelde<br />
Nederlander lid moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
van e<strong>en</strong> kerk? <strong>Heetderks</strong>: ‘Allereerst gun ik<br />
het iedere<strong>en</strong> om de geme<strong>en</strong>schap met God<br />
<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te ervar<strong>en</strong>. Het verhaal van de<br />
God van Israël <strong>en</strong> Jezus Christus is wez<strong>en</strong>lijk<br />
voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Je mag er zijn, je b<strong>en</strong>t waardevol<br />
<strong>in</strong> Gods og<strong>en</strong>, dat is e<strong>en</strong> cruciaal gegev<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> deze tijd. De Bijbelse boodschap<br />
geeft richt<strong>in</strong>g aan ons lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan onze<br />
maatschappij. Natuurlijk moet<strong>en</strong> we <strong>in</strong> ons<br />
kerk-zijn aansluit<strong>in</strong>g zoek<strong>en</strong> bij ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> de sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g. Ook <strong>in</strong>dividualiser<strong>in</strong>g<br />
<strong>en</strong> de afkeer van <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong> hor<strong>en</strong> daar<br />
bij. Maar tegelijk moet<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>draads<br />
geluid durv<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> hor<strong>en</strong>. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> nodig, ook om sam<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
van Christus te zijn. Dat kan niet alle<strong>en</strong><br />
via televisie of <strong>in</strong>ternet.’<br />
Maatschappelijke thema’s<br />
Die teg<strong>en</strong>draadsheid kan zich ook uit<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
het maatschappelijk debat. De afgelop<strong>en</strong><br />
jar<strong>en</strong> heeft <strong>Heetderks</strong> verschill<strong>en</strong>de ker<strong>en</strong><br />
nam<strong>en</strong>s de Protestantse <strong>Kerk</strong> bij de reger<strong>in</strong>g<br />
aangeklopt om elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van het overheidsbeleid<br />
ter discussie te stell<strong>en</strong>. ‘Naast<br />
alle pluriformiteit is het opvall<strong>en</strong>d dat we <strong>in</strong><br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> relatief makkelijk cons<strong>en</strong>sus<br />
bereik<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> aantal maatschappelijke<br />
thema’s. Als ik naar de afgelop<strong>en</strong><br />
jar<strong>en</strong> kijk, d<strong>en</strong>k ik vooral aan thema’s als<br />
armoede <strong>in</strong> Nederland <strong>en</strong> de asielproblematiek.<br />
Dat draagvlak maakt het ook makkelijk<br />
om dit soort gevoelige onderwerp<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong><br />
m<strong>in</strong>ister aan de orde te stell<strong>en</strong>.’ <strong>Heetderks</strong><br />
realiseert zich ook dat e<strong>en</strong> preses bij zo’n<br />
optred<strong>en</strong> het beeld van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
sterk kan beïnvloed<strong>en</strong>, positief én negatief:<br />
‘In de <strong>media</strong>cultuur van teg<strong>en</strong>woordig is de<br />
boodschapper haast belangrijker dan de<br />
boodschap. En daar moet je goed rek<strong>en</strong><strong>in</strong>g<br />
mee houd<strong>en</strong>. Ik zou me bij veel geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong><br />
veel bescheid<strong>en</strong>er hebb<strong>en</strong> opgesteld<br />
als ik niet de Protestantse <strong>Kerk</strong> zou verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong>.<br />
Je weet dat er nadrukkelijk<br />
naar je gekek<strong>en</strong> wordt, dat de kerk <strong>en</strong> de geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
er op aangekek<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. <strong>Kerk</strong>m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> boos als ze zich niet verteg<strong>en</strong>woordigd<br />
voel<strong>en</strong>. Daarom moet je als<br />
5<br />
April 2007<br />
<strong>Heetderks</strong>: ‘In de <strong>media</strong>cultuur van teg<strong>en</strong>woordig is de boodschapper haast belangrijker dan de boodschap. (…) Ik zou me bij veel geleg<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> veel bescheid<strong>en</strong>er<br />
hebb<strong>en</strong> opgesteld als ik niet de Protestantse <strong>Kerk</strong> zou verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong>.’ (foto: PKN/Freek Visser)<br />
verteg<strong>en</strong>woordiger van de synode ook wet<strong>en</strong><br />
wanneer je draagvlak hebt om te sprek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> wanneer je je mond moet houd<strong>en</strong>.’<br />
Terug naar de geme<strong>en</strong>te<br />
Op 19 april zal <strong>Heetderks</strong> als zitt<strong>en</strong>de preses<br />
voor het laatst zijn functie uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong>. Hij zal<br />
namelijk tijd<strong>en</strong>s de eerste dag van de tweedaagse<br />
synode de vergader<strong>in</strong>g leid<strong>en</strong> waar<strong>in</strong><br />
de synode e<strong>en</strong> nieuw moderam<strong>en</strong> zal kiez<strong>en</strong>.<br />
Valt hij daarna <strong>in</strong> e<strong>en</strong> gat? ‘Ik heb het<br />
synodewerk altijd zeer waardevol gevond<strong>en</strong>.<br />
Het heeft mijn hart. Maar met name de<br />
laatste vier jaar als preses war<strong>en</strong> erg zwaar.<br />
Ik b<strong>en</strong> werkelijk dankbaar dat ik dit werk heb<br />
mog<strong>en</strong> do<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat ik het allemaal zo goed<br />
heb kunn<strong>en</strong> volhoud<strong>en</strong>. Ik v<strong>in</strong>d het fijn om<br />
straks weer wat meer tijd voor mijn gez<strong>in</strong> <strong>en</strong><br />
mezelf te hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> het geme<strong>en</strong>tewerk<br />
weer op te pakk<strong>en</strong>, tijd te hebb<strong>en</strong> voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.’<br />
Ronald Bolwijn is voorlichter van de g<strong>en</strong>erale<br />
synode <strong>en</strong> redactielid van <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie KRONIEK<br />
April 2007<br />
Bas Plaisier<br />
Nieuwe weg<strong>en</strong> <strong>in</strong> de oecum<strong>en</strong>e<br />
Voor de synodevergader<strong>in</strong>g van april staat<br />
de oecum<strong>en</strong>e op de ag<strong>en</strong>da. Aan de hand<br />
van e<strong>en</strong> gespreksnotitie zal er gesprok<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> over de relatie van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> met andere kerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> oecum<strong>en</strong>ische<br />
relaties. Het is nodig dat we ons bez<strong>in</strong>n<strong>en</strong>,<br />
want er is de afgelop<strong>en</strong> dec<strong>en</strong>nia op oecum<strong>en</strong>isch<br />
gebied veel veranderd <strong>en</strong> aan het<br />
verander<strong>en</strong>.<br />
<strong>Kerk</strong>mur<strong>en</strong> staan niet meer zo hoog overe<strong>in</strong>d<br />
als vroeger <strong>en</strong> het gr<strong>en</strong>sverkeer tuss<strong>en</strong><br />
kerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> groep<strong>en</strong> die elkaar nog niet zo erg<br />
lang geled<strong>en</strong> uitslot<strong>en</strong>, is <strong>en</strong>orm toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Het blijft niet alle<strong>en</strong> bij wat gr<strong>en</strong>sverkeer,<br />
<strong>in</strong> sommige gevall<strong>en</strong> ontstaan er ook<br />
allianties die de kerkelijke gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> stevig op<br />
de proef stell<strong>en</strong>. Vanaf de jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig zijn<br />
er oecum<strong>en</strong>ische geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gesticht,<br />
waar<strong>in</strong> de Rooms-Katholieke <strong>Kerk</strong> participeerde.<br />
Door allerlei praktische problem<strong>en</strong><br />
is het aanvankelijke elan soms verdw<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />
Nu zijn er ook andere beweg<strong>in</strong>g<strong>en</strong> gaande,<br />
onder andere b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> reformatorische kerk<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> voorbeeld daarvan is e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
die ontstaan is uit sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong><br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong>, de Christelijke Gereformeerde<br />
<strong>Kerk</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> de Nederlands Gereformeerde<br />
<strong>Kerk</strong><strong>en</strong>. Zulke sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>gsvorm<strong>en</strong><br />
zijn <strong>in</strong> feite het zichtbare topje van<br />
de ijsberg. Want daaronder v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> allerlei<br />
vorm<strong>en</strong> van contact, uitwissel<strong>in</strong>g <strong>en</strong> gesprek<br />
plaats tuss<strong>en</strong> <strong>in</strong>dividuele kerkled<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
kerkelijke groep<strong>en</strong> afkomstig uit kerk<strong>en</strong>, die<br />
nauwelijks of ge<strong>en</strong> officiële vorm<strong>en</strong> van sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g<br />
k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. De gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
kerk<strong>en</strong> lijk<strong>en</strong> meer <strong>en</strong> meer virtueel te word<strong>en</strong>.<br />
‘<strong>Kerk</strong>’ wordt zo langzamerhand de verzamelnaam<br />
voor de hele christelijke kerk.<br />
Verwacht<strong>in</strong>g<br />
Het valt op dat daarbij vaak met <strong>en</strong>ige verwacht<strong>in</strong>g<br />
naar de Protestantse <strong>Kerk</strong> wordt<br />
gekek<strong>en</strong>. Er is behoefte aan e<strong>en</strong> (grote <strong>en</strong><br />
brede) kerk die als e<strong>en</strong> soort ‘bewaarder’ <strong>en</strong><br />
richt<strong>in</strong>gwijzer van de brede christelijke traditie<br />
kan functioner<strong>en</strong>. Er is immers zoveel<br />
verspl<strong>in</strong>ter<strong>in</strong>g <strong>en</strong> er zijn vele kle<strong>in</strong>e christelijke<br />
groep<strong>en</strong> van allerlei kleur <strong>en</strong> snit. Het<br />
zicht op de e<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> katholiciteit van de<br />
kerk dreigt te vervag<strong>en</strong>. Juist de led<strong>en</strong> van<br />
deze geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> dit soms als<br />
e<strong>en</strong> gemis <strong>en</strong> e<strong>en</strong> gevaar. Er is behoefte aan<br />
e<strong>en</strong> kerk waar<strong>in</strong> de diepte <strong>en</strong> de breedte van<br />
de christelijke traditie bewaard <strong>en</strong> vorm gegev<strong>en</strong><br />
wordt. Niet <strong>in</strong> e<strong>en</strong>vormigheid, maar<br />
<strong>in</strong> grote gevarieerdheid. Er wordt beseft dat<br />
<strong>in</strong> de uitdag<strong>in</strong>g<strong>en</strong> die onze cultuur ons stelt,<br />
het hele spectrum van de traditie nodig is.<br />
Associatie met de Protestantse <strong>Kerk</strong> blijkt<br />
dan e<strong>en</strong> goede mogelijkheid te zijn .<br />
Ik acht het w<strong>in</strong>st dat de mur<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> kerk<strong>en</strong><br />
m<strong>in</strong>der relevant word<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
hun zoektocht naar lev<strong>en</strong>de woord<strong>en</strong> elkaar<br />
v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> over de mur<strong>en</strong> van de kerk he<strong>en</strong>. Op<br />
dat vlak is er zeker ge<strong>en</strong> sprake van e<strong>en</strong> crisis<br />
van de oecum<strong>en</strong>e. De feitelijke oecum<strong>en</strong>e<br />
is spr<strong>in</strong>glev<strong>en</strong>d <strong>en</strong> zal niet zonder gevolg<strong>en</strong><br />
blijv<strong>en</strong> voor de <strong>in</strong>stitutionele<br />
oecum<strong>en</strong>e.<br />
Dat wil niet zegg<strong>en</strong> dat we aan de vooravond<br />
staan van nieuwe e<strong>en</strong>word<strong>in</strong>gsprocess<strong>en</strong>.<br />
De huidige g<strong>en</strong>eratie is hier<strong>in</strong> veel<br />
m<strong>in</strong>der geïnteresseerd. De kritiek op <strong>in</strong>stitut<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> het wantrouw<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> grote verband<strong>en</strong><br />
behoort bij deze tijd. Er zijn echter wel<br />
allerlei andere sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>gsverband<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> associaties d<strong>en</strong>kbaar. Het zal de uitdag<strong>in</strong>g<br />
van de kom<strong>en</strong>de dec<strong>en</strong>nia zijn om hiervoor<br />
op<strong>en</strong> te staan <strong>en</strong> nieuwe weg<strong>en</strong> te zoek<strong>en</strong>.<br />
Kans<strong>en</strong><br />
We moet<strong>en</strong> echter niet onderschatt<strong>en</strong> wat<br />
b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> de kerk<strong>en</strong> de nieuwe op<strong>en</strong>heid voor<br />
elkaar betek<strong>en</strong>t <strong>en</strong> voor gevolg<strong>en</strong> zal hebb<strong>en</strong>.<br />
Wez<strong>en</strong>lijke ontmoet<strong>in</strong>g<strong>en</strong> met migrant<strong>en</strong>kerk<strong>en</strong>,<br />
evangelical<strong>en</strong> <strong>en</strong> p<strong>in</strong>ksterkerk<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> niet te verget<strong>en</strong> met andere<br />
reformatorische kerk<strong>en</strong>, krijg<strong>en</strong> steeds<br />
meer impact op het kerkelijk lev<strong>en</strong>. Zij op<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
og<strong>en</strong> <strong>en</strong> hart<strong>en</strong> voor andere - nieuwe -<br />
vorm<strong>en</strong> van geloofsbelev<strong>in</strong>g. Ze stimuler<strong>en</strong><br />
tot keuzes over onze id<strong>en</strong>titeit, <strong>en</strong><br />
leid<strong>en</strong> tot nieuwe vrijmoedigheid. Zeker als<br />
christ<strong>en</strong><strong>en</strong> of geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> de eig<strong>en</strong><br />
gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> <strong>en</strong> onmacht aanlop<strong>en</strong>, kan de ontmoet<strong>in</strong>g<br />
met andere christ<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong> nieuwe<br />
impuls gev<strong>en</strong>.<br />
Verschill<strong>en</strong>de tradities kunn<strong>en</strong> elkaar verrijk<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> complem<strong>en</strong>tair zijn.<br />
6<br />
Het christ<strong>en</strong>dom zal er <strong>in</strong> de kom<strong>en</strong>de dec<strong>en</strong>nia<br />
ongetwijfeld veel gekleurder <strong>en</strong> naar<br />
mijn <strong>in</strong>schatt<strong>in</strong>g ook evangelicaler <strong>en</strong> op<strong>en</strong><br />
orthodox uitzi<strong>en</strong>. Er ontstaat op d<strong>en</strong> duur<br />
e<strong>en</strong> ander gezicht van het christ<strong>en</strong>dom -<br />
veelkleuriger, vloei<strong>en</strong>der maar wel met duidelijke<br />
ankerpunt<strong>en</strong> – <strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere manier<br />
<strong>in</strong>stitutioneel dan nu. De behoefte naar<br />
geme<strong>en</strong>schap blijft <strong>en</strong> de noodzaak van brede<br />
kerk<strong>en</strong> wordt niet m<strong>in</strong>der, <strong>in</strong>teg<strong>en</strong>deel.<br />
Naar mijn <strong>in</strong>schatt<strong>in</strong>g wordt juist op dit punt<br />
steeds meer duidelijk hoe belangrijk het<br />
was dat de Protestantse <strong>Kerk</strong> er gekom<strong>en</strong> is.<br />
Zo’n breed verband is van wez<strong>en</strong>lijk belang<br />
voor de voortgang <strong>en</strong> vernieuw<strong>in</strong>g van het<br />
christ<strong>en</strong>dom. Juist daarom is het nodig dat<br />
de synode zich bez<strong>in</strong>t op de nieuw mogelijkhed<strong>en</strong><br />
die zich nu voordo<strong>en</strong>.<br />
Bas Plaisier is scriba van de g<strong>en</strong>erale synode van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong>.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie BERICHTEN April 2007<br />
Nieuwe folders met bijbeltekst<strong>en</strong><br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> heeft <strong>in</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g<br />
met het Nederlands Bijbelg<strong>en</strong>ootschap<br />
twee nieuwe folders ontwikkeld<br />
waar<strong>in</strong> de thema’s Pas<strong>en</strong> <strong>en</strong> P<strong>in</strong>kster<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> uitgewerkt. Beide folders bevatt<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> aantal bijbeltekst<strong>en</strong> rondom het feest,<br />
aangevuld met e<strong>en</strong> gedicht of e<strong>en</strong> meditatieve<br />
tekst. In elke folder is e<strong>en</strong> afbeeld<strong>in</strong>g<br />
van e<strong>en</strong> prachtig schilderij opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De<br />
folders zijn bedoeld om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> nieuwsgierig<br />
te mak<strong>en</strong> naar de bijbel. Ze kunn<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door bezoekers van<br />
uw kerk. De folders zijn verkrijgbaar <strong>in</strong> sets<br />
van 25 stuks. E<strong>en</strong> set kost € 1,25.<br />
De folders vorm<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aanvull<strong>in</strong>g op de<br />
vier eerder versch<strong>en</strong><strong>en</strong> folders die als<br />
Informatieavond basiscursus Gelov<strong>en</strong><br />
Voor geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong>, ambtsdragers <strong>en</strong><br />
predikant<strong>en</strong> v<strong>in</strong>dt er op 12 april e<strong>en</strong> <strong>in</strong>formatieavond<br />
plaats over de nieuwe geloofscursus<br />
‘7+1 Basiscursus Gelov<strong>en</strong>’. Deze cursus is<br />
bedoeld voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die will<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> wat<br />
de christelijke geloofstraditie heeft te bied<strong>en</strong>.<br />
Programma Zomerweek<br />
Over het programma van de zomerweek<br />
die van 13-20 juli <strong>in</strong> confer<strong>en</strong>tiec<strong>en</strong>trum<br />
Hydepark wordt gehoud<strong>en</strong> is <strong>in</strong>tuss<strong>en</strong><br />
meer bek<strong>en</strong>d. De week is gericht op bijbelstudie<br />
<strong>en</strong> bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g op ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van<br />
kerk<strong>en</strong>, uitgezond<strong>en</strong> medewerkers <strong>en</strong><br />
partners overzee. Op de eerste aankondig<strong>in</strong>g<br />
<strong>in</strong> <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie van februari kwam<strong>en</strong><br />
al <strong>en</strong>thousiaste reacties. Intuss<strong>en</strong> zijn<br />
e<strong>en</strong> aantal onderdel<strong>en</strong> nader <strong>in</strong>gevuld.<br />
De leid<strong>in</strong>g van de zomerweek zal <strong>in</strong> hand<strong>en</strong><br />
zijn van Elly Boon <strong>en</strong> L<strong>en</strong>i van der Zwaag.<br />
Elly Boon (1941) werkte 22 jaar (van 1969-<br />
1991) <strong>in</strong> Ethiopië <strong>in</strong> het onderwijs, de zorg<br />
voor gehandicapt<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> het ontwikkel<strong>in</strong>gsbureau<br />
van de Ethiopisch Orthodoxe<br />
kerk. Aansluit<strong>en</strong>d werkte ze ti<strong>en</strong> jaar bij de<br />
ICCO met de verantwoordelijkheid voor<br />
Studiedag ‘Geloof <strong>in</strong> het debat’<br />
Wat is de noodzaak van het publieke debat<br />
<strong>in</strong> de multiculturele sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g? Over die<br />
vraag gaat de studiedag Geloof <strong>in</strong> het debat<br />
op vrijdag 30 maart 2007 te Amersfoort. Het<br />
programma is opgebouwd aan de hand<br />
van twee volz<strong>in</strong>n<strong>en</strong>: Het publieke debat is<br />
e<strong>en</strong> <strong>media</strong>spektakel waar<strong>in</strong> fatso<strong>en</strong> ver te<br />
zoek<strong>en</strong> is <strong>en</strong> dat gevang<strong>en</strong> blijft b<strong>in</strong>n<strong>en</strong><br />
kortzichtigheid. Het publieke debat is e<strong>en</strong><br />
woord<strong>en</strong>wissel<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong> “assertieve”<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, die elkaars redelijkheid betwist<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> met elkaar al do<strong>en</strong>de e<strong>en</strong> clique <strong>in</strong> stand<br />
houd<strong>en</strong>.<br />
pakket, mét e<strong>en</strong> handig display, verkocht<br />
word<strong>en</strong>: Het Kerstfeest, Het werk van uw<br />
v<strong>in</strong>gers, De verlor<strong>en</strong> zoon <strong>en</strong> Richtlijn<strong>en</strong><br />
voor het lev<strong>en</strong>. Dat pakket is nog te verkrijg<strong>en</strong>.<br />
Het bevat van de vier folders 25 exemplar<strong>en</strong>,<br />
e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>de folder met<br />
beknopte <strong>in</strong>formatie over de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> het Nederlands Bijbelg<strong>en</strong>ootschap.<br />
Dit pakket is voor € 5,- verkrijgbaar.<br />
De twee nieuwe folders zijn, ev<strong>en</strong>als het<br />
pakket, te bestell<strong>en</strong> bij de afdel<strong>in</strong>g<br />
Brochureverkoop van het Landelijk<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum, tel. (030) 880 13 37,<br />
e-mail brochureverkoop@pkn.nl<br />
U betaalt ge<strong>en</strong> verz<strong>en</strong>dkost<strong>en</strong>.<br />
Voor de één zal de cursus e<strong>en</strong> eerste k<strong>en</strong>nismak<strong>in</strong>g<br />
met gelov<strong>en</strong> zijn, voor de ander e<strong>en</strong><br />
vernieuw<strong>in</strong>g, e<strong>en</strong> ‘upgrade’, voor weer e<strong>en</strong><br />
ander is het e<strong>en</strong> verdiep<strong>in</strong>g van het geloof.<br />
Peter H<strong>en</strong>driks, auteur van de cursus <strong>en</strong> van<br />
het boek ‘Ontmoet<strong>in</strong>g<strong>en</strong> met God’, zal<br />
project<strong>en</strong> <strong>in</strong> Afrika. Hoewel dus vooral<br />
‘thuis’ <strong>in</strong> Afrika, is haar horizon wereldwijd.<br />
L<strong>en</strong>i (1944) werkte 33 jaar <strong>in</strong> het basisonderwijs<br />
<strong>en</strong> volgde daarnaast e<strong>en</strong> hbostudie<br />
theologie. Zij is werkzaam <strong>in</strong> het<br />
pastoraat. Zij werk<strong>en</strong> al lang sam<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn<br />
actief <strong>in</strong> het kerk<strong>en</strong>werk <strong>en</strong> het pastoraat.<br />
Tijd<strong>en</strong>s de dagelijkse bijbelstudie wordt<br />
geluisterd naar de manier waarop christ<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
elders <strong>in</strong> de wereld de bijbel lez<strong>en</strong>.<br />
Daarnaast zal er tijd zijn voor contact<strong>en</strong> met<br />
kerk<strong>en</strong>, uitgezond<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> partners overzee.<br />
Verlofgangers kom<strong>en</strong> op bezoek, er zijn<br />
films <strong>en</strong> gespreksavond<strong>en</strong>. Er komt e<strong>en</strong><br />
workshop Schilder<strong>en</strong> onder leid<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong><br />
kunst<strong>en</strong>aar die de gave heeft iedere<strong>en</strong> te<br />
lat<strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van kwast <strong>en</strong> verf. Er komt<br />
e<strong>en</strong> zangpedagoge die van elk gezelschap<br />
De dag beg<strong>in</strong>t om 10.00 uur <strong>en</strong> staat onder<br />
leid<strong>in</strong>g van dagvoorzitter Harm Dane.<br />
Sprekers: Marcel t<strong>en</strong> Hoov<strong>en</strong> (Vrij<br />
Nederland), Mediaspektakel, loopgrav<strong>en</strong>oorlog<br />
of trapezeacrobatiek; Bas van<br />
Stokkom (Radbouduniversiteit), Ge<strong>en</strong><br />
redelijkheid zonder fatso<strong>en</strong>; Theo de Wit<br />
(Universiteit van Tilburg), Het publieke<br />
debat, reik<strong>en</strong> voorbij de horizon. Lunch van<br />
12.30-13.30 uur, daarna: Govert Buijs (Vrije<br />
Universiteit), De spann<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong> beg<strong>in</strong>sel<br />
<strong>en</strong> m<strong>en</strong><strong>in</strong>g; Erik Borgman (Radboud-universiteit),<br />
Uw redelijkheid is de mijne niet;<br />
7<br />
vertell<strong>en</strong> over de opzet van <strong>en</strong> de ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
met deze cursus. Locatie: Protestants Landelijk<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum <strong>in</strong> Utrecht. Aanvang<br />
19.30 uur. Aanmeld<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong>formatie:<br />
s.r<strong>en</strong>t<strong>in</strong>g@pkn.nl, (030) 880 17 54, of<br />
www.pkn.nl/7plus1<br />
<strong>en</strong> koor weet te mak<strong>en</strong>. Maar er blijft voldo<strong>en</strong>de<br />
tijd om op eig<strong>en</strong> geleg<strong>en</strong>heid de<br />
omgev<strong>in</strong>g te verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>in</strong> de mooie landschapp<strong>en</strong><br />
rond Hydepark.<br />
Ook staan er verschill<strong>en</strong>de excursies op het<br />
programma. Zo zal <strong>in</strong> Utrecht <strong>in</strong> het<br />
museum Het Catharijneconv<strong>en</strong>t de t<strong>en</strong>toonstell<strong>in</strong>g<br />
‘In Gods naam! – 1000 jaar<br />
kloosters’ bezocht word<strong>en</strong>. Dichter bij huis<br />
krijg<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> rondleid<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Huize Doorn.<br />
Elke dag wordt afgeslot<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke<br />
avondsluit<strong>in</strong>g <strong>in</strong> de prachtige<br />
kapel van Hydepark. Kortom, e<strong>en</strong> heerlijke<br />
vakantieweek met e<strong>en</strong> schat aan <strong>in</strong>drukk<strong>en</strong>.<br />
Informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>in</strong>g: Harm Dane<br />
(0343) 51 40 41 <strong>en</strong><br />
www.pkn.nl/bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>gsc<strong>en</strong>trum<br />
Willem Breedveld (Universiteit van Leid<strong>en</strong>;<br />
<strong>Trouw</strong>), Het publieke debat, elitair of voorbeeldig?<br />
Om 15.45 uur volgt e<strong>en</strong> pl<strong>en</strong>air<br />
debat, met om 16.30 uur e<strong>en</strong> afsluit<strong>en</strong>de<br />
borrel.<br />
De studiedag op 30 maart wordt georganiseerd<br />
door het Bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>gsc<strong>en</strong>trum van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland. Plaats:<br />
Johanneskerk, Wests<strong>in</strong>gel 30 te<br />
Amersfoort. Deelname kost € 55,-.<br />
Aanmeld<strong>in</strong>g (0343) 52 42 58 of n.de.jongberg@pkn.nl.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie:<br />
www.pkn.nl/Bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>gsc<strong>en</strong>trum.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie RECHTSPERSOONLIJKHEID<br />
April 2007<br />
In het basisbedrijv<strong>en</strong>register legt de overheid<br />
<strong>in</strong>formatie over rechtsperson<strong>en</strong> vast.<br />
Het is de bedoel<strong>in</strong>g dat alle overheidsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
van dit register gebruik gaan mak<strong>en</strong>,<br />
zodat je als rechtspersoon niet voortdur<strong>en</strong>d<br />
aan verschill<strong>en</strong>de overheidsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> dezelfde<br />
gegev<strong>en</strong>s hoeft op te gev<strong>en</strong>. Er zijn (of<br />
kom<strong>en</strong>) basisregistraties voor person<strong>en</strong> (de<br />
GBA), rechtsperson<strong>en</strong> (het nieuwe handelsregister),<br />
kadaster gebouw<strong>en</strong>, adress<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
gebouw<strong>en</strong>. Met al deze registraties hebb<strong>en</strong><br />
de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>.<br />
Het voornem<strong>en</strong> om ook kerk<strong>en</strong> op te nem<strong>en</strong><br />
was voor het Interkerkelijk Contact <strong>in</strong> Overheidszak<strong>en</strong><br />
(CIO), waar<strong>in</strong> 22 kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>, aanleid<strong>in</strong>g om<br />
contact op te nem<strong>en</strong> met het m<strong>in</strong>isterie van<br />
Economische zak<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> later stadium<br />
ook met verschill<strong>en</strong>de kamerled<strong>en</strong>. Er war<strong>en</strong><br />
verschill<strong>en</strong>de vrag<strong>en</strong> te stell<strong>en</strong>:<br />
- waarom word<strong>en</strong> kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> nu<br />
<strong>in</strong> dit register opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> op welke<br />
wijze?<br />
- welke gegev<strong>en</strong>s zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geregistreerd?<br />
- welke adm<strong>in</strong>istratieve last<strong>en</strong> levert dit op<br />
voor de kerk<strong>en</strong>?<br />
Tijd<strong>en</strong>s de schriftelijke voorbereid<strong>in</strong>g van<br />
het wetsvoorstel <strong>in</strong> de Tweede Kamer heeft<br />
het CIO aandacht gevraagd voor deze <strong>en</strong> andere<br />
vrag<strong>en</strong>. Daarbij is aangedrong<strong>en</strong> op<br />
e<strong>en</strong> beperkte registratie van de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> dit register, gelet op<br />
de geheel eig<strong>en</strong> aard van de kerkelijke<br />
rechtsperson<strong>en</strong> <strong>en</strong> de <strong>in</strong>richt<strong>in</strong>gsvrijheid die<br />
<strong>in</strong> Nederland is gegev<strong>en</strong> aan de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> artikel 2 van boek 2 van het burgerlijk<br />
wetboek. Dit laatste betek<strong>en</strong>t onder<br />
meer dat kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> zelf <strong>in</strong> hun<br />
kerkorde (‘statuut’) bepal<strong>en</strong> welke onderdel<strong>en</strong><br />
rechtspersoonlijkheid bezitt<strong>en</strong>. In de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> zijn dit de g<strong>en</strong>erale synode,<br />
de evangelisch-lutherse synode, de<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>organisatie, de Protestantse Theologische<br />
Universiteit, de classis, de geme<strong>en</strong>te<br />
<strong>en</strong> de diaconie.<br />
Opmerkelijk bij de voorbereid<strong>in</strong>g van de<br />
Jaap Broekhuiz<strong>en</strong><br />
Registratie van kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> bij de<br />
overheid<br />
Medio februari kwam <strong>in</strong> de Tweede Kamer de wijzig<strong>in</strong>g van de Handelsregisterwet aan de orde.<br />
Beslot<strong>en</strong> werd het huidige handelsregister uit te breid<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> basisbedrijv<strong>en</strong>register. Daar<strong>in</strong><br />
moet<strong>en</strong> alle rechtsperson<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, ook die welke ge<strong>en</strong> ondernem<strong>in</strong>g voer<strong>en</strong>. Dat<br />
betek<strong>en</strong>t dat <strong>in</strong> de toekomst ook kerkelijke rechtsperson<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geregistreerd, wat <strong>in</strong> het<br />
huidige handelsregister nog niet het geval is.<br />
De kerkelijke geme<strong>en</strong>te is ge<strong>en</strong> bedrijf, maar wel e<strong>en</strong> rechtspersoon die eig<strong>en</strong>domm<strong>en</strong> bezit <strong>en</strong> optreedt <strong>in</strong><br />
het rechtsverkeer. (foto: Jaap Broekhuiz<strong>en</strong>)<br />
wetswijzig<strong>in</strong>g was dat de Raad van State de<br />
Kamer adviseerde om de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
- gelet op hun bijzondere karakter - buit<strong>en</strong><br />
dit register te lat<strong>en</strong>. Dit advies is ev<strong>en</strong>wel<br />
niet overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Daarom achtte de CIOdelegatie<br />
het nodig om voorafgaande aan<br />
de mondel<strong>in</strong>ge behandel<strong>in</strong>g van het wets-<br />
8<br />
voorstel de aandacht van verschill<strong>en</strong>de kamerfracties<br />
te vrag<strong>en</strong> voor punt<strong>en</strong> die naar<br />
haar m<strong>en</strong><strong>in</strong>g nog onduidelijk war<strong>en</strong> of niet<br />
goed war<strong>en</strong> geregeld zoals:<br />
- Kan de registratie van kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> beperkt tot de gegev<strong>en</strong>s van<br />
de landelijke ‘koepels’?
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie April 2007<br />
- Welke gegev<strong>en</strong>s zull<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>?<br />
(datum van opricht<strong>in</strong>g, hoofd- <strong>en</strong><br />
nev<strong>en</strong>vestig<strong>in</strong>g<strong>en</strong> zijn bij kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
niet aan de orde of anders georganiseerd)<br />
- Hoe kan voorkom<strong>en</strong> word<strong>en</strong> dat de registratie<br />
extra adm<strong>in</strong>istratieve last<strong>en</strong> oplevert<br />
voor de kerk<strong>en</strong>?<br />
Deze <strong>en</strong> andere vrag<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong>, voorzi<strong>en</strong><br />
van voorbeeld<strong>en</strong>, <strong>in</strong> e<strong>en</strong> pl<strong>en</strong>air kamerdebat<br />
aan de orde. Uite<strong>in</strong>delijk nam de Tweede<br />
Kamer het wetsvoorstel aan, nadat verschill<strong>en</strong>de<br />
aanvull<strong>in</strong>g<strong>en</strong> war<strong>en</strong> aangebracht, die<br />
ook de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>. Ge<strong>in</strong>teresseerd<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> de stukk<strong>en</strong> over dit<br />
wetsvoorstel onder nummer 30 656 raadpleg<strong>en</strong><br />
via www.tweedekamer.nl of www.<br />
overheid.nl<br />
Nog ge<strong>en</strong> actie ondernem<strong>en</strong><br />
De nadere uitwerk<strong>in</strong>g met betrekk<strong>in</strong>g tot de<br />
kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> wordt vastgelegd <strong>in</strong><br />
e<strong>en</strong> zog<strong>en</strong>aamde algem<strong>en</strong>e maatregel van<br />
bestuur (AMvB), waarover CIO mom<strong>en</strong>teel<br />
<strong>in</strong> gesprek is met het verantwoordelijke m<strong>in</strong>isterie.<br />
E<strong>en</strong> van de voorstell<strong>en</strong> is om de registratie<br />
zoveel mogelijk via de landelijke<br />
koepels van de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong><br />
verlop<strong>en</strong>, zodat de plaatselijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
hiervoor zo we<strong>in</strong>ig mogelijk behoev<strong>en</strong><br />
te do<strong>en</strong>. Voorlopig hoev<strong>en</strong> plaatselijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> diaconieën dus ge<strong>en</strong> actie te<br />
ondernem<strong>en</strong>. Wanneer de regel<strong>in</strong>g helemaal<br />
is afgerond zull<strong>en</strong> zij hierover verder<br />
word<strong>en</strong> geïnformeerd. Dit betek<strong>en</strong>t dat de<br />
verklar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> het kader van de wet Id<strong>en</strong>tificatie<br />
bij di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong><strong>in</strong>g (zie <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
144 van januari 2007, p. 8 ) nog ongewijzigd<br />
blijv<strong>en</strong>.<br />
Andere wett<strong>en</strong><br />
Bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemd wetsvoorstel is e<strong>en</strong> van de<br />
vele voorbeeld<strong>en</strong> van publiekrechtelijke<br />
wetgev<strong>in</strong>g die de positie van de kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de kerkelijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>/kerk<strong>en</strong>/parochies<br />
raakt. Andere voorbeeld<strong>en</strong><br />
zijn: de onroer<strong>en</strong>de zaakbelast<strong>in</strong>g (<strong>en</strong> de<br />
vrijstell<strong>in</strong>g daar<strong>in</strong> voor eredi<strong>en</strong>stgebouw<strong>en</strong>),<br />
de milieuwet (die e<strong>en</strong> vrijstell<strong>in</strong>g bevat<br />
voor geluidsnorm<strong>en</strong> bij eredi<strong>en</strong>stelijke<br />
geluid<strong>en</strong>), de belast<strong>in</strong>gwet voor gift<strong>en</strong>,<br />
sch<strong>en</strong>k<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> erf<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> aan ‘algeme<strong>en</strong><br />
nut beog<strong>en</strong>de <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g<strong>en</strong>’ waaronder kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong>,<br />
waarvoor s<strong>in</strong>ds 1 januari<br />
2006 e<strong>en</strong> nul-tarief geldt, maar waarvoor<br />
Radiokerkdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> Stille Week <strong>en</strong> Pas<strong>en</strong> 2007<br />
In sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g met de sticht<strong>in</strong>g <strong>Kerk</strong><strong>en</strong><br />
zonder Gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> z<strong>en</strong>dt de IKON e<strong>en</strong> serie<br />
van vier radiokerkdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> uit <strong>in</strong> de Stille<br />
Week <strong>en</strong> op Eerste Paasdag. De di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>in</strong> twee fraaie, oude<br />
kerk<strong>en</strong> <strong>in</strong> Uitgeest. Thema van de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
is e<strong>en</strong> uitspraak van de <strong>in</strong> 1992 overled<strong>en</strong><br />
theoloog <strong>en</strong> predikant Okke Jager: ‘Hoe<br />
kostbaar is e<strong>en</strong> kwetsbaar m<strong>en</strong>s’.<br />
Geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong>, musici <strong>en</strong> predikant Aart<br />
Mak van <strong>Kerk</strong> zonder Gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> de bek<strong>en</strong>de<br />
tekst<strong>en</strong> uit het Paasevangelie op-<br />
nieuw hor<strong>en</strong>, <strong>in</strong> allerlei toonaard<strong>en</strong>. De <strong>in</strong>tocht<br />
van Jezus <strong>in</strong> Jeruzalem, zijn laatste<br />
maaltijd met zijn vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>, de gang naar het<br />
kruis <strong>en</strong> de kruisig<strong>in</strong>g zelf, het wacht<strong>en</strong> op<br />
<strong>en</strong> het wonder van de verrijz<strong>en</strong>is – het zijn<br />
niet alle<strong>en</strong> oude verhal<strong>en</strong>. Ze gaan ook over<br />
vandaag, over het kostbare lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
kwetsbaarheid van het bestaan. E<strong>en</strong> kwetsbaarheid<br />
die het lev<strong>en</strong> juist kostbaar maakt.<br />
Zo gaat de di<strong>en</strong>st op Palmpas<strong>en</strong>, zondag 1<br />
april, over ‘niet begrep<strong>en</strong> word<strong>en</strong>’, op Witte<br />
Donderdag 5 april over ‘het risico van<br />
Op<strong>en</strong> Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>dag 2007<br />
Dit jaar staat de Op<strong>en</strong> Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>dag <strong>in</strong> activiteit<strong>en</strong>, die de geme<strong>en</strong>te elke week<br />
het tek<strong>en</strong> van de monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van de tw<strong>in</strong>- biedt. Zeker als de geme<strong>en</strong>te de Op<strong>en</strong> Motigste<br />
eeuw. Voor e<strong>en</strong> kerkelijke geme<strong>en</strong>te num<strong>en</strong>t<strong>en</strong>dag (<strong>in</strong> het week<strong>en</strong>d van 8 <strong>en</strong> 9<br />
biedt zo’n ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> kans om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> september) comb<strong>in</strong>eert met de startzondag,<br />
van b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> maar vooral van buit<strong>en</strong> de kerk kan de hele geme<strong>en</strong>te betrokk<strong>en</strong> rak<strong>en</strong> bij<br />
e<strong>en</strong> positieve <strong>in</strong>druk te gev<strong>en</strong> van de ge- de pres<strong>en</strong>tatie. In veel plaats<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> come<strong>en</strong>te.<br />
<strong>Kerk</strong>elijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> de mité voor de Op<strong>en</strong> Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>dag actief.<br />
bezoekers iets lat<strong>en</strong> belev<strong>en</strong> van de sfeer <strong>en</strong> Zie ook: www.op<strong>en</strong>monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>dag.nl. De<br />
9<br />
per 1 januari 2008 wel e<strong>en</strong> aantal nieuwe<br />
voorwaard<strong>en</strong> <strong>in</strong> werk<strong>in</strong>g zull<strong>en</strong> tred<strong>en</strong>.<br />
Jaap Broekhuiz<strong>en</strong> is werkzaam bij de afdel<strong>in</strong>g<br />
Juridische Zak<strong>en</strong>, Colleges <strong>en</strong> Synodesecretariaat <strong>en</strong><br />
is secretaris van de commissie kerkelijke gebouw<strong>en</strong><br />
van het Interkerkelijk Contact <strong>in</strong> Overheidszak<strong>en</strong><br />
(CIO-K).<br />
ARTIKEL 2 BOEK 2 BURGERLIJK<br />
WETBOEK<br />
1. <strong>Kerk</strong>g<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong> alsmede hun zelfstandige<br />
onderdel<strong>en</strong> <strong>en</strong> licham<strong>en</strong> waar<strong>in</strong> zij zijn<br />
ver<strong>en</strong>igd, bezitt<strong>en</strong> rechtspersoonlijkheid.<br />
2. Zij word<strong>en</strong> geregeerd door hun eig<strong>en</strong> statuut,<br />
voor zover dit niet <strong>in</strong> strijd is met de wet. Met<br />
uitzonder<strong>in</strong>g van artikel 5 geld<strong>en</strong> de volg<strong>en</strong>de<br />
artikel<strong>en</strong> van deze titel niet voor h<strong>en</strong>; overe<strong>en</strong>komstige<br />
toepass<strong>in</strong>g daarvan is geoorloofd,<br />
voor zover deze is te ver<strong>en</strong>ig<strong>en</strong> met hun statuut<br />
<strong>en</strong> met de aard der onderl<strong>in</strong>ge verhoud<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.<br />
vri<strong>en</strong>dschap aangaan’, op Goede Vrijdag 6<br />
april over ‘de angst voor het z<strong>in</strong>loze van alles’<br />
<strong>en</strong> op Eerse Paasdag 8 april over ‘het lev<strong>en</strong><br />
als e<strong>en</strong> Godsgesch<strong>en</strong>k’.<br />
De Paasserie ‘Hoe kostbaar is e<strong>en</strong> kwetsbaar<br />
m<strong>en</strong>s’ van IKON-radiokerkdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> is<br />
te beluister<strong>en</strong> op 1 <strong>en</strong> 8 april om 10.07 uur<br />
<strong>en</strong> op 5 <strong>en</strong> 6 april om 20.02 uur op Radio 5.<br />
Wie de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> thuis wil meevier<strong>en</strong> kan<br />
e<strong>en</strong> liturgieboekje bestell<strong>en</strong> door € 2,50 over<br />
te mak<strong>en</strong> op giro 606.000 t.n.v. IKON, Hilversum<br />
o.v.v. ‘Pas<strong>en</strong> 2007’.<br />
site heeft e<strong>en</strong> zoekfunctie waarmee alle monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />
die bezocht kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, zijn<br />
te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>. Voor ideeën rond deze dag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
contactadress<strong>en</strong>: Protestants Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum<br />
<strong>in</strong> uw regio of met de landelijke contactpersoon<br />
Sietske R<strong>en</strong>t<strong>in</strong>g, e-mail<br />
s.r<strong>en</strong>t<strong>in</strong>g@kerk<strong>in</strong>actie.nl.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie EVANGELISCH WERKVERBAND<br />
April 2007<br />
Het Evangelisch Werkverband (EW) omschrijft<br />
haar taak als ‘bidd<strong>en</strong>d zoek<strong>en</strong> naar<br />
<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan geestelijke vernieuw<strong>in</strong>g voor<br />
de Protestantse kerk <strong>in</strong> Nederland’. Daarbij<br />
wijst zij op het feit dat de kerk jaarlijks duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
led<strong>en</strong> verliest. Maar er is e<strong>en</strong> k<strong>en</strong>ter<strong>in</strong>g<br />
mogelijk, aldus het EW. ‘Buit<strong>en</strong> de kerk<br />
zi<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>de belangstell<strong>in</strong>g<br />
voor religie <strong>en</strong> geloof. Als de kerk met e<strong>en</strong><br />
eerlijk <strong>en</strong> helder verhaal durft kom<strong>en</strong> over<br />
Jezus, zijn er heel veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die daar belangstell<strong>in</strong>g<br />
voor hebb<strong>en</strong>. B<strong>in</strong>n<strong>en</strong> de kerk<br />
zi<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> verlang<strong>en</strong> naar verdiep<strong>in</strong>g <strong>en</strong><br />
vernieuw<strong>in</strong>g van het geloofslev<strong>en</strong>. Ook<br />
zoekt de kerk nieuwe weg<strong>en</strong> om naar buit<strong>en</strong><br />
te tred<strong>en</strong>.’<br />
Het festivalweek<strong>en</strong>d is breed opgezet voor<br />
alle leeftijd<strong>en</strong>. Naast workshops met nam<strong>en</strong><br />
als B<strong>en</strong> Tiggelaar, Ria de Baat <strong>en</strong> ds. Jelle de<br />
Kok zijn er lez<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, vier<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, theatervoorstell<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> concert<strong>en</strong>.<br />
Ir<strong>en</strong>e Versnel<br />
Vernieuw<strong>in</strong>gsfestival Evangelisch<br />
Werkverband<br />
De landelijke confer<strong>en</strong>tie van het Evangelisch Werkverband staat dit jaar <strong>in</strong> het tek<strong>en</strong> van<br />
vernieuw<strong>in</strong>g <strong>en</strong> verander<strong>in</strong>g. Het thema luidt: ‘De Kon<strong>in</strong>g komt met kracht <strong>en</strong> heerlijkheid’. E<strong>en</strong> van de<br />
workshops tijd<strong>en</strong>s het vernieuw<strong>in</strong>gsweek<strong>en</strong>d wordt geleid ds. Jacques Helder. Hij wil de deelnemers<br />
aanspor<strong>en</strong> om creatief nieuwe christelijke geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> op te zett<strong>en</strong>.<br />
Jaques Helder zal e<strong>en</strong> workshop verzorg<strong>en</strong> over<br />
Protestantse Pionier Plekk<strong>en</strong>. (foto: Evangelisch<br />
Werkverband)<br />
Ook Jacques Helder (1957), predikant <strong>in</strong> de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong>, verle<strong>en</strong>t zijn medewerk<strong>in</strong>g<br />
aan het Vernieuw<strong>in</strong>gsfestival. Hij is<br />
s<strong>in</strong>ds januari werkzaam bij het Evangelisch<br />
Werkverband. Helder onderhoudt contact<strong>en</strong><br />
met andere organisaties die werk<strong>en</strong> aan<br />
missionaire pioniersplekk<strong>en</strong>, zoals het Protestants<br />
Landelijk Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum, de Inw<strong>en</strong>dige<br />
Z<strong>en</strong>d<strong>in</strong>gsbond <strong>en</strong> de Christelijke<br />
Hogeschool Ede. Verder is het zijn taak<br />
vorm te gev<strong>en</strong> aan de visie voor de zogehet<strong>en</strong><br />
Protestantse Pioniers Plekk<strong>en</strong>. Deze<br />
plekk<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> overal ontstaan waar m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
van gelijke of verschill<strong>en</strong>de afkomst sam<strong>en</strong>kom<strong>en</strong><br />
om God te zoek<strong>en</strong>. Het Evangelisch<br />
Werkverband kan daarbij voor<br />
begeleid<strong>in</strong>g zorg<strong>en</strong>. In zijn workshop zal<br />
Helder hier verder op <strong>in</strong> gaan. ‘Ik wil de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> graag creatief op weg help<strong>en</strong> om<br />
sam<strong>en</strong> als ‘gelovig<strong>en</strong> onderweg’ te gaan pionier<strong>en</strong>.<br />
Mijn doel is de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> aanmoedig<strong>en</strong><br />
om Gods Kon<strong>in</strong>krijk <strong>in</strong> de praktijk van<br />
het dagelijks lev<strong>en</strong> te blijv<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong>, voor<br />
zichzelf én voor de ander. Dit baseer ik op<br />
wat er <strong>in</strong> de liturgie van<br />
e<strong>en</strong> avondmaalsdi<strong>en</strong>st<br />
doorkl<strong>in</strong>kt: sam<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong><br />
vier<strong>en</strong> <strong>en</strong> Hem ged<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />
‘totdat Hij komt’. E<strong>en</strong> vernieuwde<br />
kerk heeft veel te<br />
bied<strong>en</strong> om nieuwe christelijke<br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> te<br />
sticht<strong>en</strong>.’<br />
Geme<strong>en</strong>schapsvorm<strong>in</strong>g<br />
Uit de to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>de belangstell<strong>in</strong>g<br />
voor kerk <strong>en</strong> religie<br />
maakt Helder op dat er e<strong>en</strong><br />
nieuwe tijd is aangebrok<strong>en</strong>.<br />
‘Dit biedt de kerk ongek<strong>en</strong>de<br />
kans<strong>en</strong> om niet<br />
alle<strong>en</strong> aanwezig te zijn,<br />
maar ook om geloof, hoop<br />
<strong>en</strong> liefde van Christus te<br />
pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>. De tijd is rijp<br />
om z<strong>en</strong>d<strong>in</strong>g weer hoog op<br />
de ag<strong>en</strong>da te plaats<strong>en</strong>’,<br />
me<strong>en</strong>t Helder. Hij stelt dat<br />
het evangelie van de kerk<br />
niet zal verander<strong>en</strong>, maar<br />
10<br />
AANMELDEN<br />
Het EW Festivalweek<strong>en</strong>d wordt gehoud<strong>en</strong> op<br />
20-22 april <strong>in</strong> confer<strong>en</strong>tiec<strong>en</strong>trum De Betteld<br />
te Zelhem. Aanmeld<strong>en</strong> kan bij het Evangelisch<br />
Werkverband, tel. (0342) 46 00 10,<br />
e-mail ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>@ewv.nl<br />
Meer <strong>in</strong>formatie: www.ewv.nl <strong>en</strong><br />
www.jonger<strong>en</strong>vernieuw<strong>in</strong>gsfestival.nl<br />
wel de vorm waar<strong>in</strong> dit wordt verkondigd.<br />
Doorgev<strong>en</strong> <strong>en</strong> voorlev<strong>en</strong> gebeurt aan de basis:<br />
<strong>in</strong> huiskamers, kle<strong>in</strong>e kr<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
op het werk, <strong>in</strong> het buurthuis of <strong>in</strong><br />
e<strong>en</strong> sporthal. Belangrijk is dat de kerk niet<br />
blijft prober<strong>en</strong> de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> naar de kerk te<br />
lat<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>, maar dat de kerk naar de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
toegaat. Jacques Helder: ‘De kerk moet<br />
dus <strong>in</strong> kaart br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> waar m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> verblijv<strong>en</strong>.<br />
Elke sociale groep is daarbij belangrijk,<br />
of het nu gaat om e<strong>en</strong> jeugdgroep, e<strong>en</strong> etnische<br />
groep, e<strong>en</strong> culturele groep of wat voor<br />
groep dan ook.’<br />
De belangstell<strong>in</strong>g voor het Vernieuw<strong>in</strong>gsfestival<br />
van het Evangelisch Werkverband is<br />
bov<strong>en</strong> verwacht<strong>in</strong>g. Helder verklaart het<br />
succes uit het grote aantal geme<strong>en</strong>te-groeigroep<strong>en</strong><br />
die materiaal van het Evangelisch<br />
Werkverband gebruik<strong>en</strong>. ‘Zij word<strong>en</strong> <strong>en</strong>thousiast<br />
om elkaar te ontmoet<strong>en</strong> <strong>en</strong> om opgebouwd<br />
<strong>en</strong> bemoedigd te word<strong>en</strong>. Er zijn<br />
ook groep<strong>en</strong> die het festival gebruik<strong>en</strong> als<br />
afsluit<strong>in</strong>g voor de plaatselijke<br />
(gespreks)kr<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.’<br />
Barcelona<br />
Om nieuwe idee<strong>en</strong> op te do<strong>en</strong> gaat Helder<br />
b<strong>in</strong>n<strong>en</strong>kort naar Barcelona om deel te nem<strong>en</strong><br />
aan e<strong>en</strong> <strong>in</strong>ternationale confer<strong>en</strong>tie van<br />
het European Church Plant<strong>in</strong>g Network<br />
(ECPN). Vijfti<strong>en</strong> teams gaan zich bezighoud<strong>en</strong><br />
met de vraag hoe nieuwe christelijke<br />
geme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> gesticht kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
De deelnemers ler<strong>en</strong> missionaire pr<strong>in</strong>cipes<br />
<strong>en</strong> modell<strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> die aansluit<strong>en</strong> bij de<br />
Europese cultuur.<br />
Ir<strong>en</strong>e Versnel is projectmedewerkster communicatie.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
Al s<strong>in</strong>ds <strong>en</strong>kele jar<strong>en</strong> wordt er <strong>in</strong> de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> gesprok<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> opvolger<br />
van het bestaande Liedboek voor de <strong>Kerk</strong><strong>en</strong>,<br />
dat dateert van 1973. De Interkerkelijke<br />
Sticht<strong>in</strong>g voor het <strong>Kerk</strong>lied (ISK) heeft <strong>in</strong>middels<br />
e<strong>en</strong> voorstel gedaan aan de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> de drie andere deelnemers<br />
(Algem<strong>en</strong>e Doopsgez<strong>in</strong>de Sociëteit, de<br />
Broederschap der Remonstrant<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
Vrijz<strong>in</strong>nige Geloofsgeme<strong>en</strong>schap NPB) om<br />
<strong>in</strong> e<strong>en</strong> periode van vijf jaar e<strong>en</strong> nieuw liedboek<br />
tot stand te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De synode van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> zal hier op 20 april over<br />
sprek<strong>en</strong> <strong>en</strong> zo mogelijk e<strong>en</strong> besluit nem<strong>en</strong>.<br />
Volg<strong>en</strong>s het besluitvoorstel van het moderam<strong>en</strong><br />
van de synode k<strong>en</strong>t ‘het liedboek van<br />
1973 e<strong>en</strong> taaleig<strong>en</strong> <strong>en</strong> muzikaal karakter<br />
waar niet iedere<strong>en</strong> zich meer <strong>in</strong> kan v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>.’<br />
Dit heeft <strong>in</strong> de geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> geleid tot het gebruik<br />
van allerlei andere lieder<strong>en</strong> <strong>en</strong> bundels,<br />
naast of <strong>in</strong> plaats van het Liedboek<br />
voor de <strong>Kerk</strong><strong>en</strong>. Volg<strong>en</strong>s het moderam<strong>en</strong><br />
SYNODE<br />
Ronald Bolwijn<br />
G<strong>en</strong>erale Synode bije<strong>en</strong> op 19 <strong>en</strong> 20 april<br />
Komt er e<strong>en</strong> nieuw Liedboek?<br />
kan e<strong>en</strong> nieuw gezam<strong>en</strong>lijk liedboek bijdrag<strong>en</strong><br />
aan de e<strong>en</strong>heid van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong>. In dat kader acht het moderam<strong>en</strong> het<br />
noodzakelijk dat de toekomstige gebruikers<br />
hun zegje kunn<strong>en</strong> do<strong>en</strong> over het nieuwe<br />
liedboek. Daartoe zull<strong>en</strong> klankbordgroep<strong>en</strong><br />
vanuit de breedte van de kerk <strong>in</strong>gesteld<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. En daaraan voorafgaand<br />
wordt aan geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> classes gevraagd<br />
zich uit te sprek<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> opzet van het<br />
nieuwe liedboek. Als de synode op 20 april<br />
<strong>in</strong>stemt met deze voorstell<strong>en</strong>, krijg<strong>en</strong> classes<br />
<strong>en</strong> kerk<strong>en</strong>rad<strong>en</strong> hierover nader bericht.<br />
Oecum<strong>en</strong>e<br />
Op 19 april voert de G<strong>en</strong>erale Synode e<strong>en</strong><br />
verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>d gesprek over de oecum<strong>en</strong>e. In<br />
dat gesprek di<strong>en</strong>t onder meer de positie van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland <strong>in</strong> de nationale<br />
<strong>en</strong> <strong>in</strong>ternationale oecum<strong>en</strong>e aan de<br />
orde te kom<strong>en</strong>. In de bijbehor<strong>en</strong>de gespreksnotitie<br />
(Oecum<strong>en</strong>e van A tot Z) gaat<br />
het onder meer om de volg<strong>en</strong>de vrag<strong>en</strong>:<br />
11<br />
April 2007<br />
Moet er e<strong>en</strong> nieuw liedboek kom<strong>en</strong> als opvolger voor het uit 1973 dater<strong>en</strong>de Liedboek voor de<br />
<strong>Kerk</strong><strong>en</strong>? Dit is één van de onderwerp<strong>en</strong> voor de kom<strong>en</strong>de vergader<strong>in</strong>g van de G<strong>en</strong>erale Synode, 19 <strong>en</strong><br />
20 april <strong>in</strong> Lunter<strong>en</strong>. Ook de oecum<strong>en</strong>e, het werk van de IKON <strong>en</strong> de verkiez<strong>in</strong>g van e<strong>en</strong> nieuwe preses<br />
staan <strong>in</strong> Lunter<strong>en</strong> op de ag<strong>en</strong>da.<br />
VOORLOPIGE AGENDA GENERALE<br />
SYNODE<br />
Donderdag 19 april<br />
• Verkiez<strong>in</strong>g moderam<strong>en</strong><br />
• Sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>g kle<strong>in</strong>e synode<br />
• Rapport Gravam<strong>en</strong>commissie De Ronde<br />
• Mission Statem<strong>en</strong>t IKON<br />
• Gespreksnotitie Oecum<strong>en</strong>e<br />
Vrijdag 20 april<br />
• Pres<strong>en</strong>tatie JOP (Jonger<strong>en</strong>organisatie<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong>)<br />
• Nota “E<strong>en</strong> nieuw Liedboek”<br />
• Voortgangsrapportage “Pastor <strong>in</strong> Beweg<strong>in</strong>g”<br />
De G<strong>en</strong>erale Synode wordt gehoud<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
Confer<strong>en</strong>tiec<strong>en</strong>trum De Werelt <strong>in</strong> Lunter<strong>en</strong><br />
(Westhofflaan 2) <strong>en</strong> is grot<strong>en</strong>deels op<strong>en</strong>baar.<br />
Op donderdagocht<strong>en</strong>d is er e<strong>en</strong> beslot<strong>en</strong> zitt<strong>in</strong>g<br />
(de verkiez<strong>in</strong>g van nieuw moderam<strong>en</strong> <strong>en</strong> led<strong>en</strong><br />
kle<strong>in</strong>e synode). De def<strong>in</strong>itieve ag<strong>en</strong>da is beg<strong>in</strong><br />
april beschikbaar op de website www.pkn.nl. Ook<br />
de beschikbare synoderapport<strong>en</strong> zijn daar dan<br />
te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>. Na de synode word<strong>en</strong> de belangrijkste<br />
besluit<strong>en</strong> op de website gepubliceerd.<br />
(Foto: PKN)<br />
• Hoe kijkt de Protestantse <strong>Kerk</strong> aan teg<strong>en</strong><br />
de <strong>in</strong>stitutionele oecum<strong>en</strong>e (waaronder<br />
de Wereldraad van <strong>Kerk</strong><strong>en</strong>, de Raad van<br />
<strong>Kerk</strong><strong>en</strong> <strong>in</strong> Nederland)?<br />
• Wat zijn mogelijkhed<strong>en</strong> tot vernieuw<strong>in</strong>g?<br />
Bijvoorbeeld <strong>in</strong> de sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong><br />
de kerkfamilies <strong>en</strong> met de rooms-katholiek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> p<strong>in</strong>ksterkerk<strong>en</strong>.<br />
• Hoe kan de Protestantse <strong>Kerk</strong> als ver<strong>en</strong>igde<br />
kerk e<strong>en</strong> bijdrag<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> aan de<br />
e<strong>en</strong>heid van kerk<strong>en</strong>?<br />
• Hoe kan de oecum<strong>en</strong>e <strong>in</strong> Nederland meer<br />
naar de basis word<strong>en</strong> gebracht, zodat de<br />
led<strong>en</strong> van de kerk zich daadwerkelijk betrokk<strong>en</strong><br />
voel<strong>en</strong>?<br />
Zoals gezegd gaat het <strong>in</strong> de april-synode<br />
nog om m<strong>en</strong><strong>in</strong>gsvorm<strong>in</strong>g. In e<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de<br />
synode zal deze besprek<strong>in</strong>g leid<strong>en</strong> tot besluitvorm<strong>in</strong>g.<br />
Ronald Bolwijn is voorlichter van de g<strong>en</strong>erale<br />
synode.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie KERK EN MEDIA<br />
April 2007<br />
Dirk Visser<br />
<strong>Trouw</strong>-hoofdredacteur Frits van Exter:<br />
Spann<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong> Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>Trouw</strong> is ‘heel gezond’<br />
‘Er is e<strong>en</strong> wat gespann<strong>en</strong> verhoud<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> deel van de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland <strong>en</strong> het<br />
dagblad <strong>Trouw</strong>. Dat heb ik rechtstreeks of <strong>in</strong>direct wel gemerkt’, zegt hoofdredacteur Frits van Exter<br />
(51). ‘Maar die spann<strong>in</strong>g is juist heel gezond. Je kunt het m<strong>in</strong> of meer vergelijk<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gespann<strong>en</strong><br />
verhoud<strong>in</strong>g tuss<strong>en</strong> Het Parool <strong>en</strong> het Amsterdamse stadsbestuur. Die moet er ook zijn.’<br />
Er is volg<strong>en</strong>s hem nog e<strong>en</strong> oorzaak. ‘De Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> heeft e<strong>en</strong> probleem. Zij heeft<br />
<strong>en</strong>erzijds e<strong>en</strong> woord voor de wereld. Anderzijds<br />
kan zij door haar niet-hiërarchische<br />
structuur moeilijk e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> gezicht ton<strong>en</strong>,<br />
zoals de rooms-katholiek<strong>en</strong>. Dat heb ik ook<br />
wel e<strong>en</strong>s teg<strong>en</strong> het bestuur gezegd. Als<br />
voorbeeld noem ik Israël <strong>en</strong> de cartoons<br />
over moslims. Dan komt de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> met verklar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> waar niemand echt<br />
gelukkig mee is. Die zijn ondoorgrondelijk<br />
omdat ze zijn dichtgemetseld: het is vaak<br />
e<strong>en</strong> wollige tekst met veel <strong>en</strong>erzijds anderzijds,<br />
waar<strong>in</strong> vaak de kool <strong>en</strong> de geit word<strong>en</strong><br />
gespaard. Begrijpelijk maar daardoor niet<br />
erg aansprek<strong>en</strong>d.’<br />
‘Bij e<strong>en</strong> deel van de Protestantse <strong>Kerk</strong> proef<br />
je nog e<strong>en</strong> verwantschap met <strong>Trouw</strong>. Van<br />
ons wordt verwacht dat we daar e<strong>en</strong> journalistieke<br />
<strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g aan gev<strong>en</strong>. Dat doet <strong>Trouw</strong><br />
juist niet. Wat zij belangrijk v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>, v<strong>in</strong>d<strong>en</strong><br />
wij vaak saai. En de Protestantse <strong>Kerk</strong> is af<br />
<strong>en</strong> toe niet blij met wat wij wel schrijv<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld<br />
de kwestie van de kerkr<strong>en</strong>tmeesters<br />
die zware kritiek op de PKN-leid<strong>in</strong>g hadd<strong>en</strong>.<br />
Die zaak is via <strong>Trouw</strong> naar buit<strong>en</strong><br />
gekom<strong>en</strong>. Dat gaf veel ruis. Ook het fusieproces<br />
is niet alle<strong>en</strong> met <strong>in</strong>stemm<strong>in</strong>g <strong>en</strong> gejuich<br />
door <strong>Trouw</strong> begeleid. We zoud<strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />
knip voor onze neus waard zijn, als we dat<br />
wel hadd<strong>en</strong> gedaan.’<br />
Lastig<br />
Wat ons meer bezig houdt, is wat er ín de<br />
kerk<strong>en</strong> gebeurt. We zoek<strong>en</strong> naar d<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op<br />
plaatselijk vlak. Daaruit is bijvoorbeeld de<br />
serie God <strong>in</strong> Nederland voortgekom<strong>en</strong>.<br />
Daarmee wild<strong>en</strong> we lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>: Zo is de<br />
praktijk van het dagelijks gelov<strong>en</strong>, niet alle<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> de Protestantse maar ook <strong>in</strong> de<br />
Rooms-Katholieke <strong>Kerk</strong>. Verder is het best<br />
lastig elke dag e<strong>en</strong> hele pag<strong>in</strong>a Religie & filosofie<br />
met lez<strong>en</strong>swaardige stukk<strong>en</strong> vol te<br />
krijg<strong>en</strong>.<br />
Van het Engelse dagblad The Times heb ik<br />
‘de preek van het jaar’ afgekek<strong>en</strong>. Dat is<br />
ge<strong>en</strong> echte wedstrijd, maar e<strong>en</strong> formule die<br />
kopij oplevert <strong>en</strong> die voor wat beweg<strong>in</strong>g<br />
zorgt. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan de kwaliteit van de<br />
predik<strong>in</strong>g ook e<strong>en</strong>s onder de aandacht kom<strong>en</strong>.<br />
Als krant moet je af <strong>en</strong> toe zelf <strong>in</strong> de kijker<br />
kom<strong>en</strong>. Soms moet je daarvoor wat lawaai<br />
mak<strong>en</strong>. De huidige chef van de<br />
redactie Religie & filosofie, Lodewijk Dros,<br />
heeft daar e<strong>en</strong> goede neus voor.<br />
We prober<strong>en</strong> <strong>in</strong> de krant het brede terre<strong>in</strong><br />
van religie <strong>en</strong> filosofie aan bod te lat<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.<br />
Dat gaat vaak niet over synode-onderwerp<strong>en</strong>.<br />
Die volg<strong>en</strong> we nog veel selectiever<br />
dan vroeger. Onze <strong>in</strong>druk is overig<strong>en</strong>s ook<br />
dat er m<strong>in</strong>der <strong>in</strong>stitutioneel nieuws uit de<br />
kerk<strong>en</strong> komt dan wel het geval is geweest.’<br />
Van <strong>Kerk</strong>nieuws naar Religie & Filosofie<br />
‘Voor het voortbestaan van de krant was<br />
e<strong>in</strong>d jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig religie e<strong>en</strong> te smalle basis.<br />
Daarom hebb<strong>en</strong> we naar verbred<strong>in</strong>g gezocht,<br />
met nadruk op onderwijs <strong>en</strong> gezondheidszorg.<br />
<strong>Trouw</strong> is stapje voor stapje<br />
veranderd. Bij de Volkskrant g<strong>in</strong>g dat proces<br />
veel radicaler, met de breuk met de Rooms<br />
Katholieke <strong>Kerk</strong> als belangrijkste punt. Voor<br />
ons was het meest symbolisch to<strong>en</strong> we <strong>in</strong><br />
1999 de <strong>Kerk</strong>pag<strong>in</strong>a omdoopt<strong>en</strong> <strong>in</strong> de pag<strong>in</strong>a<br />
Religie & filosofie. To<strong>en</strong> leefde bij ons<br />
ook al het idee voor e<strong>en</strong> nieuwe formule van<br />
de krant. De concurr<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Volkskrant <strong>en</strong><br />
NRC Handelsblad kreg<strong>en</strong> steeds meer themakatern<strong>en</strong>.<br />
Dat hield<strong>en</strong> wij niet bij. Wij beslot<strong>en</strong><br />
to<strong>en</strong> om <strong>in</strong> e<strong>en</strong> dagelijks katern de<br />
SERIE KERK & MEDIA<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> doet regelmatig van zich<br />
sprek<strong>en</strong> <strong>in</strong> de <strong>media</strong>. Dat is soms e<strong>en</strong> risico,<br />
maar vaak ook e<strong>en</strong> kans voor e<strong>en</strong> kerk die<br />
midd<strong>en</strong> <strong>in</strong> deze wereld wil staan. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> valt<br />
er met christelijke omroep<strong>en</strong>, dagblad<strong>en</strong> <strong>en</strong> op<strong>in</strong>iër<strong>en</strong>de<br />
pers op allerlei manier<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te<br />
werk<strong>en</strong>. Daarom is het boei<strong>en</strong>d om hoofdredacteur<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> omroepbaz<strong>en</strong> e<strong>en</strong>s te bevrag<strong>en</strong> op<br />
de verhoud<strong>in</strong>g ‘<strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> <strong>media</strong>’. In het lop<strong>en</strong>de<br />
jaar v<strong>in</strong>dt u <strong>in</strong> <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie telk<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> <strong>in</strong>terview<br />
met e<strong>en</strong> hoofdredacteur of directeur van<br />
e<strong>en</strong> omroep, krant of op<strong>in</strong>ieblad waarmee de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> zich verwant weet. Vorige<br />
maand stond de Evangelische Omroep c<strong>en</strong>traal,<br />
volg<strong>en</strong>de maand het C<strong>en</strong>traal Weekblad.<br />
12<br />
achtergrond<strong>en</strong> van het nieuws te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Dat werd de Verdiep<strong>in</strong>g, waarmee we <strong>in</strong><br />
1999 begonn<strong>en</strong>. Daarmee onderscheidd<strong>en</strong><br />
we ons van andere krant<strong>en</strong>.<br />
De nieuwe pag<strong>in</strong>a Religie & filosofie g<strong>in</strong>g<br />
to<strong>en</strong> mee naar de Verdiep<strong>in</strong>g, maar behield<br />
wel e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> redactie. De vlag van<br />
kerknieuws dekte de lad<strong>in</strong>g al niet meer. Die<br />
verander<strong>in</strong>g is goed opgepakt door de bestaande<br />
<strong>en</strong> de nieuwe lezers. Mijn to<strong>en</strong>malige<br />
medehoofdredacteur Jaap de Berg<br />
heeft <strong>in</strong> e<strong>en</strong> brief aan de lezers uitgelegd dat<br />
de krant er niet alle<strong>en</strong> voor h<strong>en</strong>, maar ook<br />
voor hun k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>en</strong> kle<strong>in</strong>k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> is. Die<br />
kijk<strong>en</strong> anders teg<strong>en</strong> de d<strong>in</strong>g<strong>en</strong> aan, ook t<strong>en</strong><br />
opzichte van religie.<br />
We zocht<strong>en</strong> dus naar e<strong>en</strong> manier waarop je<br />
de id<strong>en</strong>titeit van de krant e<strong>en</strong> nieuwe plek<br />
kunt gev<strong>en</strong> zodat zowel de oude als de nieuwe<br />
lezers de krant de moeite waard v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>.<br />
Naar mijn m<strong>en</strong><strong>in</strong>g is die verander<strong>in</strong>g ons<br />
gelukt. We hadd<strong>en</strong> altijd al het idee dat er<br />
wellicht meer m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> war<strong>en</strong> die <strong>Trouw</strong> e<strong>en</strong><br />
goede krant zoud<strong>en</strong> v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>, maar die de<br />
stap nog niet hadd<strong>en</strong> gezet. E<strong>en</strong> van de red<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
voor die aarzel<strong>in</strong>g was ons imagoprobleem.<br />
<strong>Trouw</strong> werd gezi<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> ‘b<strong>en</strong>auwde’<br />
christelijke krant, die t<strong>en</strong> onrechte<br />
als saai, braaf, burgerlijk <strong>en</strong> bangelijk werd<br />
gezi<strong>en</strong>. Dat was voor die groep e<strong>en</strong> belemmer<strong>in</strong>g<br />
hoewel zulke lezers <strong>Trouw</strong> best e<strong>en</strong><br />
aardige krant vond<strong>en</strong>. Maar dat imagoprobleem<br />
bleek taai te zijn.’<br />
Eig<strong>en</strong> broek ophoud<strong>en</strong><br />
‘Het woord Verdiep<strong>in</strong>g heeft ons geholp<strong>en</strong><br />
die ambitie om de krant te verbred<strong>en</strong>, waar<br />
te mak<strong>en</strong>. Dankzij die dagelijkse katern met<br />
achtergrondverhal<strong>en</strong> is teg<strong>en</strong> de tr<strong>en</strong>d <strong>in</strong> de<br />
dal<strong>in</strong>g van het aantal abonnees tot stilstand<br />
gebracht. En dankzij de overgang op tabloidformaat<br />
<strong>in</strong> 2005 zijn we zelfs behoorlijk<br />
gesteg<strong>en</strong>. Bij de laatste peil<strong>in</strong>g bedroeg de<br />
betaalde oplage 107.000 exemplar<strong>en</strong>. Verder<br />
was het nodig dat de krant ook f<strong>in</strong>ancieel<br />
gezond zou word<strong>en</strong>, wat blijk<strong>en</strong>s de boek<strong>en</strong><br />
nog nooit het geval was geweest.<br />
In 2002 bleek dat <strong>Trouw</strong> e<strong>en</strong> verlies van 7,5<br />
miljo<strong>en</strong> euro per jaar leed. Dat we niet eer-
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
der wist<strong>en</strong> dat <strong>Trouw</strong> met zoveel verlies<br />
draaide, was het gevolg van e<strong>en</strong> mysterie<br />
b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> PCM, de uitgeverij van onder meer<br />
<strong>Trouw</strong>. Tot die tijd kreg<strong>en</strong> we slechts e<strong>en</strong><br />
deel van de verlies- <strong>en</strong> w<strong>in</strong>strek<strong>en</strong><strong>in</strong>g te<br />
zi<strong>en</strong>, maar niet de zog<strong>en</strong>aamde toegerek<strong>en</strong>de<br />
kost<strong>en</strong>. Het is goed voor het bestaansrecht<br />
van de krant dat we zelf onze broek<br />
kunn<strong>en</strong> ophoud<strong>en</strong>. Van dat bedrag van 7,5<br />
miljo<strong>en</strong> schrokk<strong>en</strong> we hevig. We hebb<strong>en</strong><br />
to<strong>en</strong> tot radicale <strong>in</strong>grep<strong>en</strong> beslot<strong>en</strong>. De bezett<strong>in</strong>g<br />
van de redactie g<strong>in</strong>g omlaag. Er g<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
tw<strong>in</strong>tig fte’s verlor<strong>en</strong>; gelukkig zonder<br />
ontslag<strong>en</strong>. Verder is er ook fl<strong>in</strong>k <strong>in</strong> andere<br />
kost<strong>en</strong> gesned<strong>en</strong>. In 2005 kreg<strong>en</strong> we nog<br />
e<strong>en</strong> behoorlijke teg<strong>en</strong>slag doordat de advert<strong>en</strong>tie-<strong>in</strong>komst<strong>en</strong><br />
fors daald<strong>en</strong>. Nu staan we<br />
er f<strong>in</strong>ancieel goed voor. Dat moet ook, will<strong>en</strong><br />
we e<strong>en</strong> rol kunn<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> wat betreft de<br />
nieuwe <strong>media</strong>. Daar<strong>in</strong> <strong>in</strong>vester<strong>en</strong> lukt niet<br />
als je ge<strong>en</strong> vlees op de bott<strong>en</strong> hebt.<br />
De uitgever PCM is voor ons ge<strong>en</strong> doel,<br />
maar e<strong>en</strong> middel. Het bedrijf heeft bepaalde<br />
voordel<strong>en</strong>, zoals gezam<strong>en</strong>lijke advert<strong>en</strong>tieverkoop,<br />
hoewel we e<strong>en</strong> deel ook zelf do<strong>en</strong>.<br />
Zolang we van PCM meer plezier dan last<br />
hebb<strong>en</strong>, blijv<strong>en</strong> we er.’<br />
Bijbelse opdracht <strong>in</strong> redactiestatuut<br />
‘Voor de nieuwe lezers, nog los van hun lev<strong>en</strong>sbeschouwelijke<br />
achtergrond, is de pag<strong>in</strong>a<br />
Religie & filosofie e<strong>en</strong> belangrijk motief<br />
om zich op de krant te abonner<strong>en</strong>. Zij zi<strong>en</strong><br />
dat als e<strong>en</strong> heel onderscheid<strong>en</strong>d <strong>en</strong> prettig<br />
onderdeel van de krant. Die nieuwe opzet<br />
van die pag<strong>in</strong>a, overig<strong>en</strong>s ook al weer zo’n<br />
acht jaar oud, verb<strong>in</strong>d<strong>en</strong> ze veel m<strong>in</strong>der dan<br />
de ‘oude pag<strong>in</strong>a’ met kerkelijk <strong>in</strong>stitutioneel<br />
nieuws.<br />
De sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g ontwikkelt zich. Het blijkt<br />
dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> wel degelijk religieus georiënteerd<br />
zijn, maar dat ze <strong>in</strong> hun krant niet zitt<strong>en</strong><br />
te wacht<strong>en</strong> op alle<strong>en</strong> maar bericht<strong>en</strong> uit<br />
de kerk<strong>en</strong>. Ze zijn meer geïnteresseerd <strong>in</strong><br />
stukk<strong>en</strong> waar<strong>in</strong> ze zichzelf herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> die<br />
over de <strong>in</strong>spiratie van m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> gaan. In die<br />
z<strong>in</strong> beweegt <strong>Trouw</strong> mee met de tijd. Er zijn<br />
lezers geweest die ons om die verschuiv<strong>in</strong>g<br />
hebb<strong>en</strong> verlat<strong>en</strong>. Deg<strong>en</strong><strong>en</strong> die blev<strong>en</strong>, overi-<br />
Frits van Exter: ‘<strong>Trouw</strong> is stapje voor stapje veranderd.’ (Foto:<strong>Trouw</strong>/Maartje Geels)<br />
g<strong>en</strong>s veruit de meest<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> veel verander<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> de krant meegemaakt. Maar ook<br />
<strong>in</strong> hun eig<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> is <strong>in</strong> die tijd veel veranderd.<br />
De krant is net als e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s, toch best e<strong>en</strong><br />
complex geheel. Zelf kom ik niet uit het protestants-christelijk<br />
milieu. Ik d<strong>en</strong>k dat e<strong>en</strong><br />
protestant die de krant niet zou k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>, er<br />
toch iets <strong>in</strong> herk<strong>en</strong>t. De traditie zit er nog wel<br />
<strong>in</strong>. Dat is ook goed. Daarop bouw je voort <strong>en</strong><br />
op basis daarvan verk<strong>en</strong> je het brede terre<strong>in</strong><br />
van de sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g. We zijn nieuwsgierig<br />
<strong>en</strong> op<strong>en</strong>. Dat eerste is ook e<strong>en</strong> aardige journalistieke<br />
eig<strong>en</strong>schap om naar de wijde wereld<br />
van de lev<strong>en</strong>sbeschouw<strong>in</strong>g te kijk<strong>en</strong>.’<br />
‘De toon van de krant zou ik m<strong>en</strong>selijk <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong><br />
noem<strong>en</strong>. Betrokk<strong>en</strong> namelijk bij het<br />
VERTREKKENDE HOOFDREDACTEUR<br />
13<br />
April 2007<br />
wel <strong>en</strong> wee van ons land <strong>en</strong> van de wereld.<br />
Wij prober<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> journalistiek goede<br />
manier daarover te bericht<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat niet al<br />
te hyperig. <strong>Trouw</strong> is meer dan andere krant<strong>en</strong><br />
geïnteresseerd <strong>in</strong> wat de maatschappij<br />
b<strong>in</strong>dt. De keuze voor prioriteit<strong>en</strong> als onderwijs<br />
<strong>en</strong> gezondheidszorg duidt op e<strong>en</strong> bepaalde<br />
m<strong>en</strong>taliteit. In het redactiestatuut<br />
staat daarover e<strong>en</strong> z<strong>in</strong> dat de bijbelse opdracht<br />
tot vrede, vrijheid <strong>en</strong> gerechtigheid<br />
e<strong>en</strong> van onze richtlijn<strong>en</strong> is. Dat is nog steeds<br />
herk<strong>en</strong>baar. <strong>Trouw</strong> heeft nog steeds e<strong>en</strong><br />
scherp oog voor de zwakk<strong>en</strong> <strong>in</strong> de sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g,<br />
is nog steeds kritisch t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van<br />
e<strong>en</strong> verder doorslaande <strong>in</strong>dividualiser<strong>in</strong>g,<br />
maar is niet <strong>in</strong> partijpolitieke z<strong>in</strong> <strong>in</strong> te del<strong>en</strong>.’<br />
Frits van Exter, die s<strong>in</strong>ds 1978 bij <strong>Trouw</strong> werkt, vertrekt per 1 april bij <strong>Trouw</strong>. Na op de stads- <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landredactie<br />
te hebb<strong>en</strong> gewerkt, is hij s<strong>in</strong>ds 1996 lid van de hoofdredactie, waarvan s<strong>in</strong>ds 1998 als hoofdredacteur.<br />
‘Het wordt na neg<strong>en</strong> jaar hoofdredacteurschap tijd voor verander<strong>in</strong>g.’ Voorzitter Co Welgrav<strong>en</strong> van de<br />
redactieraad noemde het vertrek van de hoofdredacteur ‘heel erg jammer. Dankzij hem is <strong>Trouw</strong> zowel journalistiek<br />
als f<strong>in</strong>ancieel e<strong>en</strong> gezonde krant. Hij heeft ervoor gezorgd dat de aandacht van de redactie veel<br />
meer op de lezer is gericht. Dankzij Frits is het bevlog<strong>en</strong> <strong>en</strong> kritische karakter van de krant behoud<strong>en</strong>. We<br />
hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> mooie mix gevond<strong>en</strong> die door onze lezers heel erg gewaardeerd wordt’, aldus de voorzitter van<br />
de redactieraad. Voor het eerst s<strong>in</strong>ds de krant onderdeel uitmaakt van PCM Uitgevers, was <strong>Trouw</strong> vorig jaar<br />
w<strong>in</strong>stgev<strong>en</strong>d. ‘Op onconv<strong>en</strong>tionele <strong>en</strong> moedige manier heeft Van Exter de krant nieuw elan gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
onderscheid<strong>en</strong>de formule gelanceerd’, zei Philip Alberd<strong>in</strong>gk Thijm, lid van de Raad van Bestuur van PCM.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie CURSUSSEN EN TRAININGEN<br />
April 2007<br />
In de kerk verricht<strong>en</strong> allerlei soort<strong>en</strong> vrijwilligers<br />
<strong>en</strong> ambtsdragers veel <strong>en</strong> uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>d<br />
werk, van kerkbeheer tot pastoraat,<br />
van jeugdwerk tot opvang van dakloz<strong>en</strong>. Op<br />
al deze terre<strong>in</strong><strong>en</strong> word<strong>en</strong> zij door de Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>organisatie<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
ondersteund met e<strong>en</strong> groot aanbod van cursuss<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>. Deze zijn er op classicaal<br />
<strong>en</strong> regionaal niveau, maar ook op landelijk<br />
niveau. Ze word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> door<br />
specialist<strong>en</strong> van het Protestants Landelijk<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum: <strong>Kerk</strong> <strong>en</strong> Israël, Bureau<br />
<strong>Kerk</strong>muziek, JOP (jeugdwerk), <strong>en</strong> noem<br />
maar op.<br />
Zeker zo groot is het aanbod van de prov<strong>in</strong>ciale<br />
medewerkers <strong>en</strong> de classisconsul<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
per jaar gev<strong>en</strong> zij aan plaatselijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> classes zo’n 8.000 tot 10.000<br />
ur<strong>en</strong> cursuswerk. Dat loopt uite<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />
cursus ‘Verhal<strong>en</strong> vertell<strong>en</strong>’ voor de medewerkers<br />
van de k<strong>in</strong>dernev<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st tot e<strong>en</strong><br />
thema-avond over seksueel misbruik, voor<br />
werkgroep<strong>en</strong> pastoraat.<br />
Vanaf 1 juni zal de Kaderschool dit alles coord<strong>in</strong>er<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> zichtbaar mak<strong>en</strong>. Annelies<br />
Bouwman maakt de aantek<strong>en</strong><strong>in</strong>g dat de Kaderschool<br />
vooralsnog gaat over het cursusaanbod<br />
aan de ‘vrijwilligers’: ‘Het postacademisch<br />
onderwijs voor predikant<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
kerkelijk werkers wordt verzorgd door de<br />
nieuwe Protestantse Theologische Universiteit<br />
<strong>en</strong> de hbo-opleid<strong>in</strong>g<strong>en</strong> theologie. Het<br />
staat nog op<strong>en</strong> of de Kaderschool <strong>in</strong> de toekomst<br />
aanvull<strong>en</strong>de cursuss<strong>en</strong> gaat aanbied<strong>en</strong>.’<br />
Website als <strong>en</strong>tree Kaderschool<br />
Op welke manier gaat de Kaderschool dit uitgebreide<br />
cursusaanbod zichtbaar mak<strong>en</strong>?<br />
Annelies Bouwman: ‘De site van de Kaderschool<br />
krijgt e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trale plek <strong>in</strong> dit web van<br />
cursuss<strong>en</strong> <strong>en</strong> tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>. Daar zal het complete<br />
aanbod van de Protestantse <strong>Kerk</strong> te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong><br />
zijn. Hier kun je bekijk<strong>en</strong> welke cursuss<strong>en</strong><br />
er word<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong>, wat de opzet <strong>en</strong><br />
de <strong>in</strong>houd van e<strong>en</strong> cursus is, wie de cursus<br />
geeft, waar <strong>en</strong> wanneer de cursuss<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong>. En, e<strong>en</strong> belangrijke vernieu-<br />
Mieke Brak<br />
Annelies Bouwman:<br />
‘Kaderschool is netwerk van cursuss<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>’<br />
Vanaf 1 juni 2007 kunn<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voor hun cursuss<strong>en</strong> <strong>en</strong> tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> terecht bij de Kaderschool<br />
van de Protestantse <strong>Kerk</strong>. Dit wordt de c<strong>en</strong>trale plek voor alles wat te mak<strong>en</strong> heeft met schol<strong>in</strong>g <strong>en</strong><br />
tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g van het kerkelijk kader. Wat houdt dit concreet <strong>in</strong>? Wat heeft de kaderschool precies te<br />
bied<strong>en</strong>? Annelies Bouwman, verantwoordelijk voor de ontwikkel<strong>in</strong>g van de Kaderschool, zet de<br />
plann<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>.<br />
w<strong>in</strong>g: je kunt je mete<strong>en</strong> <strong>in</strong>schrijv<strong>en</strong>!‘<br />
Op de website is niet alle<strong>en</strong> te zoek<strong>en</strong> op neg<strong>en</strong><br />
categorieën: pastoraat, eredi<strong>en</strong>st, kerkbeheer,<br />
jeugdwerk, geme<strong>en</strong>teopbouw, z<strong>en</strong>d<strong>in</strong>g-werelddiaconaat-ontwikkel<strong>in</strong>gssam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g,<br />
geestelijke vorm<strong>in</strong>g, diaconaat <strong>en</strong><br />
missionair werk b<strong>in</strong>n<strong>en</strong>land. Er is ook te<br />
zoek<strong>en</strong> op datum <strong>en</strong> locatie: noord, midd<strong>en</strong>,<br />
zuid- west, zuid-oost <strong>en</strong> landelijk.<br />
Geme<strong>en</strong>teadviseur houdt c<strong>en</strong>trale rol<br />
Voor de plaatselijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> blijft de eig<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>teadviseur het aanspreekpunt.<br />
Zij kunn<strong>en</strong> met hem of haar contact opnem<strong>en</strong><br />
voor e<strong>en</strong> cursus op maat. In dat geval<br />
meldt de geme<strong>en</strong>teadviseur de cursus aan<br />
bij de kaderschool, die de verdere adm<strong>in</strong>istratie<br />
verzorgt. Annelies: ‘Dat gaat allemaal<br />
via e<strong>en</strong> <strong>in</strong>g<strong>en</strong>ieus systeem achter de website,<br />
dat bijhoudt wanneer er voldo<strong>en</strong>de<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zijn voor de cursus, wanneer de uit-<br />
14<br />
FEESTELIJKE START<br />
Op zaterdag 2 juni 2007 kunt u k<strong>en</strong>nismak<strong>en</strong> met<br />
de Kaderschool. Op Hydepark <strong>in</strong> Doorn krijgt u<br />
e<strong>en</strong> voorproefje van wat de Kaderschool zoal te<br />
bied<strong>en</strong> heeft aan toerust<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong> cursusmateriaal.<br />
Dit alles wordt feestelijk versierd met koorzang<br />
<strong>in</strong> de op<strong>en</strong> lucht, activiteit<strong>en</strong> voor k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> speurtocht over het landgoed. Op e<strong>en</strong><br />
uitgebreide <strong>in</strong>fomarkt zull<strong>en</strong> uitgeverij<strong>en</strong>, zusterorganisaties<br />
<strong>en</strong> de Protestantse <strong>Kerk</strong> hun cursusmateriaal<br />
lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>.<br />
nodig<strong>in</strong>g verstuurd moet word<strong>en</strong>, de factur<strong>en</strong><br />
uitgedraaid, de certificat<strong>en</strong> gemaakt <strong>en</strong><br />
verzond<strong>en</strong> <strong>en</strong>zovoorts. Het zal ons veel adm<strong>in</strong>istratief<br />
werk uit hand<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>. Die tijd<br />
kan dus gestok<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>in</strong> de cursuss<strong>en</strong><br />
zelf! Iets waar iedere<strong>en</strong> erg blij mee is!’<br />
Mieke Brak is redactielid van <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie.<br />
Annelies Bouwman: ontwikkel<strong>in</strong>g Kaderschool Protestantse <strong>Kerk</strong>. (foto: Mieke Brak)
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie BERICHTEN April 2007<br />
Symposium: e<strong>en</strong> kerk op zoek naar jong<br />
Onder de titel: ‘Youthful?! A church-search<br />
for motives, means and communication’<br />
hebb<strong>en</strong> belangstell<strong>en</strong>d<strong>en</strong> op zaterdag 21<br />
april 2007 de mogelijkheid om op zoek te<br />
gaan naar e<strong>en</strong> succesvolle manier om<br />
jonger<strong>en</strong> aan te sprek<strong>en</strong> <strong>en</strong> te boei<strong>en</strong> voor<br />
wat de kerk h<strong>en</strong> te bied<strong>en</strong> heeft. In e<strong>en</strong><br />
pl<strong>en</strong>air gedeelte kom<strong>en</strong> seculiere organisaties<br />
aan het woord die bewez<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
jonger<strong>en</strong> te b<strong>in</strong>d<strong>en</strong>, ’s middags kunn<strong>en</strong><br />
deelnemers <strong>in</strong> e<strong>en</strong> vijftal workshops zelf<br />
aan de slag om de vertal<strong>in</strong>g naar de kerk te<br />
mak<strong>en</strong>. De onderwerp<strong>en</strong> van de workshops<br />
variër<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> theologisch, communicatief<br />
<strong>en</strong> praktisch.<br />
Het symposium wordt georganiseerd door<br />
de Evangelisch-Lutherse Synode van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g met de<br />
Europese lutherse communicatieclub<br />
KALME. Aanleid<strong>in</strong>g van de sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g<br />
is het feit dat KALME <strong>in</strong> de twee dag<strong>en</strong><br />
voorafgaand aan het symposium haar<br />
assemblee <strong>in</strong> Nederland houdt. Dat betek<strong>en</strong>t<br />
dat afgevaardigd<strong>en</strong> van lutherse<br />
kerk<strong>en</strong> uit 22 Europese land<strong>en</strong> <strong>in</strong> Nederland<br />
zijn. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> wordt de vergader<strong>in</strong>g<br />
bezocht door e<strong>en</strong> delegatie van de LWF<br />
(Lutherse Wereldfederatie). E<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de<br />
geleg<strong>en</strong>heid om met al die <strong>in</strong>ternationale<br />
gast<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> hoe nauw de<br />
<strong>in</strong>ternationale band<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> lutheran<strong>en</strong><br />
zijn.<br />
Het symposium v<strong>in</strong>dt plaats <strong>in</strong> de<br />
Augustanakerk <strong>in</strong> Amsterdam, aanvang<br />
9.45 uur, e<strong>in</strong>de 17.15 uur. Gezi<strong>en</strong> de verhoud<strong>in</strong>g<br />
aantal deelnemers <strong>en</strong> de beschikbare<br />
ruimte wél ev<strong>en</strong> vooraf aanmeld<strong>en</strong>.<br />
Voor meer <strong>in</strong>formatie én ev<strong>en</strong>tuele<br />
aanmeld<strong>in</strong>g:<br />
praxedisbouwman@praxedisproducties.nl<br />
KALME<br />
Jibbo Popp<strong>en</strong> was van 1981-2004 actief<br />
betrokk<strong>en</strong> bij KALME (Kommunikations<br />
Ausschuss Lutherischer M<strong>in</strong>derheitskirch<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> Europa). In e<strong>en</strong> persoonlijke her<strong>in</strong>ner<strong>in</strong>g<br />
bij het 30-jarig jubileum van KALME<br />
beschreef hij zijn eerste ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> met dit<br />
communicati<strong>en</strong>etwerk, <strong>in</strong> 1981 te Berlijn.<br />
‘E<strong>en</strong> paar jaar daarvoor, <strong>in</strong> 1977, hadd<strong>en</strong><br />
König, Thomas, Weiland <strong>en</strong> Woytowicz<br />
elkaar <strong>in</strong> Güstrow, DDR, ontmoet. Onder<br />
<strong>in</strong>vloed van de Europaconfer<strong>en</strong>tie van de<br />
LWF, die kort daarvoor was gehoud<strong>en</strong>, was<br />
de behoefte aan meer contact tuss<strong>en</strong> kle<strong>in</strong>e<br />
lutherse kerk<strong>en</strong> <strong>in</strong> Europa ontstaan. De<br />
kle<strong>in</strong>tjes zoud<strong>en</strong> meer stem moet<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>,<br />
temidd<strong>en</strong> van de grote lutherse<br />
(staats)kerk<strong>en</strong> <strong>in</strong> Scand<strong>in</strong>avië <strong>en</strong> West-<br />
Duitsland. Uitwissel<strong>in</strong>g van artikel<strong>en</strong> uit de<br />
verschill<strong>en</strong>de kerkblad<strong>en</strong> zou e<strong>en</strong> eerste<br />
stap kunn<strong>en</strong> zijn. In Oost-Berlijn wordt dit<br />
voornem<strong>en</strong> verder uitgewerkt.’<br />
Het motief voor het ontstaan van KALME is<br />
Vier<strong>in</strong>g 60 jaar Lutherse Wereldfederatie<br />
In e<strong>en</strong> feestelijke eredi<strong>en</strong>st te Amsterdam<br />
op zondag 22 april 2007 vier<strong>en</strong> de<br />
Nederlandse lutheran<strong>en</strong> hun 60-jarige<br />
verbond<strong>en</strong>heid met de Lutherse<br />
Wereldfederatie. De afgelop<strong>en</strong> maand<br />
troff<strong>en</strong> kerkleiders uit de hele wereld elkaar<br />
<strong>in</strong> het Zweedse Lund om bij dit feit stil te<br />
staan. Gezi<strong>en</strong> de aanwezigheid van vele<br />
<strong>in</strong>ternationale gast<strong>en</strong> (communicatieclub<br />
KALME <strong>en</strong> de LWF) is de Evangelisch-<br />
Lutherse Synode <strong>in</strong> staat om met alle<br />
geïnteresseerde lutheran<strong>en</strong> <strong>en</strong> belangstell<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> e<strong>en</strong> Nederlandse vier<strong>in</strong>g de<br />
Nederlandse betrokk<strong>en</strong>heid bij de LWF te<br />
b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong>. Naast de 60-jarige verb<strong>in</strong>t<strong>en</strong>is<br />
wordt ook stilgestaan bij het 30-jarige<br />
jubileum van KALME. Voorgangers <strong>in</strong> de<br />
di<strong>en</strong>st zijn Ilona Fritz, presid<strong>en</strong>te van de<br />
Evangelisch-Lutherse Synode, <strong>en</strong><br />
Chandran Paul Mart<strong>in</strong>, plaatsvervang<strong>en</strong>d<br />
secretaris-g<strong>en</strong>eraal van de Lutherse<br />
Wereldfederatie. Aanvang: 10.30, plaats:<br />
Oude Lutherse <strong>Kerk</strong> aan het Spui,<br />
Amsterdam. Na afloop van de di<strong>en</strong>st is er<br />
e<strong>en</strong> feestelijk sam<strong>en</strong>zijn.<br />
Wat is de LWF?<br />
De Lutherse Wereld Federatie is e<strong>en</strong><br />
wereldwijde geme<strong>en</strong>schap van lutherse<br />
kerk<strong>en</strong>. Inmiddels heeft de organisatie, die<br />
<strong>in</strong> 1947 <strong>in</strong> het Zweedse Lund werd opgericht,<br />
140 lidkerk<strong>en</strong>. Het totale aantal led<strong>en</strong><br />
van die lidkerk<strong>en</strong> is <strong>in</strong> het afgelop<strong>en</strong> jaar<br />
gesteg<strong>en</strong> van 66,2 miljo<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> naar<br />
15<br />
volg<strong>en</strong>s Popp<strong>en</strong> de drijfveer van het evangelie<br />
<strong>in</strong> e<strong>en</strong> politiek <strong>en</strong> staatkundig verdeeld<br />
Europa. Jean-Paul Haas verwoordde<br />
het tijd<strong>en</strong>s de opricht<strong>in</strong>gbije<strong>en</strong>komst <strong>in</strong><br />
Berlijn met het antwoord van Petrus <strong>en</strong><br />
Johannes, als h<strong>en</strong> door de Joodse Raad <strong>in</strong><br />
Jeruzalem verbod<strong>en</strong> wordt nog verder over<br />
Jezus te sprek<strong>en</strong>:<br />
‘Kunn<strong>en</strong> wij het teg<strong>en</strong>over God verantwoord<strong>en</strong><br />
om wel naar u te luister<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet naar<br />
hem? Oordeelt u zelf! We moet<strong>en</strong> immers<br />
wel sprek<strong>en</strong> over wat we gezi<strong>en</strong> <strong>en</strong> gehoord<br />
hebb<strong>en</strong>.’ (Handel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> 4 : 20).<br />
Ondanks de teg<strong>en</strong>slag<strong>en</strong> waarmee zusterkerk<strong>en</strong><br />
b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> KALME te mak<strong>en</strong> kreg<strong>en</strong><br />
bleef dit de drijfveer. Vaak trachtt<strong>en</strong> overhed<strong>en</strong><br />
het kerkelijke werk het zwijg<strong>en</strong> op te<br />
legg<strong>en</strong> of <strong>in</strong> te perk<strong>en</strong>. Ontroer<strong>en</strong>d is het te<br />
zi<strong>en</strong> hoe de over het algeme<strong>en</strong> kle<strong>in</strong>e<br />
kerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> de moed er <strong>in</strong> houd<strong>en</strong>.<br />
Popp<strong>en</strong>: ‘De vlam van het evangelie<br />
blijft brand<strong>en</strong>. Blijdschap is er als geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
bezoek krijg<strong>en</strong>, <strong>in</strong> het kader van e<strong>en</strong><br />
KALME-activiteit, van broeders <strong>en</strong> zusters<br />
uit andere Europese land<strong>en</strong>. Altijd is er e<strong>en</strong><br />
warme ontvangst <strong>en</strong> wordt het geloof<br />
gedeeld. Het maakt op mij e<strong>en</strong> onuitwisbare<br />
<strong>in</strong>druk.’<br />
Meer <strong>in</strong>formatie: www.kalme.net<br />
e<strong>en</strong> kle<strong>in</strong>e 66,7 miljo<strong>en</strong> uit 78 land<strong>en</strong>.<br />
Het LWF-secretariaat heeft domicilie <strong>in</strong> het<br />
Zwitserse G<strong>en</strong>ève. Juist die vestig<strong>in</strong>gsplaats<br />
maakt nauwe sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g met<br />
onder meer de Wereldraad van <strong>Kerk</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
andere <strong>in</strong>ternationale christelijke organisaties.<br />
De LWF beweegt zich als verb<strong>in</strong>d<strong>en</strong>d<br />
orgaan vooral op het gebied van bijvoorbeeld<br />
oecum<strong>en</strong>ische <strong>en</strong> <strong>in</strong>terreligieuze<br />
verhoud<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, theologie, humanitaire<br />
hulp, m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>recht<strong>en</strong>, communicatie <strong>en</strong><br />
verschill<strong>en</strong>de aspect<strong>en</strong> van missie- <strong>en</strong><br />
ontwikkel<strong>in</strong>gswerk.<br />
Voor meer <strong>in</strong>formatie:<br />
www.lutheranworld.org
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
Sirkelslag is top!<br />
JOP-SPEL<br />
Jonna van d<strong>en</strong> Berge<br />
16<br />
April 2007<br />
JOP is ge<strong>en</strong> flop / <strong>en</strong> Sirkelslag is top / Yo yo yo / Het is vermoei<strong>en</strong>d / maar wel heel boei<strong>en</strong>d / Ye ye ye /<br />
We hebb<strong>en</strong> lol / <strong>en</strong> bij ons schoot het <strong>in</strong> de bol / Ya ya ya he he he / JOP is ge<strong>en</strong> flop / <strong>en</strong> Sirkelslag is<br />
top! Yeah…<br />
Wat is dit?! Het is e<strong>en</strong> <strong>en</strong>igsz<strong>in</strong>s vreemd beg<strong>in</strong><br />
van e<strong>en</strong> artikel. Maar niet als je weet dat<br />
het over Sirkelslag gaat, het k<strong>in</strong>der- <strong>en</strong> ti<strong>en</strong>erspel<br />
van JOP, de Jeugdorganisatie van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland. U las zojuist<br />
de rap die de w<strong>in</strong>n<strong>en</strong>de groep van regio<br />
Gelderland, Extract 1, uit Heerde maakte.<br />
Deze opdracht, <strong>en</strong> nog veel meer andere<br />
werd<strong>en</strong> op 2 <strong>en</strong> 9 februari door verschill<strong>en</strong>de<br />
k<strong>in</strong>der- <strong>en</strong> ti<strong>en</strong>ergroep<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
Lees meer over het spel dat <strong>in</strong> twee jaar tijd<br />
uitgroeide van 85 tot <strong>in</strong> totaal 330 deelnem<strong>en</strong>de<br />
groep<strong>en</strong>.<br />
Sirkelslag is e<strong>en</strong> spel dat <strong>in</strong> verschill<strong>en</strong>de<br />
plaats<strong>en</strong> tegelijk wordt gespeeld <strong>en</strong> k<strong>en</strong>t<br />
twee variant<strong>en</strong>: KIDS <strong>en</strong> YOUNG. Dit jaar<br />
ded<strong>en</strong> er 278 ti<strong>en</strong>ergroep<strong>en</strong> mee <strong>en</strong> (e<strong>en</strong><br />
week eerder) 50 k<strong>in</strong>dergroep<strong>en</strong>. Dat zijn respectievelijk<br />
2500 ti<strong>en</strong>ers <strong>en</strong> 450 k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>. Bij<br />
beide variant<strong>en</strong> was het thema: ‘Reis door<br />
de tijd’. Het thema wordt vooraf niet bek<strong>en</strong>d<br />
gemaakt om de uitdag<strong>in</strong>g voor de deelnemers<br />
zo groot mogelijk te houd<strong>en</strong>. Alle spel<strong>en</strong><br />
zijn op dit thema afgestemd. Bij het <strong>en</strong>e<br />
spel moet<strong>en</strong> de deelnemers e<strong>en</strong> Middeleeuws<br />
tafereel namak<strong>en</strong>, bij het andere<br />
moet<strong>en</strong> ze e<strong>en</strong> oude trouwfoto te pakk<strong>en</strong><br />
zi<strong>en</strong> te krijg<strong>en</strong>, om maar twee voorbeeld<strong>en</strong><br />
te noem<strong>en</strong>.<br />
Reis door de tijd<br />
Groep<strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong> zich <strong>in</strong> voor Sirkelslag <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> paar dag<strong>en</strong> voor de spelavond wordt de<br />
spel<strong>en</strong>veloppe thuis bezorgd. De leid<strong>in</strong>g<br />
van de groep<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> dus zomaar e<strong>en</strong> ideale<br />
‘kant-<strong>en</strong>-klaaravond’ <strong>in</strong> de schoot geworp<strong>en</strong>.<br />
Op de spelavond mag de <strong>en</strong>veloppe<br />
met de spel<strong>en</strong> pas om 19.30 uur word<strong>en</strong><br />
op<strong>en</strong>gemaakt. De deelnem<strong>en</strong>de groep<strong>en</strong><br />
zitt<strong>en</strong> dan meestal al e<strong>en</strong> half uur gespann<strong>en</strong><br />
te wacht<strong>en</strong>… Als de <strong>en</strong>veloppe op<strong>en</strong> is,<br />
v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> ze nog e<strong>en</strong> stapel <strong>en</strong>velopp<strong>en</strong> met<br />
daar<strong>in</strong> de spel<strong>en</strong> die ze <strong>in</strong> volgorde moet<strong>en</strong><br />
uitvoer<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> jury, die bijvoorbeeld bestaat<br />
uit de predikant <strong>en</strong> e<strong>en</strong> leider uit het jeugdwerk,<br />
beoordel<strong>en</strong> de spel<strong>en</strong> <strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> punt<strong>en</strong><br />
toe. Dit jaar war<strong>en</strong> dat nano’s, e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>heid<br />
van tijd, geheel <strong>in</strong> lijn met het thema<br />
‘Reis door de tijd’. Het is de bedoel<strong>in</strong>g om<br />
zoveel mogelijk punt<strong>en</strong> te verdi<strong>en</strong><strong>en</strong>, maar<br />
ook om zo snel mogelijk met alle spel<strong>en</strong><br />
klaar te zijn. De laatste opdracht bestaat uit<br />
het kop<strong>en</strong> van karakters voor e<strong>en</strong> te rad<strong>en</strong><br />
slagz<strong>in</strong>. Per karakter moet e<strong>en</strong> aantal punt<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> <strong>in</strong>geleverd. D<strong>en</strong>kt de groep de slagz<strong>in</strong><br />
te wet<strong>en</strong>, dan bell<strong>en</strong> ze naar het telefoonteam<br />
<strong>in</strong> hun regio. Die bepal<strong>en</strong> aan de hand<br />
van het aantal punt<strong>en</strong> dat over is, <strong>en</strong> het tijdstip<br />
waarop de groep belt, op welke plaats<br />
de groep is beland. E<strong>en</strong> <strong>in</strong>gewikkeld, maar<br />
rechtvaardig systeem.<br />
(foto: JOP)<br />
Speldoel<br />
Gaat het bij Sirkelslag primair om het w<strong>in</strong>n<strong>en</strong>?<br />
Is het puur e<strong>en</strong> competitief spel? Nee,<br />
dat niet, al zett<strong>en</strong> de groep<strong>en</strong> natuurlijk alles<br />
op alles om de opdracht<strong>en</strong> goed te do<strong>en</strong> én<br />
als eerste klaar te zijn. Ti<strong>en</strong>ers v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> het<br />
leuk om de strijd met elkaar aan te gaan <strong>en</strong><br />
de beste te zijn. Dat blijkt wel uit de reactie<br />
die we kreg<strong>en</strong> van de leid<strong>in</strong>g van één van de<br />
w<strong>in</strong>n<strong>en</strong>de groep<strong>en</strong> bij Sirkelslag KIDS: ‘We<br />
vond<strong>en</strong> het geweldig om mee te do<strong>en</strong>. Onze<br />
clubk<strong>in</strong>der<strong>en</strong> war<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm <strong>en</strong>thousiast <strong>en</strong><br />
fanatiek. Ze g<strong>in</strong>g<strong>en</strong> helemaal uit hun dak,<br />
to<strong>en</strong> ze hoord<strong>en</strong> dat ze gewonn<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong>.<br />
Volg<strong>en</strong>d jaar kunn<strong>en</strong> jullie weer op ons rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.’<br />
(Jeugdver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g Ottoland).<br />
Maar het competitieve elem<strong>en</strong>t van het spel<br />
heeft ook e<strong>en</strong> andere kant: juist doordat<br />
groep<strong>en</strong> het teg<strong>en</strong> elkaar op nem<strong>en</strong>, heeft<br />
dat e<strong>en</strong> positief effect op de groep zelf. De<br />
bedoel<strong>in</strong>g van het spel is om met z’n all<strong>en</strong><br />
de opdracht<strong>en</strong> zo goed <strong>en</strong> zo snel mogelijk<br />
uit te voer<strong>en</strong>. Hierdoor ler<strong>en</strong> de ti<strong>en</strong>ers <strong>in</strong> de<br />
groep sam<strong>en</strong> de problem<strong>en</strong> waarvoor ze<br />
word<strong>en</strong> gesteld, op te loss<strong>en</strong>. Want hoe<br />
zorg je er <strong>in</strong> het zog<strong>en</strong>aamde ‘Haalspel’ voor<br />
dat je zo snel mogelijk één trouwfoto uit de<br />
jar<strong>en</strong> vijfitg, iemand van 50 jaar <strong>en</strong> e<strong>en</strong> paar<br />
Friese doorlopers hebt verzameld? En hoe<br />
maak je met neg<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> tijdmach<strong>in</strong>e<br />
van het materiaal dat voorhand<strong>en</strong><br />
is? Als groep word je gedwong<strong>en</strong> om sam<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> plannetje te bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat uit te<br />
voer<strong>en</strong>. Daardoor raakt de groep beter op<br />
elkaar <strong>in</strong>gespeeld <strong>en</strong> dat is w<strong>in</strong>st voor de andere<br />
avond<strong>en</strong> met je ti<strong>en</strong>ergroep. Daarnaast<br />
kom<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de vaardighed<strong>en</strong> van ti<strong>en</strong>ers<br />
<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>ers met verschill<strong>en</strong>de vaardighed<strong>en</strong><br />
aan bod. De <strong>en</strong>e ti<strong>en</strong>er is vooral creatief,<br />
de andere weet vooral veel. Alle<br />
soort<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>ers kunn<strong>en</strong> hun ei kwijt <strong>in</strong> Sirkelslag.<br />
De spel<strong>en</strong> die hierbov<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd,<br />
zijn vooral doespel<strong>en</strong>. Daarnaast<br />
zijn er ook d<strong>en</strong>kspel<strong>en</strong> <strong>en</strong> creatieve spel<strong>en</strong>,<br />
bijvoorbeeld e<strong>en</strong> spel <strong>in</strong> e<strong>en</strong> quizvorm, e<strong>en</strong><br />
spel waarbij e<strong>en</strong> stripverhaal moet word<strong>en</strong><br />
gemaakt <strong>en</strong> e<strong>en</strong> spel waarbij e<strong>en</strong> verhaal<br />
moet word<strong>en</strong> verzonn<strong>en</strong> aan de hand van<br />
één gegev<strong>en</strong> foto (<strong>in</strong> dit geval van e<strong>en</strong> man<br />
die aan het ‘bungeejump<strong>en</strong>’ is). Dat levert<br />
creatieve ideeën op: ‘De foto-opdracht met
(foto: JOP)<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
verkled<strong>en</strong>, daar zat<strong>en</strong> ze op te wacht<strong>en</strong>. In<br />
‘no time’ had iedere<strong>en</strong> zich verkleed. Het<br />
verz<strong>in</strong>n<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> verhaal was moeilijker.<br />
Uite<strong>in</strong>delijk werd het verhaal zo: het “bungeejump<strong>en</strong>”<br />
g<strong>in</strong>g niet helemaal goed. De<br />
“bungeejump<strong>en</strong>de” man (met badmuts)<br />
kwam bewusteloos op de oever terecht <strong>en</strong><br />
droomde daar van sprookjesfigur<strong>en</strong>. To<strong>en</strong><br />
hij ontwaakte stond<strong>en</strong> ze allemaal om hem<br />
he<strong>en</strong>’ (Snuffelridders uit Bunnik). Door de<br />
opdracht<strong>en</strong> met steeds e<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>d karakter<br />
ler<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>ers ook elkaars kwaliteit<strong>en</strong><br />
k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> waarder<strong>en</strong>. Sirkelslag draagt dus<br />
bij aan groepsvorm<strong>in</strong>g <strong>en</strong> dat heeft ook effect<br />
op andere d<strong>in</strong>g<strong>en</strong> die je met elkaar doet,<br />
bijvoorbeeld het voer<strong>en</strong> van discussie op<br />
e<strong>en</strong> andere avond.<br />
Verbond<strong>en</strong>heid<br />
Dat er meerdere groep<strong>en</strong> tegelijk hetzelfde<br />
spel spel<strong>en</strong>, geeft naast competitie, ook e<strong>en</strong><br />
gevoel van verbond<strong>en</strong>heid. Je doet hetzelfde<br />
<strong>en</strong> belangrijker: je ervaart dat de kerk is groter<br />
dan alle<strong>en</strong> jouw eig<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te. Het is<br />
voor ti<strong>en</strong>ers leuk om e<strong>en</strong>s te merk<strong>en</strong> dat er<br />
meer ti<strong>en</strong>ers zijn die bij de kerk betrokk<strong>en</strong><br />
zijn, omdat zij <strong>in</strong> hun eig<strong>en</strong> vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>kr<strong>in</strong>g<br />
misschi<strong>en</strong> wel de <strong>en</strong>ig<strong>en</strong> zijn. Deze verbond<strong>en</strong>heid<br />
will<strong>en</strong> we ook zichtbaar mak<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s<br />
het spel, daarom word<strong>en</strong> er twee groep<strong>en</strong><br />
aan elkaar verbond<strong>en</strong> <strong>in</strong> het ‘SMS-spel’.<br />
De <strong>en</strong>e groep stuurt e<strong>en</strong> bericht naar e<strong>en</strong> andere<br />
groep, die vervolg<strong>en</strong>s weer e<strong>en</strong> sms-je<br />
terug stuurt. Hierdoor kom<strong>en</strong> de groep<strong>en</strong><br />
met elkaar <strong>in</strong> contact. En op de website kunn<strong>en</strong><br />
ze de nam<strong>en</strong>, plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> foto’s van de<br />
groep<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>, teg<strong>en</strong> wie ze aan het spel<strong>en</strong><br />
zijn. Het blijft dus niet alle<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> gevoel<br />
van verbond<strong>en</strong>heid, maar het wordt voor de<br />
ti<strong>en</strong>ers ook zichtbaar gemaakt.<br />
Waarom kiest JOP ervoor om juist Sirkelslag<br />
te organiser<strong>en</strong>? Hoe past Sirkelslag<br />
b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het concept van JOP? Allereerst gaat<br />
JOP uit van het eig<strong>en</strong> <strong>in</strong>itiatief <strong>en</strong> de participatie<br />
van ti<strong>en</strong>ers. Eig<strong>en</strong> <strong>in</strong>itiatief wil zegg<strong>en</strong><br />
dat JOP niet alle<strong>en</strong> vóór ti<strong>en</strong>ers wil werk<strong>en</strong>,<br />
maar juist ook mét ti<strong>en</strong>ers. Bij Sirkelslag zijn<br />
er ti<strong>en</strong>ers uitg<strong>en</strong>odigd om mee te werk<strong>en</strong><br />
aan de ontwikkel<strong>in</strong>g van het spel. Zij kreg<strong>en</strong><br />
de ruimte om zelf spel<strong>en</strong> te bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> <strong>en</strong> uit<br />
te werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> om comm<strong>en</strong>taar te lever<strong>en</strong> op<br />
spel<strong>en</strong> die ander<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> bedacht. JOP<br />
stimuleert dit graag, omdat ti<strong>en</strong>ers het beste<br />
wet<strong>en</strong> wat hun leeftijdg<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> leuk <strong>en</strong> niet<br />
leuk v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>. Op die manier kan JOP product<strong>en</strong><br />
aflever<strong>en</strong> die op ti<strong>en</strong>ers toegesned<strong>en</strong><br />
zijn. En zo kunn<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>ers hun creativiteit<br />
kwijt, die daadwerkelijk gebruikt wordt om<br />
(foto: JOP)<br />
17<br />
April 2007<br />
product<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>. Daarnaast wil JOP ti<strong>en</strong>ers<br />
activer<strong>en</strong> tot participatie. Ze mog<strong>en</strong> zelf<br />
aan de slag. Meedo<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> consumer<strong>en</strong>:<br />
Sirkelslag staat voor e<strong>en</strong> hele actieve<br />
spelavond. Je kunt niet onderuit blijv<strong>en</strong><br />
zitt<strong>en</strong>, omdat je alles met de hele groep<br />
moet do<strong>en</strong>.<br />
Sirkelslag lijkt <strong>in</strong> eerste <strong>in</strong>stantie e<strong>en</strong> spel te<br />
zijn dat zich richt op het hebb<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leuke<br />
avond. Gewoon e<strong>en</strong> avondje ontspann<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> verder niet met <strong>in</strong>houd bezig zijn.<br />
Toch will<strong>en</strong> we ook <strong>in</strong> Sirkelslag de vier dim<strong>en</strong>sies<br />
van JOP naar vor<strong>en</strong> lat<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.<br />
Deze dim<strong>en</strong>sies zijn: ik, God, de ander <strong>en</strong> de<br />
wereld. In het spel lat<strong>en</strong> we deze elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
naar vor<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> door bijvoorbeeld <strong>in</strong> e<strong>en</strong><br />
quizvorm aandacht te gev<strong>en</strong> aan wat er <strong>in</strong><br />
de bijbel staat <strong>en</strong> wat er <strong>in</strong> de wereld gebeurt.<br />
Daarmee biedt JOP <strong>in</strong> Sirkelslag e<strong>en</strong><br />
spel met ev<strong>en</strong>wicht tuss<strong>en</strong> <strong>in</strong>houd <strong>en</strong> ontspann<strong>in</strong>g.<br />
En dat blijkt elk jaar bij steeds<br />
meer deelnemers goed te bevall<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
deelnemer uit Kamp<strong>en</strong>: ‘Vrijdag de neg<strong>en</strong>de<br />
februari hebb<strong>en</strong> we weer aan het spel Sirkelslag<br />
meegedaan. Het was net als vorig<br />
jaar weer erg leuk! Er war<strong>en</strong> veel verschill<strong>en</strong>de<br />
opdracht<strong>en</strong>, bijvoorbeeld vrag<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> tijdmach<strong>in</strong>e mak<strong>en</strong>. Ook<br />
moest<strong>en</strong> we dans<strong>en</strong> uit andere tijd<strong>en</strong> gaan<br />
do<strong>en</strong>! Er was ook e<strong>en</strong> haalspel, daar<strong>in</strong><br />
moest<strong>en</strong> we verschill<strong>en</strong>de person<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
voorwerp<strong>en</strong> gaan verzamel<strong>en</strong> (onder andere<br />
Friese doorlopers <strong>en</strong> e<strong>en</strong> Stat<strong>en</strong>vertal<strong>in</strong>g<br />
van de bijbel). Helaas zijn we niet eerste<br />
geword<strong>en</strong>, maar volg<strong>en</strong>d jaar is er weer e<strong>en</strong><br />
kans!’<br />
Meer <strong>in</strong>formatie, foto’s <strong>en</strong> reacties van de<br />
330 deelnem<strong>en</strong>de groep<strong>en</strong> is te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> op<br />
www.jop.nl/kids <strong>en</strong> www.jop.nl/young.<br />
Jonna van Berge is medewerkster van JOP.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
KERKMUZIEK<br />
Frans Rozemond<br />
18<br />
April 2007<br />
Pleidooi voor deltaplan <strong>Kerk</strong>muziek<br />
De kerkmusicus dreigt gemangeld te rak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de modaliteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> strom<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van<br />
de plaatselijke geme<strong>en</strong>te. Die zorgelijke conclusie trok Wim Ruess<strong>in</strong>k uit W<strong>in</strong>terswijk onlangs op e<strong>en</strong><br />
symposium van de Sticht<strong>in</strong>g Landelijk Sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>gsverband <strong>Kerk</strong>muziek (SLSK). B<strong>in</strong>n<strong>en</strong> één<br />
geme<strong>en</strong>te bestaan soms zulke uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op muziekgebied dat het kwalitatief niet is bij te<br />
b<strong>en</strong><strong>en</strong>, v<strong>in</strong>dt Ruess<strong>in</strong>k. Hij droeg e<strong>en</strong> aantal ideeën aan, waarvan hij hoopt dat de kerk ze zal<br />
oppakk<strong>en</strong>.<br />
‘Ik heb met mijn verhaal vooral de kuss<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong>s op will<strong>en</strong> schudd<strong>en</strong>, dat was mij ook<br />
door de organisator<strong>en</strong> van het symposium<br />
gevraagd’, vertelt Ruess<strong>in</strong>k, <strong>in</strong> het dagelijks<br />
lev<strong>en</strong> cantor-organist van de Protestantse<br />
Geme<strong>en</strong>te W<strong>in</strong>terswijk. Hij sprak de sam<strong>en</strong>gekom<strong>en</strong><br />
kerkmusici toe vanuit zijn ervar<strong>in</strong>g<br />
als beleidsmedewerker Protestantse <strong>Kerk</strong>muziek<br />
bij Kunstfactor (tot voor kort Unisono<br />
g<strong>en</strong>aamd), het landelijk steunpunt voor<br />
amateur-muziek <strong>in</strong> Utrecht, waar hij tot september<br />
2006 neg<strong>en</strong> jaar lang werkzaam<br />
was. Ruess<strong>in</strong>k bepaalde zijn gehoor bij de<br />
toekomst: welke eis<strong>en</strong> word<strong>en</strong> er gesteld<br />
aan de kerkmuziek <strong>en</strong> dus aan de kerkmusicus<br />
anno 2020? ‘Of we het will<strong>en</strong> of niet: vier<br />
hoofdslagaders lat<strong>en</strong> het hart van protestants<br />
Nederland klopp<strong>en</strong>: calv<strong>in</strong>istisch/orthodox,<br />
vrijz<strong>in</strong>nig, oecum<strong>en</strong>isch/katholiek<br />
<strong>en</strong> evangelicaal. In dat theologische meerstrom<strong>en</strong>land<br />
weerspiegelt zich het kerklied.<br />
Nerg<strong>en</strong>s kun je je eig<strong>en</strong> vaargeultje beter<br />
mee bepal<strong>en</strong> <strong>en</strong> afpal<strong>en</strong> <strong>en</strong> op diepte houd<strong>en</strong><br />
dan met lieder<strong>en</strong>. Het beg<strong>in</strong>t er op te lijk<strong>en</strong><br />
dat alle<strong>en</strong> kerkmusici die <strong>in</strong> zev<strong>en</strong> slot<strong>en</strong><br />
tegelijk lop<strong>en</strong> uit de voet<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>in</strong> de<br />
protestantse rivierdelta’, aldus Wim Ruess<strong>in</strong>k.<br />
<strong>Kerk</strong>musici reager<strong>en</strong> hier heel verschill<strong>en</strong>d<br />
op. Ruess<strong>in</strong>k kwam vrag<strong>en</strong>derwijs tot<br />
e<strong>en</strong> aantal karakteriser<strong>in</strong>g<strong>en</strong>:<br />
1. De g<strong>en</strong>eralist. Kan <strong>en</strong> wil ik mij, sam<strong>en</strong><br />
met de geme<strong>en</strong>te, veelkleurig ontwikkel<strong>en</strong>?<br />
Wil ik van alles e<strong>en</strong> beetje wet<strong>en</strong>,<br />
weet ik zo’n beetje van alles wat?<br />
2. De specialist. Kan <strong>en</strong> wil ik me beperk<strong>en</strong><br />
tot e<strong>en</strong> stijl of vaardigheid? Weet ik echt<br />
alles van één d<strong>in</strong>g, weet ik van alles maar<br />
één d<strong>in</strong>g?<br />
3. De brugg<strong>en</strong>bouwer. Heb ik de compet<strong>en</strong>tie<br />
<strong>en</strong> het geduld om brugg<strong>en</strong> te bouw<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> de geme<strong>en</strong>te? Heb ik de vaardighed<strong>en</strong><br />
om verband<strong>en</strong> te zi<strong>en</strong> of aan te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
de rivierdelta?<br />
4. De aristocraat. D<strong>en</strong>k je dat ik niet zou wet<strong>en</strong><br />
wat goed is voor de geme<strong>en</strong>te? Verlicht<br />
despotisme op de orgelbank, feodale<br />
praktijk<strong>en</strong> <strong>in</strong> Gods huis. Ik bepaal wel wat<br />
goed voor jou is. Geme<strong>en</strong>te, dans naar<br />
mijn pijp<strong>en</strong>!<br />
5. De opportunist. Hoe behoud ik mijn populariteit?<br />
Hoe waai ik met alle w<strong>in</strong>d<strong>en</strong> mee?<br />
Hoe strekke het tot mijn zeg<strong>en</strong>?<br />
6. De Cynicus. Wil ik me eig<strong>en</strong>lijk wel voeg<strong>en</strong><br />
naar de waan van theolog<strong>en</strong>, kerkliedproduc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> wereldverbeteraars?<br />
7. De nerd. De qu<strong>in</strong>tade<strong>en</strong> van het bov<strong>en</strong>werk?<br />
Met e<strong>en</strong> woord: fantastisch!’<br />
Opleid<strong>in</strong>g<br />
Volg<strong>en</strong>s Ruess<strong>in</strong>k moet ‘de kerkmusicus<br />
anno 2020’ nu al met deze exist<strong>en</strong>tiële vrag<strong>en</strong><br />
aan de slag. Behalve zelfreflectie is er<br />
volg<strong>en</strong>s hem ook dr<strong>in</strong>g<strong>en</strong>d behoefte aan<br />
onderzoek naar de mate waar<strong>in</strong> de kerkmusicus<br />
harmonieert met de geme<strong>en</strong>te. Er<br />
moet verder gewerkt word<strong>en</strong> aan vakbekwaamheid,<br />
maar wel met de <strong>in</strong>br<strong>en</strong>g van<br />
alle betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong>. Die gezam<strong>en</strong>lijke <strong>in</strong>br<strong>en</strong>g<br />
moet aandacht krijg<strong>en</strong> <strong>in</strong> de opleid<strong>in</strong>g van<br />
nieuwe kerkmusici, maar ook bij het functioner<strong>en</strong><br />
van kerkmusici <strong>in</strong> e<strong>en</strong> snel verander<strong>en</strong>de<br />
beroepspraktijk.<br />
Wat de opleid<strong>in</strong>g betreft d<strong>en</strong>kt Ruess<strong>in</strong>k met<br />
e<strong>en</strong> lectoraat e<strong>en</strong> nieuwe impuls te kunn<strong>en</strong><br />
gev<strong>en</strong> aan de opleid<strong>in</strong>g tot professionele<br />
kerkmusicus. Lectorat<strong>en</strong> zijn onderzoeksgroep<strong>en</strong><br />
aan hogeschol<strong>en</strong> die de verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<br />
legg<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> onderwijs, praktijk <strong>en</strong> toegepast<br />
onderzoek. Bij het ontwikkel<strong>en</strong> van<br />
nieuwe k<strong>en</strong>nis werk<strong>en</strong> ze sam<strong>en</strong> met bedrijv<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op lokaal, regionaal, landelijk<br />
<strong>en</strong> <strong>in</strong>ternationaal niveau. Het mes<br />
snijdt daarbij aan twee kant<strong>en</strong>: de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> onderwijsprogramma’s blijv<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d<br />
betrokk<strong>en</strong> op de beroepspraktijk <strong>en</strong> de<br />
Wim Ruess<strong>in</strong>k<br />
meewerk<strong>en</strong>de <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> baat bij<br />
de <strong>in</strong>novatieve impuls die van lectorat<strong>en</strong><br />
uitgaat. E<strong>en</strong> lectoraat voor <strong>Kerk</strong>muziek,<br />
waarbij de kerk, de opleid<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> vakorganisaties<br />
voor kerkmusici sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> zou<br />
volg<strong>en</strong>s Ruess<strong>in</strong>k veel oplever<strong>en</strong>. Als andere<br />
mogelijkheid noemt hij e<strong>en</strong> leerstoel.<br />
‘E<strong>en</strong> paar maand<strong>en</strong> geled<strong>en</strong> werd Mart<strong>in</strong><br />
Hoondert b<strong>en</strong>oemd tot bijzonder hoogleraar<br />
Muziek <strong>en</strong> christ<strong>en</strong>dom aan de Universiteit<br />
van Tilburg. Zijn opdracht is: het bevorder<strong>en</strong><br />
van k<strong>en</strong>nis van liturgische muziek<br />
<strong>en</strong> het stimuler<strong>en</strong> van de wet<strong>en</strong>schappelijke<br />
bestuder<strong>in</strong>g van muziek <strong>in</strong> religie <strong>en</strong> christelijke<br />
ritualiteit. Waarom k<strong>en</strong>t het protestantisme<br />
nog ge<strong>en</strong> bijzondere leerstoel Muziek<br />
<strong>en</strong> christ<strong>en</strong>dom?’ Er ligg<strong>en</strong> juist nu kans<strong>en</strong>,<br />
me<strong>en</strong>t Ruess<strong>in</strong>k. Hij las dat de onlangs geop<strong>en</strong>de<br />
Protestantse Theologische Universiteit<br />
zich gaat richt<strong>en</strong> op de christelijke geloofstraditie,<br />
het opleid<strong>en</strong> van predikant<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> geestelijk verzorgers, maar ook op e<strong>en</strong><br />
theologische waarder<strong>in</strong>g van het gevoelslev<strong>en</strong>,<br />
waarbij het gezam<strong>en</strong>lijk vier<strong>en</strong> van het<br />
geloof heel belangrijk wordt g<strong>en</strong>oemd. ‘Het<br />
ligt erg voor de hand om e<strong>en</strong>s met de PThU<br />
te gaan prat<strong>en</strong>’. Hij riep het Landelijk Sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>gsverband<br />
<strong>Kerk</strong>muziek met klem<br />
op om sam<strong>en</strong> met ander<strong>en</strong> <strong>in</strong>itiatiev<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
die richt<strong>in</strong>g te nem<strong>en</strong>.<br />
‘De hele boel moet op de schop’<br />
Ruess<strong>in</strong>k v<strong>in</strong>dt dat de kerkmusicus zich bewust<br />
moet blijv<strong>en</strong> van de context waar<strong>in</strong> hij<br />
of zij functioneert. Daarom legde hij tijd<strong>en</strong>s<br />
zijn lez<strong>in</strong>g de v<strong>in</strong>ger bij de verkoker<strong>in</strong>g onder<br />
kerkmusici. ‘Sam<strong>en</strong> sta je sterk! Dat<br />
blijkt zelfs <strong>in</strong> e<strong>en</strong> verzuild gebied als kerkmuziek<br />
waar te zijn. Alle organisaties <strong>en</strong> hun<br />
goede bedoel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> t<strong>en</strong> spijt ontbreekt het<br />
aan e<strong>en</strong> branche-organisatie voor kerkmusici.<br />
Natuurlijk zijn veel collega’s aangeslot<strong>en</strong><br />
bij organisaties als de KNOV, KDOV,<br />
GOV-Ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g voor <strong>Kerk</strong>muziek, KNTV,<br />
VGK of het C<strong>en</strong>trum voor de <strong>Kerk</strong>zang. Wat<br />
ik beoog met e<strong>en</strong> brancheorganisatie gaat<br />
echter verder. Bij de branche-organisatie,<br />
oecum<strong>en</strong>isch van aard, kunn<strong>en</strong> uitsluit<strong>en</strong>d<br />
kerkmusici met e<strong>en</strong> bevoegdheidsverklar<strong>in</strong>g<br />
I, II of III aangeslot<strong>en</strong> zijn. De brancheorganisatie<br />
kan gesprekspartner <strong>en</strong> aanspreekpunt<br />
zijn voor rechtspositie <strong>en</strong>
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
Tekort aan organist<strong>en</strong>: hoe lang nog? (Foto: PKN)<br />
De tekst van de lez<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van Wim Ruess<strong>in</strong>k <strong>en</strong><br />
dr. Hans Mudde zijn te raadpleg<strong>en</strong> op www.pkn.<br />
nl, zoek <strong>in</strong> de rubriek Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>organisatie op de<br />
pag<strong>in</strong>a <strong>Kerk</strong>muziek.<br />
salariër<strong>in</strong>g, onderhoudt nationale <strong>en</strong> <strong>in</strong>ternationale<br />
netwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontwikkelt sam<strong>en</strong><br />
met ander<strong>en</strong> Lifelong Learn<strong>in</strong>g-programma’s.’<br />
Als voorbeeld van het laatste noemde Ruess<strong>in</strong>k<br />
het lectoraat Lifelong Learn<strong>in</strong>g voor<br />
Musici aan de Hanzehogeschool Gron<strong>in</strong>g<strong>en</strong>,<br />
onder leid<strong>in</strong>g van drs. R<strong>in</strong>eke Smilde. Dat<br />
heeft als doel leeromgev<strong>in</strong>g<strong>en</strong> te creër<strong>en</strong>,<br />
waar conservatoriumstud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
voorbereid op het flexibel functioner<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
e<strong>en</strong> snel verander<strong>en</strong>de beroepspraktijk. Het<br />
gaat daarbij onder meer om de vraag hoe<br />
de ‘employability’ van musici vergroot kan<br />
word<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoe het beroepsveld van musici<br />
kan word<strong>en</strong> verbreed. In de harmonie- <strong>en</strong><br />
fanfarewereld zijn hiermee <strong>in</strong>middels goede<br />
ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> opgedaan. Volg<strong>en</strong>s Ruess<strong>in</strong>k<br />
kan e<strong>en</strong> branche-organisatie voor kerkmusici<br />
e<strong>en</strong> cruciale rol spel<strong>en</strong> bij de totstandkom<strong>in</strong>g<br />
<strong>en</strong> het <strong>in</strong>standhoud<strong>en</strong> van dergelijke<br />
programma’s voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> afgestudeerd<strong>en</strong>.<br />
Hij sloot zijn verhaal af met e<strong>en</strong><br />
prikkel<strong>en</strong>de stell<strong>in</strong>g: ‘De hele boel moet de<br />
kom<strong>en</strong>de ti<strong>en</strong> jaar op de schop! Alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
deltaplan voor de kerkmuziek kan ons redd<strong>en</strong>!<br />
Will<strong>en</strong> we als kerkmusici nog van <strong>en</strong>ige<br />
importantie blijv<strong>en</strong> dan moet<strong>en</strong> we ons<br />
breed, oecum<strong>en</strong>isch <strong>en</strong> uniek organiser<strong>en</strong>.’<br />
Wat kan de kerk do<strong>en</strong>?<br />
E<strong>en</strong> paar wek<strong>en</strong> nadat Ruess<strong>in</strong>k zijn pleidooi<br />
voor e<strong>en</strong> deltaplan had afgestok<strong>en</strong><br />
vroeg<strong>en</strong> we hem wat ‘de kerk’ kan do<strong>en</strong><br />
om goede kerkmuziek te houd<strong>en</strong>. Ook b<strong>in</strong>n<strong>en</strong><br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland<br />
loopt het aantal organist<strong>en</strong> <strong>en</strong> cantores terug<br />
<strong>en</strong> dat baart zorg. Mom<strong>en</strong>teel <strong>in</strong>v<strong>en</strong>tariseert<br />
onderzoeksbureau Kaski hoeveel<br />
kerkmusici er zijn <strong>in</strong> de Protestantse <strong>Kerk</strong><br />
<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> welke knelpunt<strong>en</strong> ze aanlop<strong>en</strong>.<br />
Het onderzoek v<strong>in</strong>dt plaats <strong>in</strong> opdracht van<br />
het Bureau <strong>Kerk</strong>muziek van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong>, de Interkerkelijke Sticht<strong>in</strong>g Opleid<strong>in</strong>g<br />
<strong>Kerk</strong>muziek (ISOK) <strong>en</strong> Kunstfactor<br />
(voorhe<strong>en</strong> Unisono), het landelijk steunpunt<br />
voor amateurmuziek. De resultat<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> deze zomer verwacht.<br />
Ruess<strong>in</strong>k is erg blij met dit onderzoek, omdat<br />
er k<strong>en</strong>nis over de problematiek mee<br />
wordt verkreg<strong>en</strong>. ‘Ik zou graag will<strong>en</strong> dat<br />
kerk <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gaan nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong> over de<br />
19<br />
April 2007<br />
vraag: welke plaats krijgt de<br />
kerkmuziek <strong>in</strong> ons theologische<br />
meer strom<strong>en</strong>land? Hoe<br />
krijgt de kerkmuziek dezelfde<br />
dynamiek als de kerk zelf?<br />
Elke di<strong>en</strong>st vraagt om e<strong>en</strong><br />
bepaalde kerkmuzikale <strong>in</strong>zet,<br />
maar die kan heel verschill<strong>en</strong>d<br />
zijn. Laat je <strong>in</strong>cid<strong>en</strong>teel<br />
m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> opdrav<strong>en</strong> of maak je<br />
er beleid op? De hoofdstroom<br />
bestaat nu nog uit organist<strong>en</strong>,<br />
die lieder<strong>en</strong> uit zeer<br />
uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de g<strong>en</strong>res moet<strong>en</strong><br />
begeleid<strong>en</strong>. We moet<strong>en</strong><br />
af van de <strong>in</strong>cid<strong>en</strong>t<strong>en</strong>politiek,<br />
waarbij we voor e<strong>en</strong> keertje<br />
erg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> piano vandaan<br />
slep<strong>en</strong> <strong>en</strong> iemand zoek<strong>en</strong> die<br />
er geluid uit krijgt. Nee, als je<br />
naast het orgel ook e<strong>en</strong> piano<br />
<strong>in</strong> de di<strong>en</strong>st toelaat, <strong>in</strong>vesteer<br />
dan <strong>in</strong> e<strong>en</strong> goed <strong>in</strong>strum<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> <strong>in</strong> iemand die er<br />
behoorlijk op spel<strong>en</strong> kan. Wil<br />
je begeleid<strong>in</strong>g door e<strong>en</strong> band, zorg dan dat<br />
de spelers de mogelijkheid krijg<strong>en</strong> om iets<br />
goeds t<strong>en</strong> gehore te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De kerk heeft<br />
veel te dank<strong>en</strong> aan amateurs, maar ondersteunt<br />
ze niet altijd optimaal. Stimuleer dat<br />
ze cursuss<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>, dat ze regelmatig<br />
repeter<strong>en</strong>, zorg voor <strong>in</strong>strum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />
<strong>in</strong>spireer ze tot kwaliteit.<br />
In grotere plaats<strong>en</strong> blijft kerkmuziek vaak<br />
niet beperkt tot de liturgie <strong>in</strong> e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>st.<br />
Kunst, religie, cultuur <strong>en</strong> muziek staan<br />
steeds meer <strong>in</strong> de belangstell<strong>in</strong>g. Bed<strong>en</strong>k<br />
welke missionaire kans<strong>en</strong> hier ligg<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
bek<strong>en</strong>d voorbeeld zijn de cantatedi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />
die her <strong>en</strong> der gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, waar<br />
honderd<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op af kom<strong>en</strong>. D<strong>en</strong>k<br />
daar als kerk<strong>en</strong>raad aan zodra je de paragraaf<br />
<strong>Kerk</strong>muziek van je beleidsplan gaat<br />
schrijv<strong>en</strong>. Schep de voorwaard<strong>en</strong> <strong>en</strong> creeer<br />
kans<strong>en</strong>.‘<br />
Frans Rozemond is e<strong>in</strong>dredacteur van <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie.<br />
COLLECTE EREDIENST EN KERKMUZIEK 6 MEI<br />
In de meeste kerkdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> wordt de geme<strong>en</strong>tezang begeleid op e<strong>en</strong> orgel. De vraag is hoelang nog. Er dreigt<br />
e<strong>en</strong> groot tekort aan organist<strong>en</strong>, pianist<strong>en</strong> <strong>en</strong> koorleiders. Het aantal conservatoriumstud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> dat voor de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland voor kerkmuziek afstudeert, is jaarlijks m<strong>in</strong>der dan acht. Driekwart van de<br />
musici <strong>in</strong> de plaatselijke kerk<strong>en</strong> is ge<strong>en</strong> beroepsmusicus. Meestal zijn deze amateurs lid van de geme<strong>en</strong>te<br />
waar zij spel<strong>en</strong>. Zij spel<strong>en</strong> vaak op vrijwillige basis. Wat zoud<strong>en</strong> we zonder h<strong>en</strong> moet<strong>en</strong>? Maar ook deze<br />
amateursector loopt ernstig terug. Onderzoeksbureau Kaski onderzoekt mom<strong>en</strong>teel mede nam<strong>en</strong>s de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> waar de knelpunt<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong>.<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> wil het vak kerkmuziek weer aantrekkelijk mak<strong>en</strong> voor beroeps- <strong>en</strong> amateurkerkmusici.<br />
Het werkklimaat <strong>en</strong> de ondersteun<strong>in</strong>g van de musici zijn daar<strong>in</strong> belangrijke aandachtspunt<strong>en</strong>. De collecte<br />
op zondag 6 mei is bestemd voor ‘eredi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> kerkmuziek’, onder meer voor de opleid<strong>in</strong>g van beroeps<strong>en</strong><br />
amateurkerkmusici. Opdat kerk<strong>en</strong> <strong>in</strong> de toekomst kunn<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> over goed opgeleide musici.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
KERK IN OPBOUW<br />
Carla van der Vlist<br />
Studiedag over tw<strong>in</strong>tigers <strong>en</strong> dertigers:<br />
‘Het gat van de kerk’<br />
20<br />
April 2007<br />
Nogal wat plaatselijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> miss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belangrijke schakel <strong>in</strong> hun geme<strong>en</strong>schap: de<br />
tw<strong>in</strong>tigers <strong>en</strong> dertigers. De ger<strong>in</strong>ge betrokk<strong>en</strong>heid van deze tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie wordt door kerk<strong>en</strong>rad<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> oudere geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong> met lede og<strong>en</strong> aangezi<strong>en</strong>. Wat kun je er aan do<strong>en</strong>? Op het Protestants<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum <strong>in</strong> Zuid-Holland is <strong>in</strong> de afgelop<strong>en</strong> periode met het project ‘Het gat van de kerk’<br />
gezocht naar <strong>in</strong>valshoek<strong>en</strong> voor kerk<strong>en</strong> om adequaat <strong>in</strong> te spel<strong>en</strong> op de behoeft<strong>en</strong> van deze<br />
doelgroep.<br />
Het afhak<strong>en</strong> van de tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie heeft<br />
<strong>en</strong>erzijds te mak<strong>en</strong> met allerlei sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de<br />
sociologische <strong>en</strong> theologische ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong>,<br />
waarvan de wortels ligg<strong>en</strong> halverwege<br />
de vorige eeuw. Daarnaast is er de<br />
nuchtere constater<strong>in</strong>g dat studie <strong>en</strong> het opbouw<strong>en</strong><br />
van werkervar<strong>in</strong>g alle aandacht<br />
vraagt. In jonge gez<strong>in</strong>n<strong>en</strong> is vrije tijd<br />
schaars. K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>d is dat m<strong>en</strong> zich niet<br />
wil b<strong>in</strong>d<strong>en</strong>. Het <strong>in</strong>stituut kerk heeft h<strong>en</strong> we<strong>in</strong>ig<br />
te zegg<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> onderzoek van Motivaction<br />
naar leefstijltyp<strong>en</strong> illustreert de kloof<br />
die er is tuss<strong>en</strong> deg<strong>en</strong><strong>en</strong> die de kerk e<strong>en</strong><br />
warm hart toedrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> het kerkelijk beleid<br />
uitzett<strong>en</strong> <strong>en</strong> het deel van de sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g<br />
waar deze tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie zeker onder valt.<br />
Is het op voorhand z<strong>in</strong>loos om <strong>en</strong>ergie te<br />
stek<strong>en</strong> deze doelgroep? De evangelicale beweg<strong>in</strong>g<br />
heeft met haar doelgerichte <strong>en</strong> bevlog<strong>en</strong><br />
uitstral<strong>in</strong>g deze kloof voor e<strong>en</strong> deel<br />
wet<strong>en</strong> te overbrugg<strong>en</strong>. In het project ‘het gat<br />
van de kerk’ is ervoor gekoz<strong>en</strong> om de focus<br />
te richt<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> breder publiek, dat zich<br />
niet verwant voelt met e<strong>en</strong> evangelicale of<br />
orthodoxe wijze van gelov<strong>en</strong>, maar breed<br />
religieus zoek<strong>en</strong>de is. C<strong>en</strong>traal staat de<br />
vraag hoe er beter aangeslot<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong><br />
bij hun vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> behoeft<strong>en</strong>, zodat de kerk<br />
als relevant <strong>en</strong> aantrekkelijk wordt ervar<strong>en</strong>.<br />
Netwerk<strong>en</strong><br />
Op verzoek van de projectgroep zijn door<br />
e<strong>en</strong> viertal plaatselijke kerk<strong>en</strong> verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>de<br />
gesprekk<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> met zowel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
uit de tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie die de kerk l<strong>in</strong>ks lat<strong>en</strong><br />
ligg<strong>en</strong>, als twijfelaars <strong>en</strong> kerkelijk meelev<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />
De gehanteerde <strong>in</strong>terviewmethode,<br />
ontle<strong>en</strong>d aan Peter H<strong>en</strong>driks (‘Geloof ligt op<br />
straat’) biedt alle ruimte voor e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> gesprek,<br />
zodat e<strong>en</strong> scherp beeld ontstaat van<br />
hun lev<strong>en</strong>s- <strong>en</strong> geloofsvrag<strong>en</strong>. Het war<strong>en</strong><br />
gesprekk<strong>en</strong> zonder h<strong>en</strong> via e<strong>en</strong> verborg<strong>en</strong><br />
ag<strong>en</strong>da te stimuler<strong>en</strong> tot meer kerkelijke betrokk<strong>en</strong>heid.<br />
Het resultaat is e<strong>en</strong> pril contact,<br />
dat uitdaagt tot vervolg.<br />
Bij het verzamel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> tw<strong>in</strong>tigtal goedlop<strong>en</strong>de<br />
voorbeeld<strong>en</strong> van kerk<strong>en</strong> <strong>in</strong> Zuid-<br />
Holland, waar de tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie wel haar<br />
eig<strong>en</strong> partij wil meeblaz<strong>en</strong> <strong>in</strong> het kerk-zijn,<br />
valt op dat de <strong>in</strong>zet gericht is op het opbou-<br />
w<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> netwerk. Ontmoet<strong>in</strong>g staat<br />
c<strong>en</strong>traal bij allerlei activiteit<strong>en</strong>, die niet volg<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> strak schema word<strong>en</strong> georganiseerd.<br />
De tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie wil vooral met<br />
leeftijdsg<strong>en</strong>ot<strong>en</strong> alledaagse <strong>en</strong> diepgrav<strong>en</strong>de<br />
maatschappelijk relevante onderwerp<strong>en</strong><br />
te besprek<strong>en</strong>. In de Laur<strong>en</strong>skerk <strong>in</strong> Rotterdam<br />
is naast de betrokk<strong>en</strong> kern van oudere<br />
geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> apart netwerk ontstaan.<br />
Sleutelrol hierbij is weggelegd voor<br />
de pastor, die tijd beschikbaar heeft om zich<br />
Waar blijft de tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie <strong>in</strong> de kerk? (foto: PKN/<br />
Freek Visser)<br />
te richt<strong>en</strong> op deze groep, ze te e-mail<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
te b<strong>en</strong>ader<strong>en</strong> voor kortlop<strong>en</strong>de activiteit<strong>en</strong>,<br />
die hun <strong>in</strong>teresse wekk<strong>en</strong>. Kwaliteit is e<strong>en</strong><br />
hoog goed dat nagestreefd wordt bij vier<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> overzicht van al<br />
deze praktijkvoorbeeld<strong>en</strong> zal gepres<strong>en</strong>teerd<br />
word<strong>en</strong> op de studiedag.<br />
Studiedag 24 mei<br />
De projectgroep organiseert e<strong>en</strong> studiebije<strong>en</strong>komst<br />
voor kerk<strong>en</strong> die zich will<strong>en</strong> focuss<strong>en</strong><br />
op deze tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie. Deze zal wor-<br />
d<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> op 24 mei van 16.00 – 21.30<br />
uur <strong>in</strong> Rotterdam Alexanderpolder. Piet<br />
Schell<strong>in</strong>g, geme<strong>en</strong>tepredikant <strong>en</strong> auteur<br />
van ‘E<strong>en</strong> huis met vele kamers’ zal <strong>in</strong>gaan<br />
op de vraag hoe de kerk ruimte kan bied<strong>en</strong><br />
aan deze tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>eratie. Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>predikant<br />
Dick van Kamp<strong>en</strong> zal verwoord<strong>en</strong> hoe<br />
ervar<strong>in</strong>g is opgedaan met het legg<strong>en</strong> van<br />
contact<strong>en</strong> met (ex)stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, die het <strong>in</strong>stituut<br />
kerk niet zi<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong>, maar wel op<strong>en</strong><br />
staan voor z<strong>in</strong>gev<strong>in</strong>gvrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoe taal <strong>en</strong><br />
communicatie hier<strong>in</strong> e<strong>en</strong> rol spel<strong>en</strong>. Er zijn<br />
workshops over beleid, de methode ‘verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>de<br />
gesprekk<strong>en</strong>’, de goedlop<strong>en</strong>de<br />
praktijkvoorbeeld<strong>en</strong> <strong>en</strong> landelijke tr<strong>en</strong>ds.<br />
Kunst<strong>en</strong>ares Machteld Teek<strong>en</strong>s zal aanreik<strong>en</strong><br />
hoe de relatie tuss<strong>en</strong> kunst <strong>en</strong> religie<br />
op<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> kan bied<strong>en</strong>. Er wordt e<strong>en</strong> projectmap<br />
sam<strong>en</strong>gesteld. Meer <strong>in</strong>formatie is<br />
te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> op www.zuidholland.pkn.nl<br />
Carla van der Vlist is geme<strong>en</strong>teadviseur PDC Zuid-<br />
Holland <strong>en</strong> lid van de projectgroep.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
MONUMENTEN<br />
Jaap Broekhuiz<strong>en</strong><br />
<strong>Kerk</strong>gebouw<strong>en</strong> <strong>in</strong> coalitieakkoord<br />
21<br />
April 2007<br />
In het coalitieakkoord tuss<strong>en</strong> de Tweede Kamerfracties van CDA, PvdA <strong>en</strong> Christ<strong>en</strong>Unie staat e<strong>en</strong><br />
passage die van belang kan zijn voor het <strong>in</strong> standhoud<strong>en</strong> van kerkgebouw<strong>en</strong> <strong>in</strong> ons land. De commissie<br />
kerkelijke gebouw<strong>en</strong> van het Interkerkelijk Contact <strong>in</strong> Overheidszak<strong>en</strong> (CIO-K) heeft daarom <strong>in</strong> e<strong>en</strong><br />
brief aan m<strong>in</strong>ister Ronald Plasterk gevraagd hoe deze passage verder <strong>in</strong>gevuld gaat word<strong>en</strong>.<br />
In de paragraaf kunst <strong>en</strong> cultuur van het coalitieaccoord<br />
staat het zo: ‘De overheid<br />
draagt daadwerkelijk zorg voor behoud van<br />
(religieus) cultureel erfgoed. De uitwerk<strong>in</strong>g<br />
van de BRIM-regel<strong>in</strong>g (besluit Rijkssubsidiër<strong>in</strong>g<br />
Instandhoud<strong>in</strong>g Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>) wordt <strong>in</strong><br />
dit licht geëvalueerd’. Voor CIO-K was dit<br />
voldo<strong>en</strong>de aanleid<strong>in</strong>g om zich <strong>in</strong> e<strong>en</strong> brief te<br />
w<strong>en</strong>d<strong>en</strong> tot de nieuwe bew<strong>in</strong>dspersoon<br />
voor cultuur <strong>en</strong> <strong>media</strong>, m<strong>in</strong>ister R. Plasterk.<br />
Daar<strong>in</strong> vraagt de commissie om over de<br />
concretiser<strong>in</strong>g van deze al<strong>in</strong>ea uit het coalitieakkoord<br />
het gesprek aan te gaan. Ook de<br />
woordvoerders cultuur van de reger<strong>in</strong>gsfracties<br />
zijn hierover b<strong>en</strong>aderd.<br />
Het gesprek met de nieuwe m<strong>in</strong>ister hangt<br />
sam<strong>en</strong> met het Besluit Rijkssubsidiër<strong>in</strong>g<br />
Instandhoud<strong>in</strong>g Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> (BRIM) dat<br />
s<strong>in</strong>ds 1 januari 2006 van kracht is. CIO-K was<br />
aanvankelijk positief over deze regel<strong>in</strong>g<br />
maar signaleert e<strong>en</strong> aantal belangrijke knelpunt<strong>en</strong><br />
voor kerkelijke gebouw<strong>en</strong>:<br />
- De subsidieperc<strong>en</strong>tages voor kerkelijke<br />
gebouw<strong>en</strong> dal<strong>en</strong> gestaag: van 90 % e<strong>in</strong>d<br />
tachtiger jar<strong>en</strong> naar nu 65 % <strong>in</strong> de BRIM.<br />
- <strong>Kerk</strong>gebouw<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> pas vanaf 2010<br />
van de BRIM-regel<strong>in</strong>g gebruik mak<strong>en</strong>.<br />
Tot die tijd zijn er nauwelijks reguliere<br />
subsidiemogelijkhed<strong>en</strong>.<br />
- Het subsidieplafond voor BRIM-subsidie<br />
is € 100.000 per 6 jar<strong>en</strong>. Dit is voor herstelwerkzaamhed<strong>en</strong><br />
van <strong>en</strong>ige omvang<br />
te we<strong>in</strong>ig.<br />
- Voor orgels kunn<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> afzonderlijke<br />
subsidies meer word<strong>en</strong> aangevraagd;<br />
herstel di<strong>en</strong>t <strong>in</strong> het meerjar<strong>en</strong>plan voor<br />
het kerkgebouw te word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
In december 2006 is opnieuw € 140 miljo<strong>en</strong><br />
extra geld toegezegd voor ‘restauratie-achterstandgevall<strong>en</strong>’.<br />
Hieruit komt drie keer 2<br />
miljo<strong>en</strong> voor monum<strong>en</strong>tale orgels beschikbaar.<br />
Jaarverslag<br />
Het aangevraagde gesprek is e<strong>en</strong> voorbeeld<br />
van de wijze waarop CIO-K te werk gaat<br />
nam<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> fl<strong>in</strong>k aantal Nederlandse kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong>.<br />
Onlangs versche<strong>en</strong> het<br />
jaarverslag over 2005 <strong>en</strong> 2006 van CIO-K.<br />
De led<strong>en</strong> van CIO-K na de 100-e commissievergader<strong>in</strong>g <strong>in</strong> april 2004: van l<strong>in</strong>ks naar rechts: mw. J.N. van der<br />
Marel-Veerman (secr.), de her<strong>en</strong> D. Hoog<strong>en</strong>doorn (PKN), J.H. Zwart (PKN), J. Broekhuiz<strong>en</strong> (secretaris), A. de<br />
Jong (NIK), B.M.A. Wanders (RK), J. Hoog<strong>en</strong>doorn (Chr. Geref.), J.M.C. Klok (RKK), H.W.C. Boudewijns (RKK),<br />
H. Akkerman (doopsgez<strong>in</strong>d), J. van Beuzekom (PKN) <strong>en</strong> T. Snaterse (PKN) (afwezig: C.P. Voorberg (Geref.<br />
Vrijg.), J.T. van d<strong>en</strong> Berg (Ger. Gem.) <strong>en</strong> J.A.W. Berkeveld. (foto: CIO-K)<br />
De commissie behartigt de belang<strong>en</strong> van de<br />
22 bij CIO aangeslot<strong>en</strong> kerkg<strong>en</strong>ootschapp<strong>en</strong><br />
als het gaat om de kerkelijke gebouw<strong>en</strong>:<br />
monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>beleid <strong>en</strong> –subsidies, WOZ <strong>en</strong><br />
OZB, brandveiligheid <strong>en</strong>zovoort.<br />
Ook op andere plaats<strong>en</strong> staat de <strong>in</strong>standhoud<strong>in</strong>g<br />
van kerkgebouw<strong>en</strong> <strong>in</strong> de aandacht:<br />
- De taskforce <strong>Kerk</strong>gebouw<strong>en</strong> – e<strong>en</strong> burger<strong>in</strong>itiatief<br />
– timmert fl<strong>in</strong>k aan de weg.<br />
Deze werkgroep vraagt de aandacht van<br />
politiek <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g voor het behoud<br />
van het monum<strong>en</strong>tale kerkgebouw. Zie<br />
onder andere:<br />
www.toekomstkerkgebouw<strong>en</strong>.nl<br />
- B<strong>in</strong>n<strong>en</strong> de Protestantse <strong>Kerk</strong> is ook e<strong>en</strong><br />
taskforce <strong>Kerk</strong>gebouw<strong>en</strong> actief, die dit<br />
jaar komt met e<strong>en</strong> publicatie over Kans<strong>en</strong><br />
voor kerkgebouw<strong>en</strong>; deze taskforce<br />
organiseert sam<strong>en</strong> met de werkgroep<br />
kerkbouw van de Protestantse <strong>Kerk</strong> e<strong>en</strong><br />
studiemiddag op vrijdag 1 juni a.s. <strong>in</strong> de<br />
Sionkerk <strong>in</strong> Arnhem.<br />
- De algem<strong>en</strong>e led<strong>en</strong>vergader<strong>in</strong>g van de<br />
Ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g voor <strong>Kerk</strong>r<strong>en</strong>tmeesterlijk Beheer<br />
op zaterdag 22 april <strong>in</strong> Ede is<br />
(ook)gewijd aan het kerkgebouw. Zie verder<br />
het blad kerkbeheer <strong>en</strong> de website<br />
www.kerkr<strong>en</strong>tmeester.nl<br />
Er staan nog veel meer onderwerp<strong>en</strong> vermeld<br />
<strong>in</strong> het jaarverslag van CIO-K, zoals het<br />
gebruiksbesluit, waarvan de <strong>in</strong>gangsdatum<br />
<strong>in</strong>middels opschuift naar 1 januari 2008; de<br />
omgev<strong>in</strong>gsvergunn<strong>in</strong>g (WABO), de <strong>en</strong>ergie<strong>in</strong>koop,<br />
de zondagswet <strong>en</strong> de Arbo-wet. De<br />
volledige tekst van het jaarverslag is als<br />
PDF-bestand te download<strong>en</strong> via<br />
www.cioweb.nl.<br />
Jaap Broekhuiz<strong>en</strong> is secretaris van CIO-K <strong>en</strong><br />
werkzaam bij de afdel<strong>in</strong>g juridische zak<strong>en</strong>, colleges<br />
<strong>en</strong> synodebureau van het Protestants Landelijk<br />
Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie BERICHTEN April 2007<br />
Missionaire oriëntatie <strong>in</strong> Lond<strong>en</strong><br />
Het H<strong>en</strong>drik Kraemer Instituut van de<br />
Protestantse <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland <strong>en</strong> de<br />
ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g voor z<strong>en</strong>d<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Nederland IZB<br />
organiser<strong>en</strong> e<strong>en</strong> missionaire oriëntatie <strong>in</strong><br />
Lond<strong>en</strong> van 7 tot <strong>en</strong> met 10 mei. Het thema<br />
is ‘To be or not to be – de vraag voor e<strong>en</strong><br />
missionaire kerk’.<br />
In Lond<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> de kerk<strong>en</strong> hun roep<strong>in</strong>g<br />
om van het evangelie te getuig<strong>en</strong> serieus.<br />
Studer<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> z<strong>in</strong>vol beroep?<br />
De Christelijke Hogeschool W<strong>in</strong>desheim <strong>en</strong><br />
de NBI Hogeschool voor Theologie verzorg<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> breed aanbod van opleid<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
cursuss<strong>en</strong> op het gebied van theologie <strong>en</strong><br />
lev<strong>en</strong>sbeschouw<strong>in</strong>g. Waar mogelijk wordt<br />
sam<strong>en</strong>gewerkt met de nieuwe Protestantse<br />
Theologische Universiteit <strong>en</strong> de Vrije Universiteit<br />
<strong>in</strong> Amsterdam. De opleid<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
voorzi<strong>en</strong> <strong>in</strong> de groei<strong>en</strong>de behoefte aan goed<br />
opgeleide professionals <strong>en</strong> vrijwilligers <strong>in</strong><br />
kerk, zorg <strong>en</strong> onderwijs. Religieuze thema’s<br />
<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sbeschouwelijke bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g staan<br />
Balk<strong>en</strong><strong>en</strong>de ontv<strong>in</strong>g eerste bijbel voor Zorg<br />
‘Bij de huidige zorgvrag<strong>en</strong> is het belangrijk<br />
de bijbel toegankelijk te mak<strong>en</strong>. De noodzaak<br />
van spiritualiteit <strong>in</strong> de zorg heb ik zelf<br />
ervar<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s mijn periode <strong>in</strong> het ziek<strong>en</strong>huis’.<br />
Dat zei premier <strong>Jan</strong> Peter Balk<strong>en</strong><strong>en</strong>de<br />
to<strong>en</strong> hij het eerste exemplaar van de Bijbel<br />
voor de Zorg ontv<strong>in</strong>g uit hand<strong>en</strong> van dr. Myriam<br />
Steemers-Van W<strong>in</strong>koop, directeur van<br />
Relief, e<strong>en</strong> christelijke ver<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g van zorgaanbieders.<br />
De uitgeverij van het Nederlands Bijbelg<strong>en</strong>ootschap<br />
heeft de bijbel ontwikkeld sam<strong>en</strong><br />
met Reliëf. Deze uitgave van de Bijbel is bedoeld<br />
om iedere<strong>en</strong> <strong>in</strong> de zorg te ondersteun<strong>en</strong><br />
met lev<strong>en</strong>svrag<strong>en</strong>. De Bijbel voor de<br />
Zorg biedt de complete tekst van De Nieuwe<br />
Bijbelvertal<strong>in</strong>g met extra leeswijzers over<br />
vrag<strong>en</strong> rond ziekte, lijd<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>ez<strong>in</strong>g, kracht,<br />
Cursus: de rol van de kerk na e<strong>en</strong> ramp<br />
De aandacht voor de rol van de kerk bij <strong>in</strong>grijp<strong>en</strong>de<br />
gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> neemt toe. Daarom<br />
biedt <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> e<strong>en</strong> cursus aan op 19<br />
<strong>en</strong> 20 april 2007. De cursus is bedoeld voor<br />
iedere<strong>en</strong> die – als vrijwilliger of beroepskracht<br />
– vanuit de kerk<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> is bij de<br />
pastorale hulpverl<strong>en</strong><strong>in</strong>g na e<strong>en</strong> plaatselijke<br />
ramp. Tijd<strong>en</strong>s de cursus ler<strong>en</strong> zij hoe ze vanuit<br />
de kerk betrokk<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zijn wanneer<br />
zich e<strong>en</strong> ramp voordoet. Op verzoek van<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> <strong>Actie</strong> heeft het H<strong>en</strong>drik Kraemer Instituut<br />
e<strong>en</strong> driedaagse cursus over nazorg<br />
bij ramp<strong>en</strong> ontwikkeld. Het gaat om twee<br />
Het bruist er van de ideeën <strong>en</strong> <strong>in</strong>itiatiev<strong>en</strong>.<br />
Na e<strong>en</strong> dec<strong>en</strong>nium van evangelisatie lat<strong>en</strong><br />
de kerk<strong>en</strong> <strong>in</strong> Engeland door middel van<br />
verrass<strong>en</strong>de <strong>in</strong>itiatiev<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> dat hed<strong>en</strong>daagse<br />
netwerk<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nieuwe kans voor de<br />
kerk zijn. De beweg<strong>in</strong>g ‘Fresh expressions<br />
of church’ is daarom zeer <strong>in</strong>teressant. Het is<br />
echter niet zo e<strong>en</strong>voudig om over te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
wat daar nu zo <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>d aan is.<br />
hoog op de ag<strong>en</strong>da van publieke organisaties<br />
<strong>en</strong> <strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.<br />
W<strong>in</strong>desheim Theologie & Lev<strong>en</strong>sbeschouw<strong>in</strong>g<br />
biedt vernieuwde hbo-bachelor opleid<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
voor kerkelijk werkers, geestelijk<br />
verzorgers, lerar<strong>en</strong> godsdi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sbeschouw<strong>in</strong>g,<br />
werkers <strong>in</strong> diaconaat <strong>en</strong> pastoraat.<br />
Ook is er e<strong>en</strong> groei<strong>en</strong>d aanbod van<br />
(post-hbo) cursuss<strong>en</strong> <strong>en</strong> tra<strong>in</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> voor<br />
professionals <strong>en</strong> geschoolde vrijwilligers,<br />
bijvoorbeeld e<strong>en</strong> cursus Prek<strong>en</strong>, Liturgie bij<br />
begraf<strong>en</strong>is <strong>en</strong> crematie, of Pres<strong>en</strong>tatietech-<br />
hoop, lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> sterv<strong>en</strong>.<br />
Het is voor het eerst dat er <strong>in</strong> Nederland e<strong>en</strong><br />
bijbel verschijnt die speciaal toegesned<strong>en</strong> is<br />
op de zorgsector. Door de voortschrijd<strong>en</strong>de<br />
secularisatie <strong>en</strong>erzijds <strong>en</strong> de groei<strong>en</strong>de<br />
waarder<strong>in</strong>g voor spiritualiteit anderzijds bestaat<br />
er behoefte aan tekst<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> positieve<br />
rol kunn<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> <strong>in</strong> de zorgsituatie.<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> niet altijd de weg meer <strong>in</strong><br />
e<strong>en</strong> bijbel, zodat e<strong>en</strong> uitvoer<strong>in</strong>g met duidelijke<br />
handvat<strong>en</strong> kan help<strong>en</strong> om m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> vanuit<br />
hun geestelijke vrag<strong>en</strong> te verstaan.<br />
Reliëf vervult als koepel voor de zorgorganisaties<br />
e<strong>en</strong> belangrijke rol <strong>in</strong> de formuler<strong>in</strong>g<br />
van de id<strong>en</strong>titeit. Ook het demissionaire kab<strong>in</strong>et<br />
onderk<strong>en</strong>t het belang van e<strong>en</strong> goed<br />
functioner<strong>en</strong>de zorgsector.<br />
cursusdag<strong>en</strong> achter elkaar <strong>en</strong> e<strong>en</strong> terugkomdag.<br />
De cursus v<strong>in</strong>dt plaats <strong>in</strong> het Protestants<br />
Landelijk Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum, Joseph<br />
Haydnlaan 2A te Utrecht. De cursus duurt<br />
van donderdag 19 april 2007 vanaf 9.30 uur<br />
(<strong>in</strong>clusief de donderdagavond), tot <strong>en</strong> met<br />
vrijdag 20 april 2007, 17.00 uur. Daarop<br />
volgt e<strong>en</strong> terugkomdag, waarvan de datum<br />
<strong>in</strong> overleg met de deelnemers wordt vastgesteld.<br />
De kost<strong>en</strong> bedrag<strong>en</strong> € 70,- per persoon.<br />
Voor de maaltijd<strong>en</strong> (2 keer lunch <strong>en</strong> 1<br />
keer d<strong>in</strong>er) wordt € 26,50 <strong>in</strong> rek<strong>en</strong><strong>in</strong>g gebracht.<br />
Aanmeld<strong>in</strong>g uiterlijk op 30 maart<br />
22<br />
Daarom is zelf gaan kijk<strong>en</strong> e<strong>en</strong> unieke kans.<br />
De oriëntatiereis is bedoeld voor predikant<strong>en</strong>.<br />
Aan de reis gaan twee studiebije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
vooraf. In e<strong>en</strong> nabesprek<strong>in</strong>g word<strong>en</strong> de<br />
ervar<strong>in</strong>g<strong>en</strong> geëvalueerd. Deelname aan<br />
deze bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> is verplicht. Zie voor<br />
programma <strong>en</strong> opgave www.izb.nl<br />
niek<strong>en</strong>. Met HOVO word<strong>en</strong> <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>de<br />
cursuss<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong> aan ouder<strong>en</strong>.<br />
Voorlicht<strong>in</strong>gsbije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>: <strong>in</strong> Utrecht op<br />
31 maart <strong>en</strong> 16 juni van 10.00-14.00 uur <strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> Zwolle op 8 juni <strong>en</strong> 28 augustus van<br />
19.00-21.00 uur.<br />
Inlicht<strong>in</strong>g<strong>en</strong>: W<strong>in</strong>desheim Informatiec<strong>en</strong>trum,<br />
tel. (038) 469 96 99 of<br />
e-mail: <strong>in</strong>fo@w<strong>in</strong>desheim.nl.<br />
Zie ook: www.w<strong>in</strong>desheim.nl<br />
Premier Balk<strong>en</strong><strong>en</strong>de neemt de Bijbel voor de Zorg <strong>in</strong><br />
ontvangst. (foto: Jongbloed Uitgevers)<br />
2007. Plaats<strong>in</strong>g op volgorde van aanmeld<strong>in</strong>g.<br />
Bij afmeld<strong>in</strong>g na 12 april wordt 50 proc<strong>en</strong>t<br />
van de cursuskost<strong>en</strong> <strong>in</strong> rek<strong>en</strong><strong>in</strong>g gebracht.<br />
Deelnemers die van buit<strong>en</strong> Utrecht<br />
kom<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> loger<strong>en</strong> <strong>in</strong> het gast<strong>en</strong>verblijf.<br />
Kost<strong>en</strong> voor overnacht<strong>in</strong>g <strong>en</strong> ontbijt<br />
€ 78,- p.p Opgave bij het secretariaat van het<br />
H<strong>en</strong>drik Kraemer Instituut: hki@pkn.nl o.v.v.<br />
uw volledige adresgegev<strong>en</strong>s, uw<br />
e-mailadres <strong>en</strong> telefoonnummer. Voor meer<br />
<strong>in</strong>formatie: www.kerk<strong>in</strong>actie.nl.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie BERICHTEN April 2007<br />
<strong>Kerk</strong>muziekdag<strong>en</strong> voor jonger<strong>en</strong> te Dw<strong>in</strong>geloo 2007<br />
Het C<strong>en</strong>trum voor de <strong>Kerk</strong>zang organiseert<br />
van wo<strong>en</strong>sdagavond 16 mei tot zondagmiddag<br />
20 mei 2007 de jaarlijkse kerkmuziekdag<strong>en</strong><br />
voor jonger<strong>en</strong>. Het ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<br />
wordt gehoud<strong>en</strong> <strong>in</strong> De Hooge Haer te Lhee<br />
(bij Dw<strong>in</strong>geloo). Er wordt gewerkt <strong>in</strong> twee<br />
leeftijdsgroep<strong>en</strong>: 8-15 jaar <strong>en</strong> 16 jaar <strong>en</strong><br />
ouder.<br />
Geschied<strong>en</strong>is hervormd emigratiewerk<br />
De emigratiegolf van na de Tweede-<br />
Wereldoorlog is bijzonder <strong>in</strong>grijp<strong>en</strong>d<br />
geweest voor emigrant<strong>en</strong> én achterblijvers.<br />
Welke <strong>in</strong>vloed had de emigratie op de<br />
emigrant<strong>en</strong> zelf <strong>en</strong> hoe kond<strong>en</strong> zij hun<br />
geloof, dat juist zo ver van huis zo belangrijk<br />
bleek, voed<strong>en</strong> <strong>en</strong> bewar<strong>en</strong>? Welke<br />
<strong>in</strong>vloed had dit bij het vormgev<strong>en</strong> van eig<strong>en</strong><br />
Nes Ammim <strong>in</strong> perspectief Geïnteresseerd<strong>en</strong> zijn van harte welkom.<br />
Zaterdag 31 maart 2007 v<strong>in</strong>dt <strong>in</strong> Apeldoorn<br />
de Nes Ammimdag plaats. C<strong>en</strong>traal staat op<br />
deze dag het perspectief voor Nes Ammim<br />
na de Libanon-oorlog <strong>en</strong> temidd<strong>en</strong> van alle<br />
spann<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> het Midd<strong>en</strong> Oost<strong>en</strong>. Ook<br />
wordt er aandacht besteed aan het teg<strong>en</strong>gaan<br />
van het to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>de antisemitisme,<br />
e<strong>en</strong> kerndoel van Nes Ammim.<br />
NCRV-serie Het hoogste woord<br />
Tekst<strong>en</strong> uit de bijbel zijn van blijv<strong>en</strong>de<br />
waarde. Dat wordt zichtbaar <strong>in</strong> e<strong>en</strong> nieuwe<br />
12-delige serie van ‘Het hoogste woord’<br />
van de NCRV. In Het hoogste woord legt<br />
pres<strong>en</strong>tator Klaas Drupste<strong>en</strong> de bek<strong>en</strong>de<br />
Nederlander drie tekst<strong>en</strong> uit de bijbel voor.<br />
Tekst<strong>en</strong> die <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>, confronter<strong>en</strong>,<br />
irriter<strong>en</strong> <strong>en</strong> her<strong>in</strong>ner<strong>in</strong>g<strong>en</strong> oproep<strong>en</strong>.<br />
Bijbelk<strong>en</strong>nis is zeker ge<strong>en</strong> vereiste <strong>in</strong> het<br />
Onder het thema ‘Z<strong>in</strong>g van de dier<strong>en</strong>!’<br />
studer<strong>en</strong> we gevarieerde kerkmuziek <strong>in</strong>:<br />
van mega-oud tot super-hip. Daarnaast is<br />
er alle geleg<strong>en</strong>heid voor sport <strong>en</strong> spel. We<br />
voer<strong>en</strong> de muziek uit <strong>in</strong> e<strong>en</strong> kerkdi<strong>en</strong>st op<br />
zondagmorg<strong>en</strong> <strong>in</strong> de Dw<strong>in</strong>geloo <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
concert voor ouders <strong>en</strong> andere belangstell<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> we mee aan de<br />
kerkgeme<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> welke rol vervulde<br />
de Nederlandse Hervormde <strong>Kerk</strong> daarbij?<br />
De heer Niek J. Pr<strong>in</strong>s<strong>en</strong>, jar<strong>en</strong>lang emigratiesecretaris<br />
vanwege de Nederlandse<br />
Hervormde <strong>Kerk</strong>, heeft die geschied<strong>en</strong>is <strong>in</strong><br />
2005 beschrev<strong>en</strong>. Er zijn nog e<strong>en</strong> aantal<br />
exemplar<strong>en</strong> <strong>in</strong> voorraad. Het zestig pag<strong>in</strong>a’s<br />
tell<strong>en</strong>de boek is <strong>in</strong>teressant voor<br />
Locatie: <strong>Kerk</strong>elijk C<strong>en</strong>trum ‘De Drie Rank<strong>en</strong>’,<br />
Eglantierlaan 202, Apeldoorn tel. (055) 533<br />
25 39 (per bus ong. 8 m<strong>in</strong>ut<strong>en</strong> van het<br />
station). Er is parkeergeleg<strong>en</strong>heid rondom<br />
het <strong>Kerk</strong>elijk C<strong>en</strong>trum. Tijd<strong>en</strong>: 10.30 tot<br />
16.00 uur (deur op<strong>en</strong> vanaf 10.00 uur),<br />
onderbrok<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> lunch <strong>en</strong> e<strong>en</strong> muzikaal<br />
<strong>in</strong>termezzo. Tot slot e<strong>en</strong> <strong>in</strong>formeel<br />
sam<strong>en</strong>zijn tot 17.30 uur. Toegangsprijs:<br />
gesprek, op<strong>en</strong>hartigheid wel. Aan de hand<br />
van deze bijbeltekst<strong>en</strong> vertelt de gast zijn<br />
verhaal op drie verschill<strong>en</strong>de, voor hem of<br />
haar belangrijke, lokaties.<br />
In deze serie gaat Klaas Drupste<strong>en</strong> <strong>in</strong><br />
gesprek met onder ander<strong>en</strong>: Agnes Kant,<br />
Leon de W<strong>in</strong>ter, Hal<strong>in</strong>a Reijn, Arie<br />
Boomsma, Naema Tahir, Daniel Lohues,<br />
Bisschop Bär, Kees Torn <strong>en</strong> Anto<strong>in</strong>e Bodar.<br />
JOP COACH magaz<strong>in</strong>e r<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> artikel<strong>en</strong> te download<strong>en</strong> op www.<br />
Nog voordat het eerste nummer <strong>in</strong> 2007 van<br />
de pers rolt, heeft het nieuwe tijdschrift van<br />
de Protestantse <strong>Kerk</strong>, JOP COACH magaz<strong>in</strong>e,<br />
al 1500 abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> geregistreerd.<br />
JOP COACH magaz<strong>in</strong>e bevat verdiep<strong>en</strong>de<br />
artikel<strong>en</strong> over jeugd <strong>en</strong> geloof, nieuws,<br />
tr<strong>en</strong>ds <strong>en</strong> kant-<strong>en</strong>-klare programma’s <strong>en</strong><br />
werkvorm<strong>en</strong> om te gebruik<strong>en</strong> <strong>in</strong> de catechese.<br />
Elk nummer bevat twee vaste katern<strong>en</strong>:<br />
het KIDS-katern, met programma’s gericht<br />
op k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>; het YOUNG-katern met programma’s<br />
om met jonger<strong>en</strong> te do<strong>en</strong>. JOP<br />
COACH magaz<strong>in</strong>e telt 64 full colour pag<strong>in</strong>a’s<br />
<strong>en</strong> verschijnt vijf keer per jaar. Bij het magaz<strong>in</strong>e<br />
zijn extra werkvorm<strong>en</strong>, gebruikserva-<br />
jop.nl/coach.<br />
Het eerste nummer lag ongeveer half<br />
maart bij abonnees op de mat. In dat nummer<br />
gaat het KIDS-katern over het thema<br />
‘sportief’. Naast ideeën voor sportieve<br />
groepsactiviteit<strong>en</strong> wordt ook stilgestaan bij<br />
sportief gedrag <strong>in</strong> het omgaan met ander<strong>en</strong>.<br />
Het YOUNG-katern behandelt het thema<br />
‘humor’. Wat is humor eig<strong>en</strong>lijk? Waar ligt<br />
de gr<strong>en</strong>s tuss<strong>en</strong> ‘leuk’ <strong>en</strong> ‘te ver gaan’? En:<br />
kunn<strong>en</strong> humor <strong>en</strong> heiligheid sam<strong>en</strong>gaan?<br />
Ook <strong>in</strong> dit nummer e<strong>en</strong> artikel over ’<strong>in</strong>wijd<strong>in</strong>gscatechese’<br />
voor achtti<strong>en</strong>plussers <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> praktijkschets over ‘basiscatechese<br />
nieuwe stijl’. Verder aandacht voor de <strong>Kerk</strong><br />
23<br />
landelijke Liedboekdag op zaterdag 16 juni<br />
<strong>in</strong> Dev<strong>en</strong>ter. De kost<strong>en</strong> bedrag<strong>en</strong> € 80,-<br />
(voor e<strong>en</strong> tweede k<strong>in</strong>d uit e<strong>en</strong> gez<strong>in</strong> € 60,-).<br />
Aanmeld<strong>in</strong>g <strong>en</strong> nadere <strong>in</strong>formatie:<br />
http://home.planet.nl/~kerkzang/kmdj of<br />
e-mail: dw<strong>in</strong>geloo2007@yahoo.com.<br />
Bell<strong>en</strong> kan ook: 06 – 28 13 88 14 (Jurrian<br />
Fahner).<br />
(kerk)historici <strong>en</strong> voor deg<strong>en</strong><strong>en</strong> die familieled<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> vertrekk<strong>en</strong>. Wie dit boek<br />
zou will<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, kan het verkrijg<strong>en</strong> bij<br />
het Protestants Landelijk Di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum,<br />
afd. B<strong>in</strong>n<strong>en</strong>land, t.a.v. mw. J. A. Postma,<br />
Postbus 8504, 3503 RM te Utrecht of per email:<br />
j.postma@pkn.nl Het boek is gratis,<br />
maar de voorraad is beperkt, dus: op is op!<br />
€ 15,00 p.p., <strong>in</strong>cl. koffie/thee, soep <strong>en</strong> broodjes.<br />
K<strong>in</strong>der<strong>en</strong> van 3-12 jaar: € 7,30 euro p.p.<br />
Aanmeld<strong>in</strong>g door middel van overmak<strong>in</strong>g<br />
van g<strong>en</strong>oemd(e) bedrag(<strong>en</strong>) naar postgiro<br />
55 55 6 van Sticht<strong>in</strong>g Nes Ammim<br />
Nederland te Apeldoorn, onder vermeld<strong>in</strong>g<br />
van “Nes Ammimdag 2007”. Meer <strong>in</strong>formatie<br />
<strong>en</strong> opgave: Nes Ammim, mw. Beatrice<br />
Hoffer, tel. (055) 534 93 39 <strong>en</strong> op de website<br />
www.nesammim.nl<br />
Het hoogste woord is <strong>in</strong>middels uitgegroeid<br />
tot e<strong>en</strong> multi<strong>media</strong>al project. Het<br />
begon <strong>in</strong> 2004 als e<strong>en</strong> rubriek <strong>in</strong> de NCRVgids,<br />
werd e<strong>en</strong> radiorubriek <strong>in</strong> Schepper &<br />
Co op Radio 5 <strong>en</strong> vorig jaar versche<strong>en</strong> Het<br />
hoogste woord <strong>in</strong> boekvorm. Daaraan<br />
wordt dit jaar met P<strong>in</strong>kster<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nieuw<br />
medium toegevoegd, de site<br />
www.hethoogstewoord.ncrv.nl<br />
<strong>in</strong> <strong>Actie</strong>-campagne ‘Zoek de balans’, met<br />
concrete ideeën om daarmee aan de slag te<br />
gaan met k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>en</strong> jonger<strong>en</strong>.<br />
JOP is de jeugdorganisatie van de Protestantse<br />
<strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> Nederland. JOP COACH magaz<strong>in</strong>e<br />
is de opvolger van de tijdschrift<strong>en</strong><br />
KIOSK, GR!P <strong>en</strong> Impuls. E<strong>en</strong> abonnem<strong>en</strong>t<br />
op JOP COACH magaz<strong>in</strong>e kost € 45, - per<br />
jaar. Aanmeld<strong>en</strong> als abonnee kan door e<strong>en</strong><br />
e-mail te stur<strong>en</strong> naar abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>@pkn.<br />
nl of door te bell<strong>en</strong> naar (030) 880 17 25. Wilt<br />
u liever eerst e<strong>en</strong> gratis proefnummer? Of<br />
wilt u iemand anders e<strong>en</strong> proefnummer cadeau<br />
do<strong>en</strong>, dan kan dat ook. Mail daarvoor<br />
naar brochureverkoop@pkn.nl of bel (030)<br />
880 17 24.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie KOMENDE COLLECTEN April 2007<br />
P<strong>in</strong>ksterz<strong>en</strong>d<strong>in</strong>gsweek 20-27 mei<br />
Tijd<strong>en</strong>s de P<strong>in</strong>ksterz<strong>en</strong>d<strong>in</strong>gsweek 2007, van<br />
20-27 mei, staat e<strong>en</strong> z<strong>en</strong>d<strong>in</strong>gsproject <strong>in</strong><br />
Cambodja c<strong>en</strong>traal. Liefdevol omgaan met<br />
je k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> lijkt zo vanzelfsprek<strong>en</strong>d. In Cambodja<br />
is dat lang niet altijd het geval. Het<br />
Rode Khmer-regime e<strong>in</strong>d jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig<br />
kostte twee miljo<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> het lev<strong>en</strong>. In<br />
die tijd werd<strong>en</strong> veel ouders <strong>en</strong> k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> van<br />
elkaar gescheid<strong>en</strong>. De k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> van to<strong>en</strong><br />
zijn de ouders van nu. Ze hebb<strong>en</strong> grote<br />
moeite om voor hun k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> te zorg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
h<strong>en</strong> lief te hebb<strong>en</strong>. Veel k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> groei<strong>en</strong> op<br />
<strong>in</strong> chaotische, ongediscipl<strong>in</strong>eerde, getraumatiseerde<br />
thuissituaties. Vaak word<strong>en</strong> ze<br />
groot gebracht door alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vader of<br />
moeder <strong>en</strong> rak<strong>en</strong> van het rechte pad af.<br />
Nieuwe hoop<br />
Cambodja heeft nieuwe hoop nodig. Het<br />
‘Hope’ programma van World Relief Cambodja<br />
wil k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>, ti<strong>en</strong>ers <strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
deze Hoop gev<strong>en</strong>. De Nederlandse Joke van<br />
Opstal staat aan het beg<strong>in</strong> van dit project.<br />
Vanuit haar visie kunn<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> vervuld<br />
met de Heilige Geest kanal<strong>en</strong> van Gods<br />
Collecte voor JOP 3 juni<br />
Op zondag 3 juni staat de collecte voor JOP<br />
op het landelijke collecterooster. JOP, de<br />
jeugdorganisatie van de Protestantse <strong>Kerk</strong>,<br />
is e<strong>en</strong> beweg<strong>in</strong>g van, door <strong>en</strong> voor k<strong>in</strong>der<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> jonger<strong>en</strong>. De opbr<strong>en</strong>gst van deze<br />
collecte is bestemd voor diverse project<strong>en</strong><br />
van JOP, zoals:<br />
JOP KIDSboekjes<br />
JOP KIDSboekjes zijn kle<strong>in</strong>e, spann<strong>en</strong>de <strong>en</strong><br />
verrass<strong>en</strong>de boekjes voor k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>in</strong> de<br />
leeftijd van 8 -12 jaar. Met de JOP<br />
KIDSboekjes daag je k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>in</strong> de kerk <strong>en</strong><br />
thuis uit om bezig te zijn met zichzelf, God,<br />
elkaar <strong>en</strong> de wereld om h<strong>en</strong> he<strong>en</strong>.<br />
JOP Wereldexpress<br />
E<strong>en</strong> mobiele t<strong>en</strong>toonstell<strong>in</strong>g over de mill<strong>en</strong>niumdoel<strong>en</strong><br />
die door heel Nederland<br />
gaat reiz<strong>en</strong>. K<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>en</strong> jonge ti<strong>en</strong>ers<br />
krijg<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> <strong>in</strong>teractieve wijze <strong>in</strong>zicht <strong>in</strong><br />
ontwikkel<strong>in</strong>gsvraagstukk<strong>en</strong> <strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
uitgedaagd zelf ook <strong>in</strong> actie te kom<strong>en</strong> voor<br />
e<strong>en</strong> rechtvaardiger wereld.<br />
JOP-b<strong>en</strong>de’s<br />
JOP wil sam<strong>en</strong> met jonger<strong>en</strong> de activiteit<strong>en</strong><br />
of programma’s die zij zelf bedacht hebb<strong>en</strong>,<br />
uitwerk<strong>en</strong> tot landelijke JOP- project<strong>en</strong>. Zo<br />
kunn<strong>en</strong> ook andere jeugdgroep<strong>en</strong> daar<br />
weer gebruik van mak<strong>en</strong>.<br />
liefde zijn. Het Hope programma zet <strong>in</strong> op<br />
bijbelonderwijs aan k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>, juist omdat zij<br />
e<strong>en</strong> sleutelrol spel<strong>en</strong> <strong>in</strong> het opnieuw v<strong>in</strong>d<strong>en</strong><br />
van hoop. Door drama <strong>en</strong> popp<strong>en</strong>spel ler<strong>en</strong><br />
k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> dat ze <strong>in</strong> Gods og<strong>en</strong> van waarde<br />
zijn <strong>en</strong> dat Hij van h<strong>en</strong> houdt. E<strong>en</strong> betere<br />
boodschap is er niet, als het niet vanzelfsprek<strong>en</strong>d<br />
voor je is om liefdevol omr<strong>in</strong>gd te<br />
word<strong>en</strong>. Ook ler<strong>en</strong> de k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> basisvaardighed<strong>en</strong><br />
over hygiëne <strong>en</strong> hoe ze met hun<br />
ouders om kunn<strong>en</strong> gaan. 138 medewerkers<br />
<strong>en</strong> ruim 3.000 vrijwilligers van Hope bereik<strong>en</strong><br />
34.000 k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> met deze liefdevolle<br />
boodschap.<br />
Uitstral<strong>in</strong>g<br />
De boodschap die deze jong<strong>en</strong>s <strong>en</strong> meisjes<br />
meekrijg<strong>en</strong> straalt uit op het hele gez<strong>in</strong>.<br />
Ouders merk<strong>en</strong> de verander<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> hun<br />
k<strong>in</strong>der<strong>en</strong> <strong>en</strong> kom<strong>en</strong> uit nieuwsgierigheid<br />
naar de bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>. In k<strong>in</strong>dertaal hor<strong>en</strong><br />
ook zij het evangelie. Als hun belangstell<strong>in</strong>g<br />
gewekt is, sluit<strong>en</strong> vel<strong>en</strong> zich aan bij e<strong>en</strong><br />
bestaande kerk of zett<strong>en</strong> onder begeleid<strong>in</strong>g<br />
van Hope e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> huisgeme<strong>en</strong>te op. Ook<br />
JOP Wake up call<br />
Zondag 30 september 2007 organiseert<br />
JOP e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t voor <strong>en</strong> door ti<strong>en</strong>ers<br />
<strong>en</strong> jonger<strong>en</strong>. Als aftrap van e<strong>en</strong> nieuw<br />
seizo<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> <strong>en</strong>erver<strong>en</strong>de dag vol ontmoe-<br />
24<br />
de oudere broers <strong>en</strong> zuss<strong>en</strong> hor<strong>en</strong> de P<strong>in</strong>ksterboodschap.<br />
Jonger<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de twaalf<br />
<strong>en</strong> achtti<strong>en</strong> jaar kom<strong>en</strong> wekelijks bij elkaar<br />
<strong>in</strong> aparte jong<strong>en</strong>s- <strong>en</strong> meid<strong>en</strong> groep<strong>en</strong>. Ze<br />
discussiër<strong>en</strong> onder begeleid<strong>in</strong>g over onder<br />
andere e<strong>en</strong> verantwoorde leefstijl op basis<br />
van bijbelse waard<strong>en</strong>. Naast deze persoonlijke<br />
ontwikkel<strong>in</strong>g, zett<strong>en</strong> ze zich ook <strong>in</strong> voor<br />
ander<strong>en</strong>. Zo zijn ze m<strong>en</strong>tor voor jonge,<br />
soms ernstig zieke k<strong>in</strong>der<strong>en</strong>. En ler<strong>en</strong> ze om<br />
echt e<strong>en</strong> geestelijke broeder of zuster te<br />
zijn. Door deze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> werkt Gods Geest<br />
<strong>in</strong> Cambodja <strong>en</strong> keert langzaam de hoop<br />
terug <strong>in</strong> dit land dat zoveel te lijd<strong>en</strong> heeft<br />
gehad.<br />
Materiaal<br />
U kunt <strong>in</strong> uw geme<strong>en</strong>te aandacht bested<strong>en</strong><br />
aan dit collectemom<strong>en</strong>t, o.a. door collectefolders<br />
uit te del<strong>en</strong>, posters <strong>in</strong> het kerkgebouw<br />
op te hang<strong>en</strong> <strong>en</strong> er <strong>in</strong>houdelijk aandacht<br />
aan te bested<strong>en</strong> <strong>in</strong> de di<strong>en</strong>st. Kijk voor<br />
liturgiesuggesties, e<strong>en</strong> bericht voor <strong>in</strong> het<br />
kerkblad, e<strong>en</strong> kanselafkondig<strong>in</strong>g <strong>en</strong> meer op<br />
www.kerk<strong>in</strong>actie.nl/collectes.<br />
t<strong>in</strong>g, muziek, film, debat <strong>en</strong> uitwissel<strong>in</strong>g<br />
van leuke ideeën.<br />
Meer <strong>in</strong>formatie is te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> op:<br />
www.jop.nl
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie BIJBELTEKSTEN<br />
April 2007<br />
Deze tekst<strong>en</strong> zijn gekoz<strong>en</strong> uit de lez<strong>in</strong>g<strong>en</strong> die <strong>in</strong> het gezam<strong>en</strong>lijk gebed <strong>in</strong> Taizé word<strong>en</strong> gebruikt. Taizé<br />
is e<strong>en</strong> oecum<strong>en</strong>isch klooster <strong>in</strong> Frankrijk. De tekst<strong>en</strong> zijn kort g<strong>en</strong>oeg om verschill<strong>en</strong>de ker<strong>en</strong> per dag<br />
herlez<strong>en</strong> te word<strong>en</strong>, voor e<strong>en</strong> tijd van persoonlijk of geme<strong>en</strong>schappelijk gebed. Zo is m<strong>en</strong> door middel<br />
van het gebruik<strong>en</strong> van dit rooster verbond<strong>en</strong> met de wereldoecum<strong>en</strong>e.<br />
zo 1 To<strong>en</strong> Jezus dichtbij Jeruzalem was,<br />
begon de hele groep leerl<strong>in</strong>g<strong>en</strong> vol<br />
vreugde <strong>en</strong> met luide stem God te<br />
prijz<strong>en</strong> om alle wonderdad<strong>en</strong> die ze<br />
hadd<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong>. Ze riep<strong>en</strong>: “Gezeg<strong>en</strong>d<br />
hij die komt <strong>in</strong> de naam van de Heer!”<br />
(Lucas 19: 28-40)<br />
ma 2 Voor zijn lijd<strong>en</strong> zei Jezus tot zijn<br />
leerl<strong>in</strong>g<strong>en</strong>: Jullie hebb<strong>en</strong> nu verdriet,<br />
maar ik zal jullie terugzi<strong>en</strong>, <strong>en</strong> dan zul je<br />
blij zijn, <strong>en</strong> niemand zal je je vreugde<br />
afnem<strong>en</strong>. (Johannes 16: 19-22)<br />
di 3 God bewijst ons zijn liefde doordat<br />
Christus voor ons gestorv<strong>en</strong> is to<strong>en</strong> wij<br />
nog zondaars war<strong>en</strong>. Des te zekerder is<br />
het dat wij, nu we met hem zijn<br />
verzo<strong>en</strong>d door de dood van zijn Zoon,<br />
word<strong>en</strong> gered door di<strong>en</strong>s lev<strong>en</strong>.<br />
(Rome<strong>in</strong><strong>en</strong> 5: 1-11)<br />
wo 4 Paulus schreef: We hebb<strong>en</strong> het zwaar<br />
te verdur<strong>en</strong> gehad, bov<strong>en</strong> onze<br />
kracht<strong>en</strong>. Dat liet ons beseff<strong>en</strong> dat we<br />
niet op onszelf moet<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong>,<br />
maar alle<strong>en</strong> op de God die de dod<strong>en</strong><br />
opwekt. (2 Kor<strong>in</strong>tiërs 1: 8-11)<br />
do 5 Christus is voor all<strong>en</strong> gestorv<strong>en</strong><br />
opdat de lev<strong>en</strong>d<strong>en</strong> niet langer voor<br />
zichzelf zoud<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>, maar voor hem<br />
die voor h<strong>en</strong> is gestorv<strong>en</strong> <strong>en</strong> is<br />
opgewekt. (2 Kor<strong>in</strong>tiërs 5: 13-17)<br />
vr 6 Aan het kruis zei Jezus: Vader, vergeef<br />
hun, want ze wet<strong>en</strong> niet wat ze do<strong>en</strong>.<br />
(Lucas 23: 33-34)<br />
za 7 Paulus schreef: We zijn door de doop<br />
<strong>in</strong> zijn dood met Christus begrav<strong>en</strong> om<br />
e<strong>en</strong> nieuw lev<strong>en</strong> te leid<strong>en</strong>.<br />
(Rome<strong>in</strong><strong>en</strong> 6: 3-11)<br />
zo 8 Bij het lege graf zeid<strong>en</strong> twee <strong>en</strong>gel<strong>en</strong><br />
teg<strong>en</strong> de vrouw<strong>en</strong>: Waarom zoekt u de<br />
lev<strong>en</strong>de onder de dod<strong>en</strong>? (Lucas 24: 1-8)<br />
ma 9 Christus werd gelijk aan e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s. Hij<br />
heeft zich vernederd <strong>en</strong> werd<br />
gehoorzaam tot <strong>in</strong> de dood – de dood aan<br />
het kruis. Daarom heeft God hem hoog<br />
verhev<strong>en</strong> <strong>en</strong> hem de naam geschonk<strong>en</strong><br />
die elke naam te bov<strong>en</strong> gaat.<br />
(Filipp<strong>en</strong>z<strong>en</strong> 2: 1-11)<br />
di 10 Span u <strong>in</strong> om door de<br />
sam<strong>en</strong>b<strong>in</strong>d<strong>en</strong>de kracht van de vrede de<br />
e<strong>en</strong>heid te bewar<strong>en</strong> die de Geest u<br />
geeft: één lichaam <strong>en</strong> één geest, zoals u<br />
één hoop hebt op grond van uw<br />
roep<strong>in</strong>g. (Efeziërs 4: 1-6)<br />
wo 11 Johannes schreef: Wij wet<strong>en</strong> dat we<br />
van de dood zijn overgegaan naar het<br />
lev<strong>en</strong> omdat we elkaar liefhebb<strong>en</strong>. (1<br />
Johannes 3: 11-16)<br />
do 12 God had de wereld zo lief dat hij zijn<br />
<strong>en</strong>ige Zoon heeft gegev<strong>en</strong>, opdat<br />
iedere<strong>en</strong> die <strong>in</strong> hem gelooft niet<br />
verlor<strong>en</strong> gaat, maar eeuwig lev<strong>en</strong> heeft.<br />
(Johannes 3: 13-17)<br />
vr 13 Jezus zei tot zijn leerl<strong>in</strong>g<strong>en</strong>:<br />
Gelukkig jullie og<strong>en</strong> omdat ze zi<strong>en</strong>, <strong>en</strong><br />
jullie or<strong>en</strong> omdat ze hor<strong>en</strong>!<br />
(Matteüs 13: 1-23)<br />
za 14 De opgestane Christus zegt: Ik sta<br />
voor de deur <strong>en</strong> klop aan. Als iemand<br />
mijn stem hoort <strong>en</strong> de deur op<strong>en</strong>t, zal ik<br />
b<strong>in</strong>n<strong>en</strong>kom<strong>en</strong>, <strong>en</strong> we zull<strong>en</strong> sam<strong>en</strong><br />
et<strong>en</strong>, ik met hem <strong>en</strong> hij met mij.<br />
(Op<strong>en</strong>bar<strong>in</strong>g 3: 20-22)<br />
zo 15 De opgestane Jezus zei tot zijn<br />
leerl<strong>in</strong>g<strong>en</strong>: “Ik w<strong>en</strong>s jullie vrede! Zoals<br />
de Vader mij heeft uitgezond<strong>en</strong>, zo z<strong>en</strong>d<br />
ik jullie uit.” Na deze woord<strong>en</strong> blies hij<br />
over h<strong>en</strong> he<strong>en</strong> <strong>en</strong> zei: “Ontvang de<br />
heilige Geest.” (Johannes 20: 19-23)<br />
ma 16 Jezus zegt: Het is met het kon<strong>in</strong>krijk<br />
van God als met e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s die zaad<br />
uitstrooit op de aarde: dag <strong>in</strong> dag uit<br />
ontkiemt het zaad <strong>en</strong> schiet op, ook al<br />
weet hij niet hoe. (Marcus 4: 26-29)<br />
di 17 Als u nu met Christus uit de dood<br />
b<strong>en</strong>t opgewekt, streef dan naar wat<br />
bov<strong>en</strong> is, niet op wat op aarde is. U b<strong>en</strong>t<br />
immers gestorv<strong>en</strong>, <strong>en</strong> uw lev<strong>en</strong> ligt met<br />
Christus verborg<strong>en</strong> <strong>in</strong> God.<br />
(Koloss<strong>en</strong>z<strong>en</strong> 3: 1-5)<br />
wo 18 De Heer zegt: Ik weet van uw ell<strong>en</strong>de<br />
<strong>en</strong> armoede, hoewel u rijk b<strong>en</strong>t. Wees niet<br />
bang voor wat u nog te wacht<strong>en</strong> staat.<br />
Wees trouw tot <strong>in</strong> de dood, dan zal ik u als<br />
lauwerkrans het lev<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>.<br />
(Op<strong>en</strong>bar<strong>in</strong>g 2: 8-11)<br />
do 19 Vergeld ge<strong>en</strong> kwaad met kwaad, maar<br />
probeer voor alle m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> het goede te<br />
do<strong>en</strong>. Leef, voorzover het <strong>in</strong> uw macht<br />
ligt, met alle m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>in</strong> vrede.<br />
(Rome<strong>in</strong><strong>en</strong> 12: 14-18, 21)<br />
25<br />
April 2007<br />
vr 20 U b<strong>en</strong>t geroep<strong>en</strong> om vrij te zijn.<br />
Di<strong>en</strong> elkaar <strong>in</strong> liefde. (Galat<strong>en</strong> 5:13-14)<br />
za 21 Jezus zegt: Ik b<strong>en</strong> het lev<strong>en</strong>de brood<br />
dat uit de hemel is neergedaald;<br />
wanneer iemand dit brood eet zal hij<br />
eeuwig lev<strong>en</strong>. (Johannes 6: 47-51)<br />
zo 22 Jezus vroeg aan Petrus: “Houd je<br />
van me?” Petrus antwoordde: “Heer, u<br />
weet alles, u weet toch dat ik van u<br />
houd.” (Johannes 21: 15-17)<br />
ma 23 Het wez<strong>en</strong>lijke van de liefde is niet<br />
dat wij God hebb<strong>en</strong> liefgehad, maar dat<br />
hij ons heeft liefgehad <strong>en</strong> zijn Zoon<br />
heeft gezond<strong>en</strong> om verzo<strong>en</strong><strong>in</strong>g te<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> voor onze zond<strong>en</strong>.<br />
(1 Johannes 4: 7-11)<br />
di 24 Jezus zegt: Gelukkig wie honger<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> dorst<strong>en</strong> naar gerechtigheid, want zij<br />
zull<strong>en</strong> verzadigd word<strong>en</strong>. Gelukkig de<br />
barmhartig<strong>en</strong>, want zij zull<strong>en</strong><br />
barmhartigheid onderv<strong>in</strong>d<strong>en</strong>.<br />
(Matteüs 5: 1-12)<br />
wo 25 Na Jezus’ hemelvaart g<strong>in</strong>g<strong>en</strong> zijn<br />
leerl<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op weg om overal het<br />
nieuws bek<strong>en</strong>d te mak<strong>en</strong>. De Heer hielp<br />
h<strong>en</strong> daarbij <strong>en</strong> zette hun verkondig<strong>in</strong>g<br />
kracht bij. (Marcus 16: 15-20)<br />
do 26 Paulus schreef: Wees e<strong>en</strong>sgez<strong>in</strong>d <strong>en</strong><br />
één <strong>in</strong> liefde. Handel niet uit<br />
geld<strong>in</strong>gsdrang. Laat onder u de<br />
gez<strong>in</strong>dheid heers<strong>en</strong> die Christus Jezus<br />
had. (Filipp<strong>en</strong>z<strong>en</strong> 2: 1-11)<br />
vr 27 Jeremia bad: U b<strong>en</strong>t onze hoop,<br />
Heer. U b<strong>en</strong>t toch <strong>in</strong> ons midd<strong>en</strong>, wij<br />
behor<strong>en</strong> u toch toe? (Jeremia 14: 8-9)<br />
za 28 Van alles waarover je waakt, waak<br />
vooral over je hart, het is de bron van je<br />
lev<strong>en</strong>. (Spreuk<strong>en</strong> 4: 23)<br />
zo 29 Jezus zegt: Mijn schap<strong>en</strong> luister<strong>en</strong><br />
naar mijn stem, ik k<strong>en</strong> ze <strong>en</strong> zij volg<strong>en</strong><br />
mij. Ik geef ze eeuwig lev<strong>en</strong>: ze zull<strong>en</strong><br />
nooit verlor<strong>en</strong> gaan <strong>en</strong> niemand zal ze<br />
uit mijn hand rov<strong>en</strong>. (Johannes 10: 22-30)<br />
ma 30 Door zijn geloof g<strong>in</strong>g Abraham, to<strong>en</strong><br />
God hem riep, op weg naar e<strong>en</strong> plaats die<br />
hij <strong>in</strong> bezit zou krijg<strong>en</strong>, <strong>en</strong> hij g<strong>in</strong>g op weg<br />
zonder te wet<strong>en</strong> waarhe<strong>en</strong>.<br />
(Hebreeën 11: 8-16)
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie<br />
Predikantwissel<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
Beroep<strong>en</strong><br />
te Ameide-Ti<strong>en</strong>hov<strong>en</strong> (herv.), ds. J. Nies<strong>in</strong>g<br />
te Kootwijk-Kootwijkerbroek; te Bar<strong>en</strong>drecht<br />
(geref. Zuid-Oost Triomfatorkerk), ds. C.<br />
Romkes te Zwijndrecht; te Barneveld (herv.<br />
wijkgem. 1), ds. G. Lustig te Voorthuiz<strong>en</strong>; te<br />
Bruchem, <strong>Kerk</strong>wijk <strong>en</strong> Delwijn<strong>en</strong> (herv.), ds.<br />
M. Messemaker te Oud-Beijerland; te Ederve<strong>en</strong><br />
(herv.), te Hasselt (herv.), <strong>en</strong> te Rouve<strong>en</strong><br />
(herv.) ds. M. Maas te Hellouw;<br />
te G<strong>en</strong>emuid<strong>en</strong> (herv. wijkgem. 2), ds. M.<br />
Messemaker te Oud-Beijerland; te Hoogeve<strong>en</strong><br />
(herv. wijkgem. 3), ds. C. Cluistra te<br />
Ridderkerk; te Lekkerkerk (herv. gem. ‘t Anker),<br />
ds. W.P. Emaus te IJsselste<strong>in</strong>; te Li<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
(herv.), ds. M. Maas te Hellouw; te Numansdorp<br />
(geref.; parttime), ds. mw. M.J.<br />
d<strong>en</strong> Bakker te Rotterdam-C<strong>en</strong>trum (diac.<br />
missionair. werk); te Pap<strong>en</strong>drecht (wijkgem.<br />
West), ds. E. van d<strong>en</strong> Ham te Middelburg<br />
(prot. wijkgem. De Ontmoet<strong>in</strong>g); te Ridderkerk<br />
(herv.), ds. M. Messemaker te Oud-Beijerland;<br />
te Urk (De Bron), ds. M.A. van d<strong>en</strong><br />
Berg te Zoetermeer; te Waard<strong>en</strong>burg-Neerijn<strong>en</strong><br />
(herv.), ds. D. van Duijv<strong>en</strong>bode te Urk;<br />
te Wadd<strong>in</strong>xve<strong>en</strong> (herv. Wijkgem. Oost), ds.<br />
P. Nobel te L<strong>in</strong>schot<strong>en</strong>; te Wouterswoude<br />
(herv.), ds. G. van Wijk te Wezep.<br />
Aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong>:<br />
naar Amerong<strong>en</strong>-Overberg (herv.; wijk 2<br />
Overberg), ds. A.J. de Kieviet te Zuidland;<br />
naar Antwerp<strong>en</strong>-Oost (VPKB), propon<strong>en</strong>t J.<br />
H. Visser te Bergambacht, die bedankte voor<br />
Well-Ammerzod<strong>en</strong> (herv.); naar Arnemuid<strong>en</strong>,<br />
ds. C. Bijman te Urk; naar D<strong>en</strong> Haag<br />
(wijkgem. Laak; pt), ds. R. van Ess<strong>en</strong> te D<strong>en</strong><br />
Haag-Loosdu<strong>in</strong><strong>en</strong>; naar Doorn (g.v. Zonnehuis),<br />
ds. J.C.R. Wijngaard te V<strong>in</strong>keve<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Waverve<strong>en</strong> (g.v. St. Zuwe Zorg); naar E<strong>in</strong>dhov<strong>en</strong><br />
(prot. Adv<strong>en</strong>tskerkgem.), ds. mw. T.<br />
C.M. Boek<strong>en</strong>stijn-Dronkert te R<strong>en</strong>swoude;<br />
naar Hell<strong>en</strong>doorn (wijk West), ds. H. Engelsma<br />
te IJsselmuid<strong>en</strong>-Grafhorst (De Hoekste<strong>en</strong>);<br />
naar Meppel, ds. W.P Sarolea te Niekerk-Oldekerk-Faan;<br />
naar Oldehove (geref.),<br />
propon<strong>en</strong>t mw. A.M. Westra te Grijpskerk;<br />
naar Omm<strong>en</strong> (herv.; wijk 2), ds. W. Tij<strong>in</strong>k te<br />
Zwartsluis; naar Schett<strong>en</strong>s-Schraard-Longerhouw<br />
<strong>en</strong> Wons, ds. mw. E.K. Zwerver te<br />
Rotterdam-Zuid; naar Steggerda, V<strong>in</strong>kega<br />
<strong>en</strong> De Hoeve, propon<strong>en</strong>t mw. M. Ve<strong>en</strong>stra-<br />
Ov<strong>in</strong>g te Steggerda; naar Wezep (herv. wijk<br />
3), ds. C. van de Worp te Ede; naar Zett<strong>en</strong> &<br />
Andelst (herv.), ds. J. Muller te Wap<strong>en</strong>veld<br />
(herv.); naar Zoetermeer (geref. wijkgeme<strong>en</strong>te<br />
1), propon<strong>en</strong>t mw. M.C. Kapteyn te<br />
Zoetermeer; naar Zoetermeer (herv. wijkg.<br />
Ichthuskerk-Oost, wijk 4), ds. E. van d<strong>en</strong><br />
Ham te Middelburg (De Ontmoet<strong>in</strong>g), die<br />
bedankte voor Pap<strong>en</strong>drecht (West).<br />
Bedankt<br />
voor Bergambacht (herv.) <strong>en</strong> voor Giess<strong>en</strong>dam/Neder-Hard<strong>in</strong>xveld,<br />
ds. G. Lustig te<br />
Voorthuiz<strong>en</strong>; voor Ermelo (wijk Nieuwe <strong>Kerk</strong><br />
Noord), ds. W.G. Hulsman te G<strong>en</strong>emuid<strong>en</strong>;<br />
voor G<strong>en</strong>emuid<strong>en</strong> (herv. wijkgem. 2) <strong>en</strong><br />
voor Ridderkerk (herv.), ds. M. Messemaker<br />
te Oud-Beijerland; voor Gouda herv.; wijk<br />
B), ds. P.J. Visser te D<strong>en</strong> Haag; (Ds. Visser<br />
neemt ge<strong>en</strong> beroep<strong>en</strong> meer <strong>in</strong> overweg<strong>in</strong>g.);<br />
voor Huiz<strong>en</strong> (herv. wijkgem. Nieuwe<br />
<strong>Kerk</strong>), ds. W. Markus te Bergsch<strong>en</strong>hoek;<br />
voor Kootwijk-Kootwijkerbroek (herv.), ds.<br />
G. van Wijk te Wezep; voor Nieuwleus<strong>en</strong><br />
(herv. wijkgem. Noord), ds. O.C. Kerss<strong>en</strong> te<br />
Gouda; voor S<strong>in</strong>t Anthoniepolder (herv.),<br />
ds. J.A.van d<strong>en</strong> Berg te Nieuw-Lekkerland;<br />
voor Stolwijk (herv. wijk 2), ds. J.A.van d<strong>en</strong><br />
Berg te Nieuw-Lekkerland. voor Zijderveld<br />
(herv.), ds. S.A. Doolaard te Besoy<strong>en</strong> (Waalwijk<br />
West).<br />
Beroepbaar<br />
propon<strong>en</strong>t H.F. Kl<strong>in</strong>g, Van Kanstraat 32,<br />
6412 ZW Heerl<strong>en</strong> (beroepbaar);<br />
propon<strong>en</strong>t T.J. Houwel<strong>in</strong>g, Valckslootlaan<br />
26, 2181 TR Hillegom (nog niet beroepbaar);<br />
propon<strong>en</strong>t mw. J.J. van der Vaart, Pieter<br />
Vlam<strong>in</strong>gstraat 278, 1093 DK Amsterdam<br />
(beroepbaar);<br />
propon<strong>en</strong>t mw. T.J. Bey<strong>en</strong>, Drumptselaan 2,<br />
4003 HD Tiel (beroepbaar);<br />
propon<strong>en</strong>t J.D. Oudshoorn, Johannes van<br />
Andelstraat 11, 3553 TG Utrecht (beroepbaar);<br />
propon<strong>en</strong>t R.B. Kuyv<strong>en</strong>hov<strong>en</strong>, Hofmeyerstraat<br />
37B, 1091 LX Amsterdam (kan voor<br />
1-1-2008 ge<strong>en</strong> beroep<strong>en</strong> <strong>in</strong> overweg<strong>in</strong>g nem<strong>en</strong>);<br />
26<br />
April 2007<br />
propon<strong>en</strong>t mw. J.C.M. van der Wilt, Orfeo 34,<br />
2907 JE Capelle aan d<strong>en</strong> IJssel (beroepbaar);<br />
propon<strong>en</strong>t D. van Keul<strong>en</strong>, Pott<strong>en</strong>bakkerstraat<br />
25, 8043 BM Zwolle (kan voor 2010<br />
ge<strong>en</strong> beroep<strong>en</strong> <strong>in</strong> overweg<strong>in</strong>g nem<strong>en</strong>).<br />
propon<strong>en</strong>t C.A. van der Graaf, Meskampersteeg<br />
18A, 3882 SJ Putt<strong>en</strong>;<br />
propon<strong>en</strong>t mw. K. <strong>Jan</strong>s<strong>en</strong>-Ober<strong>in</strong>k, Giez<strong>en</strong>bosweg<br />
1, 7121 MK Aalt<strong>en</strong>;<br />
propon<strong>en</strong>t G.B.H. Brunsveld, Burchtmuur<br />
15, 3991 EK Hout<strong>en</strong>.<br />
Toegelat<strong>en</strong>:<br />
propon<strong>en</strong>t mw. J. Heuvel<strong>in</strong>k, Marco Polostraat<br />
73-2, 1057 WG Amsterdam (zij kan<br />
voorlopig ge<strong>en</strong> beroep<strong>en</strong> <strong>in</strong> overweg<strong>in</strong>g nem<strong>en</strong>).<br />
Overled<strong>en</strong><br />
1 januari E.T. de Haan (geb. 8 april 1936);<br />
6 januari K. van Liere (geb. 25 dec. 1922);<br />
7 januari W. Sierag (geb. 2 augustus 1916);<br />
8 januari ds. J. Haitsma (geb. 14 september<br />
1913); 16 januari ds. J.A. Kwast (geb.<br />
13 januari 1922); 22 januari J. Korpershoek<br />
(geb. 22 augustus 1921); 7 februari ds. E.M.<br />
Pannekoek (geb. 15 december 1921);<br />
10 februari ds. H. Ommer<strong>in</strong>g (geb. 12 juli<br />
1935); 15 februari A. Mool<strong>en</strong>aar (geb. 5 september<br />
1913).<br />
Wilt u bericht<strong>en</strong> over predikantswissel<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> beroepbaarstell<strong>in</strong>g<strong>en</strong> doorgev<strong>en</strong> aan het<br />
Synodesecretariaat? Postbus 8399, 3503 RJ<br />
Utrecht, e-mail: jaarboek@pkn.nl<br />
Daarnaast kunn<strong>en</strong> deze bericht<strong>en</strong> doorgegev<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> aan Persbureau Scheps, Postbus 103,<br />
3770 AC Barneveld, e-mail: scheps@solcon.nl
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie ADVERTENTIES<br />
Advert<strong>en</strong>ties<br />
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie k<strong>en</strong>t twee soort<strong>en</strong> advert<strong>en</strong>ties:<br />
vacatureadvert<strong>en</strong>ties van kerkelijke geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> andere advert<strong>en</strong>ties.<br />
Vacatureadvert<strong>en</strong>ties van geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> vier verschill<strong>en</strong>de format<strong>en</strong> geplaatst<br />
word<strong>en</strong>: Kle<strong>in</strong> (tot 65 woord<strong>en</strong>), Normaal<br />
(tot 130 woord<strong>en</strong>), Groot (tot 260 woord<strong>en</strong>)<br />
<strong>en</strong> Zeer groot (tot 520 woord<strong>en</strong>/hele pag<strong>in</strong>a).<br />
Voor deze format<strong>en</strong> geld<strong>en</strong> respectievelijk<br />
de volg<strong>en</strong>de tariev<strong>en</strong>: € 174, € 348, €<br />
698 <strong>en</strong> € 1.394.<br />
De Protestantse <strong>Kerk</strong> Amsterdam<br />
zoekt e<strong>en</strong><br />
kerkelijk opbouwwerker<br />
Andere advert<strong>en</strong>ties bestaan <strong>in</strong> de format<strong>en</strong>:<br />
1/8, 1/4, 1/2 <strong>en</strong> 1/1. De prijz<strong>en</strong> zijn respectievelijk:<br />
€ 348, € 698, € 1.394, € 2.788.<br />
Aanlever<strong>in</strong>g<br />
Per e-mail aan:<br />
kerk<strong>in</strong>formatie.advert<strong>en</strong>ties@pkn.nl<br />
(de kale tekst <strong>in</strong> e<strong>en</strong> Word-bestand <strong>en</strong> logo’s<br />
uitsluit<strong>en</strong>d apart <strong>in</strong> e<strong>en</strong> jpg-bestand), per fax<br />
aan (030) 880 14 45, of <strong>in</strong> papier<strong>en</strong> vorm per<br />
post aan: <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie Advert<strong>en</strong>ties<br />
(F. Rozemond), Postbus 8504, 3503 RM<br />
Utrecht.<br />
voor het project <strong>Kerk</strong> op IJburg. De nieuwe woonwijk IJburg groeit. Er ligg<strong>en</strong><br />
kans<strong>en</strong> voor de opbouw van e<strong>en</strong> geloofsgeme<strong>en</strong>schap vanuit ons huis ‘De Tronk’.<br />
De opbouwwerker wordt gesteund door de al actieve werkgroep <strong>Kerk</strong> op IJburg.<br />
De vacature beslaat 0,5 FTE, voor de duur van het project, dat wil zegg<strong>en</strong> tot 1<br />
juni 2009.<br />
Salariër<strong>in</strong>g <strong>in</strong> schaal 9 arbeidsvoorwaard<strong>en</strong>regel<strong>in</strong>g PKN voor kerkelijk werkers.<br />
Profiel<br />
De kerkelijk werker heeft k<strong>en</strong>nis van <strong>en</strong> ervar<strong>in</strong>g met geme<strong>en</strong>teopbouw.<br />
Hij/zij is bereid zich te verdiep<strong>en</strong> <strong>in</strong> de belev<strong>in</strong>gswereld van alle IJburgers.<br />
Hij/zij heeft gevoel voor de spirituele mogelijkhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> eis<strong>en</strong> van deze tijd.<br />
Hij/zij is oecum<strong>en</strong>isch <strong>in</strong>gesteld.<br />
Taakomschrijv<strong>in</strong>g<br />
Hij/zij bouwt e<strong>en</strong> geloofsgeme<strong>en</strong>schap van <strong>en</strong> met IJburgers voor geheel IJburg<br />
op.<br />
Hij/zij ontwikkelt e<strong>en</strong> zelfstandig project voor <strong>Kerk</strong>&Buurtwerk.<br />
Hij/zij gaat de pastorale bearbeid<strong>in</strong>g van IJburg organiser<strong>en</strong>.<br />
Hij/zij luistert naar w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> plann<strong>en</strong> van IJburgers <strong>en</strong> ondersteunt IJburgers<br />
hun w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> plann<strong>en</strong> <strong>in</strong> activiteit<strong>en</strong> om te zett<strong>en</strong>.<br />
Hij/zij gaat taakgroep<strong>en</strong> opzett<strong>en</strong> voor de verschill<strong>en</strong>de activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> v<strong>in</strong>dt uit bij<br />
welke taakgroep<strong>en</strong> zijn/haar participatie noodzakelijk is.<br />
Voor alle tak<strong>en</strong> <strong>en</strong> zak<strong>en</strong> geldt, dat ze waar mogelijk <strong>in</strong> oecum<strong>en</strong>isch verband<br />
gestalte krijg<strong>en</strong>.<br />
Sollicitaties kunn<strong>en</strong> tot uiterlijk 10 april 2007 word<strong>en</strong> gericht aan:<br />
J.S. van Rijn<br />
Zeeburgerkade 610<br />
1019 HS Amsterdam<br />
(020) 362 26 15 of juliavanrijn@planet.nl (voor meer <strong>in</strong>formatie)<br />
www.tronk.nl<br />
www.protestantsamsterdam.nl<br />
27<br />
April 2007<br />
Uiterste aanleverdata:<br />
Jun<strong>in</strong>ummer: 27 april 2007<br />
Juli/augustusnummer: 25 mei 2007<br />
Septembernummer: 27 juli 2007<br />
De redactie van <strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie is niet verantwoordelijk<br />
voor de <strong>in</strong>houd van advert<strong>en</strong>ties.<br />
Bij de opmaak zal zoveel mogelijk<br />
rek<strong>en</strong><strong>in</strong>g word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> met de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
van de adverteerder.<br />
Wijkgeme<strong>en</strong>te Noord van de Gereformeerde <strong>Kerk</strong><br />
(PKN) te Gouda is op zoek naar e<strong>en</strong><br />
predikant<br />
(v/m 100%)<br />
Onze actieve geme<strong>en</strong>te bestaat uit ca 1100 led<strong>en</strong><br />
met e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> kerkelijk gebouw, ‘De Veste’. Onze<br />
geme<strong>en</strong>te wil e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>schap zijn met<br />
ruimte voor verschill<strong>en</strong>de geloofsbelev<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Wij zoek<strong>en</strong> e<strong>en</strong> predikant die<br />
– <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>d voorgaat <strong>in</strong> eredi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij<br />
vorm<strong>en</strong> zoekt die pass<strong>en</strong> bij de veelkleurigheid<br />
van de geme<strong>en</strong>te<br />
– als tra<strong>in</strong>er <strong>en</strong> coach de geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong> kan<br />
stimuler<strong>en</strong> <strong>en</strong> ondersteun<strong>en</strong><br />
– contact weet te legg<strong>en</strong> met m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> aan de rand<br />
van de kerk, met e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> oog voor de<br />
sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g<br />
– hart heeft voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>in</strong> elke lev<strong>en</strong>sfase, zowel<br />
jong als oud<br />
– t<strong>en</strong>m<strong>in</strong>ste <strong>in</strong> één geme<strong>en</strong>te ervar<strong>in</strong>g heeft<br />
opgedaan<br />
Meer <strong>in</strong>formatie over de kerkelijke <strong>en</strong> de burgerlijke<br />
geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> de profielschets zijn verkrijgbaar bij de<br />
secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie,<br />
mevrouw Evel<strong>in</strong>e de Rooij-’t Hart<br />
<strong>Jan</strong> van Riebeecklaan 33<br />
2803 WR Gouda<br />
(0182) 52 43 88<br />
evel<strong>in</strong>e0801@lycos.nl<br />
Ook kunt u <strong>in</strong>formatie v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> op de website van de<br />
Veste: www.devestegouda.nl<br />
Uw sollicitatie met CV zi<strong>en</strong> wij graag uiterlijk 23 april<br />
2007 tegemoet op bov<strong>en</strong>staand adres.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie ADVERTENTIES April 2007<br />
De Protestantse Geme<strong>en</strong>te te Wag<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> omvat s<strong>in</strong>ds beg<strong>in</strong> 2007 drie<br />
wijkgeme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>: Mattheüs, Markus <strong>en</strong> Lukas. Onze wijkgeme<strong>en</strong>te Lukas<br />
is e<strong>en</strong> leergeme<strong>en</strong>schap rond de geop<strong>en</strong>de Schrift<strong>en</strong>, oecum<strong>en</strong>isch<br />
georiënteerd <strong>en</strong> diaconaal geëngageerd. In verband met de p<strong>en</strong>sioner<strong>in</strong>g<br />
van de diaconaal-pastoraal predikante per 1 januari jl. is de Protestantse<br />
Geme<strong>en</strong>te te Wag<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> op zoek naar e<strong>en</strong><br />
diaconaal-maatschappelijk werker (50%) v/m<br />
Wij zoek<strong>en</strong> iemand, die:<br />
– vanuit e<strong>en</strong> gelovig perspectief sociaal <strong>en</strong> pastoraal begaan is met m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>in</strong> nood.<br />
– Het wijkdiaconaat weet te verb<strong>in</strong>d<strong>en</strong> met het wijkpastoraat.<br />
– Communicatief sterk is:<br />
– contact kan onderhoud<strong>en</strong> met m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>in</strong> diaconale nood<br />
– vrijwilligers kan <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong> <strong>en</strong> begeleid<strong>en</strong> <strong>in</strong> hun diaconale tak<strong>en</strong>.<br />
– Met visie de hele geme<strong>en</strong>te ondersteunt bij het vertal<strong>en</strong> van maatschappelijke<br />
ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> naar persoonlijke situaties <strong>en</strong> diaconale actie, <strong>en</strong> het College van<br />
Diak<strong>en</strong><strong>en</strong> hierbij adviseert.<br />
– Bijdraagt aan de verdere ontwikkel<strong>in</strong>g van het professionele team.<br />
Wij vrag<strong>en</strong>:<br />
– e<strong>en</strong> praktisch georiënteerde netwerker met e<strong>en</strong> HBO opleid<strong>in</strong>g Maatschappelijk Werk <strong>en</strong><br />
Di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong><strong>in</strong>g of e<strong>en</strong> vergelijkbare achtergrond.<br />
– iemand met oog voor diversiteit <strong>in</strong> opvatt<strong>in</strong>g<strong>en</strong> over, <strong>en</strong> visies op diaconaat.<br />
– bij voorkeur iemand die preekcons<strong>en</strong>t heeft.<br />
Aanstell<strong>in</strong>g voor e<strong>en</strong> jaar met mogelijkheid tot vaste aanstell<strong>in</strong>g. De PKN-CAO kerkelijk<br />
werkers is van toepass<strong>in</strong>g.<br />
Nadere <strong>in</strong>formatie op onze website www.pgwag<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>.nl U kunt ook contact opnem<strong>en</strong><br />
met de voorzitter van de selectiecommissie: Willemijn Lammers, Bowlespark 32, 6701 DS<br />
Wag<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>, tel. (0317) 42 09 00 of 06-12 91 44 25. Sollicitaties kunt u tot 4 wek<strong>en</strong> na<br />
verschijn<strong>en</strong> van dit blad richt<strong>en</strong> aan: Roel ter Horst, Laantje van Jetses 1, 6708 SH<br />
Wag<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>, tel. (0317) 42 52 56.<br />
28<br />
De Protestantse Geme<strong>en</strong>te Apeldoorn (i.w.)<br />
heeft voor het uitvoer<strong>en</strong> van haar<br />
missionaire taak e<strong>en</strong> missionair werker <strong>in</strong><br />
di<strong>en</strong>st. Die heeft tot taak: “het stimuler<strong>en</strong><br />
van ontmoet<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op het gr<strong>en</strong>sgebied van<br />
kerk <strong>en</strong> sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g”. Dit gebeurt door het<br />
organiser<strong>en</strong> <strong>en</strong> ondersteun<strong>en</strong> van<br />
uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de activiteit<strong>en</strong> op het gebied<br />
van kunst, literatuur, cultuur <strong>en</strong> creativiteit<br />
rondom de Bijbelse verhal<strong>en</strong> èn het<br />
vergrot<strong>en</strong> van de bek<strong>en</strong>dheid van de<br />
Protestantse Geme<strong>en</strong>te Apeldoorn (i.w.).”<br />
De missionaire werkgroep noemt zich ABRI.<br />
Vanwege het vertrek van de huidige<br />
missionair werker is ABRI op zoek naar e<strong>en</strong><br />
missionair werker (m/v) 50%<br />
Profiel<br />
M<strong>in</strong>imaal HBO werk- <strong>en</strong> d<strong>en</strong>kniveau,<br />
agogisch <strong>en</strong> theologisch.<br />
Liefde voor de Bijbelse verhal<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />
vaardigheid om hier creatief <strong>en</strong> persoonlijk<br />
mee om te gaan.<br />
Creatief, <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>d, flexibel <strong>en</strong> <strong>in</strong>itiatiefrijk.<br />
Goed kunn<strong>en</strong> communicer<strong>en</strong> <strong>en</strong> schrijv<strong>en</strong><br />
Sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met andere godsdi<strong>en</strong>stige<br />
strom<strong>in</strong>g<strong>en</strong> (ook niet-christelijke)<br />
K<strong>en</strong>nis hebb<strong>en</strong> van de breedte van de kerk<br />
<strong>en</strong> actief lid van de PKN kerk.<br />
Goede organisator <strong>en</strong> netwerker.<br />
Taakomschrijv<strong>in</strong>g<br />
Sam<strong>en</strong> met wijkgeme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ontwikkel<strong>en</strong><br />
van missionaire activiteit<strong>en</strong>.<br />
Zelf <strong>in</strong>itiër<strong>en</strong> van vernieuw<strong>en</strong>de activiteit<strong>en</strong>.<br />
Toerust<strong>en</strong> vrijwilligers op missionair<br />
gebied.<br />
Sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met collega’s kerkelijk<br />
werkers<br />
Wij bied<strong>en</strong>:<br />
Prettige werksfeer<br />
Professionele secretariële ondersteun<strong>in</strong>g.<br />
Salaris conform de CAO kerkelijk werkers.<br />
E<strong>en</strong> uitgebreid <strong>in</strong>formatiepakket is<br />
beschikbaar.<br />
Informatie is te verkrijg<strong>en</strong> bij het bestuur<br />
van ABRI, P/a De Herberg<br />
Dev<strong>en</strong>terstraat 40<br />
7311 LW Apeldoorn<br />
Tel. (055) 576 36 61<br />
e-mail: abri.cmb@planet.nl<br />
Schriftelijke sollicitaties di<strong>en</strong><strong>en</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> twee<br />
wek<strong>en</strong> na verschijn<strong>in</strong>g van deze advert<strong>en</strong>tie<br />
gericht te word<strong>en</strong> aan het bestuur van ABRI
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie ADVERTENTIES April 2007<br />
De Protestantse Geme<strong>en</strong>te te Raalte<br />
zoekt e<strong>en</strong> parttime<br />
predikant (60%-80%)<br />
die:<br />
– wil sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> mannelijke<br />
fulltime collega <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrouwelijke<br />
parttime kerkelijk werker;<br />
– het aantrekkelijk v<strong>in</strong>dt te werk<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong><br />
van oorsprong plattelandsgeme<strong>en</strong>te met<br />
3.000 led<strong>en</strong>, die thans meer pluriform is<br />
sam<strong>en</strong>gesteld;<br />
– <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>d is <strong>in</strong> eredi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
pastoraat voor jong <strong>en</strong> oud <strong>en</strong> die<br />
vernieuw<strong>in</strong>g<strong>en</strong> niet uit de weg gaat;<br />
– zich met ons geroep<strong>en</strong> voelt vanuit de<br />
beloft<strong>en</strong> van God te lev<strong>en</strong>. Beloft<strong>en</strong> die<br />
wij v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> <strong>in</strong> de Heilige Schrift <strong>en</strong> die ons<br />
uit de geschied<strong>en</strong>is van God met zijn volk<br />
<strong>en</strong> kerk bek<strong>en</strong>d geword<strong>en</strong> zijn.<br />
Wat hebb<strong>en</strong> wij te bied<strong>en</strong>:<br />
– e<strong>en</strong> goed functioner<strong>en</strong>de geme<strong>en</strong>te die<br />
het SOW-proces zonder problem<strong>en</strong> heeft<br />
doorlop<strong>en</strong>;<br />
– e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te waar<strong>in</strong> actief beleid met<br />
betrekk<strong>in</strong>g tot de jeugd wordt gevoerd;<br />
– middel<strong>en</strong> als leerhuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
groothuisbezoek<strong>en</strong> om de<br />
geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong> te voed<strong>en</strong>.<br />
Raalte is e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trumgeme<strong>en</strong>te <strong>in</strong> Salland<br />
met veel mooie natuur rondom. De A-1 <strong>en</strong><br />
de A 28 zijn gemakkelijk te bereik<strong>en</strong> <strong>en</strong> er is<br />
ook e<strong>en</strong> NS-station. De onderwijsvoorzi<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
zijn gevarieerd.<br />
Voor meer <strong>in</strong>formatie <strong>en</strong> e<strong>en</strong> profielschets<br />
kunt u zich w<strong>en</strong>d<strong>en</strong> tot de voorzitter van de<br />
beroep<strong>in</strong>gscommissie de heer W. Geerts,<br />
telefoon (0572) 35 81 20 (na 18.00 uur).<br />
U kunt ook onze website<br />
www.protestantsegeme<strong>en</strong>teraalte.nl<br />
raadpleg<strong>en</strong>.<br />
Uw brief met uw gemotiveerde<br />
belangstell<strong>in</strong>g kunt u b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> drie wek<strong>en</strong> na<br />
het verschijn<strong>en</strong> van deze advert<strong>en</strong>tie richt<strong>en</strong><br />
aan de secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie,<br />
de heer J. de Jong, Reiger 33,<br />
8103 AL Raalte of via <strong>in</strong>jodejong@planet.nl<br />
De kerk<strong>en</strong>raad van de PKN-geme<strong>en</strong>te van<br />
Sumar zoekt voor de vervull<strong>in</strong>g van de<br />
predikantsvacature e<strong>en</strong><br />
predikant m/v<br />
voor e<strong>en</strong> fulltime di<strong>en</strong>stverband.<br />
Wij zoek<strong>en</strong> e<strong>en</strong> predikant die:<br />
– belangstell<strong>in</strong>g <strong>en</strong> aandacht voor het<br />
kerkelijk werk <strong>in</strong> brede z<strong>in</strong> heeft.<br />
– bereid is <strong>in</strong> teamverband met<br />
vrijwilligers sam<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong>.<br />
– bereid is de vorm<strong>in</strong>g <strong>en</strong> toerust<strong>in</strong>g van<br />
de geme<strong>en</strong>teled<strong>en</strong> wil stimuler<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
begeleid<strong>en</strong> d.m.v gesprekskr<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
(groot) huisbezoek.<br />
– huiscatechese wil ondersteun<strong>en</strong>.<br />
– (belijd<strong>en</strong>is) catechisatie geeft.<br />
– actief betrokk<strong>en</strong> is bij het jeugd- <strong>en</strong><br />
jonger<strong>en</strong>werk <strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s <strong>in</strong>houd weet te<br />
gev<strong>en</strong> aan het ontplooi<strong>en</strong> van activiteit<strong>en</strong><br />
voor oudere jonger<strong>en</strong>.<br />
– de Friese taal, wil ler<strong>en</strong> verstaan, zo<br />
mogelijk spreekt.<br />
Pastoraal werk / eredi<strong>en</strong>st<br />
De predikant<br />
– moet prober<strong>en</strong> om vanuit e<strong>en</strong> heldere<br />
bijbelse <strong>in</strong>spiratie <strong>en</strong> op basis van de<br />
belijd<strong>en</strong>isgeschrift<strong>en</strong> zodanig <strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g te<br />
gev<strong>en</strong> aan de eredi<strong>en</strong>st, dat jong <strong>en</strong> oud<br />
zich er vandaag de dag <strong>in</strong> kunn<strong>en</strong><br />
herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.<br />
– <strong>in</strong>spireert <strong>en</strong> begeleidt de geme<strong>en</strong>te bij<br />
haar activiteit<strong>en</strong>, daarbij ondersteund<br />
door de kerk<strong>en</strong>raad.<br />
– is actief <strong>in</strong> de geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> wil<br />
sam<strong>en</strong>b<strong>in</strong>d<strong>en</strong>d zijn.<br />
Uw sollicitatie, per brief of e-mail, kunt u<br />
uiterlijk tot 14 dag<strong>en</strong> na het verschijn<strong>en</strong> van<br />
dit blad richt<strong>en</strong> tot de voorzitter van de<br />
beroep<strong>in</strong>gscommissie:<br />
Mevrouw G. de Jong-Tiekstra,<br />
J. v.d. Meerweg 7<br />
9262 SP Sumar<br />
Tel. (0511) 52 22 15.<br />
e-mail: joh.jong@planet.nl<br />
Op dit adres kunt u ook <strong>in</strong>formatie<br />
<strong>in</strong>w<strong>in</strong>n<strong>en</strong>.<br />
29<br />
De Protestantse geme<strong>en</strong>te Halfambt<br />
(D<strong>en</strong> Andel, E<strong>en</strong>rum, Saaxumhuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Westernieland)<br />
zoekt e<strong>en</strong>:<br />
predikant (v/m) 5/12<br />
We zoek<strong>en</strong> iemand die:<br />
– De woord<strong>en</strong> vier<strong>en</strong>, ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> sam<strong>en</strong><br />
met de geme<strong>en</strong>te <strong>in</strong>houd wil gev<strong>en</strong>;<br />
– E<strong>en</strong> warme <strong>en</strong> <strong>en</strong>thousiaste voorganger<br />
wil zijn die gebruik maakt van e<strong>en</strong>voudige<br />
<strong>en</strong> duidelijke taal;<br />
– Zich di<strong>en</strong>stbaar kan mak<strong>en</strong> als pastor.<br />
Hij/zij zal liefde <strong>en</strong> eerbied moet<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />
voor de m<strong>en</strong>s <strong>in</strong> het Gron<strong>in</strong>ger land;<br />
– Als <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>d theoloog sam<strong>en</strong> met de<br />
geme<strong>en</strong>te zich wil verdiep<strong>en</strong> <strong>in</strong> geloofslev<strong>en</strong>s<br />
<strong>en</strong> z<strong>in</strong>vrag<strong>en</strong>;<br />
– E<strong>en</strong> visie heeft t.a.v. ‘geme<strong>en</strong>te zijn’;<br />
– Zicht heeft op de beleidslijn<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
voortrekkersrol kan vervull<strong>en</strong> bij de<br />
vorm<strong>in</strong>g van nieuw beleid.<br />
Kortom: we zoek<strong>en</strong> iemand die naast stimulator<br />
<strong>en</strong> coörd<strong>in</strong>ator vooral ook voorganger<br />
<strong>en</strong> pastor kan <strong>en</strong> wil zijn.<br />
We bied<strong>en</strong>:<br />
– E<strong>en</strong> 5/12 predikantsplaats<br />
– Aanvull<strong>en</strong>d de mogelijkheid tot het<br />
gev<strong>en</strong> van godsdi<strong>en</strong>stonderwijs voor 5<br />
uur per week.<br />
De geme<strong>en</strong>te Halfambt ligt <strong>in</strong> het noordwest<strong>en</strong><br />
van de prov<strong>in</strong>cie Gron<strong>in</strong>g<strong>en</strong>: het Hogeland.<br />
De geme<strong>en</strong>te k<strong>en</strong>t vier dorp<strong>en</strong> te<br />
wet<strong>en</strong>: D<strong>en</strong> Andel, E<strong>en</strong>rum, Saaxumhuiz<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> Westernieland <strong>en</strong> heeft ca. 700 ziel<strong>en</strong>. Er<br />
is e<strong>en</strong> goede verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g via het op<strong>en</strong>baar<br />
vervoer met de stad Gron<strong>in</strong>g<strong>en</strong> (30 m<strong>in</strong>.).<br />
Nadere <strong>in</strong>formatie kunt u opvrag<strong>en</strong> bij de<br />
secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie,<br />
mevr. J. Engel (tel. 0595-49 18 72) of bij de<br />
voorzitter, dhr. B. Poolman (tel. 0595-49 13<br />
28). E-mail: be.poolman@planet.nl.<br />
Uw schriftelijke sollicitatie met curriculum<br />
vitae kunt u richt<strong>en</strong> aan mevr. J. Engel,<br />
<strong>Kerk</strong>straat 2 9967 RK E<strong>en</strong>rum<br />
(e-mail: mol<strong>en</strong>gel@hetnet.nl) tot uiterlijk<br />
drie wek<strong>en</strong> na verschijn<strong>in</strong>gsdatum van deze<br />
advert<strong>en</strong>tie.
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie ADVERTENTIES<br />
De Protestantse Geme<strong>en</strong>te i.w. te<br />
Oosterwolde c.a. (Fr.) zoekt e<strong>en</strong><br />
predikant m/v (fulltime)<br />
Onze voorkeur gaat uit naar e<strong>en</strong> van<br />
oorsprong hervormde predikant, maar<br />
uite<strong>in</strong>delijk geeft de kwaliteit de doorslag.<br />
Wij kom<strong>en</strong> graag <strong>in</strong> contact met iemand die:<br />
– op e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong>tijdse <strong>en</strong> <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong>de wijze<br />
voorgaat <strong>in</strong> de eredi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>, zodat<br />
jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> ouder<strong>en</strong> erdoor word<strong>en</strong><br />
aangesprok<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarbij op<strong>en</strong> staat voor<br />
liturgische vernieuw<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
– de Bijbelse boodschap kan verb<strong>in</strong>d<strong>en</strong><br />
met de actualiteit <strong>en</strong> met persoonlijke<br />
lev<strong>en</strong>svrag<strong>en</strong><br />
– e<strong>en</strong> warm hart heeft voor het pastoraat<br />
<strong>en</strong> daaraan sam<strong>en</strong> met de wijkteams<br />
vorm <strong>en</strong> <strong>in</strong>houd wil gev<strong>en</strong><br />
– op<strong>en</strong> staat voor wat er leeft <strong>in</strong> de<br />
sam<strong>en</strong>lev<strong>in</strong>g <strong>en</strong> wil meewerk<strong>en</strong> aan het<br />
kerk-zijn <strong>in</strong> het dorp<br />
– zich goed kan <strong>in</strong>lev<strong>en</strong> <strong>in</strong> wat jonger<strong>en</strong><br />
bezighoudt <strong>en</strong> h<strong>en</strong> kan <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong><br />
– <strong>in</strong> nauwe sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>g met de reeds<br />
aanwezige predikant stimuler<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />
vernieuw<strong>en</strong>d werkzaam wil zijn <strong>in</strong> onze<br />
geme<strong>en</strong>te<br />
– beschikt over goede communicatieve <strong>en</strong><br />
organisatorische kwaliteit<strong>en</strong><br />
– creatief <strong>en</strong> flexibel is <strong>en</strong> gevoel voor<br />
humor heeft.<br />
Als u geïnteresseerd b<strong>en</strong>t, kunt u e<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong>formatiepakket aanvrag<strong>en</strong> via het emailadres:<strong>in</strong>formatiepakket@pknoosterwolde.nl<br />
Voor <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>g<strong>en</strong> kunt u contact opnem<strong>en</strong><br />
met de voorzitter van de beroep<strong>in</strong>gscommissie:<br />
dhr. J. van der Weerd,<br />
Evertsmaad 3, 8431 TC Oosterwolde,<br />
tel. (0516) 51 48 02<br />
30<br />
April 2007<br />
De Hervormde Geme<strong>en</strong>te Maarland zoekt contact met e<strong>en</strong> <strong>en</strong>thousiaste <strong>en</strong> stimuler<strong>en</strong>de<br />
fulltime<br />
predikant(e)<br />
die e<strong>en</strong> beroep naar onze geme<strong>en</strong>te zou will<strong>en</strong> overweg<strong>en</strong>.<br />
Wie zijn wij?<br />
De Hervormde Geme<strong>en</strong>te Maarland is <strong>in</strong> mei 2004 tot stand gekom<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> fusie van<br />
drie voormalige geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>: Herv. gem. Loppersum, Herv. gem. Zeerijp-E<strong>en</strong>um-<br />
Westeremd<strong>en</strong> <strong>en</strong> Herv. gem. De Wierd<strong>en</strong> ( Godl<strong>in</strong>ze, Leerm<strong>en</strong>s, Oosterwijtwerd,<br />
’t Zandt <strong>en</strong> Zijldijk); mooie dorp<strong>en</strong>, geleg<strong>en</strong> op het Gron<strong>in</strong>ger Hogeland.<br />
Voor de hele geme<strong>en</strong>te is 1,6 predikantsplaats beschikbaar.<br />
S<strong>in</strong>ds 30 augustus 1998 is ds. Marion Hartman <strong>in</strong> parttime di<strong>en</strong>stverband (60 %) verbond<strong>en</strong><br />
aan de geme<strong>en</strong>te. De vacature is ontstaan per 1 oktober 2006 door het vertrek van ds. Ton v.<br />
d. L<strong>in</strong>g<strong>en</strong> naar de Waalse geme<strong>en</strong>te D<strong>en</strong> Haag na e<strong>en</strong> di<strong>en</strong>stverband van 10 jaar.<br />
Wat k<strong>en</strong>merkt onze geme<strong>en</strong>te?<br />
Wij zijn e<strong>en</strong> actieve <strong>en</strong> vrolijke geme<strong>en</strong>te waar<strong>in</strong> de vier<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, de leerhuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> het<br />
pastoraat c<strong>en</strong>traal staan.<br />
De predikant<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>in</strong> hun werk ondersteund door e<strong>en</strong> actieve kerk<strong>en</strong>raad. Op allerlei<br />
terre<strong>in</strong><strong>en</strong> zijn werkgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> commissies actief.<br />
Wat biedt onze geme<strong>en</strong>te?<br />
E<strong>en</strong> fijne werkomgev<strong>in</strong>g, waar de predikant(e) niet alle<strong>en</strong> figuurlijk, maar ook letterlijk<br />
ruimte krijgt, e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te, waar<strong>in</strong> e<strong>en</strong> aantal zeer fraaie middeleeuwse kerk<strong>en</strong> met<br />
prachtige orgels gebruikt word<strong>en</strong>.<br />
In het dorp Loppersum is e<strong>en</strong> ruime pastorie met tu<strong>in</strong> beschikbaar.<br />
Is uw <strong>in</strong>teresse gewekt?<br />
Vraag dan e<strong>en</strong> <strong>in</strong>formatiepakket aan met daar<strong>in</strong> o.a. uitgebreide profielschets<strong>en</strong> van<br />
geme<strong>en</strong>te <strong>en</strong> te beroep<strong>en</strong> predikant(e) bij de secretaris van de beroep<strong>in</strong>gscommissie:<br />
mevr. W. Kemp<strong>en</strong>aar-Wildeboer, Tu<strong>in</strong>bouwstraat 2, 9919 HH Loppersum<br />
Tel. (0596) 57 27 42, email: kemp<strong>en</strong>aar94@zonnet.nl<br />
Meer <strong>in</strong>formatie v<strong>in</strong>dt u op de website van onze geme<strong>en</strong>te:<br />
Informatie over onze geme<strong>en</strong>te kunt u www.hervormdegeme<strong>en</strong>temaarland.nl<br />
v<strong>in</strong>d<strong>en</strong> op: www.pkn-oosterwolde.nl.<br />
Uw sollicitatie met c.v. kunt u vóór 23 april<br />
2007 richt<strong>en</strong> aan dhr. K. Glas, Iris 22,<br />
8431 SJ Oosterwolde. De Igreja Evangélica Reformada <strong>in</strong> Arapoti (Brazilië) zoekt e<strong>en</strong>:<br />
predikant(e) (0,8 fte)<br />
– m<strong>in</strong>st<strong>en</strong>s één jaar, naast e<strong>en</strong> fulltime Braziliaanse collega;<br />
– pastoraat <strong>en</strong> voorgaan <strong>in</strong> Nederlandstalige di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>;<br />
– iemand uit de gereformeerde traditie, niet ouder dan 70 jaar.<br />
– <strong>en</strong>thousiaste Nederlandse emigrant<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>te <strong>in</strong> Braziliaanse context.<br />
– gemeubileerde won<strong>in</strong>g <strong>en</strong> aantrekkelijke faciliteit<strong>en</strong>.<br />
Informatie: ds. M. van ’t Hof te Ve<strong>en</strong>dam (13.00-13.30 uur), tel. (0598) 63 68 66 of bij de<br />
beroep<strong>in</strong>gscommissie, de heer Sibma (vz; Braz.), tel. 0055 - 43-3357 -1170.<br />
Website: www.ierb.org.br/arapoti<br />
Briev<strong>en</strong> vóór 23 april naar mevr. Kool (secr.): koolfamily@gmail.com
<strong>Kerk</strong><strong>in</strong>formatie ADVERTENTIES RUBRIEK<br />
April 2007<br />
De PKN dorpsgeme<strong>en</strong>te te Moordrecht aan de Hollandse<br />
IJssel van ca. 600 led<strong>en</strong> zoekt e<strong>en</strong><br />
die<br />
fulltime predikant(e<br />
– <strong>en</strong>thousiast, betrokk<strong>en</strong> <strong>en</strong> creatief is, <strong>en</strong> over humor<br />
beschikt<br />
– de eredi<strong>en</strong>st <strong>en</strong> het pastoraat ziet als zijn/haar kerntak<strong>en</strong><br />
– jong <strong>en</strong> oud weet te <strong>in</strong>spirer<strong>en</strong> <strong>en</strong> te betrekk<strong>en</strong> bij het<br />
geloof <strong>en</strong> de kerk<br />
– ervar<strong>in</strong>g heeft opgedaan <strong>in</strong> t<strong>en</strong>m<strong>in</strong>ste één geme<strong>en</strong>te.<br />
Wij bied<strong>en</strong>:<br />
– e<strong>en</strong> <strong>en</strong>thousiaste <strong>en</strong> praktisch <strong>in</strong>gestelde geme<strong>en</strong>te, die<br />
op veel terre<strong>in</strong><strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkt met de Hervormde<br />
Dorpskerk<br />
– e<strong>en</strong> moderne pastorie <strong>in</strong> Moordrecht<br />
Nieuwsgierig geword<strong>en</strong>?<br />
Verdere <strong>in</strong>licht<strong>in</strong>g<strong>en</strong> zijn te verkrijg<strong>en</strong> bij de voorzitter van<br />
de beroep<strong>in</strong>gscommissie<br />
Mevr. A. van Lange - Hanemaayer,<br />
Telefoonnummer: (0182) 37 23 31,<br />
e-mail: jeannetvanlange@zonnet.nl<br />
www.kerk<strong>en</strong><strong>in</strong>moordrecht.nl<br />
Sollicitaties vóór 20 april naar de secretaris van de<br />
beroep<strong>in</strong>gscommissie:<br />
Mevr. W.J.A. Alderliest<strong>en</strong>-de Jong,<br />
Rietgors 13, 2841 RS Moordrecht,<br />
e-mail: wilmy.alderliest<strong>en</strong>@planet.nl<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
De Gereformeerde <strong>Kerk</strong> van ’s Grav<strong>en</strong>moer (PKN)<br />
zoekt e<strong>en</strong><br />
predikant(e) voor 50 %<br />
Onze geme<strong>en</strong>te telt 350 led<strong>en</strong>.<br />
’s Grav<strong>en</strong>moer is e<strong>en</strong> landelijk geleg<strong>en</strong> dorp <strong>in</strong> Midd<strong>en</strong>-Brabant met ca.<br />
2400 <strong>in</strong>woners.<br />
De vele oude bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> karakteristieke oude boerderij<strong>en</strong> <strong>en</strong> huiz<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />
het dorp e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> gezicht <strong>in</strong> de omgev<strong>in</strong>g. Het is van oudsher e<strong>en</strong><br />
protestantse <strong>en</strong>clave <strong>in</strong> e<strong>en</strong> rooms katholiek gebied.<br />
Wij zoek<strong>en</strong> e<strong>en</strong> predikant die:<br />
– vasthoudt aan het Woord van God.<br />
– het pastoraat als spil van de geme<strong>en</strong>te ziet<br />
– zich kan <strong>in</strong>lev<strong>en</strong> <strong>in</strong> de gedachtewereld van jong <strong>en</strong> oud<br />
– stimuler<strong>en</strong>d bezig wil zijn tot opbouw van de geme<strong>en</strong>te<br />
– bij voorkeur ervar<strong>in</strong>g heeft met het werk <strong>in</strong> e<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>te.<br />
E<strong>en</strong> pastorie naast de kerk is beschikbaar.<br />
<br />
Voor wie meer <strong>in</strong>formatie wil over deze vacature kan contact opnem<strong>en</strong><br />
met de voorzitter van de beroep<strong>in</strong>gscommissie de heer G. Verhag<strong>en</strong>, tel.<br />
(0162) 31 59 78, e-mail: g.verhag<strong>en</strong>@hotmail.com<br />
Uw sollicitatie kunt U (b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> drie wek<strong>en</strong> na het verschijn<strong>en</strong> van dit blad)<br />
stur<strong>en</strong> naar:<br />
G. Verhag<strong>en</strong>, Lange Veertel 1, 5109 BE ’s Grav<strong>en</strong>moer.<br />
<br />
31