Raamwerk Bottendaal Galgenveld - Rijksdienst voor het Cultureel ...
Raamwerk Bottendaal Galgenveld - Rijksdienst voor het Cultureel ...
Raamwerk Bottendaal Galgenveld - Rijksdienst voor het Cultureel ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
R<br />
a<br />
a<br />
m<br />
w<br />
e<br />
r<br />
k<br />
Gemeente Nijmegen<br />
Bas iisdocumen tt voo rr de ac ttua ll iise rr iing van he tt bes ttemm iingsp llan<br />
<strong>Galgenveld</strong><br />
Nijmegen<br />
<strong>Bottendaal</strong><br />
Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
Inhoud<br />
1. Inleiding ........................................................................................1<br />
1.1. Aanleiding.....................................................................................2<br />
1.2. Opgave.........................................................................................2<br />
1.3. Plangebied ...................................................................................3<br />
1.4. Vigerende bestemmingsplannen..................................................5<br />
1.5. Leeswijzer ....................................................................................5<br />
2. Algemeen kader ...........................................................................6<br />
2.1. Coalitieakkoord.............................................................................7<br />
2.2. Kansenboek .................................................................................8<br />
3. Bestaande situatie........................................................................9<br />
3.1. Cultuurhistorie ............................................................................10<br />
3.2. Ruimtelijke structuur...................................................................16<br />
3.3.1. Ruimer kader..............................................................................16<br />
3.3.2. Inzoomen op <strong>Bottendaal</strong> ............................................................16<br />
3.3.3. Inzoomen op <strong>Galgenveld</strong>. ..........................................................17<br />
3.3. Hoogbouw ..................................................................................22<br />
3.4. Beeldkwaliteit .............................................................................24<br />
3.4.1. Algemeen ...................................................................................24<br />
3.4.2. Toetsingniveaus .........................................................................24<br />
3.4.3. Bouwstenen................................................................................24<br />
3.5. Inventarisatie Maatschappelijke <strong>voor</strong>zieningen .........................28<br />
3.5.1. Woonservicegebieden................................................................28<br />
3.5.2. <strong>Bottendaal</strong> ..................................................................................28<br />
3.5.3. <strong>Galgenveld</strong> .................................................................................28<br />
3.5.4. Speel<strong>voor</strong>zieningen....................................................................28<br />
3.6. Economie ...................................................................................31<br />
3.6.1. Algemeen ...................................................................................31<br />
3.6.2. Huidige situatie...........................................................................31<br />
3.7. Verkeer en vervoer.....................................................................34<br />
3.6.1 Wegen en routes ........................................................................34<br />
3.6.2 Parkeerregulering.......................................................................34<br />
3.8. Groen, natuur en landschap.......................................................37<br />
3.8.1. Groenstructuur ...........................................................................37<br />
3.8.2. Natuur en landschap ..................................................................37<br />
3.9. Water en bodem.........................................................................40<br />
3.9.1. Algemeen ...................................................................................40<br />
3.9.2. De watertoets. ............................................................................40<br />
3.9.3. Oppervlaktewater .......................................................................40<br />
3.9.4. Grondwater.................................................................................40<br />
3.9.5. Riolering .....................................................................................40<br />
3.9.6. Bodem ........................................................................................41<br />
3.10. Woon- en leefklimaat..................................................................41<br />
3.10.1. <strong>Bottendaal</strong> ..................................................................................41<br />
3.10.2. <strong>Galgenveld</strong> .................................................................................42<br />
4. Beleidskader...............................................................................43<br />
4.1. Natuur.........................................................................................44<br />
4.1.1. Soortbescherming - Flora- en faunawet.....................................44<br />
4.1.2. De Groene Draad - Kansen <strong>voor</strong> <strong>het</strong> Nijmeegse groen (05-07) 44<br />
4.1.3. Natuurwaardenkaart (2005) .......................................................44<br />
4.2. Wonen ........................................................................................45<br />
4.2.1. Regionaal Plan Stadsregio KAN 2006 .......................................45<br />
4.2.2. Woonvisie Nijmegen 2005..........................................................45<br />
4.3. Recreatie ....................................................................................47<br />
4.3.1. Regionaal Plan Stadsregio KAN 2006 .......................................47<br />
4.4. Economie ...................................................................................47<br />
4.4.1. Buurteconomie ...........................................................................47<br />
4.4.2. Detailhandel ...............................................................................47<br />
4.4.3. Horeca........................................................................................48<br />
4.4.4. Kantoren:....................................................................................48<br />
4.5. Bedrijvigheid...............................................................................51<br />
4.6. Geluid .........................................................................................51<br />
4.7. Luchtkwaliteit..............................................................................52<br />
4.7.1. Algemeen ...................................................................................52<br />
4.7.2. Zeezoutcorrectie.........................................................................53<br />
4.7.3. Saldering ....................................................................................53
4.7.4. Wet luchtkwaliteit........................................................................53<br />
4.8. Externe veiligheid .......................................................................54<br />
4.8.1. Inrichtingen en bedrijven ............................................................54<br />
4.9. Water..........................................................................................55<br />
4.9.1. Integraal Waterbeheersplan Gelders Rivierengebied (IWGR-2)55<br />
4.9.2. Waterplan ...................................................................................55<br />
4.9.3. Nieuw beleid...............................................................................55<br />
4.9.4. Projectplan en plan van aanpak afkoppelen ..............................55<br />
4.9.5. Riolering .....................................................................................56<br />
4.10. Bodem ........................................................................................57<br />
4.11. Archeologie ................................................................................58<br />
4.11.1. Algemeen ...................................................................................58<br />
4.11.2. De Nijmeegse situatie ................................................................59<br />
4.11.3. Bescherming van <strong>het</strong> bodemarchief...........................................59<br />
4.11.4. De archeologische aandachtsgebiedenkaart.............................60<br />
5. Ontwikkelingen ...........................................................................62<br />
5.1. Economische ontwikkelingen .....................................................63<br />
5.2. Lopende nieuwbouwontwikkelingen...........................................63<br />
5.3. Toekomstige nieuwbouwontwikkelingen....................................66<br />
6. Onderzoeken..............................................................................69<br />
6.1. Archeologie ................................................................................70<br />
6.2. Flora- en fauna ...........................................................................71<br />
6.3. Bedrijvigheid...............................................................................71<br />
6.4. Geluid .........................................................................................73<br />
6.4.1. Bronnen......................................................................................73<br />
6.4.2. Wegverkeerslawaai ....................................................................73<br />
6.4.3. Railverkeerslawaai .....................................................................73<br />
6.5. Bodem ........................................................................................75<br />
6.6. Luchtkwaliteit..............................................................................77<br />
6.6.1. Wegverkeer en luchtkwaliteit .....................................................77<br />
6.6.2. Rekenmethode luchtkwaliteit .....................................................77<br />
6.6.3. Rekenresultaten .........................................................................77<br />
6.6.4. Conclusies wegverkeer in <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> ..................78<br />
6.6.5. Eventuele maatregelen ..............................................................78<br />
6.6.6. Overige bronnen van luchtverontreiniging .................................78<br />
6.7. Externe veiligheid .......................................................................80<br />
6.7.1. Inrichtingen.................................................................................80<br />
6.7.2. Vervoer van gevaarlijke stoffen..................................................80<br />
6.7.3. Vervoer over <strong>het</strong> spoor...............................................................80<br />
7. Juridische vormgeving................................................................81<br />
7.1. Planvorm ....................................................................................82<br />
7.2. Bestemmingen ...........................................................................82<br />
7.3. Vrijstellings- en wijzigingsbevoegdheden...................................83<br />
8. Handhaving ................................................................................84<br />
8.1. Algemeen ...................................................................................85<br />
8.2. Retrospectieve toets...................................................................85<br />
9. Bijlagen.......................................................................................87
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 1 Gemeente Nijmegen<br />
1. Inleiding<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 2 Gemeente Nijmegen<br />
1.1. Aanleiding<br />
Het college heeft op 12 maart 2002 besloten tot <strong>het</strong> actualiseren van<br />
bestemmingsplannen.<br />
Het doel van de actualiseringsinhaalslag is:<br />
te komen tot een bestand van bestemmingsplannen met een leeftijd<br />
conform de eisen vanuit de Wet op de Ruimtelijke Ordening;<br />
eenduidigheid te creëren in de juridisch planologische regelgeving<br />
met actuele gebruiks- en bebouwingsmogelijkheden om:<br />
- snel en adequaat in te kunnen spelen op initiatieven van particulieren<br />
en bedrijven (geen lange procedures);<br />
- gewenste ontwikkelingen te kunnen realiseren en ongewenste<br />
ontwikkelingen te kunnen <strong>voor</strong>komen;<br />
- de rechtszekerheid en rechtsgelijkheid te vergroten;<br />
- de handhaafbaarheid te vereenvoudigen;<br />
- <strong>het</strong> risico van planschade te verkleinen;<br />
de grote hoeveelheid bestemmingsplannen (ruim 600) te reduceren<br />
door bestemmingsplannen te maken <strong>voor</strong> grotere gebiedseenheden;<br />
een efficiënter beslag op de ambtelijke capaciteit door systematische<br />
vernieuwing van bestemmingsplannen in plaats van ad hoc<br />
opstellen van versnipperde kleine plannen.<br />
In 2003 is gestart met Zuid en Midden, in 2004 met Oud West, Dukenburg<br />
en Goffert/Winkelsteeg, in 2005 met Heyendaal en in 2006 met<br />
Brakkenstein en de Landschapszone. In 2007 is gestart met <strong>Bottendaal</strong> -<br />
<strong>Galgenveld</strong>.<br />
1.2. Opgave<br />
De afdeling Stadsontwikkeling van de directie Grondgebied van de gemeente<br />
Nijmegen staat <strong>voor</strong> een drietal omvangrijke opgaven:<br />
Het actualiseren van de bestemmingsplannen (o.a. bestemmingsplan<br />
Nijmegen <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong>);<br />
Het opstellen van beeldkwaliteitscriteria <strong>voor</strong> bouwplannen en<br />
ruimtelijke ontwikkelingen (Kadernota en Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit);<br />
Het verkennen van de ruimtelijke consequenties van de stadsvisie<br />
(Kansenboek en Uitwerking Kansenboek).<br />
Het onderhavige <strong>Raamwerk</strong> Nijmegen <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> vormt de<br />
basis <strong>voor</strong> <strong>het</strong> gelijknamige bestemmingsplan. Het raamwerk omvat een<br />
analyse van <strong>het</strong> plangebied, <strong>het</strong> relevante geldende beleid en een overzicht<br />
van alle <strong>voor</strong>zienbare ruimtelijke ontwikkelingen.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 3 Gemeente Nijmegen<br />
1.3. Plangebied<br />
Het is belangrijk dat alle plangebieden naadloos op elkaar aansluiten. Op<br />
grond van stedenbouwkundige overwegingen en bestaande infrastructuur<br />
zijn de verschillende plangebieden begrensd, uiteraard ook rekening houdend<br />
met diverse ontwikkelingen. Het plangebied Nijmegen <strong>Bottendaal</strong> -<br />
<strong>Galgenveld</strong> (zie figuur 1) wordt begrensd door:<br />
de westzijde door de plangrens van Nijmegen Midden, de spoorlijn<br />
(met bijbehorende gronden, rangeerterreinen en moestuincomplexen)<br />
en de Van Diemerbroeckstraat (zonder de busbaan),<br />
de noordzijde door de Van Schaeck Mathonsingel (exclusief weg)<br />
en <strong>het</strong> Keizer Karelplein (exclusief plein),<br />
de oostzijde door de Groesbeekseweg (inclusief weg) en<br />
de zuidzijde door de Groenewoudseweg (inclusief weg).<br />
Kaart: plangebied<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 4 Gemeente Nijmegen<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Plangebied<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 5 Gemeente Nijmegen<br />
1.4. Vigerende bestemmingsplannen<br />
Voor <strong>het</strong> plangebied Nijmegen <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> zijn momenteel 53<br />
bestemmingsplannen vigerend, waarvan 6 moederplannen en 47 deelplannen.<br />
Er zijn 2 deelplannen in procedure. Met de actualisatie van Nijmegen<br />
<strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> zal <strong>het</strong> totaal van 55 bestemmingsplannen<br />
<strong>voor</strong> dit gebied worden gereduceerd tot 1.<br />
Een overzicht is opgenomen in Bijlage 1<br />
1.5. Leeswijzer<br />
In hoofdstuk 2 wordt <strong>het</strong> Algemeen kader beschreven. Dit zijn de politieke<br />
uitgangspunten <strong>voor</strong> de leefbaarheid van Nijmegen en de<br />
door de raad vastgestelde ontwikkelingsmogelijkheden.<br />
In hoofdstuk 3 wordt de Bestaande situatie in en van de wijk beschreven<br />
om zodoende de problematiek in beeld te brengen.<br />
In hoofdstuk 4 wordt <strong>het</strong> Beleidskader beschreven waar bij de actualisering<br />
van dit plangebied rekening gehouden moet worden.<br />
In hoofdstuk 5 worden de Ontwikkelingen in de wijk beschreven die in<br />
gang zijn gezet of die al door <strong>het</strong> college onderschreven<br />
zijn.<br />
In hoofdstuk 6 worden de al uitgevoerde of nog uit te voeren Onderzoeken<br />
beschreven die nodig zijn om een juiste planologische<br />
afweging te kunnen maken.<br />
In hoofdstuk 7 wordt de Juridische vormgeving van <strong>het</strong> bestemmingsplan<br />
beschreven.<br />
In hoofdstuk 8 komt de retrospectieve toets aan de orde.<br />
Tot slot komen de bijlagen van dit <strong>Raamwerk</strong>.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 6 Gemeente Nijmegen<br />
2. Algemeen kader<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 7 Gemeente Nijmegen<br />
2.1. Coalitieakkoord<br />
In <strong>het</strong> Coalitieakkoord 2006-2010 “Samen Sterk - Bruggen bouwen aan de<br />
Waal” staan enkele belangrijke uitgangspunten <strong>voor</strong> de ontwikkeling van<br />
<strong>het</strong> nieuwe bestemmingsplan.<br />
Ongedeeld Nijmegen<br />
Nijmegen is een stad waar alle Nijmegenaren een goede woning kunnen<br />
kiezen, in een <strong>voor</strong> hen aantrekkelijke buurt met een goed leefklimaat.<br />
Waar Nijmegenaren uit verschillende delen van Nijmegen elkaar ontmoeten<br />
en samen leven. En samen werken aan <strong>het</strong> verbeteren van kansen<br />
<strong>voor</strong> Nijmegen. Bij nieuwbouw van woningen in Nijmegen sturen we op<br />
tempo. Tot 2010 bouwen we 7.700 woningen en hebben we plannen <strong>voor</strong><br />
10.000 woningen. Voor de bouw van voldoende betaalbare en bereikbare<br />
woningen is “bouwen <strong>voor</strong> de behoefte aan sociale woningbouw” ons uitgangspunt.<br />
We willen netto 3.000 betaalbare huurwoningen toevoegen in<br />
de sociale sector en 1.000 sociale koopwoningen bouwen.<br />
Werkend Nijmegen<br />
Een stad die aantrekkelijk is om in te werken en waar elke inwoner die wil<br />
en kan werken, aan <strong>het</strong> werk is. We streven naar een goed ondernemersklimaat,<br />
een sterke binnenstad, beter bereikbaar en een duurzame economische<br />
groei.<br />
Bruisend Nijmegen<br />
Nijmegen: een bruisende stad om van te genieten. Van cultuur, sport, onze<br />
mooie bosrijke omgeving en natuurlijk van onze grote evenementen. We<br />
willen bereiken dat zoveel mogelijk mensen deelnemen en genieten van<br />
wat Nijmegen te bieden heeft.<br />
Veilig Nijmegen<br />
Nijmegen, een stad waar mensen zich veilig kunnen voelen. Op straat, op<br />
<strong>het</strong> werk, bij <strong>het</strong> uitgaan en thuis. Onze aanpak is een combinatie van repressie<br />
en preventie. We werken zoveel mogelijk wijkgericht, samen met<br />
onze partners.<br />
Vernieuwend Nijmegen<br />
Nijmegen is een stad in ontwikkeling. We streven naar een gezond leefklimaat<br />
in een gezonde lucht. We zorgen er <strong>voor</strong> dat mensen woningen krijgen<br />
die ze willen, dat bedrijven goed gehuisvest zijn en dat onze kinderen<br />
les krijgen in eigentijdse schoolgebouwen. We passen de verkeersinfrastructuur<br />
zo aan dat Nijmegen goed bereikbaar is. We gaan de projecten<br />
die in gang zijn gezet afmaken. Ze zijn van essentieel belang <strong>voor</strong> de stedelijke<br />
ontwikkeling. Projecten leggen een druk op de actualisatie van de<br />
bestemmingsplannen. We willen deze actualisatie, daar waar mogelijk,<br />
versneld afronden.<br />
Bestuurlijk Nijmegen<br />
Nijmegen, een stad waar burgers tevreden zijn over de dienstverlening,<br />
waar bruggen zijn geslagen tussen bestuur, burgers, ondernemers en<br />
instellingen en waar een gezond bestuurlijk klimaat heerst.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 8 Gemeente Nijmegen<br />
2.2. Kansenboek<br />
In “Kansen <strong>voor</strong> de Keizerstad: Ruimtelijke verkenning 2030” staat <strong>het</strong><br />
ruimtevraagstuk centraal. Een groot deel van Nijmegen en omgeving zal<br />
wanneer we alle ruimtevragen honoreren van karakter veranderen. Dit<br />
plaatst ons <strong>voor</strong> de noodzaak keuzes te maken. Niet alles kan immers<br />
overal tegelijk. Tot nu toe hebben we met een beetje inschikken alle ruimtebehoeften<br />
geaccommodeerd. Inmiddels is <strong>het</strong> besef doorgedrongen dat<br />
dit niet ten koste mag gaan van de ruimtelijke kwaliteit en dat gestreefd<br />
moet worden naar een stad in balans. Daarom zijn keuzes noodzakelijk:<br />
willen we de door burgers gewenste kwaliteit waarborgen dan kan niet aan<br />
alle kwantitatieve ruimtebehoeften onbeperkt worden voldaan. Ruimtelijke<br />
ordening is in essentie een keuzeproces. Een en ander resulteert in de<br />
volgende uitgangspunten:<br />
Wij kiezen er<strong>voor</strong> om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen met respect in te<br />
passen in <strong>het</strong> ons omringende, alom gewaardeerde landschap.<br />
Door de stedelijke ontwikkelingen enerzijds te bundelen op locaties en<br />
vervoersassen in de stad waar nu al dynamiek heerst en anderzijds de<br />
extensieve gebieden zodanig te ontwikkelen dat ze toegevoegd worden<br />
aan <strong>het</strong> stadsweefsel, worden de huidige woon- en verblijfskwaliteiten<br />
van de stad ontzien.<br />
Het versterken van de typisch Nijmeegse kenmerken.<br />
In “Kansen <strong>voor</strong> de Keizerstad, uitwerking kansenboek” zijn deze uitgangspunten<br />
verder uitgewerkt en worden de volgende thema’s onderscheiden:<br />
sterke wijken, vitale werkgebieden, stad aan <strong>het</strong> water, herkenbare<br />
stadsrand en stadspoorten, dynamische knopen, duurzame stedelijke<br />
dragers, beleefbaar groen en water in de stad, stad en regio. De ruimtelijke<br />
agenda in relatie tot <strong>het</strong> plangebied luidt als volgt:<br />
Thema’s Lopende projecten Nieuwe kansen<br />
Sterke wijken Woningbouw Woningbouw Spoorkuil<br />
Vitale werkgebieden Kantoren Graafseweg/Spoorzone<br />
Stad aan <strong>het</strong> water<br />
Herkenbare stadsrand<br />
en stadspoorten<br />
Dynamische<br />
knopen<br />
Duurzame<br />
stedelijke dragers<br />
Beleefbaar stedelijk<br />
groen en water<br />
Groene stadsrand<br />
diverse studies en<br />
projecten<br />
Vingerstructuur<br />
groene stadsrand<br />
Regiorail, initiatief<br />
KAN<br />
Graafseweg-St. annastraat-<br />
Heyendaalseweg<br />
Zuidelijke stadsrand,<br />
mutaties sportvelden<br />
Vingerstructuur<br />
stadsrand<br />
Visie Groene Stadsrand<br />
& Stadspoorten<br />
Nieuw perspectief<br />
sportvelden<br />
LV en OV routes<br />
tussen de knopen<br />
HOV Waalsprong-<br />
Heyendaal<br />
HOV Graafsweg-<br />
Dukenburg<br />
Versterken relaties<br />
met groene stadsrand,<br />
vingervormige<br />
structuur<br />
Laanbeplanting<br />
hoofdwegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 9 Gemeente Nijmegen<br />
3. Bestaande situatie<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 10 Gemeente Nijmegen<br />
3.1. Cultuurhistorie<br />
Het terrein buiten de Nijmeegse vesting was al in de Karolingische tijd<br />
gedeeltelijk ontgonnen en werd door de stad <strong>voor</strong> allerlei zaken gebruikt.<br />
De voedsel<strong>voor</strong>ziening was daar een van de belangrijkste van. Maar ook<br />
ander functies zoals terechtstellingplaatsen, melaatsenhuis, afvalkuilen en<br />
molens. De benamingen van de diverse gebieden houden de herinnering<br />
daaraan tot op de huidige dag levend.<br />
Zo wijst de naam <strong>Galgenveld</strong> naar de terechtstellingplaats waar misdadigers<br />
werden opgehangen. Die plaats lag meer naar <strong>het</strong> westen, waar nu<br />
de wijk <strong>Bottendaal</strong> ligt. Die naam herinnert aan de kuilen waarin de slagers<br />
hun afval, <strong>voor</strong>al botten dumpten. Overigens werden daar ook de lijken<br />
van de misdagers begraven. In de 17 de eeuw werd hier de vesting met een<br />
lunet versterkt. Dat lunet kreeg toen de naam <strong>Bottendaal</strong> en nu houdt de<br />
stadswijk de herinnering levend.<br />
Als de stad belegerd werd, zoals in 1473 door Karel de Stoute, was <strong>het</strong><br />
terrein rondom de vesting vogelvrij. De legers sloegen er hun tenten op,<br />
reden er met paarden en geschut rond en groeven er loopgraven. Door de<br />
verbeteringen van <strong>het</strong> geschut moest de vesting vanaf de 16 de eeuw<br />
steeds verder uitgebreid worden met bastions en buitenwerken. In <strong>het</strong><br />
<strong>voor</strong>terrein ontstond een ingewikkeld stelsel van droge grachten met houten<br />
bruggen, kronkelige toegangswegen naar de stadspoorten, allerlei<br />
oneffenheden en verschillende losse forten. Er mocht niets gebouwd worden<br />
omdat <strong>het</strong> schootsveld van de vesting was.<br />
Aan <strong>het</strong> eind van de 18 de eeuw werd duidelijk dat <strong>het</strong> krijgsbedrijf zodanig<br />
veranderde dat de vestingen hun functie zouden verliezen. Het zou tot<br />
1874 duren <strong>voor</strong>dat de vesting definitief ontmanteld mocht worden. De<br />
stad kocht <strong>het</strong> militaire terrein terug van de staat en toen was er ruimte<br />
<strong>voor</strong> veel nieuwe woningen en ruime lanen en parken.<br />
In 1878 kwam de adviseur van de Minister van Binnenlandse Zaken met<br />
een eerste plan <strong>voor</strong> de stadsuitleg. Vervolgens droeg <strong>het</strong> stadsbestuur de<br />
Commissie van de Uitleg op de werkzaamheden te begeleiden. Die vroeg<br />
aan de stadsarchitect van Maastricht, Brander à Brandis, om ook een plan<br />
te maken. Zijn ideeën vormden de basis waarop Bert Brouwer <strong>voor</strong> de<br />
Commissie van de Uitleg <strong>het</strong> definitieve plan <strong>voor</strong> de uitbreiding opstelde.<br />
Het plan behelsde twee parallel lopende gebogen boulevards en een drietal<br />
pleinen als beëindiging van die boulevards: <strong>het</strong> ovaalvormige Keizer<br />
Traianusplein , een rond plein (Keizer Karelplein) en een rechthoekig plein<br />
(Nieuwe Markt, thans <strong>het</strong> (kleinere) Joris Ivensplein in de benedenstad).<br />
De boulevards lagen als een tangent rondom de oude binnenstad en vingen<br />
de oude radialen op, de uitvalswegen naar <strong>het</strong> landelijk gebied.<br />
Rondom <strong>het</strong> Keizer Karelplein werden gerespecteerde publieke <strong>voor</strong>zieningen<br />
gepland, zoals concertgebouw De Vereeniging. Naar Parijs’ <strong>voor</strong>beeld<br />
werden in <strong>het</strong> gehele gebied verder ruime en statige straten, pleinen<br />
en parken ontworpen.<br />
Aan de <strong>voor</strong>naamste wegen (singels en uitvalswegen) werden <strong>voor</strong>name<br />
herenhuizen en villa’s gebouwd. De gebieden ertussen werden al vroeg in<br />
de stadsuitleg opgevuld met eenvoudigere woningen. In eerste instantie<br />
waren <strong>het</strong> particuliere bouwers die <strong>voor</strong> de bouw van deze woningen zorgden,<br />
maar later werden ook arbeiderswoningen gebouwd door woningbouwverenigingen.<br />
Verspreid over <strong>het</strong> gebied liggen kerken, scholen en<br />
winkels.<br />
Het plan hanteerde een sterk hiërarchische wegenstructuur: de belangrijkste<br />
wegen waren de singels, daarna kwamen de uitvalswegen en tot slot<br />
stonden de woonstraten hiertussen. Deze hiërarchie werd ondersteund<br />
door de profilering van de straten: een breed profiel (omstreeks zeventig<br />
meter) <strong>voor</strong> de singels met meerdere bomenrijen en middengroen en een<br />
smaller profiel, eveneens zorgvuldig vormgegeven, <strong>voor</strong> de kleinere straten.<br />
Het groen onderstreepte de structuur van <strong>het</strong> plan en vormde daarmee<br />
een belangrijke structuurdrager. Voortuinzones (met ijzeren siertuinhekken),<br />
bomenrijen en bij brede profielen ook aparte openbare groenstroken,<br />
zorgden <strong>voor</strong> een omlijsting van de bouwblokken en samenhang in<br />
<strong>het</strong> gebied.<br />
Stedenbouw en architectuur werden in onderlinge samenhang ontworpen.<br />
In <strong>het</strong> plan werd een hoge mate van uniformiteit in bouwhoogte, straatinrichting,<br />
schaalgrootte en rooilijnen aangehouden, waarbij de onderlinge<br />
variatie steeds gezocht werd in de straatbreedte, de vormgeving en <strong>het</strong><br />
materiaalgebruik, en de detaillering en accentuering van afzonderlijke<br />
panden.<br />
De gave structuur van <strong>het</strong> gebied werd door de gemeente gewaarborgd<br />
door bij de verkoop van de gronden <strong>voor</strong>waarden te stellen aan de aard<br />
van de bebouwing (villa of herenhuis), de termijn van de bebouwing, finan-<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 11 Gemeente Nijmegen<br />
ciële aspecten en dergelijke. Ook was <strong>het</strong> maken van tuinhekken verplicht;<br />
winkeliers konden daar een ontheffing <strong>voor</strong> vragen.<br />
De laat negentiende stadsuitbreidingen genieten een hoge waardering in<br />
Nijmegen. De stedenbouwkundige eenheid, de gaafheid, de rijkdom van<br />
de architectuur, de schaal, de stedelijke sfeer en levendigheid van <strong>het</strong><br />
gebied, de heldere hoofdstructuur met voldoende afwisseling in een duidelijke<br />
hiërarchie van straatprofielen, al deze factoren hebben ertoe geleid<br />
dat <strong>het</strong> gebied in zijn geheel is aangewezen als Beschermd Stadsbeeld.<br />
De negentiende-eeuwse schil heeft inmiddels bewezen tegen de tand des<br />
tijds bestand te zijn. Zowel de structuur van de openbare ruimte als de<br />
bouwblokken vertonen een opmerkelijke capaciteit om veranderingen in<br />
<strong>het</strong> gebruik op te nemen zonder noemenswaardig aan kwaliteit in te boeten.<br />
Individuele gebouwen uit verschillende perioden zijn later toegevoegd<br />
zonder dat de daarmee geïntroduceerde schaal- of stijlcontrasten tot een<br />
hinderlijke verstoring van <strong>het</strong> stadsbeeld hebben geleid. Het absorptievermogen<br />
is echter niet oneindig. Bedreigingen komen <strong>voor</strong>al uit andere richtingen:<br />
verval door slecht onderhoud van de bebouwing, functieverandering<br />
van woonhuizen naar kantoren en studentenkamers, toenemende<br />
verkeers- en parkeerdruk en schaalvergroting van winkel<strong>voor</strong>zieningen. Bij<br />
vergelijking met historische foto’s valt <strong>voor</strong>al de verarming van de openbare<br />
ruimte op.<br />
De rijkdom van <strong>het</strong> gebied is op alle schaalniveaus aanwezig, mede dankzij<br />
een breed palet aan architectuurstijlen, die rijke detaillering en ornamentiek<br />
gemeen hebben. De eclectische bouwstijl, de neorenaissance en<br />
andere neostijlen, maar ook de Zwitserse Chaletstijl en Art-Nouveau zijn<br />
veel gebruikt. De veelvuldige toepassing van architectonische elementen<br />
als erkers, balkons, kroonlijsten en serres levert een decoratieve bijdrage<br />
aan <strong>het</strong> straatbeeld. Vaak zijn deze elementen <strong>voor</strong>zien van fraai houtsnijwerk<br />
of ornamenten van natuursteen. Karakteristiek zijn ook de smeedijzeren<br />
tuinhekken langs de straten. Prominente locaties in <strong>het</strong> gebied hebben<br />
een bijzondere architectuur. Vele in <strong>het</strong> oog springende panden op hoeken<br />
of aan zichtlijnen zijn <strong>voor</strong>zien van torentjes of andere accenten. Doordat<br />
de uiteenlopende stijlen gevat zijn in duidelijke straatwanden en rooilijnen<br />
is er toch een sterke samenhang. De bouw (<strong>voor</strong>namelijk drie lagen met<br />
een souterrain) wordt bovendien gekenmerkt door beperkingen in <strong>het</strong> materiaalgebruik:<br />
<strong>voor</strong>namelijk baksteen, afgewisseld met gepleisterde speklagen<br />
en ornamenten. De daken zijn <strong>voor</strong>namelijk platte daken <strong>voor</strong>zien<br />
van een dakschild aan de <strong>voor</strong>kant, bedekt met leien of keramische pannen.<br />
Beschermde gebieden<br />
Verschillende delen van <strong>het</strong> gebied zijn nu aangewezen als van Gemeentewege<br />
beschermd Stadsbeeld. Het oudste is <strong>het</strong> Beschermd Stadsbeeld<br />
19 de eeuwse Stadsuitleg dat in 1989 als zodanig werd aangewezen. In<br />
<strong>voor</strong>bereiding is <strong>het</strong> Beschermd Stadsbeeld Indische buurt (<strong>Galgenveld</strong>).<br />
Voor <strong>het</strong> Beschermd Stadsbeeld 19 e eeuwse Stadsuitleg heeft <strong>het</strong> Rijk een<br />
aanwijzing als van Beschermd Stadsgezicht in <strong>voor</strong>bereiding. Als die aanwijzing<br />
een feit is vervalt de gemeentelijke aanwijzing als Beschermd<br />
Stadsbeeld. Daarbij zullen iets andere grenzen gehanteerd worden. Met<br />
name de zuidelijke uitloper langs de Jan van Galenstraat zal dan vervallen;<br />
de belangrijkste panden blijven daar echter wel beschermd als Gemeentelijk<br />
Monument.<br />
Monumenten<br />
In <strong>het</strong> gebied komen diverse panden <strong>voor</strong> die aangewezen zijn als Rijks of<br />
Gemeentelijk Monument.<br />
Kaarten:<br />
Beschermd stadsbeeld,<br />
Stadsbeeldobjecten,<br />
Monumenten.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 12 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Gemeentelijk beschermd stadsbeeld 19 e eeuwse stadsuitleg
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 13 Gemeente Nijmegen<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> In <strong>voor</strong>ber.: Gemeentelijk beschermd Stadsbeeld Indische buurt<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 14 Gemeente Nijmegen<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> Stadsbeeldobjecten<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 15 Gemeente Nijmegen<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> Monumenten (rood: rijk, groen: gemeente)<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 16 Gemeente Nijmegen<br />
3.2. Ruimtelijke structuur<br />
3.3.1. Ruimer kader<br />
De wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> liggen ingeklemd tussen de spoorlijn<br />
naar Venlo en de Groesbeekseweg. De St. Annastraat vormt de grens<br />
tussen beide wijken. Vanuit <strong>het</strong> centrum van Nijmegen loopt een aantal<br />
radialen richting de randen van de stad en verder. Deze radialen zijn oude<br />
verbindingslijnen naar de omliggende dorpskernen en stedelijke nederzettingen;<br />
de Graafseweg loopt naar Grave, de Groesbeekseweg naar<br />
Groesbeek en de St. Annastraat naar Malden. De eerste oorspronkelijke<br />
bebouwing treffen we langs deze lijnen aan. In een later stadium is tussen<br />
de radialen bebouwing toegevoegd waardoor de wijken ontstonden.<br />
Door de ligging van <strong>het</strong> stadscentrum aan de Waal kon Nijmegen na de<br />
ontmanteling eind 19 e eeuw alleen in zuidelijke, in westelijke en een beetje<br />
in oostelijke richting uitbreiden. Hierdoor ligt <strong>het</strong> centrum van Nijmegen niet<br />
centraal op Nijmeegs grondgebied. Met de komst van de Waalsprong komt<br />
<strong>het</strong> centrum van de stad wat centraler binnen de nieuwe gemeentegrens te<br />
liggen.<br />
In de stadsplattegrond van Nijmegen vormen de wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong><br />
dichtbevolkte wijken in de nabijheid van <strong>het</strong> stadscentrum. Gelijktijdig<br />
met de wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> zijn de wijken Altrade en ten<br />
westen van <strong>het</strong> spoor de wijken Biezen/Waterkwartier en Wolfskuil gerealiseerd.<br />
Rondom <strong>het</strong> centrum van Nijmegen is in de eerste helft van vorige eeuw in<br />
een halve cirkel een band van wijken gerealiseerd. Kenmerkend <strong>voor</strong> deze<br />
wijken is de hoge bebouwingsdichtheid en de gedifferentieerdheid aan<br />
bebouwing en functies.<br />
Vanaf de jaren ’50, ’60 vorige eeuw is Nijmegen in zuidwestelijke richting<br />
verder uitgebouwd tot aan <strong>het</strong> Maas Waal Kanaal, in zuidoostelijke richting<br />
tot tegen <strong>het</strong> groene stuwwalgebied. Vanaf eind jaren ’60 is een sprong<br />
over <strong>het</strong> kanaal gemaakt met de wijk Dukenburg en later in de jaren ’80 de<br />
wijk Lindenholt.<br />
3.3.2. Inzoomen op <strong>Bottendaal</strong><br />
Gedeelten van <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> maken deel uit van de samenhangende<br />
stadsuitleg van eind 19 e eeuw. <strong>Bottendaal</strong> wordt gekenmerkt<br />
door <strong>voor</strong>oorlogse woningbouw. De negentiende eeuwse bebouwing is<br />
vaak gedetailleerd, afwisselend en bepaald <strong>het</strong> sfeervolle karakter van de<br />
wijk. De overige bebouwing dateert uit de jaren 1930, 1950 en 1960.<br />
Van oudsher heeft <strong>Bottendaal</strong> een aantal grotere en kleine bedrijven gekend.<br />
Daarvan zijn er de nodige inmiddels verdwenen zoals ASW, Thieme<br />
en recentelijk Dobbelman.<br />
In de jaren ‘70/’80 vorige eeuw heeft in <strong>het</strong> kader van de stadsvernieuwing<br />
op diverse plekken in <strong>Bottendaal</strong> vervangende nieuwbouw plaatsgevonden.<br />
Voorbeelden hiervan zijn te vinden in de Dr. Jan Berendsstraat, Stephanusstraat<br />
en Schoolstraat. Het <strong>voor</strong>zieningen niveau werd eveneens<br />
hersteld. Van een wijk in verval ontwikkelde <strong>Bottendaal</strong> zich tot een geliefd<br />
woongebied <strong>voor</strong> gevarieerde doelgroepen.<br />
In stedenbouwkundige zin zijn in de wijk <strong>Bottendaal</strong> 7 samenhangende<br />
deelgebieden te onderscheiden:<br />
1. a. 19 e / vroeg 20 e eeuwse schil, waaronder de driehoek tussen Graafseweg<br />
en spoor;<br />
2. driehoek Dr. Jan Berendsstraat - De Ruyterstraat - Piet Heinstraat;<br />
3. vierkant Dr. Jan Berendsstraat - St. Annastraat - De Ruyterstraat - Jan<br />
van Galenstraat;<br />
4. Dobbelmanterrein / zone speeltuin / W. de Withstraat;<br />
5. driehoek Semmerlinkstraat;<br />
6. spoorzone;<br />
7. Witte de Withstraat.<br />
Voor <strong>het</strong> kaartbeeld van de Deelgebieden wordt verwezen naar de nummering<br />
op de kaart Ruimtelijke structuur. Deelgebied 1 is verdeeld over<br />
zowel <strong>Bottendaal</strong> als <strong>Galgenveld</strong>. Het onderscheid is met ‘a’ en ‘b’ weergegeven.<br />
Deelgebied 1a.<br />
19 e vroeg 20 e eeuwse schil<br />
Voor beschrijving van dit deelgebied wordt verwezen naar de paragraaf<br />
Cultuurhistorie.<br />
Allerlei <strong>voor</strong>zieningen zijn met name in dit gedeelte van <strong>Bottendaal</strong> te vinden,<br />
zoals <strong>het</strong> wijkcentrum, winkels, horeca, bedrijfjes e.d..<br />
De driehoek Graafseweg, Van Schaeck Mathonsingel, spoor is qua structuur<br />
nog 19 e eeuws. Alleen is de aansluiting Vondelstraat op de Van Schaeck<br />
Mathonsingel met de bouw van de losse flatbebouwing aan de singel<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 17 Gemeente Nijmegen<br />
verdwenen. Binnen de driehoek heeft wel de nodige functieverandering en<br />
vervangende nieuwbouw plaatsgevonden. Het Vihamijterrein is vervangen<br />
door een park, Van Gend en Loos is vervangen door de nieuwbouw ROC.<br />
Het bedrijfsgebouw van Turmac is getransformeerd naar een woongebouw<br />
en tot slot is aan de Arend Noorduijnstraat en aan de Vondelstraat vervangende<br />
woningbouw in de vorm van appartementen gerealiseerd.<br />
Deelgebied 2.<br />
Driehoek Dr. Jan Berendsstraat - De Ruyterstraat - Piet Heinstraat<br />
In dit samenhangende deel treffen we van origine arbeiderswoningen in<br />
één bouwlaag met kap aan langs lange rechte straten, opgespannen tussen<br />
De Ruyterstraat en Dr. Jan Berendsstraat. De meeste straten hebben<br />
een kleine <strong>voor</strong>tuin, sommige straten niet. Op diverse plekken zijn de oorspronkelijke<br />
ijzeren hekwerken nog aanwezig. Het straatbeeld oogt enigszins<br />
rommelig omdat parkeerplaatsen en bomen afwisselend aan de oosten<br />
westzijde van de straat zijn te vinden.<br />
Deelgebied 3.<br />
Vierkant Dr. Jan Berendsstraat - St. Annastraat - De Ruyterstraat - Jan van<br />
Galenstraat<br />
Kenmerkend is <strong>het</strong> rechthoekige verkavelingspatroon. De bebouwing is<br />
gedifferentieerder qua massa en functie. Hoe dichter bij de St. Annastraat<br />
hoe statiger de bebouwing. In dit deel is veel vervangende nieuwbouw in<br />
<strong>het</strong> kader van de stadsvernieuwing gerealiseerd, zowel in de vorm van<br />
grondgebonden woningen als in de vorm van gestapelde woningen. Op de<br />
binnenterreinen treffen we een aantal woon-werkpanden aan.<br />
Deelgebied 4.<br />
Dobbelmanterrein/speeltuin/W. de Withstraat<br />
Na de sloop van de <strong>voor</strong>malige zeepfabriek Dobbelman ondergaat <strong>het</strong><br />
terrein een metamorfose. Zie onder Ontwikkelingen.<br />
Deelgebied 5.<br />
Driehoek Semmerlinkstraat<br />
In deze driehoek staan de eerste complexmatige flatwoningen van Nijmegen,<br />
kort na de tweede wereldoorlog gerealiseerd. De straten hebben een<br />
stenig karakter door <strong>het</strong> ontbreken van <strong>voor</strong>tuinen. De flats bestaan uit 3<br />
bouwlagen met een kap. In de meest oostelijke zone staan de statige huizen<br />
aan de St. Annastraat. Tussen de woonbebouwing en <strong>het</strong> spoor ligt in<br />
de spoorkuil een groene zone die als wandel- en hondenuitlaatgebied<br />
wordt gebruikt.<br />
Deelgebied 6.<br />
Spoorkuil<br />
De (zuid)westzijde van <strong>het</strong> gebied <strong>Bottendaal</strong>-<strong>Galgenveld</strong> wordt door de<br />
spoorzone gevormd. De spoorzone is momenteel een zeer extensief gebruikte<br />
strook, temidden van compacte woonmilieus als Nijmegen West,<br />
Willemskwartier, <strong>Bottendaal</strong> en <strong>het</strong> centrum. De spoorzone strekt zich uit<br />
vanaf de Voorstadslaan tot de Sint Annastraat en beslaat twee omvangrijke<br />
rangeerterreinen, <strong>het</strong> station en de overgangszones rondom <strong>het</strong> spoor.<br />
Het rangeerterrein ten zuiden van <strong>Bottendaal</strong> staat ook wel bekend als de<br />
Spoorkuil. De leegte en de ruimtelijkheid van de rangeerterreinen (zoals<br />
die zich onder andere mooi manifesteert vanaf de Graafseweg en de st.<br />
Annastraat) is een belangrijke ruimtelijke karakteristiek van dit gebied. Aan<br />
beide zijden van <strong>het</strong> rangeerterrein liggen in de spoorkuil groene zones<br />
met daarin sport- en speelgelegenheden.<br />
Deelgebied 7.<br />
Witte de Withstraat<br />
Dit is een nieuwbouwproject van de eindjaren van de vorige eeuw tussen<br />
de Sint Stephanusstraat en de Dr. Jan Berendsstraat en wordt gekenmerkt<br />
door een compacte bebouwing in drie lagen. Aan beide straten staan twee<br />
blokken met een onderdoorgang die verbonden worden door de Witte de<br />
Withstraat met ook weer twee blokken.<br />
3.3.3. Inzoomen op <strong>Galgenveld</strong>.<br />
De hoofdstructuur van <strong>Galgenveld</strong> is ontstaan aan <strong>het</strong> eind van de negentiende<br />
eeuw, begin twintigste eeuw en wordt in hoofdzaak gevormd door<br />
drie radialen (de St. Annastraat en de Groesbeekseweg vanaf <strong>het</strong> Keizer<br />
Karelplein en de Heyendaalseweg vanuit de binnenstad) met centraal<br />
daartussen een tangentiale verbindingsweg; de Archipelstraat. Deze<br />
hoofdwegen zijn <strong>voor</strong>zien van forse laanbeplanting.<br />
De invulling van <strong>het</strong> gebied heeft in verschillende perioden op basis van<br />
verschillende plannen plaatsgevonden. Aansluitend op de structuur van de<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 18 Gemeente Nijmegen<br />
negentiende eeuwse schil is vanaf <strong>het</strong> begin van de twintigste eeuw de<br />
Indische buurt aangelegd. Na de tweede wereldoorlog is de Professorenbuurt<br />
aangelegd met een nieuwe rechtlijnige, min of meer orthogonale<br />
structuur. De wig tussen de Heyendaalseweg en de Groesbeekseweg is in<br />
verschillende tijdsperioden in de twintigste eeuw bebouwd.<br />
In <strong>Galgenveld</strong> zijn vier samenhangende gebieden te onderscheiden:<br />
1. b. 19 e / vroeg 20 e eeuwse schil;<br />
8. Indische buurt;<br />
9. Professorenbuurt;<br />
10. Wig Heyendaalseweg - Groesbeekseweg;<br />
11. HAN-complex Heyendaalseweg en Prof. Molkenboerstraat;<br />
12. Hoek Heyendaalseweg - Groesbeekseweg.<br />
Voor <strong>het</strong> kaartbeeld van de Deelgebieden wordt verwezen naar de nummering<br />
op de kaart Ruimtelijke structuur.<br />
Deelgebied 1b.<br />
19 e vroeg 20 e eeuwse schil<br />
Het noordelijk deel van <strong>Galgenveld</strong> is onderdeel van de compacte 19 e<br />
eeuwse schil om <strong>het</strong> centrum, een gebied dat globaal overeenkomt met<br />
<strong>het</strong> oorspronkelijke vestinggebied, uitgebreid met een aantal uitlopers<br />
langs de hoofdassen (Graafseweg, St. Annastraat en Berg en Dalseweg).<br />
De aaneengeschakelde woningbouw in <strong>het</strong> gebied van de 19de-eeuwse<br />
schil vertoont een sterke samenhang in <strong>het</strong> bebouwingsbeeld, zowel typologisch<br />
als stilistisch. Dit monumentale stadsbeeld maakt onderdeel uit van<br />
<strong>het</strong> beschermde stadsbeeld. De gesloten bouwblokken bestaat veelal uit<br />
bebouwing in twee relatief hoge bouwlagen met een forse kap of drie lagen<br />
met een dakschild. Entreezones, portieken, balkons en trappartijen,<br />
erf- en balkonafscheidingen zijn rijkelijk vormgegeven en bepalen <strong>het</strong> statige<br />
straatbeeld in hoge mate.<br />
In dit gedeelte van <strong>Galgenveld</strong> zijn veelvuldig <strong>voor</strong>zieningen als winkels,<br />
horeca, bedrijfjes e.d. tussen de woningen aanwezig. De grote verdiepingshoogte<br />
van de begane grond maakt deze bebouwing hier uitermate<br />
geschikt <strong>voor</strong>. Het binnengebied tussen de Javastraat en de Sint Annastraat<br />
is typerend <strong>voor</strong> een fenomeen dat zich ook elders in <strong>het</strong> gebied<br />
(op kleinschaliger wijze) <strong>voor</strong>doet. De tuinen binnen de bouwblokken blij-<br />
ken hier groot genoeg om plaats te bieden aan kleine bedrijfjes, kantoren<br />
of kleine groengebieden, publiek toegankelijk vanaf de straat middels poorten<br />
of steegjes. Zo bevindt zich in dit blok onder andere een architectenbureau,<br />
een natuurpark, een parkeer<strong>voor</strong>ziening en een tuincentrum.<br />
Deelgebied 8.<br />
De Indische buurt<br />
De Indische buurt is qua ruimtelijke structuur en formele opbouw van<br />
openbare ruimten een <strong>voor</strong>tzetting van de 19 e eeuwse gordel. Kenmerkend<br />
<strong>voor</strong> de Indische buurt is <strong>het</strong> stedenbouwkundige concept van de<br />
monumentale stad; een complex patroon van rechte en gebogen straten,<br />
diagonalen en enkele pleinvormige ruimten. De langgerekte Javastraat en<br />
de pleinen vormen bijzondere waardevolle, in <strong>het</strong> oog springende elementen<br />
in de structuur. De Indische buurt is zeer karakteristiek. De buurt kent<br />
fraaie architectuur en de meeste bebouwing is rijk aan detail. De pleinruimtes<br />
laten de diversiteit aan gebouwen meer tot uiting komen. Ruimte en<br />
groen naast statige architectuur.<br />
De buurt is in hoofdlijnen tot stand gekomen op basis van <strong>het</strong> uitbreidingsplan<br />
<strong>voor</strong> <strong>Galgenveld</strong> uit 1906, maar <strong>het</strong> plan is in de volgende decennia<br />
een aantal malen aangepast. Dit is <strong>voor</strong>al herkenbaar in de architectuur<br />
van de bebouwing. De <strong>voor</strong>oorlogse woningbouwprojecten, hoofdzakelijk<br />
herenhuizen en middenstandswoningen, hebben ondanks hun kleine omvang<br />
een overwegend grootschalig en stedelijk karakter. Na de oorlog zijn<br />
in de jaren vijftig de bouwblokken langs de Molukkenstraat en de Palembangstraat<br />
voltooid met portiekflats uit drie tot vier lagen met een kap.<br />
Tussen de Atjehstraat en Delistraat is destijds ook een bouwblok gerealiseerd<br />
in een traditionalistische naoorlogse architectuur.<br />
Deelgebied 9.<br />
De professorenbuurt<br />
Vanaf de tweede helft van de jaren vijftig is de Professorenbuurt gebouwd.<br />
Het stedenbouwkundige concept van de wijkgedachte vormde de basis<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> gebied tussen de Prof. Cornelissenstraat, de Archipelstraat, de<br />
Heyendaalseweg en de Groenewoudseweg. De structuur van de Professorenbuurt<br />
is radicaal anders dan de monumentale stedenbouwkundige<br />
structuur van de Indische buurt. Dit gebied heeft een rechtlijnige, min of<br />
meer orthogonale structuur, waarbinnen een diversiteit van buurten uit de<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 19 Gemeente Nijmegen<br />
wederopbouw periode te herkennen is, die op kaart zijn aangegeven met<br />
een volgletter.<br />
a. Het noordoostelijk deel van de buurt (tussen de Archipelstraat en de<br />
Prof Schrijnenstraat) bestaat uit alzijdige portiekflats uit drie en vier lagen<br />
in een open stroken verkaveling. Aan de zijde van de Archipelstraat zijn<br />
aan de kopse gevels van de portiekflats winkels gesitueerd.<br />
b. In <strong>het</strong> zuidoostelijk deel van de Professorenbuurt staan <strong>voor</strong>namelijk<br />
rijtjes en halfvrijstaande woningen in een min of meer gesloten blokverkaveling.<br />
De westzijde van de Professorenbuurt heeft een hybride karakter. Oorspronkelijk<br />
was in dit deel van <strong>Galgenveld</strong> de noordelijke zone van de universiteitscampus<br />
gedacht waar onder andere de mensa, de studentenkerk,<br />
aula en bibliotheek rondom een groot plein gesitueerd waren. Het gebied<br />
bestaat thans uit drie deelgebieden.<br />
c. In <strong>het</strong> noorden tussen de Archipelstraat en de Van Weliestraat staan de<br />
relicten van de universiteitscampus; de <strong>voor</strong>malige mensa en studentenkerk.<br />
De rest van <strong>het</strong> terrein wordt benut <strong>voor</strong> <strong>het</strong> Oud Burgeren Gasthuis<br />
waarvan de nieuwbouw door de ovale grondvorm een markant element in<br />
de buurt vormt.<br />
d. Het gebied tussen de Molukkenstraat, Prof Van Weliestraat, Prof Cornelissenstraat<br />
en de Prof Huijbersstraat is in de jaren zeventig van de vorige<br />
eeuw ingevuld met een aantal stroken geschakelde kubusvormige woningen<br />
uit een en twee lagen.<br />
e. In zuidelijk deel van <strong>het</strong> <strong>voor</strong>malige universiteitsterrein (tussen de Prof<br />
Huijbersstraat en de (oude) Groenewoudseweg) is een studentencomplex<br />
met ruim 750 flatwoningen gelegen. Hier staan een aantal grootschalige<br />
langwerpige gebouwen uit drie tot vier bouwlagen. De uit veertien lagen<br />
bestaande woontoren van dit complex vormt een landmark op de kruising<br />
van de Groenewoudseweg en de spoorbaan.<br />
Deelgebied 10.<br />
Wig Heyendaalseweg / Groesbeekseweg<br />
De zone tussen de Heyendaalseweg en de Groesbeekseweg sluit qua<br />
structuur aan bij de monumentale stedenbouw van de Indische buurt, maar<br />
ligt door de begrenzende wegen enigszins geïsoleerd ten opzichte van de<br />
rest van <strong>Galgenveld</strong>. Het deel ten noorden van de Curaçaoweg wordt gekenmerkt<br />
door <strong>voor</strong>oorlogse, gesloten bouwblokken met bebouwing uit<br />
twee lagen met een forse kap. Ten zuiden van de Curaçaoweg heeft <strong>het</strong><br />
gebied half open bouwblokken waarvan de bebouwing deels <strong>voor</strong> en deels<br />
na de tweede wereldoorlog is gerealiseerd. Het plein op de kruising van de<br />
Surinameweg en de Witsenburgselaan vormt de groene spil van dit gebied.<br />
De bomenlaan in de laatste straat draagt in belangrijke mate bij aan<br />
<strong>het</strong> statige karakter van dit gebied.<br />
Deelgebied 11.<br />
HAN-compex Heyendaalseweg en prof. Molkenboerstraat<br />
Dit gebied wordt gekenmerkt door de grootschalige bebouwing van de<br />
schoolbebouwing van de HAN en de kerk.<br />
Deelgebied 12.<br />
Hoek Heyendaalseweg - Groesbeekseweg<br />
Dit gebied wordt gekenmerkt door de grootschalige monumentale bebouwing<br />
van <strong>het</strong> <strong>voor</strong>malige schoolcomplex.<br />
Kaarten:<br />
Ruimer kader<br />
Totale structuurkaart<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 20 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 21 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 22 Gemeente Nijmegen<br />
3.3. Hoogbouw<br />
De notitie ‘Hoogbouw; Nijmegen boven de boomgrens’ spreekt zich uit<br />
over de kansen en mogelijkheden van hoogbouw.<br />
De definitie van hoogbouw wordt gerelateerd aan de stedenbouwkundige<br />
context, de situatie waarin men de hoogbouw beschouwt. Voor Nijmegen<br />
wordt de volgende indeling gehanteerd:<br />
Laagbouw: 2-3 lagen, al dan niet met kap;<br />
Middelhoogbouw: 4-8 lagen (ca. 12-25 m.);<br />
Hoogbouw: > 8 lagen (hoger dan ca. 25 m.).<br />
Uit inventarisatie blijkt dat in <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> weinig sprake is<br />
van middelhoog- of hoogbouw. In <strong>Bottendaal</strong> is <strong>voor</strong>al aan de randen<br />
langs de spoorzone en de Van Schaeck Mathonsingel middelhoogbouw<br />
aanwezig. Op <strong>het</strong> kruispunt van de Graafseweg en de spoorzone wordt<br />
aansluitend op <strong>het</strong> Dobbelmanterrein een woontoren van veertien lagen<br />
gebouwd.<br />
De negentiende eeuwse schil en de Indische buurt bestaan <strong>voor</strong>namelijk<br />
uit lage woningbouw, hoewel de historische panden door hun hoge verdiepingen<br />
en halfverdiepte kelders soms zeer fors kunnen zijn. De hoogste<br />
elementen zijn hier <strong>voor</strong>namelijk kerktorens en torens van andere historische<br />
gebouwen. Deze steken als kaarsjes boven <strong>het</strong> stedelijk dek uit. Het<br />
<strong>voor</strong>malige klooster aan de Groesbeekseweg en de Heyendaalseweg<br />
vormt samen met de naastgelegen gebouwen een middelhoge bebouwingswand.<br />
In de Professorenbuurt liggen een aantal middelhoogbouwcomplexen,<br />
veelal <strong>het</strong> residu van <strong>het</strong> naoorlogse uitbreidingsplan ‘<strong>Galgenveld</strong> - Heyendaal’<br />
uit 1954. Rondom de Prof. Mulderstraat zijn eind jaren vijftig van<br />
de vorige eeuw een zevental woonblokken van vier lagen opgetrokken. In<br />
<strong>het</strong> zuiden van de Professorenbuurt ligt <strong>het</strong> studentencomplex van de<br />
SSHN dat <strong>voor</strong>namelijk uit middelhoge strokenbouw bestaat. Aan de zijde<br />
van <strong>het</strong> spoor vormt een hoge woontoren een markant herkenningspunt.<br />
Het gebouwencluster van <strong>het</strong> Oud Burgeren Gasthuis, naast de <strong>voor</strong>malige<br />
Mensa, bestaat grotendeels uit middelhoogbouw; <strong>het</strong> noordelijke deel<br />
van de nieuwbouw valt in de categorie hoogbouw. Op <strong>het</strong> terrein van de<br />
<strong>voor</strong>malige Mensa zijn een hoog en een middelhoog gebouw gepland (zie<br />
bij Ontwikkelingen).<br />
Lopende hoogbouwobjecten<br />
studentenflat, Oude Groenewoudseweg<br />
flat Oud Burger Gasthuis, Prof. Cornelissenstraat<br />
Castellatoren<br />
Kaart: Bouwhoogten + mogelijkheden gestapelde bouw<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 23 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 24 Gemeente Nijmegen<br />
3.4. Beeldkwaliteit<br />
3.4.1. Algemeen<br />
Met de Kadernota Beeldkwaliteit geeft de gemeente aan de kwaliteit en<br />
samenhang van <strong>het</strong> stadsbeeld te willen behouden en versterken. Alle<br />
benodigde vakdisciplines zullen daarbij samenwerken en gebiedsgericht<br />
worden ingezet. De cultuurhistorie van de stad wordt als inspirator en katalysator<br />
gebruikt om nieuwe ontwikkelingen te plaatsen binnen de context<br />
van de bestaande stad.<br />
Het begrip beeldkwaliteit is verbonden met de mate waarin we een positief<br />
of negatief beeld van onze omgeving hebben. Als een omgeving of gebouw<br />
een slechte indruk achterlaat kunnen we spreken van een lage<br />
beeldkwaliteit. Er is sprake van een hoge beeldkwaliteit wanneer een<br />
straat, plein of gebouw een positieve indruk oproept. Structuur, identiteit en<br />
belevingswaarde zijn bepalend <strong>voor</strong> de uiteindelijke beeldkwaliteit.<br />
In de Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit zijn de ambities <strong>voor</strong> wat betreft de<br />
beeldkwaliteit van de stad vertaald in criteria <strong>voor</strong> bouwplannen en ruimtelijke<br />
ontwikkelingen.<br />
3.4.2. Toetsingniveaus<br />
De gemeente onderscheidt bij de ruimtelijke ontwikkeling van de stad twee<br />
zogenaamde toetsingsniveaus: een bijzonder en een regulier toetsingsniveau.<br />
In gebieden waar een bijzonder toetsingsniveau geldt, zal de gemeente<br />
een meer actieve rol spelen bij de totstandkoming van nieuwe<br />
ontwikkelingen. Er zullen ook hogere eisen worden gesteld aan initiatieven<br />
en bouwplannen van derden. In gebieden waar een regulier toetsingsniveau<br />
van kracht is, zullen minder strenge eisen worden gesteld aan bouwplannen.<br />
Er wordt wel gewaakt <strong>voor</strong> achteruitgang en verlies van bestaande<br />
ruimtelijke kwaliteiten.<br />
In <strong>het</strong> gehele gebied <strong>Bottendaal</strong> is <strong>het</strong> bijzondere toetsingniveau van<br />
kracht, vanwege de belangrijke positie van <strong>het</strong> gebied binnen de stad, de<br />
gaafheid van de stedenbouwkundige structuur en de waardering <strong>voor</strong> de<br />
architectuur uit de periode waarin dit deel van de stad tot stand kwam.<br />
Het toetsingsniveau van <strong>het</strong> gebied <strong>Galgenveld</strong> is hoofdzakelijk regulier.<br />
Op de Javabuurt is <strong>het</strong> bijzondere toetsingsniveau van kracht vanwege de<br />
architectonische en stedenbouwkundige kwaliteiten. Het betreft hier beschermd<br />
stadsbeeld en de bebouwingstypologie sluit aan op de negentiende<br />
eeuwse schil.<br />
De stedelijke verbindingen (St. Annastraat, Heyendaalseweg, Groesbeekseweg<br />
en de Groenewoudseweg) vervullen een belangrijke positie in de<br />
structuur van de stad en krijgen om die reden <strong>het</strong> bijzondere toetsingsniveau.<br />
Op de gehele Spoorkuil is, vanwege de strategische ligging en de potentie<br />
van <strong>het</strong> gebied, <strong>het</strong> bijzonder toetsingsniveau van kracht.<br />
Er dient rekening te worden gehouden met <strong>het</strong> feit dat op alle adressen,<br />
welke een ruimtelijk visuele relatie met een van de oranje lijnen of vlakken<br />
hebben, ook <strong>het</strong> bijzondere toetsingsniveau van kracht is.<br />
3.4.3. Bouwstenen<br />
In Nijmegen komen samenhangende ruimtelijke eenheden <strong>voor</strong> met eigen<br />
beeldkenmerken. Dit kunnen bij<strong>voor</strong>beeld buurten, wijken of kleinere ensembles<br />
zijn. Om de eenheden te kunnen benoemen en beschrijven, is <strong>het</strong><br />
begrip bouwstenen geïntroduceerd.<br />
<strong>Bottendaal</strong> bestaat hoofdzakelijk uit laat 19 e eeuwse bebouwing en arbeiderswoningen<br />
uit <strong>het</strong> begin van de twintigste eeuw. In de jaren ‘70/’80<br />
vorige eeuw heeft in <strong>het</strong> kader van de stadsvernieuwing op diverse plekken<br />
vervangende nieuwbouw plaatsgevonden. Ook zijn sinds <strong>het</strong> eind van<br />
de vorige eeuw een aantal <strong>voor</strong>malige bedrijfsterreinen in <strong>Bottendaal</strong> omgevormd<br />
tot woongebieden. De spoorkuil valt binnen de bouwsteen Werkgebieden.<br />
Het noordelijk deel van <strong>Galgenveld</strong> is onderdeel van de compacte 19 e<br />
eeuwse schil om <strong>het</strong> centrum, <strong>het</strong> zuidelijk deel heeft een meer open structuur<br />
met <strong>het</strong> karakter van een tuindorp. Binnen dit deel van <strong>Galgenveld</strong> zijn<br />
de volgende bouwstenen herkenbaar:<br />
Verder inzoomend op <strong>het</strong> plangebied zijn de volgende bouwstenen herkenbaar:<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 25 Gemeente Nijmegen<br />
B1 Werkgebieden (de spoorkuil);<br />
H2 Historische bebouwingslinten (langs de Groesbeekseweg);<br />
H3 Laat negentiende-eeuwse bebouwing;<br />
V1 Voorzieningen (scholen en kerk tussen de Heyendaalseweg en<br />
de Prof. Molkenboerstraat)<br />
W2 Tuinwijk;<br />
W5 Naoorlogse grootschalige uitbreidingen (portiekflats en woningen<br />
rondom de Prof. Hoogveldstraat, Prof. Van der Veldenstraat<br />
en <strong>het</strong> studentencomplex aan de Prof. Huijbersstraat);<br />
W7 Inbreidingen en stadsvernieuwing vanaf 1970 ( woonbuurtje met<br />
geschakelde woningen rondom Professorenpad).<br />
Kaarten:<br />
Beeldkwaliteit Bouwstenen<br />
Beeldkwaliteit Toetsingsniveaus<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 26 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 27 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 28 Gemeente Nijmegen<br />
3.5. Inventarisatie Maatschappelijke <strong>voor</strong>zieningen<br />
3.5.1. Woonservicegebieden<br />
Het wonen <strong>voor</strong> ouderen en mensen met een functiebeperking in relatie tot<br />
<strong>het</strong> leveren van zorg en welzijnsdiensten.<br />
Een woonservicegebied is een wijk waarin, behalve “gewoon wonen”, optimale<br />
condities zijn geschapen <strong>voor</strong> wonen met zorg en welzijn/dienstverlening,<br />
tot en met niet-planbare 24 uurs zorg. Dit noemen we<br />
ook wel ‘levensloopbestendige’ wijken.<br />
Gestuurd wordt op uitvoering ‘op maat’, dat wil zeggen dat iedere wijk zijn<br />
eigen aanpak vraagt en dat <strong>het</strong> concept woonservicegebieden niet als<br />
blauwdruk gezien moet worden. We streven naar een stad met levensloopbestendige<br />
wijken, die allemaal een eigen invulling en accenten kunnen<br />
hebben.<br />
Belangrijke onderdelen van ieder woonservicegebied zijn <strong>het</strong> wonen, de<br />
woonomgeving (de toegankelijkheid) en de <strong>voor</strong>zieningen.<br />
De kern van een woonservicegebied is dan ook meestal een wijkservicepunt<br />
(zorgkruispunt) met een ‘intramurale’ <strong>voor</strong>ziening en een dienstencentrum.<br />
Daaromheen staan vormen van beschermd en verzorgd wonen<br />
temidden van ‘gewone’ woningen. Het beleid is er gericht op een “dekkende”<br />
situatie, c.q. spreiding van wijkservicepunten en steunpunten over de<br />
gehele stad. Waar mogelijk wordt ook de eerstelijnsgezondheidszorg betrokken<br />
bij de ontwikkeling van wijkservicepunten. Soms bevindt de eerstelijnszorg<br />
zich in de directe omgeving; waar dat niet <strong>het</strong> geval is zal dat<br />
bevorderd worden.<br />
3.5.2. <strong>Bottendaal</strong><br />
Wijkservicepunt: <strong>het</strong> Dobbelman terrein<br />
Talis Woondiensten, Driestroom (dienstverlening <strong>voor</strong> verstandelijk gehandicapten)<br />
, RIBW (Regionale Instelling <strong>voor</strong> Beschermende Woonvormen<br />
<strong>voor</strong> mensen met psychiatrische problemen) en zorgaanbieder ZZG<br />
werken samen om te komen tot een gevarieerd project met wonen <strong>voor</strong><br />
verschillende doelgroepen. Met de realisatie is begonnen. Dit project is<br />
extra bijzonder omdat hier ook <strong>voor</strong> <strong>het</strong> eerst nadrukkelijk aandacht wordt<br />
besteed aan <strong>het</strong> wonen van allochtone ouderen.<br />
3.5.3. <strong>Galgenveld</strong><br />
Wijkservicepunt: Oud Burgeren Gasthuis<br />
Van oorsprong een verzorgingshuis. Nu de eerste instelling waar wonen<br />
en zorg volledig zijn gescheiden. In totaal 175 plaatsen verzorgd wonen<br />
(huur en koop). Bewoners moeten een dienstverleningsovereenkomst met<br />
<strong>het</strong> OBG sluiten. Zij zijn wel vrij in de keuze van een zorgaanbieder. Wanneer<br />
de mogelijkheid zich <strong>voor</strong>doet, wil <strong>het</strong> OBG uitbreiden met PGplaatsen.<br />
Het OBG werkt al wijkgericht en wil dit nog uitbreiden.<br />
Kloosterverzorgingshuis Piushove<br />
Dit is een kleinschalige woon<strong>voor</strong>ziening <strong>voor</strong> 32 dementerende ouderen.<br />
Deze kleinschalige verpleeg<strong>voor</strong>ziening zal na 2010 een nieuwe functie<br />
krijgen (wooncomplex). De verpleegcapaciteit zal dan verplaatst worden<br />
naar Hatert. Talis Woondiensten heeft <strong>het</strong> pand gekocht. ZZG is zorgaanbieder.<br />
3.5.4. Speel<strong>voor</strong>zieningen<br />
Voor de gehele stad is een analyse gemaakt om tot een verdeling van<br />
speelplekken te komen. Daar is een verdeelsleutel uit gekomen. Op grond<br />
van deze verdeelsleutel is per wijk onderzocht of in <strong>het</strong> benodigd aantal<br />
speel<strong>voor</strong>zieningen wordt <strong>voor</strong>zien. Het aantal speelplekken is afgestemd<br />
op de stedelijke Nijmeegse norm per wijk, namelijk 1,5 speelplek per 100<br />
kinderen van de basisgeneratie en op de specifieke kenmerken van de<br />
wijk. (Kinderen uit de wijk van 5 t/m 11 en 30% van de 12 jarigen) Voor de<br />
wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> is vastgesteld dat aan die norm wordt<br />
voldaan.<br />
Door middel van spelen maakt een kind zich sociale vaardigheden eigen,<br />
leert contacten leggen en maakt kennis met grenzen en normen en waarden.<br />
Wij moeten er <strong>voor</strong> zorgen dat kinderen veilig in de eigen woonomgeving<br />
kunnen spelen.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 29 Gemeente Nijmegen<br />
Voorziening Adres Beleidsontwikkelingen/wensen<br />
basisonderwijs<br />
- de Driemaster<br />
- Vrije school Meander<br />
- Montessorischool Klein Heyendaal<br />
- De blauwe Buut<br />
- Cortenaerpad 32<br />
- Groesbeekseweg 146<br />
- prof. Huijbersstraat 1<br />
- Molukkenstraat 1<br />
De doordecentralisatie van de onderwijshuisvesting<br />
heeft tot gevolg dat in de toekomst de huisvestingsontwikkelingen<br />
van de scholen door de schoolbesturen<br />
worden geëntameerd.<br />
Overigens zijn er geen ontwikkelingen te vermelden<br />
t.a.v. de scholen in deze wijk.<br />
<strong>voor</strong>tgezet onderwijs<br />
- Praktijkschool Joannes. - Celebesstraat 12 geen ontwikkelingen te vermelden<br />
sport<strong>voor</strong>zieningen<br />
- sportzaal <strong>Bottendaal</strong><br />
- gymzaal<br />
- Cortenaerpad 1<br />
- Palembangstraat<br />
geen ontwikkelingen te vermelden t.a.v. sport<br />
wijkcentra<br />
- Burghardt - B. v.d. Berghtstraat 114 geen ontwikkelingen te vermelden<br />
zorg en welzijn<br />
- Oud Burgeren Gasthuis<br />
- verpleeghuis Piushove<br />
speel<strong>voor</strong>zieningen<br />
- speeltuin<br />
- speelplek<br />
- sportplek<br />
- prof. Cornelissenstraat 2<br />
- Van Slichtenhorststraat<br />
- wijkspeeltuin ’t Kraaienest, van Dulkenstraat 29<br />
- Willem Barendtzstraat (achter nr.15)<br />
- Karel Doormanstraat (achter nr. 1)<br />
- Jan de Witstraat 4<br />
- Willem Barendtzstraat (achter nr. 14)<br />
- Karel Doormanstraat (achter nr. 2)<br />
- Prof. de Langen Wendelstraat<br />
- Palembangstraat<br />
- oude Groenewoudseweg<br />
- Prof Huijbersstraat (klein Heyendaal)<br />
- ir. Wevestraat<br />
Er zijn een aantal belangrijke ontwikkelingen (o.a.<br />
woonservicegebieden) op <strong>het</strong> terrein van de ouderenzorg<br />
die extra aandacht vragen. (zie de tekst boven<br />
de matrix over de ontwikkelingen van de ouderenzorg)<br />
De wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> voldoen aan de<br />
stedelijke Nijmeegse norm <strong>voor</strong> speelplekken.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 30 Gemeente Nijmegen<br />
Inventarisatie van benodigde vormen van wonen <strong>voor</strong> ouderen en mensen met een functiebeperking in Nijmegen<br />
ideaal actueel over 10 jaar nog te realiseren<br />
WIJK inwoners beschermd verzorgd zelfstandig beschermd verzorgd zelfstandig beschermd verzorgd zelfstandig beschermd verzorgd zelfstandig<br />
met thuisz met thuisz met thuisz met thuisz<br />
<strong>Bottendaal</strong> 4500 25 60-120 95-380 12 50 35 69 30+dobb 0 20 200<br />
<strong>Galgenveld</strong> 6000 30 80-160 125-500 51 199 50 81 199 150 0 0 200<br />
totaal 10.500 55 140-280 220-880 51 211 100 116 268 180+dobb 0 20 400<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 31 Gemeente Nijmegen<br />
3.6. Economie<br />
3.6.1. Algemeen<br />
Het <strong>voor</strong>liggende bestemmingsplan heeft betrekking op de woonwijken<br />
<strong>Bottendaal</strong> & <strong>Galgenveld</strong>. De economische activiteiten vinden verspreid<br />
plaats, met name in de wijk <strong>Bottendaal</strong>. <strong>Galgenveld</strong> kan meer getypeerd<br />
worden als een woonwijk. De activiteiten zijn veelal gekoppeld aan de<br />
grote uitvalswegen, als de Graafseweg, Sint Annastraat en de Groesbeekseweg.<br />
3.6.2. Huidige situatie<br />
In <strong>het</strong> totale plangebied zijn ruim 530 bedrijven en instellingen gevestigd.<br />
In tabel 1 zijn de 10 meest <strong>voor</strong>komende sectoren weergegeven.<br />
1. Bedrijvigheid<br />
De zakelijke dienstverlening is de meest <strong>voor</strong>komende sector in <strong>het</strong> plangebied.<br />
Op afstand gevolgd door de gezondheids- / welzijnssector en de<br />
detailhandel. Deze drie activiteiten vinden vaak plaats in en rond de buurtwinkelcentra.<br />
Dit geldt ook <strong>voor</strong> de horeca en persoonlijke dienstverlening<br />
(kapper, schoonheidssalon, etc.).<br />
2. Bedrijf aan huis<br />
Het overige deel van de bedrijvigheid bevindt zich in woonhuizen in <strong>het</strong><br />
gebied 1 . Hierbij gaat <strong>het</strong> vaak om bouwbedrijven, bedrijven in de IT en<br />
automatisering, handel en autorijscholen. Dit is toegestaan met een maximum<br />
van 50 m 2 oppervlakte en indien <strong>het</strong> geen overlast veroorzaakt.<br />
3. Winkelcentra<br />
De buurtwinkelcentra in <strong>het</strong> plangebied omvatten een belangrijk deel van<br />
de economische activiteiten in <strong>het</strong> plangebied. In de tabel hieronder staan<br />
de aanwezige branches vermeld per winkelcentrum.<br />
1 (Uit ervaring blijkt dat dit <strong>voor</strong> 25% alleen postadressen zijn waar geen<br />
bedrijfsmatige activiteiten plaats vinden.)<br />
Tabel 1. Aantal bedrijven en instellingen naar sector<br />
Nr. SBI<br />
code<br />
Categorie aantal<br />
01 7412 organisatieadviesbureaus 35<br />
02 5530 restaurant & café 24<br />
03 7440 reclame -, reclameontwerp- en -adviesbureaus 21<br />
04 8514 praktijken van psychotherapeuten en psychologen<br />
18<br />
05 7420 architecten- en tech. ontwerpbureaus <strong>voor</strong> burgers<br />
en utiliteitsbouw<br />
16<br />
06 7222 ontwikkelen en produceren van maatwerk software;<br />
consultancy<br />
14<br />
07 4521 algemene burgerlijke en utiliteitsbouw 13<br />
08 8042 studiebegeleiding, vorming en onderwijs n.e.g. 13<br />
09 51** groothandel 13<br />
10 9231 beoefening van scheppende kunst 11<br />
overige categorieën +/-350<br />
Totaal +/-530<br />
De inmiddels meer dan 100 jaar aan de Burghardt van den Berghstraat<br />
gevestigde COÖP omvat bijna 700 m 2 winkelvloeroppervlakte. De winkel is<br />
in 2003 flink verbouwd. Dit betrof meer een aanpassing aan de eisen van<br />
de tijd dan uitbreiding. De winkel draait goed, ondanks de krappe inpassing<br />
in een drukke wijk. De winkel heeft wat eigen parkeerruimte. De druk<br />
daarop is groot, ook al omdat op straat betaald moet worden <strong>voor</strong> <strong>het</strong> parkeren.<br />
Rond de supermarkt treffen we een aantal winkels aan van etnische<br />
ondernemers. Hierdoor wordt in een heel compacte setting een basispakket<br />
in de dagelijkse artikelen geboden. Er vallen vanuit standaardnormen<br />
<strong>voor</strong> detailhandel best nog wel verbeteringen te bedenken, <strong>het</strong> totale functioneren<br />
van alle winkels tezamen wordt daarom als matig getypeerd.<br />
Desondanks oogt <strong>het</strong> geheel samen met de aanwezige horeca, erg stads<br />
en sfeervol.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 32 Gemeente Nijmegen<br />
Sector Burghardt van der Bergstraat Archipelstraat<br />
Detailhandel<br />
horeca<br />
Overig<br />
dagelijkse<br />
nietdagelijks<br />
- Voedingsmiddelen ‘Can Bazar’<br />
97<br />
- Voedingsmiddelen ‘COOPcodis’<br />
78<br />
- Vleeswaren 'Zümra Market’ 179<br />
- Deegwaren ‘The Churros Factory’<br />
85<br />
- Fotografie Harm-Jan van Dijk 72<br />
- Grafische reproductie DTP E. v.<br />
Bijl 31<br />
- Groothandel in vleeswaren ‘Birtat’<br />
93a<br />
- Restaurant ‘Avrupa’173<br />
- Restaurant ‘Chipito’103<br />
- Restaurant ‘Ankara’ 44<br />
- Restaurant ‘Kluizenaar’ 96<br />
- Hotel ‘La residance’ 50<br />
- Café ‘Maxim Bar’ 87 - 89<br />
- Wijkcentra ‘De Burghardt’ 114<br />
- Kinderopvang ‘<strong>Bottendaal</strong>’ 112<br />
- Rechtskundige adviesbureau<br />
‘Mirhra’ 14<br />
- Groothandelondernemning ‘De<br />
Moor’ 155<br />
- Dienstverlener t.b.v. evenementen<br />
J. Crone 169<br />
- Boekhoudbureau ‘Budel’ 45<br />
* Bronnen: PWE 2005 en inventarisatie, mei 2005<br />
** Bron m2 supermarkten: supermarktgids dec. 2004<br />
Lijst met (waarschijnlijk) ondersteunende horeca<br />
Straat Nummer Naam<br />
Prof. Weliestraat 6 Fitness ‘Basement’<br />
- Voedingsmiddelen ‘COOPcompact<br />
Walraven’ 21-23<br />
- Brood en banket ‘’t Kraaijennest’<br />
33<br />
- Medische & orthopedisch<br />
‘Avos medical’17<br />
- Lokale postdiensten/Macoshop<br />
19<br />
- Ontwikkelen maatwerk software<br />
‘Hertech’ 226<br />
- Banken ‘ABN-AMRO’ 27<br />
- Adviesbureau ‘BUYS’ 276<br />
- Schoonheidsverzorging ‘Soyer’<br />
48<br />
- Pers en journalistiek ‘Koster &<br />
de Haan’ 9<br />
Kaart: Functiekaart<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 33 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 34 Gemeente Nijmegen<br />
3.7. Verkeer en vervoer<br />
3.6.1 Wegen en routes<br />
In <strong>het</strong> plangebied is sprake van een diversiteit aan wegen en routes. Deze<br />
zijn op <strong>voor</strong>gaande kaart weergegeven.<br />
Het tracé Van Oldenbarneveldstraat – Stijn Buijsstraat is volgens <strong>het</strong> categoriseringsplan<br />
een gebiedsontsluitingsweg categorie B, omdat er een<br />
busroute over loopt. Inmiddels rijden er geen bussen meer, <strong>het</strong> ligt dus<br />
<strong>voor</strong> de hand dat <strong>het</strong> een 30 km-gebied kan worden.<br />
Er bestaat een plan <strong>voor</strong> de aanleg van een fietspad over de Spoorkuil<br />
tussen <strong>Bottendaal</strong> en Willemskwartier. Dit is echter nog niet concreet gemaakt.<br />
Verder staat er in <strong>het</strong> Regionaal Plan een recreatieve fietsroute<br />
tussen Nijmegen-Oost en Heyendaal gepland.<br />
3.6.2 Parkeerregulering<br />
Citaat uit de Parkeervisie (vastgesteld in de Raad op 20-10-2004)<br />
Als gevolg van <strong>het</strong> betaald parkeren in <strong>het</strong> Centrum is er parkeerdruk ontstaan<br />
in de omliggende wijken. In combinatie met de toenemende parkeerbehoefte<br />
van de bewoners van deze gebieden leidt dit tot grote druk<br />
op de leefomgeving. Om deze overlast tegen te gaan en <strong>voor</strong>al <strong>het</strong> parkeren<br />
<strong>voor</strong> bewoners mogelijk te maken wordt <strong>het</strong> invloedsgebied stap <strong>voor</strong><br />
stap gereguleerd. Het gebied zal zich geleidelijk uitbreiden. Naast gebied<br />
oost en <strong>Bottendaal</strong>, waar<strong>voor</strong> nu al parkeerregulering wordt ingevoerd zal<br />
er ook worden onderzocht of in West (Biezen, Waterkwartier) en in de Ooij<br />
moet worden gereguleerd. Op 22 december 2005 heeft de raad een besluit<br />
genomen over de uitbreiding van <strong>het</strong> betaald parkeren. Daarin is <strong>voor</strong>zien<br />
in een geleidelijke uitbreiding van <strong>het</strong> betaald parkeren in <strong>Bottendaal</strong> en<br />
<strong>Galgenveld</strong>, die deels verder gaat dan de grenzen in de Parkeervisie.<br />
Huidige stand van zaken:<br />
<strong>Bottendaal</strong>: is volledig betaald parkeren. Gebied is per 01-8-07 uitgebreid.<br />
<strong>Galgenveld</strong>: dit gebied is in 2007 uitgebreid (3e/4e kwartaal).<br />
Kaarten:<br />
Wegen en routes<br />
Betaald parkeren<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 35 Gemeente Nijmegen<br />
Rangeerterrein<br />
P<br />
Gebiedsontsluitingsweg categorie A (50km/uur)<br />
Gebiedsontsluitingsweg categorie B (50km/uur)<br />
Overige wegen: Erftoegangswegen (30km/uur)<br />
Busbaan (tevens route Hoogwaardig Openbaar vervoer)<br />
Hoofdfietsroutes<br />
Spoorweg<br />
Aandachtspunten (onderbroken strepen):<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> Wegen en routes<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 36 Gemeente Nijmegen<br />
Kaart Parkeervisie 2004 Kaart betaald parkeren buiten centrum 2007<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> Betaald parkeren<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 37 Gemeente Nijmegen<br />
3.8. Groen, natuur en landschap<br />
3.8.1. Groenstructuur<br />
<strong>Bottendaal</strong> vormt samen met Altrade en <strong>het</strong> noordelijke deel van de wijk<br />
<strong>Galgenveld</strong> de negentiende eeuwse schil rondom de historische binnenstad.<br />
De opbouw kent een sterk hiërarchische wegenstructuur: met brede<br />
statige uitvalswegen en de smalle woonstraten. Bij de ontwikkeling van dit<br />
stadsdeel maakte <strong>het</strong> groen onderdeel van <strong>het</strong> ontwerp, stevige laanstructuur<br />
langs de uitvalswegen en een boomstructuur in de tussenliggende<br />
straten. Hierdoor kreeg de wijk een lommerrijke uitstraling met een relatief<br />
groen karakter. Als gevolg van <strong>het</strong> enorm toegenomen autoverkeer en de<br />
daarbij behorende parkeerdruk is de inrichting van de openbare ruimte in<br />
dit gebied drastisch veranderd. De karakteristieke laanbeplanting is op<br />
diverse plaatsen verdwenen en er is geen samenhangende visie meer te<br />
herkennen. Steeds meer <strong>voor</strong>tuinen veranderen in parkeerplaatsen en de<br />
karakteristieke hekwerken worden vervangen door moderne hekken.<br />
Naast laanbeplanting bestaat <strong>het</strong> groen in <strong>Bottendaal</strong> uit een aantal buurtparkjes<br />
zoals de Natuurtuin <strong>Bottendaal</strong>, <strong>het</strong> Thiemepark en <strong>het</strong> recent<br />
aangelegde Vondelparkje. In de spoorkuil liggen enkele functionele terreinen<br />
zoals een hondenuitlaatplek, een tennisveld en een trapveld.<br />
In <strong>het</strong> noordelijke deel van <strong>Galgenveld</strong> is relatief weinig openbaar groen<br />
aanwezig. De zware bomenstructuur in de omgeving van de Archipelstraat<br />
en de kleine groengebieden op kruispunten van wegen ( o.a. Sumatraplein,<br />
Borneostraat, Lombokstraat en Balistraat) vormen samen met de<br />
grote tuinen en binnenterreinen <strong>het</strong> groene karakter van de wijk. Het Javabosje<br />
gelegen tussen de tuinen van de St. Annastraat en de Javastraat<br />
vormt een bijzonder groen element. Het is een natuurlijke plek in een sterk<br />
verstedelijkte omgeving.<br />
In <strong>het</strong> zuidelijke deel van <strong>Galgenveld</strong> is een aantal buurten te onderscheiden<br />
die sterk van elkaar verschillen: de Indische buurt en de Professorenbuurt.<br />
De wijk heeft een open karakter met vrij veel groen, zowel openbaar<br />
als privé. Het groen bestaat uit laanbomen langs belangrijke verbindingswegen,<br />
groenstroken en plantsoenen in de woonstraten. De omgeving van<br />
<strong>het</strong> Oud Burgeren Gasthuis en de <strong>voor</strong>malige Mensa heeft een sterk groen<br />
karakter.<br />
Het parkje Groene Perron parallel aan de spoorlijn is aangelegd als compensatie<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> groen dat moest verdwijnen <strong>voor</strong> de aanleg van de busbaan<br />
en <strong>het</strong> fietspad in de spoorkuil.<br />
Kansen <strong>voor</strong> <strong>het</strong> groen<br />
Herstructurering van woningbouw of andere bebouwing, dienen te worden<br />
aangegrepen om nieuw groen toe te voegen of de kwaliteit van <strong>het</strong> bestaande<br />
groen te versterken. Vooral in <strong>Bottendaal</strong> liggen er kansen om op<br />
kleine schaal buurtgroen toe te voegen en de gebruiksmogelijkheden van<br />
bestaand groen kan verder uitgebouwd worden. Bij nieuwe ontwikkelingen<br />
in de spoorkuil onderzoeken of nieuw groen aan de aangrenzende woonwijken<br />
toegevoegd kan worden.<br />
3.8.2. Natuur en landschap<br />
De bijzondere ligging van Nijmegen op een kruispunt van <strong>het</strong> rivierengebied,<br />
de hogere zandgronden en <strong>het</strong> stuwwallencomplex zorgt er<strong>voor</strong> dat<br />
niet alleen rondom Nijmegen, maar ook binnen de stadsgrenzen een verscheidenheid<br />
aan leefmilieus <strong>voor</strong> planten en diersoorten aanwezig is.<br />
Grootschalige natuurgebieden om de stad, zoals de Gelderse Poort, de<br />
uiterwaarden van de Waal, De Ooijpolder, <strong>het</strong> Hatertse Vennengebied,<br />
Heumensoord fungeren hierbij als brongebied <strong>voor</strong> de natuurwaarden in<br />
de stad.<br />
Het plangebied grenst aan de spoorlijn Nijmegen - Venlo, die de verbinding<br />
vormt vanuit de stad naar <strong>het</strong> omliggende landschap. Via deze spoorlijn<br />
met de daarbij behorende spoorbermen ontstaat een directe relatie<br />
tussen <strong>het</strong> omliggende landschap en de groengebieden binnen <strong>het</strong> plangebied.<br />
De spoorlijn vormt een belangrijke droge ecologische dooradering<br />
en is van grote waarde <strong>voor</strong> de natuur in de stad. Binnen <strong>het</strong> plangebied<br />
liggen een tweetal ecologisch waardevolle plekken: de Natuurtuin <strong>Bottendaal</strong><br />
en <strong>het</strong> Javabosje. Beide gebieden worden door bewonersorganisaties<br />
beheerd en hebben daarmee ook een educatieve functie.<br />
Kansen <strong>voor</strong> natuur<br />
Bij nieuwe ontwikkelingen <strong>voor</strong>al in de spoorkuil streven we naar handhaving<br />
en versterking van de aanwezige natuurwaarden, <strong>voor</strong>al gericht op<br />
meer verblijfsplaatsen <strong>voor</strong> vogels en vleermuizen.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 38 Gemeente Nijmegen<br />
Bij de verdere uitwerking van de ontwikkelingslocaties dient een zorgvuldige<br />
afweging gemaakt te worden of een natuurwaardenonderzoek, een<br />
inventarisatie naar beschermde flora en fauna, noodzakelijk is. Bij de start<br />
van iedere ontwikkeling dient een afweging gemaakt te worden in hoeverre<br />
een inventarisatie in <strong>het</strong> kader van de natuurwetgeving noodzakelijk is.<br />
Waardevolle bomen<br />
Dit zijn individuele exemplaren die dusdanig waardevol zijn, dat specifieke<br />
bescherming gewenst is.<br />
Om de monumentale status te bepalen zijn meerdere criteria gehanteerd:<br />
- leeftijd (minimaal 50 jaar), conditie (levensverwachting minimaal<br />
10 jaar) en habitus;<br />
- ruimtelijke betekenis <strong>voor</strong> de omgeving (sfeerbepalend, structuurbepalend,<br />
herkenningspunt);<br />
- cultuurhistorische betekenis;<br />
- ecologische betekenis, genetische waarde;<br />
- uitzonderlijk formaat, snoeiwijze e.d.<br />
In de lijst maken we onderscheid in bomen die geregistreerd staan bij de<br />
Bomenstichting en de <strong>voor</strong>lopige gemeentelijke monumentale bomenlijst.<br />
De groeicondities van deze monumentale bomen en boomgroepen worden<br />
in <strong>het</strong> bestemmingsplan veiliggesteld.<br />
locatie soort aantal eigendom<br />
Bomenstichting<br />
St. Annastraat 175 Rode beuk 1 particulier<br />
<strong>voor</strong>lopige lijst<br />
Sumatraplein zilveresdoorn 18 gemeente<br />
Archipelstraat witte paardenkastanje 55 gemeente<br />
Kaart: Groenstruur<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 39 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 40 Gemeente Nijmegen<br />
3.9. Water en bodem<br />
3.9.1. Algemeen<br />
Het plangebied maakt deel uit van de bestaande waterhuishoudkundige<br />
inrichting van <strong>het</strong> gemeentelijk grondgebied ten oosten van <strong>het</strong> Maas-<br />
Waalkanaal en ten zuiden van de Waal. Voor dit gebied is <strong>het</strong> “Waterplan<br />
Nijmegen” relevant. <strong>het</strong> noordelijke deel, (Benedenstad) ligt laag de zuidelijke<br />
delen (Centrum en Centrumrand) liggen hoog en droog.<br />
Er vinden geen waterhuishoudkundige ontwikkelingen plaats,anders dan<br />
toekomstige afkoppelplannen. Maar dit is weinig van invloed op de aan te<br />
wijzen bestemmingen.<br />
3.9.2. De watertoets.<br />
In <strong>het</strong> kader van de watertoets heeft <strong>het</strong> overleg met <strong>het</strong> waterschap<br />
plaatsgevonden en is de volgende inhoud <strong>voor</strong> de waterparagraaf vastgesteld.<br />
3.9.3. Oppervlaktewater<br />
Binnen <strong>het</strong> plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Er is wel een<br />
vijver aan de Archipelstraat tussen de Molukkenstraat en de bebouwing<br />
aan de Prof. Cornelissenstraat aanwezig, maar dit is een bovengronds<br />
onderdeel van <strong>het</strong> gemeentelijk rioleringstelsel (zie Riolering).<br />
3.9.4. Grondwater<br />
Het grondwater in <strong>het</strong> plangebied ligt op gemiddeld circa 20 a 25 meter<br />
beneden maaiveld (bron: Milieuatlas)<br />
Het plangebied bevindt zich <strong>voor</strong> een deel in <strong>het</strong> grondwaterbeschermingsgebied<br />
Nieuwe Markt. Het gaat dan om <strong>het</strong> noordelijke deel van <strong>het</strong><br />
plangebied ten noorden van de De Ruyterstraat, Van Goorstraat, Fransestraat,<br />
en de Van Spaenstraat. Voor dit grondwaterbeschermingsgebied<br />
is de gemeente bevoegd gezag vanwege <strong>het</strong> speciale karakter (teveel<br />
bodemvervuiling).<br />
In de bodemparagraaf zijn rand<strong>voor</strong>waarden <strong>voor</strong> infiltreren aangegeven.<br />
Bij infiltratie van hemelwater zal in dat deelgebied bij de gemeente ontheffing<br />
moeten worden aangevraagd. Ook bij nieuwbouw of grootschalige<br />
herbouw zal contact met de gemeente moeten worden opgenomen, indien<br />
de bodem dieper dan 2 meter geroerd wordt. Ook de aanleg van huizen,<br />
wegen, parkeer<strong>voor</strong>zieningen etc. is aan regels gebonden.<br />
Het plangebied ligt op een overgang van de stuwwal naar de laaggelegen<br />
delen van de stad. De bodemsamenstelling gaat dus over van zandig naar<br />
kleiig en de grondwaterstanden komen steeds dichter bij <strong>het</strong> maaiveld. In<br />
droge tijden zit <strong>het</strong> grondwater op de hoge delen 5-10m diep. Aan de lage<br />
kant (omgeving van Park West) is de grondwaterstand gemiddeld 7,5m<br />
NAP en dus 2-3m onder maaiveld wat op 9,5 tot 10m NAP ligt. Echter ten<br />
tijde van hoge waterpeilen in de Waal komt <strong>het</strong> grondwaterniveau tot net<br />
onder <strong>het</strong> maaiveld. Er is in dit lage deel van <strong>het</strong> plangebied dus sprake<br />
van mogelijke grondwateroverlast. Bij nieuwbouw in deze hoek moet<br />
daarmee rekening worden gehouden (Watertoets!).<br />
3.9.5. Riolering<br />
Voor <strong>het</strong> hele plangebied geldt, in <strong>het</strong> kader van <strong>het</strong> bevorderen van <strong>het</strong><br />
duurzaam omgaan met water, <strong>het</strong> gemeentelijk beleid om schoon hemelwater<br />
af te koppelen van <strong>het</strong> gemengde rioolstelsel. Schoon hemelwater<br />
dient in de bodem te worden geïnfiltreerd. Bij infiltratie van hemelwater<br />
dient waar mogelijk gebruik te worden gemaakt van duurzame bouwmaterialen<br />
(conform convenant Duurzaam bouwen Gelderland ’99).<br />
In <strong>het</strong> plangebied ligt een gemengd rioolstelsel d.w.z. <strong>het</strong> (huishoudelijk)<br />
afvalwater en <strong>het</strong> hemelwater van daken en wegen wordt gezamenlijk<br />
ingezameld en getransporteerd.<br />
Aan de Archipelstraat ligt een zogenaamde overstortvijver. De functie van<br />
vijver is <strong>het</strong> tijdelijk bufferen van rioolwater (afvalwater vermengd met hemelwater)<br />
tijdens perioden van hevige neerslag. De vijver is niet aan te<br />
merken als oppervlaktewater, maar vormt een onderdeel van de gemeentelijke<br />
riolering.<br />
Op een paar locaties (o.a. vm. Dobbelmanterrein en deels parallelweg St.<br />
Annastraat) is de hemelwaterafvoer afgekoppeld van de (gemengde) riolering.<br />
Dit hemelwater wordt geïnfiltreerd in de bodem.<br />
Het beleid van de gemeente Nijmegen is er op gericht om schoon hemelwater<br />
en vuil afvalwater zoveel mogelijk te scheiden; aangrijpingsmomenten<br />
hier<strong>voor</strong> zijn bouwplannen, vervanging van (openbare) riolering en<br />
herstructureringsprojecten<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 41 Gemeente Nijmegen<br />
3.9.6. Bodem<br />
Het plangebied omvat veel bedrijvigheid van waaruit diverse verontreinigingen<br />
bestaan. In paragraaf 6.5 is de bestaande situatie op basis van <strong>het</strong><br />
onderzoek vastgelegd.<br />
3.10. Woon- en leefklimaat<br />
<strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> liggen beiden in Nijmegen-Oost. Beide wijken<br />
hebben een goed woonmilieu in een gewilde woonomgeving. Van <strong>Bottendaal</strong><br />
(stadsbuurt) naar <strong>Galgenveld</strong> gaat <strong>het</strong> woonmilieu over van stadsbuurt<br />
naar een meer ontspannen woonomgeving/milieu; waarbij de functiemenging<br />
verminderd; de bebouwingsdichtheid afneemt en in <strong>het</strong> algemeen<br />
de woningen ruimer worden en de kavels ruimer.<br />
3.10.1. <strong>Bottendaal</strong><br />
<strong>Bottendaal</strong> is een grotendeels 19 e eeuwse wijk, vlakbij <strong>het</strong> centrum gelegen,<br />
tussen de twee grote (verkeers)radialen St. Annastraat en Graafseweg.<br />
De noordelijke helft ligt in de karakteristieke 19 e eeuwse schil, de<br />
zuidelijke is opgebouwd uit minder uitbundige woningen en straten, veelal<br />
van recentere datum. De meest noordelijke straten zijn door de Graafseweg<br />
als <strong>het</strong> ware van de rest van de wijk afgesneden. De wijk heeft te<br />
maken met afgeleide parkeerdruk vanuit <strong>het</strong> nabijgelegen stadscentrum.<br />
In <strong>Bottendaal</strong> is sprake van een grote bebouwingsdichtheid en krappe<br />
achtertuinen. Veel woningen zijn inmiddels gerenoveerd. Door de hoge<br />
bebouwingsdichtheid, de functiemenging en de gerealiseerde stadsvernieuwingsprojecten<br />
levert de wijk een sterk gevarieerd beeld op. De wijk<br />
heeft geen echt centrum. Als zodanig functioneert informeel de Burghardt<br />
van de Berghstraat. In <strong>Bottendaal</strong> bevinden zich nogal wat werkfuncties.<br />
De bebouwing en ruimtelijke structuur van de wijk dienen als broedplaats<br />
<strong>voor</strong> kleine startende bedrijven, vaak op binnenterreinen. Op de plaats van<br />
een <strong>voor</strong>malige drukkerij is een buurtparkje aangelegd.<br />
<strong>Bottendaal</strong> heeft altijd een gevarieerd woon- en leefklimaat gehad, met<br />
uiteenlopende bevolkingsgroepen (waaronder 'echte Nijmegenaren', studenten<br />
en allochtone bewoners). In sociaal opzicht zijn er geen echte<br />
buurten met een eigen identiteit. <strong>Bottendaal</strong> is een levendige wijk in een<br />
mooie woonomgeving.<br />
Nieuwbouw<br />
Het terrein van de <strong>voor</strong>malige zeepfabriek Dobbelman ondergaat momenteel<br />
een complete metamorfose. Hier is inmiddels een start gemaakt met<br />
nieuwbouw: waaronder 128 woningen en appartementen en een bijzonder<br />
woon-zorgcomplex. Naast woningen komen er ook verschillende <strong>voor</strong>zieningen<br />
<strong>voor</strong> wijk en stad op <strong>het</strong> gebied van zorg, cultuur en sport.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 42 Gemeente Nijmegen<br />
Woonmilieu<br />
<strong>Bottendaal</strong> wordt vanuit dit beleid getypeerd als een “stadsbuurt”-milieu.<br />
Een geliefd woonmilieu waar binnen Nijmegen een tekort aan bestaat.<br />
Andere wijken die op dit moment binnen deze categorie vallen zijn Benedenstad<br />
en Altrade. Kenmerken <strong>voor</strong> dit milieu zijn: accent op middelhoog,<br />
afgewisseld met hoog- en/of laagbouw. In <strong>Bottendaal</strong> bestaat de woning<strong>voor</strong>raad<br />
hoofdzakelijk uit etagebouw. De schakeling is <strong>voor</strong>namelijk in<br />
gesloten bouwblokken waarbij de bebouwingsdichtheid compact is (gemiddeld<br />
48 woningen/ha). Er is een mix van koop en huur, waarbij <strong>het</strong><br />
accent op huur ligt in zowel alle prijsklassen: goedkoop, middelduur en<br />
duur. Bij dit woonmilieu is er sprake van functiemenging, <strong>voor</strong>namelijk<br />
geconcentreerd op de assen.<br />
3.10.2. <strong>Galgenveld</strong><br />
<strong>Galgenveld</strong> is een mooie, middeloude wijk. Ruim de helft van de woningen<br />
is uit de periode van <strong>voor</strong> de oorlog. De straten binnen de 19 e eeuwse schil<br />
(o.a. Van Spaenstraat, Fransestraat, Van Slichtenhorststraat) zijn heel<br />
populair door <strong>het</strong> monumentale karakter, de fraaie architectuur en de rijkdom<br />
aan details met weliswaar weinig openbaar groen, maar wel veel<br />
straatbomen. Ten zuiden hiervan ligt de evenzeer aantrekkelijke Indische<br />
buurt uit de 20’er jaren (Berlage-architectuur). Ten zuiden daarvan is de<br />
wijk naoorlogs, <strong>voor</strong> <strong>het</strong> grootste deel bestaande uit een ruim opgezet<br />
laagbouwgedeelte en een dichtere strook met flatbebouwing. Min of meer<br />
daartussen bevindt zich <strong>het</strong> gebouw van de <strong>voor</strong>malige mensa en <strong>het</strong> studentenflatcomplex<br />
<strong>Galgenveld</strong>. De buurt in de zuidoosthoek van de wijk,<br />
tussen Groesbeekseweg en Heyendaalseweg is weer wat statiger.<br />
Door de ruime aanwezigheid van bedrijven en instellingen is er sprake van<br />
een aangename levendigheid. Vanwege een aantal hoofdwegen en de<br />
nabijheid van <strong>het</strong> stadscentrum heeft de wijk te maken met een verhoogde<br />
verkeersdruk. In <strong>Galgenveld</strong> wonen veel (alleenstaande) ouderen en wat<br />
minder kinderen. In de wijk wonen verder veel studenten (op kamers en<br />
<strong>het</strong> complex <strong>Galgenveld</strong>). Sociaaleconomisch gaat <strong>het</strong> om een sterke wijk<br />
met een hoog opleidingsniveau.<br />
Woonmilieu<br />
<strong>Galgenveld</strong> is in een wat meer ontspannen woonmilieu dan in <strong>Bottendaal</strong>.<br />
Het ligt net wat verder van de stad. We noemen dit woonmilieu: ‘tuinstad<br />
gedifferentieerd’. Andere wijken die op dit moment binnen deze categorie<br />
vallen zijn Hengstdal en St. Anna. Kenmerken <strong>voor</strong> dit woonmilieu zijn: mix<br />
van <strong>voor</strong>al laagbouw en middelhoog, in mindere mate hoogbouw (
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 43 Gemeente Nijmegen<br />
4. Beleidskader<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 44 Gemeente Nijmegen<br />
4.1. Natuur<br />
4.1.1. Soortbescherming - Flora- en faunawet<br />
De Flora- en faunawet beschermt een groot aantal soorten, waaronder<br />
vrijwel alle gewervelde dieren (vissen, amfibieën, reptielen, vogels en<br />
zoogdieren) en een aantal planten. Deze mogen onder meer niet gedood,<br />
verjaagd, gevangen of verontrust worden. Als bij uitvoering van werkzaamheden<br />
in de openbare ruimte zulke beschermde soorten aanwezig<br />
zijn, lopen we de kans dat we handelen in strijd met de wet. In veel gevallen<br />
kunnen plannen echter zo uitgevoerd worden dat overtreding van de<br />
verbodsbepalingen niet aan de orde is. Wanneer dit niet mogelijk blijkt te<br />
zijn, en de wet geen mogelijkheden biedt <strong>voor</strong> een vrijstelling, dan moet<br />
een ontheffing aangevraagd worden. Deze kan alleen onder bepaalde<br />
<strong>voor</strong>waarden worden verstrekt. De ontheffingsaanvraag moet onderbouwd<br />
zijn door een goed onderzoek naar <strong>het</strong> <strong>voor</strong>komen van en de effecten op<br />
beschermde soorten. Ook moet aangetoond worden dat er sprake is van<br />
een zwaarwegend maatschappelijk belang (<strong>het</strong> ‘nee-tenzij’-beginsel).<br />
In de Flora- en faunawet is daarnaast een zogenaamde “algemene zorgplicht”<br />
opgenomen. De zorgplicht is van toepassing op alle planten en dieren,<br />
of ze wettelijk beschermd zijn of niet. De zorgplicht houdt in dat er bij<br />
ingrepen zoals bouwactiviteiten altijd zorgvuldig moet worden omgegaan<br />
met de aanwezige planten en dieren. Dat betekent dat schadelijke activiteiten<br />
<strong>voor</strong> planten en dieren in alle gevallen zoveel mogelijk moeten worden<br />
<strong>voor</strong>komen. Een <strong>voor</strong>beeld hiervan is de regel dat <strong>het</strong> kappen van bomen<br />
alleen mag plaatsvinden buiten <strong>het</strong> broedseizoen.<br />
4.1.2. De Groene Draad - Kansen <strong>voor</strong> <strong>het</strong> Nijmeegse groen (05-07)<br />
Dit nieuwe groenplan geeft de mogelijkheid om actief te sturen aan ontwikkelingen<br />
op <strong>het</strong> gebied van groen in de stad. Daarnaast levert <strong>het</strong> de<br />
handvatten om groen een sterke positie te geven binnen de dynamiek van<br />
de verschillende stedelijke ontwikkelingen. In <strong>het</strong> groenplan is beschreven<br />
hoe we omgaan met <strong>het</strong> bestaande groen in de stad; welke rand<strong>voor</strong>waarden<br />
belangrijk zijn. Voor alle wijken zijn de karakteristieke kenmerken van<br />
<strong>het</strong> wijkgroen beschreven die als toetsingskader dient <strong>voor</strong> verschillende<br />
plannen en ontwikkelingen in de stad. Naast de beschrijving van <strong>het</strong> groe-<br />
ne karakter is ook gekeken wat de behoefte of kansen zijn <strong>voor</strong> <strong>het</strong> groen<br />
in de wijk.<br />
4.1.3. Natuurwaardenkaart (2005)<br />
De wijze waarop in Nijmegen omgegaan wordt met de natuurwetgeving is<br />
nader uitgewerkt in de Richtlijn Natuur die doorvertaald is naar de Natuurwaardenkaart.<br />
Op basis van deze kaart kan een inschatting gemaakt worden<br />
in hoeverre binnen een gebied beschermde en bedreigde planten- en<br />
diersoorten <strong>voor</strong>komen.<br />
Het grootste deel van <strong>het</strong> plangebied heeft een gemiddelde natuurwaarde,<br />
de spoorkuil kent een relatief hoge natuurwaarde. In gebieden met een<br />
hoge natuurwaarde wordt aanbevolen om bij ruimtelijke ingrepen te inventariseren<br />
op <strong>het</strong> <strong>voor</strong>komen van beschermde en bedreigde soorten. Binnen<br />
<strong>het</strong> plangebied moet <strong>voor</strong>al aandacht gegeven worden aan vleermuizen,<br />
steenmarters en vogels.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 45 Gemeente Nijmegen<br />
4.2. Wonen<br />
4.2.1. Regionaal Plan Stadsregio KAN 2006<br />
Dit plan kent een woningbouwcontour (rode lijn op de kaart). Binnen deze<br />
contouren bepalen gemeenten zelf de te ontwikkelen locaties en de aantallen<br />
nieuw te bouwen woningen. Buiten de contouren bestaan specifieke<br />
rand<strong>voor</strong>waarden. Het plangebied ligt geheel binnen deze contouren.<br />
Een in <strong>het</strong> kader van dit plan lopend project is “Externe profilering centrumstedelijk<br />
leefklimaat steden”. Het gehele plangebied ligt binnen deze<br />
projectbegrenzing. In dit gebied wordt de ontwikkeling van een centrumstedelijk<br />
(woon)milieu nagestreefd.<br />
4.2.2. Woonvisie Nijmegen 2005<br />
Wonen is een alledaags woord <strong>voor</strong> een alledaagse zaak. De betekenis is<br />
<strong>voor</strong> alle inwoners van Nijmegen groot. Tegelijkertijd is die betekenis <strong>voor</strong><br />
iedereen anders. Een goed leefklimaat draagt bij aan een goede leefbaarheid.<br />
Een goed woonklimaat is de basis <strong>voor</strong> een leefbaar, sociaal en vitaal<br />
Nijmegen. Als gemeente bouwen we geen woningen. Bij de gemeente<br />
gaat <strong>het</strong> om stellen van inhoudelijke en procesmatige kaders om gewenste<br />
uitkomsten te bereiken. Hier<strong>voor</strong> heeft Nijmegen de “Woonvisie Nijmegen<br />
2005” opgesteld. Hierin zijn een aantal uitgangspunten <strong>voor</strong> <strong>het</strong> wonen in<br />
Nijmegen geformuleerd:<br />
In de Woonvisie Nijmegen 2005, welke door de raad is vastgesteld in juni<br />
2001 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:<br />
Een ongedeelde stad.<br />
Wijken zijn geen getto’s van “dure tweekappers’ of “goedkope huurwoningen’.<br />
Wijken zijn een afspiegeling van de stad, niet letterlijk: figuurlijk.<br />
De woningvraag vraagt om een gedifferentieerd woonmilieu op<br />
stedelijk niveau.<br />
Bewoners binden.<br />
Met <strong>het</strong> oog op leefbaarheid van straat, buurt en wijk willen we bewoners<br />
binden door te zorgen dat ze een positieve keuze kunnen maken.<br />
Bewoners binden is ook <strong>het</strong> uitgangspunt bij onze zoektocht naar variatie<br />
in wijken en buurten.<br />
Bouwen <strong>voor</strong> de buurt van de toekomst.<br />
Bouwen <strong>voor</strong> de buurt van morgen betekent bouwen <strong>voor</strong> de vraag<br />
van morgen, met oog <strong>voor</strong> maatschappelijke veranderingen. Dus oog<br />
<strong>voor</strong> vergrijzing (woon- zorgarrangementen) woonverdunning, verdere<br />
verspreiding ICT en <strong>het</strong> multiculturele karakter van Nijmegen.<br />
We stellen de wijk centraal, met als doel <strong>het</strong> realiseren van een woonmilieu<br />
waarin mensen graag samen leven. Een positief gewaardeerd woonmilieu,<br />
leefbaar, veilig en met variatie in <strong>het</strong> aanbod zodat mensen niet<br />
noodgedwongen hun wijk uitmoeten als ze aan een stap in hun wooncarrière<br />
toe zijn. Dit houdt ook wijkgerelateerde sociale netwerken in stand. We<br />
doen dit met respect <strong>voor</strong> de identiteit van buurten en wijken. Want elke<br />
wijk is anders. Samen vormen ze de stad, die ongedeeld moet zijn.<br />
Kaart: Huur- koopwoningen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 46 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 47 Gemeente Nijmegen<br />
4.3. Recreatie<br />
4.3.1. Regionaal Plan Stadsregio KAN 2006<br />
Vanuit dit plan is de ontwikkelingsgerichte landschapsstrategie van belang.<br />
Daarbij zijn onder andere recreatieve verbindingen belangrijk. Het gaat om<br />
<strong>het</strong> ontwikkelen van een fijnmazig, openbaar toegankelijk netwerk van<br />
paden en routes <strong>voor</strong> meerdere doeleinden. Hierop aanhakend zijn er<br />
mogelijkheden <strong>voor</strong> kleinschalige ontwikkelingen als logeren bij de boer of<br />
<strong>het</strong> gebruik maken van cultuurhistorie. De recreatieve verbindingen maken<br />
<strong>het</strong> landschap beleefbaar. Dit Kernnetwerk Recreatieve Verbindingen staat<br />
als groene lijn op de kaart van <strong>het</strong> regionaal plan aangegeven. De recreatieve<br />
verbindingen in <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> lopen min of meer langs de<br />
randen van plangebied heen (sluiten aan bij groene lobben structuur en<br />
<strong>het</strong> verbinden van stad met ommeland).<br />
4.4. Economie<br />
4.4.1. Buurteconomie<br />
Een van de speerpunten van <strong>het</strong> Nijmeegse economische beleid is <strong>het</strong><br />
terugbrengen van economische activiteiten naar de stad én de wijken.<br />
Hierbij gaat <strong>het</strong> met name om de vestiging van kleinschalige (ambachtelijke)<br />
ondernemingen en <strong>het</strong> stimuleren van starters. Ruimtelijk kan dit zich<br />
uiten in:<br />
- ondernemen in / aan huis (met een maximum van 50 m 2 oppervlakte);<br />
- behoefte aan woon-werkpanden;<br />
- economische herontwikkeling van kleinschalige bedrijvigheid.<br />
In de wijken kan ook gedacht worden aan <strong>het</strong> ontwikkelen en stimuleren<br />
van bedrijfspanden <strong>voor</strong> starters, huiskamerondernemingen en woonwerkcombinaties.<br />
De aard en omvang van de activiteiten moet uiteraard<br />
aansluiten bij de functie van de directe omgeving (wonen) en de behoefte.<br />
Gedacht dient te worden aan ambacht, nijverheid, financiële en zakelijke<br />
dienstverlening.<br />
4.4.2. Detailhandel<br />
In de jaren ’70 en ’80 is binnen de Nederlandse distributieplanologie een<br />
fijnmazig netwerk van detailhandels<strong>voor</strong>zieningen gerealiseerd. Vanuit een<br />
theoretische benadering werd <strong>het</strong> distributielandschap verdeeld in winkelcentra<br />
van verschillende niveaus, logisch gespreid over de ruimte. In de<br />
wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> zijn de <strong>voor</strong>zieningen gericht op <strong>het</strong><br />
buurtniveau. Veel economische <strong>voor</strong>zieningen van <strong>Bottendaal</strong> zitten in en<br />
rond de Burghardt Van Der Berghstraat, <strong>voor</strong> <strong>Galgenveld</strong> zit er een concentratie<br />
detailhandel in de Archipelstraat.<br />
Beleidslijn 1993 e.v.<br />
Voor Nijmegen Oost is in 1993 een advies opgesteld over de winkelstructuur.<br />
In dat winkelonderzoek werd geconcludeerd dat sterkere buurtwinkelcentra<br />
een tegenwicht moesten bieden aan de verdere centralisatie van de<br />
detailhandel richting o.m. Daalseweg - Tooropstraat. Ondanks een klein<br />
draagvlak in die wijk werd uitgegaan van <strong>het</strong> <strong>voor</strong>tbestaan van de winkelconcentratie<br />
daar rond de COOP-supermarkt in de Burghardt van den<br />
Berghstraat.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 48 Gemeente Nijmegen<br />
Een tweede verzorgingspunt kon volgens de nota ontstaan in <strong>het</strong> zuiden<br />
van <strong>Galgenveld</strong>. In latere notities is de locatie uiteindelijk bepaald op de<br />
plek van de <strong>voor</strong>malige Mensa aan de Molukkenstraat als vervanging of<br />
opvolger van de incomplete strips aan de Archipelstraat, Prof. Molkenboerstraat<br />
en aan de St. Annastraat. Het zou hier gaan om een concentratie<br />
met 2600 m 2 bvo, waarvan 1600 m 2 supermarkt.<br />
4.4.3. Horeca<br />
Het horecabeleid bepaalt dat er in Nijmegen met name ruimte is <strong>voor</strong> horeca<br />
in <strong>het</strong> stadscentrum. Daarbuiten wordt alleen horeca toegestaan die<br />
bestemd is <strong>voor</strong> eigen bewoners en dus een wijkfunctie vervult. In <strong>het</strong><br />
plangebied is <strong>het</strong> horeca-aanbod gekoppeld aan de detailhandels<strong>voor</strong>zieningen.<br />
Uitbreiding van <strong>het</strong> bestaande aanbod ligt niet <strong>voor</strong> de hand.<br />
Nieuwe horeca in de wijken<br />
Nijmegen heeft een aanzienlijk aanbod aan horeca buiten <strong>het</strong> stadscentrum.<br />
De aanwezigheid van voldoende parkeermogelijkheden, sfeer, persoonlijke<br />
aandacht en veiligheid zijn factoren die hieraan hebben bijgedragen.<br />
De horeca in de Nijmeegse wijken is aanvullend op de horeca in <strong>het</strong><br />
stadscentrum. De horeca buiten <strong>het</strong> centrum richt zich op een ander publiek<br />
(25+ publiek) dan de horeca in <strong>het</strong> centrum (jongeren, studenten,<br />
toeristen en winkelend publiek).<br />
In de woonwijken heeft horeca in de eerste plaats een verzorgende functie.<br />
Horeca speelt een rol in de kwaliteit van de dagelijkse leefomgevingen<br />
in de wijken en buurten van de stad, soms als een risicofactor maar veel<br />
vaker als een pluspunt. Horeca in woonwijken is <strong>voor</strong> veel bewoners een<br />
aantrekkelijke verrijking van hun wijk.<br />
Met name Nijmegen-Oost en <strong>Bottendaal</strong> kennen een aanzienlijk horeca<br />
aanbod. In deze wijken zal <strong>het</strong> accent <strong>voor</strong> de komende jaren liggen op<br />
versterking van bestaande bedrijfsvoeringen. Voor de andere wijken geldt<br />
dat nieuwe horeca kansen worden geboden, mits deze aanvullend is en<br />
kleinschalig van omvang is (bij<strong>voor</strong>beeld een restaurant of café).<br />
Naast reguliere horeca kennen we in Nijmegen ook ondersteunende horeca.<br />
Er is sprake van ondersteunende horeca wanneer men in een zaak die<br />
geen (planologische) hoofdbestemming horeca heeft iets kan consumeren<br />
en daar<strong>voor</strong> moet betalen. Het gaat dan om een zaak met een detailhandelsbestemming<br />
of de bestemming bijzondere doeleinden, waar een beperkt<br />
deel van <strong>het</strong> oppervlak gebruikt wordt <strong>voor</strong> <strong>het</strong> plaatsen van tafels en<br />
stoeltjes. Het kan dan bij<strong>voor</strong>beeld gaan om een boekenwinkel met een<br />
koffiecorner of om een museum met een restaurant. Deze ondersteunende<br />
horeca is echter aan beperkingen onderhevig:<br />
Ondersteunende horeca bij bestemming*:<br />
fooddetailhandel<br />
oppervlakte 20 m 2 /<br />
max. 25% vvo<br />
per bouwblok<br />
per straatzijde<br />
non-food<br />
detailhandel<br />
50 m 2 /<br />
max. 25%<br />
max. 1 bedrijf max. 1 bedrijf n.v.t.<br />
max. 1 bedrijf n.v.t. n.v.t.<br />
* bron: Beleidsnotitie Ondersteunende horeca, najaar 2001<br />
** zie beleidsnotitie p.11<br />
bijzondere doeleinden<br />
en recreatieve doeleinden<br />
max. 10% (bijzondere<br />
doeleinden)<br />
max. 12% (sporthallen)<br />
sportveld** 150 m2 plus<br />
per extra veld, 75m2,<br />
met max. van 375 m2.<br />
4.4.4. Kantoren:<br />
In 1999 is een kantorenonderzoek verricht waaruit voldoende ruimte <strong>voor</strong><br />
uitbreiding van <strong>het</strong> aanbod bleek. De toevoeging sinds 1999 is (wordt) met<br />
name ontwikkeld in de Brabantse Poort, Stationsomgeving, Mercator en de<br />
Waalsprong. Door <strong>het</strong> verslechterende economisch klimaat is de marktopname<br />
sterk afgenomen, terwijl <strong>het</strong> aanbod sterk is gestegen.<br />
Voor <strong>het</strong> plangebied spreken we <strong>voor</strong>namelijk over kleinschalige kantoren,<br />
waar<strong>voor</strong> vanuit de economische doelstellingen ruimte dient te zijn. Voor<br />
de vraag tot 500 m2 kan worden <strong>voor</strong>zien in woonwijken. Hierbij dient een<br />
afweging te worden gemaakt of de nieuwe kantoorfunctie bijdraagt aan<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 49 Gemeente Nijmegen<br />
een evenwichtige ontwikkeling van de wijk gelet op verkeersdruk, parkeerdruk,<br />
milieuwetgeving, etc. Vertrekpunt is <strong>het</strong> beperkten van de overlast<br />
<strong>voor</strong> de buurt. Het is niet toegestaan om woningen volledig als kantoor te<br />
gebruiken, maar een kantoor aan huis is (onder beperkende <strong>voor</strong>waarden)<br />
wel mogelijk.<br />
Kaart: Huidige detailhandelsstructuur en buurt- en wijkwinkelcentra<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 50 Gemeente Nijmegen<br />
Legenda<br />
Stadscentrum<br />
Wijkwinkelcentrum<br />
Buurtwinkelcentrum<br />
Aanvullend winkelgebied<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> Huidige detailhandelsstructuur en buurt- en wijkwinkelcentra<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007<br />
OOST<br />
1. Burghardt van den Berghstraat<br />
2. Daalseweg/Tooropstraat<br />
3. Hengstdal (Van Santstraat)<br />
4. Mensa
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 51 Gemeente Nijmegen<br />
4.5. Bedrijvigheid<br />
Bedrijvigheid is in de zin van de Wet milieubeheer die bedrijvigheid die<br />
vermeld staat in <strong>het</strong> Inrichtingen en vergunningen Besluit (IvB) en als zodanig<br />
als inrichting aangemerkt zou kunnen worden. In <strong>het</strong> nieuwe bestemmingsplan<br />
zal de toelaatbaarheid van bedrijven en bedrijfsactiviteiten<br />
gekoppeld worden aan de Staat van Bedrijfsactiviteiten Model Nijmegen.<br />
Dit is een lijst waarin de meest <strong>voor</strong>komende bedrijven en bedrijfsactiviteiten<br />
in Nijmegen al naar gelang de te verwachten belasting <strong>voor</strong> <strong>het</strong> milieu<br />
zijn ingedeeld in een aantal categorieën. Omdat de Staat van Bedrijfsactiviteiten<br />
wordt gebruikt <strong>voor</strong> de milieuzonering in <strong>het</strong> kader van bestemmingsplannen<br />
zijn hierbij alleen de ruimtelijk relevante milieuaspecten<br />
waaronder geluid, geur, stof, gevaar (<strong>voor</strong>al brand- en explosiegevaar),<br />
verkeer en visuele aspecten van belang. De Staat van Bedrijfsactiviteiten<br />
Model Nijmegen is een verbijzonderde afgeleide van de VNG publicatie<br />
“Bedrijven en milieuzonering”. Uiteraard bevat de Staat van Bedrijfsactiviteiten<br />
Model Nijmegen ook typen bedrijven die binnen <strong>het</strong> plangebied <strong>Bottendaal</strong>-<br />
<strong>Galgenveld</strong> zeker niet gewenst zijn.<br />
4.6. Geluid<br />
In een bestemmingsplan worden de functies in een gebied (op)nieuw vastgelegd.<br />
Bij nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen zoals wonen en onderwijs<br />
moet worden onderzocht of de geluidsbelasting niet te hoog is. De<br />
Wet geluidhinder stelt eisen aan de geluidsbelasting veroorzaakt door<br />
wegverkeer, railverkeer en gezoneerde industrieterreinen.<br />
Aanvullend hierop hanteren wij de Beleidsregels Hogere Waarde Wet geluidhinder<br />
dat een aanvulling en uitwerking is van de eerdergenoemde Wet<br />
geluidhinder.<br />
Hierna gaan we in op de geluidsbronnen die vallen onder de Wet geluidhinder.<br />
De Wet Milieubeheer regelt de geluidsbelasting van bedrijven,<br />
hierop is in <strong>het</strong> hoofdstuk 5.1 bedrijvigheid al ingegaan.<br />
Wet Geluidhinder<br />
De Wet Geluidhinder heeft tot doel geluidshinder veroorzaakt door wegverkeer,<br />
railverkeer en gezoneerde industrieterreinen te beperken. Daartoe<br />
zijn in de wet grenswaarden opgenomen die bij <strong>voor</strong>keur niet mogen worden<br />
overschreden, de zogenaamde <strong>voor</strong>keurswaarden.<br />
Bij geluidsbelastingen tot deze <strong>voor</strong>keurswaarden is er over <strong>het</strong> algemeen<br />
sprake van een acceptabel akoestisch klimaat.<br />
De <strong>voor</strong>keurswaarden gelden alleen binnen de wettelijk vastgelegde zones<br />
langs de verkeers- en spoorwegen en de vastgestelde zones rond gezoneerde<br />
industrieterreinen. Deze zones zijn aandachtsgebieden waarbinnen<br />
aandacht moet worden besteed aan de geluidsbelasting op geluidsgevoelige<br />
bestemmingen. Bij nieuwe ontwikkelingen binnen de zone is altijd een<br />
akoestisch onderzoek vereist als <strong>het</strong> gaat om geluidgevoelige bestemmingen.<br />
Geluidsbron Voorkeurswaarde<br />
(<strong>voor</strong> woningen)<br />
Wegverkeerslawaai 48 dB (Lden)<br />
Railverkeerslawaai 55 dB (Lden)<br />
Industrielawaai 50 dB(A)(Laeq)<br />
Wegen waarop een 30 km/uur regime van toepassing kennen geen wettelijke<br />
zone. Er is dan geen wettelijke plicht deze wegen in een akoestisch<br />
onderzoek te betrekken.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 52 Gemeente Nijmegen<br />
Om uiteenlopende redenen kan <strong>het</strong> toch wenselijk zijn om een hogere<br />
geluidsbelasting dan de <strong>voor</strong>keursgrenswaarde toe te staan.<br />
De Wet Geluidhinder en <strong>het</strong> daarop gebaseerde Besluit geluidhinder geven<br />
deze mogelijkheid, maar kennen ook maximale waarden die niet mogen<br />
worden overschreden. Hogere geluidsbelastingen mogen pas worden<br />
toegestaan als hier<strong>voor</strong> een aparte (Hogere Waarde) procedure is doorlopen.<br />
In de Beleidsregels Hogere Waarde Wet geluidhinder die hier<strong>voor</strong> zijn<br />
ontwikkeld staan de specifieke vereisten die dan van toepassing zijn.<br />
De procedure Hogere waarde moet gelijk oplopen met de ruimtelijke ordeningsprocedure.<br />
Het conceptbesluit Hogere waarde moet tegelijkertijd met<br />
<strong>het</strong> ontwerpbestemmingsplan 6 weken ter inzage worden gelegd. Het college<br />
van B&W neemt vervolgens een definitief besluit. In geval van een<br />
artikel 19 WRO procedure geldt een inzagentermijn van 2 weken.<br />
4.7. Luchtkwaliteit<br />
4.7.1. Algemeen<br />
Diverse bronnen veroorzaken luchtverontreiniging. Ten aanzien hiervan<br />
zijn in <strong>het</strong> op 19 juli 2001 van kracht geworden Besluit Luchtkwaliteit ingevolge<br />
de Wet milieubeheer (Wm) nadere uitwerkingen van de luchtkwaliteitsgrenswaarden<br />
opgenomen. Het betreft hier de grenswaarden <strong>voor</strong>:<br />
Stikstofdioxide (NO2); Fijn stof (PM10); Benzeen (C6H6); Zwaveldioxide<br />
(SO2); Koolmonoxide (CO) en Benzo(a)pyreen (BaP). In Nederland worden<br />
in <strong>het</strong> algemeen alleen <strong>voor</strong> NO2 en PM10 mogelijk overschrijdingen<br />
verwacht.<br />
De grenswaarden betreffen bestuurlijke normen, ook beneden de grenswaarden<br />
zijn in studies gezondheidseffecten waargenomen. Het Besluit<br />
Luchtkwaliteit laat gemeenten vrij om beneden de grenswaarden andere<br />
normen te hanteren, bij<strong>voor</strong>beeld ten aanzien van bepaalde gebieden of<br />
bestemmingen (bij<strong>voor</strong>beeld scholen etc.). Een dergelijk beleid is in Nijmegen<br />
(nog) niet <strong>voor</strong>handen. Op 6 januari 2004 is <strong>het</strong> "Uitvoeringsprogramma<br />
Verbetering Luchtkwaliteit Nijmegen 2004-2007" door <strong>het</strong> college<br />
vastgesteld. In dit uitvoeringsprogramma wordt <strong>voor</strong>alsnog geen strenger<br />
beleid vastgesteld <strong>voor</strong> extra gevoelige bestemmingen dan al in de normering<br />
van <strong>het</strong> Besluit Luchtkwaliteit is vastgelegd. Wel wordt samen met de<br />
provincie Gelderland de noodzaak van een dergelijk beleid beoordeeld en<br />
zo nodig alsnog vastgesteld.<br />
Op 5 augustus 2005 is een herzien besluit van kracht geworden (“Besluit<br />
luchtkwaliteit 2005”). In dit Besluit luchtkwaliteit 2005 zijn de grenswaarden<br />
getalsmatig niet aangepast. Wel kent <strong>het</strong> besluit van 2005 een aantal belangrijke<br />
aanpassingen, t.w. (1) zeezoutcorrectie; (2) mogelijkheid tot salderen<br />
en (3) <strong>het</strong> buiten werking stellen van <strong>het</strong> “stand still-beginsel” van de<br />
Wet milieubeheer.<br />
Aanleiding <strong>voor</strong> <strong>het</strong> nieuwe Besluit waren de vele recente uitspraken van<br />
de Raad van State waarbij diverse besluiten werden en nog steeds worden<br />
vernietigd wegens ontoereikende onderbouwing. De grote maatschappelijke<br />
en economische gevolgen van deze ontwikkelingen maakte <strong>het</strong> noodzakelijk<br />
<strong>het</strong> Besluit luchtkwaliteit van 2001 aan te passen. Ook in <strong>het</strong> nieuwe<br />
besluit blijft toetsing aan de grenswaarden uitgangspunt.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 53 Gemeente Nijmegen<br />
4.7.2. Zeezoutcorrectie<br />
Het besluit geeft ruimte <strong>voor</strong> een aftrek van fijn stof afkomstig van natuurlijke<br />
bronnen, t.w. zeezoutcorrectie. Dit is nader uitgewerkt in de “Meetregeling<br />
luchtkwaliteit 2005”. Voor Nijmegen betekent <strong>het</strong> concreet dat de<br />
berekende jaargemiddelde fijn stof concentratie verlaagd mag worden met<br />
4 \g/m³. Het aantal overschrijdingen van de 24-uursgemiddelde concentratie<br />
fijn stof mag verminderd worden met 6 dagen.<br />
4.7.3. Saldering<br />
Naast de zeezoutaftrek biedt <strong>het</strong> besluit ruimte <strong>voor</strong> plannen die de heersende<br />
concentratie niet of slechts in beperkte mate verslechteren. Als<br />
plannen de luchtkwaliteit op een bepaalde plek verslechteren, bestaat de<br />
mogelijkheid tot salderen. De salderingsregeling is terug te vinden in<br />
artikel 7 lid 3 van <strong>het</strong> BLK2005. Saldering betekent dat ruimtelijke plannen<br />
die de luchtkwaliteit ter plekke iets verslechteren (boven de grenswaarde)<br />
kunnen doorgaan, mits de luchtkwaliteit in een groter gebied rondom <strong>het</strong><br />
project per saldo verbetert. De saldobenadering is wel aan drie beperkingen<br />
onderhevig:<br />
- beperking naar inhoud: de uitvoering van <strong>het</strong> compenserende deel van<br />
<strong>het</strong> project, dan wel de afzonderlijke compenserende maatregel, dient<br />
gegarandeerd te zijn in de vorm van een maatregel of besluit, waarbij<br />
gelet moet worden op de financiering, uitvoerbaarheid en haalbaarheid<br />
van genoemde maatregel of besluit. Ook dient de saldering binnen dezelfde<br />
stof plaats te vinden (dus PM10 niet compenseren met NO2);<br />
- beperking naar plaats: de compensatie dient in de directe nabijheid<br />
van <strong>het</strong> project gezocht te worden. Pas als dat redelijkerwijs niet mogelijk<br />
is, kan naar compensatie in een ruimer gebied worden gekeken.<br />
Daarbij dient <strong>het</strong> <strong>voor</strong>ts te gaan om een beperkte verslechtering die<br />
wordt gecompenseerd door een verbetering in een groter gebied, opdat<br />
<strong>het</strong> aantal blootgestelden per saldo zal verminderen;<br />
- beperking in de tijd: de verslechtering en de compensatie dienen in<br />
principe tegelijkertijd te worden gerealiseerd.<br />
In de Regeling saldering luchtkwaliteit 2005, die op 17 maart 2006 van<br />
kracht is geworden, zijn de salderingsregels nader uitgewerkt.<br />
In de tekst van deze rapportage wordt alleen ingegaan op de rekenresultaten<br />
<strong>voor</strong> PM10 en NO2. Voor de overige stoffen zoals bovengenoemd,<br />
worden geen overschrijdingen geconstateerd.<br />
Getalsmatig kan de normering <strong>voor</strong> NO2 en PM10 als volgt weergegeven<br />
worden:<br />
norm ingangsdatum<br />
plandrempel NO2 44 ug/m3 1-1-2008<br />
grenswaarde NO2 40 ug/m3 1-1-2010<br />
jaargemiddelde grenswaarde PM10 40 ug/m3 1-1-2005<br />
daggemiddelde grenswaarde PM10 max. 35 dagen/jaar<br />
> 50 ug/m3<br />
1-1-2005<br />
Grenswaarden geven een niveau van de buitenluchtkwaliteit aan dat, in <strong>het</strong> belang van<br />
de bescherming van de gezondheid van de mens en van <strong>het</strong> milieu, binnen een<br />
bepaalde termijn moet worden bereikt. Grenswaarden zijn harde normen.<br />
Plandrempels zijn uit de grenswaarden afgeleid. Deze worden elk jaar strenger totdat de<br />
grenswaarde is bereikt in <strong>het</strong> jaar waarop deze van kracht wordt. Wanneer de<br />
plandrempel overschreden wordt geeft dat aanleiding tot <strong>het</strong> opstellen van een plan met<br />
maatregelen om aan de waarde te kunnen voldoen.<br />
4.7.4. Wet luchtkwaliteit<br />
De geplande invoering is eind 2007. Bestemmingsplannen die ná de ingangsdatum<br />
gepubliceerd worden, moeten met de Wet luchtkwaliteit rekening<br />
houden. Kern van de wet is <strong>het</strong> NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma<br />
Luchtkwaliteit). Overschrijdingsgebieden (w.o. KAN) maken gebiedsprogramma’s<br />
(dit is een bundeling van ruimtelijke ontwikkelingen en<br />
regionale en lokale luchtmaatregelen).<br />
Alleen grote projecten (projecten die “in betekenende mate bijdragen” zoals<br />
Waalsprong, Waalfront en Stadsbrug) worden meegenomen in <strong>het</strong><br />
gebiedsprogramma. Overige “niet in betekenende mate”- projecten worden<br />
gesaldeerd met generieke maatregelen. Deze “niet in betekenende mate”<br />
projecten hoeven dan niet meer getoetst te worden aan de grenswaarden.<br />
Afzonderlijke plannen in een gebiedsprogramma worden ook niet meer<br />
getoetst aan de grenswaarden (zgn. flexibele koppeling). De overheden<br />
blijven overigens wel verplicht eventuele overschrijdingen op te lossen,<br />
maar bestemmingsplannen stranden niet meer op grenswaarden.<br />
Om pragmatische redenen en vanwege onzekerheden rond de invoering<br />
van de Wet luchtkwaliteit (zoals <strong>het</strong> recente kritische oordeel van de RvS)<br />
worden <strong>voor</strong>alsnog alle projecten getoetst op Besluit luchtkwaliteit 2005 en<br />
nog niet op de Wet luchtkwaliteit.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 54 Gemeente Nijmegen<br />
4.8. Externe veiligheid<br />
Met betrekking tot externe veiligheid kunnen twee typen risico’s worden<br />
onderscheiden<br />
a. Externe veiligheid door inrichtingen c.q. bedrijven.<br />
b. Externe veiligheid door <strong>het</strong> vervoer van gevaarlijke stoffen over<br />
transportwegen.<br />
4.8.1. Inrichtingen en bedrijven<br />
Het gestelde onder a. wordt geregeld in <strong>het</strong> "Besluit externe veiligheid<br />
inrichtingen" (BEVI). Dit besluit kent een nadere verdeling naar plaatsgebonden<br />
risico’s (PR) en groepsgebonden risico’s (GR). Voor wat betreft<br />
<strong>het</strong> plaatsgebonden risico zijn grenswaarden als toetsingswaarden (ijkpunten)<br />
aangegeven, <strong>het</strong> groepsrisico wordt getoetst aan de zogenaamde<br />
oriënterende waarden. Van de oriënterende waarde kan eventueel in <strong>voor</strong>komende<br />
gevallen worden afgeweken. Hieraan dient wel een Collegebesluit<br />
ten grondslag te liggen waarin de onderbouwing van de afwijking is<br />
opgenomen (verantwoordingsplicht groepsrisico). Voorafgaand aan <strong>het</strong><br />
Collegebesluit stelt <strong>het</strong> bevoegd gezag <strong>het</strong> bestuur van de Regionale<br />
Brandweer in de gelegenheid advies uit te brengen met betrekking tot <strong>het</strong><br />
groepsrisico.<br />
Met betrekking tot de externe veiligheid <strong>voor</strong> wat betreft <strong>het</strong> vervoer van<br />
gevaarlijke stoffen over de transportassen binnen de gemeente Nijmegen<br />
is <strong>voor</strong>alsnog <strong>het</strong> rapport van Arcadis, van 16 januari 2003 "Bouwstenen<br />
<strong>voor</strong> een inhaalslag", maatgevend. Ook <strong>voor</strong> <strong>het</strong> vervoer van gevaarlijke<br />
stoffen over transportassen zal een Algemene Maatregel van Bestuur<br />
(AMvB) worden opgesteld, <strong>het</strong> "Besluit milieukwaliteitseisen externe veiligheid<br />
<strong>voor</strong> transport".<br />
Toepassing dient te worden gegeven aan <strong>het</strong> BEVI. In Artikel 5 lid 1 van<br />
<strong>het</strong> besluit staat omschreven: “Het bevoegd gezag neemt bij de vaststelling<br />
van een besluit als bedoeld in de artikelen 10, 11, eerste en tweede<br />
lid, 15, 17, eerste lid, 19, eerste, tweede en derde lid, 28, 37, 39b en 40,<br />
eerste lid, van de Wet op de Ruimtelijke Ordening en van een besluit tot<br />
<strong>het</strong> verlenen van vrijstelling als bedoeld in artikel 11 van de Woningwet, op<br />
grond waarvan de bouw of vestiging van kwetsbare objecten wordt toegelaten,<br />
de grenswaarde, genoemd in artikel 8, eerste lid, en de afstanden<br />
krachtens artikel 8.40 van de wet in acht. Het artikel 5 lid 1 betekent con-<br />
creet dat een berekening naar <strong>het</strong> Plaats- en Groepsgebonden risico moet<br />
worden uitgevoerd en de waarden getoetst moeten worden aan de grensc.q.<br />
<strong>voor</strong>keurswaarden. Het besluit is van toepassing op risicovolle bedrijven,<br />
waaronder LPG-tankstations, BRZO-bedrijven, koel- of vriesinstallatie(s)<br />
met een inhoud van meer dan 200 kg ammoniak, etc.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 55 Gemeente Nijmegen<br />
4.9. Water<br />
4.9.1. Integraal Waterbeheersplan Gelders Rivierengebied (IWGR-2)<br />
De waterkwantiteits- en kwaliteitsbeheerders binnen <strong>het</strong> Gelders rivierengebied<br />
presenteren in dit plan hun beleid <strong>voor</strong> de periode 2002-2006. Het<br />
belangrijkste streven in dit plan is te komen tot 'ecologisch gezond' water,<br />
waar planten en dieren goed kunnen gedijen. Emissies vanuit de waterketen<br />
vormen hierbij een bedreiging.<br />
In <strong>het</strong> IWGR-2 is <strong>het</strong> volgende beleid vastgesteld:<br />
1. De sanering van de gemeentelijke riolering met kracht <strong>voor</strong>tzetten;<br />
2. Stikstof- en fosfaatreducerende maatregelen bij de RWZI's nemen;<br />
3. De aanpak van diffuse bronnen <strong>voor</strong>t zetten en zo nodig intensiveren.<br />
Voor <strong>het</strong> overstorten van gemengde stelsels in <strong>het</strong> stedelijk gebied zijn de<br />
volgende beleidsregels vastgesteld:<br />
1. Sinds 1992 geldt <strong>voor</strong> <strong>het</strong> beperken van de vuiluitstoot de basisinspanning;<br />
2. Gemeenten dienen in 2006 de vuiluitstoot uit overstorten met 50%<br />
gereduceerd te hebben;<br />
3. Aangezien er in <strong>het</strong> bereiken van de basisinspanning een achterstand<br />
is ontstaan, zal er via rioleringsplannen en handhaving in overleg met<br />
gemeenten tot een inhaalslag gekomen moeten worden.<br />
4.9.2. Waterplan<br />
Het in juni 2001 vastgestelde Waterplan Nijmegen vormt <strong>voor</strong> de Nijmeegse<br />
waterpartners de inhoudelijke en procesmatige basis <strong>voor</strong> <strong>het</strong> samen<br />
werken aan een duurzame waterketen, een gezond veerkrachtig watersysteem<br />
en een aantrekkelijke leefomgeving in Nijmegen tegen de laagst<br />
maatschappelijke kosten. Het plan geeft vanuit een visie op de lange termijn<br />
(50 jaar) een beschrijving van <strong>het</strong> totale waterbeleid <strong>voor</strong> de middellange<br />
termijn (15 jaar) met een programma <strong>voor</strong> de eerste 5 jaar. Belangrijke<br />
doelstellingen zijn:<br />
1. Optimalisatie van de waterbeheerketen samen met de waterpartners;<br />
2. Gezond maken van de stadswateren;<br />
3. Afkoppelen van regenwater op een liefst zichtbare wijze;<br />
4. Bevordering van <strong>het</strong> waterbewustzijn bij de Nijmegenaren.<br />
De doelstellingen uit <strong>het</strong> Waterplan zijn overgenomen in <strong>het</strong> Gemeentelijk<br />
Rioleringsplan (GRP)<br />
In <strong>het</strong> Waterplan Nijmegen is <strong>het</strong> afkoppelen van verhard oppervlak (gebouwen<br />
en openbare ruimte) in gebieden met een gemengd rioolstelsel<br />
één van de speerpunten. Doel daarbij is om <strong>het</strong> percentage van 7% afgekoppeld<br />
oppervlak in 2000 te verhogen tot 14% in 2005 en 26% in 2010.<br />
Deze duurzaamheidsdoelstelling vanuit <strong>het</strong> Waterplan is gebaseerd op de<br />
landelijke afspraak om de vuiluitworp van de riolering te verminderen met<br />
50%. Dit wordt de basisinspanning genoemd.<br />
De basisinspanning kan aangepakt worden met “end-of-pipe”-strategieën<br />
(bergbezinkbassins bouwen) of met een bronaanpak (verhard oppervlak<br />
afkoppelen). De gemeente Nijmegen heeft samen met de waterpartners<br />
gekozen <strong>voor</strong> <strong>het</strong> laatste. Tevens is afgesproken dat de basisinspanning<br />
pas gehaald behoeft te worden in 2010 door naast <strong>het</strong> afkoppelen <strong>voor</strong><br />
2005 een zandfiltratie bij de RWZI aan te leggen <strong>voor</strong> extra zuivering.<br />
4.9.3. Nieuw beleid<br />
In 2003 zijn een drietal deelovereenkomsten met Rijkswaterstaat en <strong>het</strong><br />
Waterschap Rivierenland afgesloten, waarin (financiële) afspraken zijn<br />
gemaakt over <strong>het</strong> bouwen en beheren van <strong>het</strong> zandfilter bij RWZI. Tevens<br />
is overeengekomen dat de eindtermijn <strong>voor</strong> de basisinspanning verlengd is<br />
tot 2019 (emissie op de Waal).<br />
In <strong>het</strong> kader van <strong>het</strong> nieuwe Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) 2005-<br />
2009, dat in 2005 is vastgesteld, zijn nieuwe doorrekeningen uitgevoerd<br />
<strong>voor</strong> de oppervlakten verhard oppervlak (t.b.v. de lozingsvergunning) en<br />
de daarmee samenhangende benodigde afkoppelinspanning. Voorlopig<br />
geldt als nieuwe doelstelling <strong>voor</strong> de emissie op de Waal om per 01-01-<br />
2004 nog ca. 175 ha. af te koppelen en <strong>voor</strong> emissie op de watergangen<br />
van <strong>het</strong> Waterschap (Hatert) nog ca. 11 à 12 ha.. Zodra de lozingsvergunning<br />
is afgegeven komen definitieve cijfers.<br />
4.9.4. Projectplan en plan van aanpak afkoppelen<br />
Bij <strong>het</strong> evalueren van <strong>het</strong> tot 2003 uitgevoerde afkoppelprogramma moet<br />
de conclusie worden getrokken dat <strong>het</strong> in <strong>het</strong> waterplan beoogde passieve<br />
afkoppelbeleid (meeliften met rioolvervanging) te weinig rendement oplevert.<br />
Daarom is een projectplan en een plan van aanpak geschreven,<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 56 Gemeente Nijmegen<br />
waarin ook actievere methoden van afkoppelen zijn bedacht. Ze hebben<br />
allen een verschillende invalshoek. Getracht moet worden om middels een<br />
digitaal overzicht (kaarten en databases) de verschillende sporen in onderling<br />
verband te zien. Door de wisselwerking ontstaan kansen <strong>voor</strong> meeliften<br />
op ieders succes.<br />
Globaal worden de volgende afkoppeltrajecten in de bestaande stad ingezet:<br />
1. Afkoppeling bij rioolreconstructies (passief)<br />
Dit heeft <strong>voor</strong>al zin daar waar ruimte aanwezig is <strong>voor</strong> berging/infiltratie<br />
(boven/ondergronds). Toe te passen technieken zijn permeobuizen (openbare<br />
ruimte) en kratjes, infiltratievelden (particulier).<br />
2. Afkoppeling bij wijk- en wegreconstructies (herstructureringsgebieden)<br />
(passief)<br />
Dit heeft <strong>voor</strong>al zin in die delen van de stad waar ruimte aanwezig is <strong>voor</strong><br />
berging/infiltratie (boven/ondergronds). Toe te passen technieken zijn infiltratieverharding,<br />
wadi's, goten etc. .<br />
3. Afkoppeling van gemeentelijke gebouwen/verhardingen (actief)<br />
Naast de gebouwen zelf moet ook de omringende verharding worden<br />
meegenomen. Ook andere grote oppervlakten verharding worden nog<br />
onderzocht. Dit onderzoek moet omgezet worden in een plan van aanpak<br />
<strong>voor</strong> kansrijke projecten.<br />
Nadrukkelijk moet hier de link worden gelegd met spoor 5 vanwege de<br />
<strong>voor</strong>beeldwerking en de mogelijkheid tot educatie/<strong>voor</strong>lichting (scholen en<br />
kinderdagverblijven).<br />
4. Afkoppeling van gebouwen woningbouwcorporaties (actief)<br />
Dit betreft de wijken waar de woningbouwcorporaties grootschalig eigendommen<br />
hebben liggen, die (<strong>voor</strong>lopig) niet rigoureus aangepakt worden.<br />
Onontbeerlijke informatie <strong>voor</strong> dit spoor komt uit de wijkperspectiefplannen/wijkaanpakplannen<br />
etc. Hier lopen inmiddels al <strong>voor</strong>beeldprojecten.<br />
5. Afkoppeling van particuliere huizen (actief)<br />
Actief benaderen straten/huizen <strong>voor</strong> afkoppeling. Op basis van de afkoppelkansenkaarten<br />
(TAUW) en de gegevens van de SOM over reeds afgekoppelde<br />
panden worden kansrijke projecten geselecteerd.<br />
6. Afkoppeling van bedrijfspanden/verhardingen (actief)<br />
Actief benaderen bedrijven <strong>voor</strong> afkoppeling van zowel daken als verhardingen.<br />
Op basis van de afkoppelkansenkaarten (TAUW) worden kansrijke<br />
projecten geselecteerd.<br />
4.9.5. Riolering<br />
Voor <strong>het</strong> hele plangebied geldt, in <strong>het</strong> kader van <strong>het</strong> bevorderen van <strong>het</strong><br />
duurzaam omgaan met water, <strong>het</strong> gemeentelijk beleid om schoon hemelwater<br />
af te koppelen van <strong>het</strong> gemengde rioolstelsel. Schoon hemelwater<br />
dient in de bodem te worden geïnfiltreerd. Bij infiltratie van hemelwater<br />
dient conform <strong>het</strong> convenant "Duurzaam bouwen in <strong>het</strong> KAN 2000" gebruik<br />
te worden gemaakt van duurzame bouwmaterialen. De riolering in <strong>het</strong><br />
gehele plangebied is uitgevoerd als een gemengd stelsel. Er ligt een overstortvijver<br />
in <strong>het</strong> plangebied op de hoek van de Houtlaan en de Burggraafstraat.<br />
Dit is een "interne" overstort met een dichte bodem en deze maakt<br />
onderdeel uit van <strong>het</strong> gemengde systeem.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 57 Gemeente Nijmegen<br />
4.10. Bodem<br />
Het beleid ten aanzien van bodem in bestemmingplannen wordt bepaald<br />
door de Wet Ruimtelijke Ordening en de Wet bodembescherming. Bij de<br />
<strong>voor</strong>bereiding van een ontwerp <strong>voor</strong> een bestemmingsplan dient onderzoek<br />
plaats te vinden naar de uitvoerbaarheid van <strong>het</strong> plan. Dit betekent,<br />
dat <strong>het</strong> plan vanaf <strong>het</strong> begin, hoe globaal ook opgezet, in zijn totaliteit uitvoerbaar<br />
moet zijn. Het begrip financiële uitvoerbaarheid kan worden omschreven<br />
als een (rekenkundige) opzet van kosten en baten van een plan.<br />
Het gaat hierbij om grondproductiekosten die onvermijdbaar, meetbaar en<br />
<strong>voor</strong>zienbaar zijn <strong>voor</strong> <strong>het</strong> leveren van bouwrijpe grond. Het verontreinigd<br />
zijn van de bodem is een omstandigheid die invloed kan hebben op de<br />
uitvoerbaarheid. Bij gevallen van ernstige bodemverontreiniging moet voldoende<br />
inzicht worden gegeven in de financiële realiseerbaarheid van <strong>het</strong><br />
plan middels een opgesteld saneringsplan.<br />
Onderstaand zijn de belangrijkste formeel-juridische uitgangspunten <strong>voor</strong><br />
bodemonderzoek aangegeven evenals de beleidsmatige nuanceringen op<br />
die uitgangspunten:<br />
- iedere ontwikkelingslocatie in <strong>het</strong> bestemmingsplan dient in principe<br />
vergezeld te gaan van een bodemonderzoek.<br />
- indien burgemeester en wethouders echter kenbaar hebben gemaakt<br />
dat zij met gebruikmaking van de hun daartoe in de bouwverordening<br />
gegeven bevoegdheid vrijstelling zullen verlenen van de verplichting<br />
bodemonderzoek te verrichten in <strong>het</strong> kader van de bouwvergunningverlening<br />
of dat in <strong>het</strong> kader van de bouwvergunning geen onderzoek<br />
noodzakelijk is, dan hoeft <strong>het</strong> betreffende plandeel niet vergezeld te<br />
gaan van een bodemonderzoek.<br />
- dit laatste is ook <strong>het</strong> geval in <strong>het</strong> hoogst uitzonderlijke geval dat een<br />
plandeel enkel en alleen betrekking heeft op een lichtvergunningplichtig<br />
bouwwerk.<br />
- bij verbouwing van panden kan onderzoek achterwege blijven als <strong>het</strong><br />
"casco" inclusief de vloeren intact wordt gehouden en geen grond<br />
wordt vergraven. Tevens dient er geen sprake te zijn van functieverandering<br />
van <strong>het</strong> erf.<br />
- <strong>het</strong> bodemonderzoek dient te worden uitgevoerd conform de bij iedere<br />
gemeente bekende norm NEN-5740. Daar kan in twee gevallen van<br />
worden afgeweken:<br />
a. indien <strong>het</strong> te onderzoeken terrein groter is dan 10 hectare én de<br />
locatie is op grond van historisch onderzoek als onverdacht aan te<br />
merken, dan mag de boorintensiteit en <strong>het</strong> aantal analyses worden<br />
gehalveerd;<br />
b. op <strong>het</strong> betreffende terrein is al onderzoek verricht dat nog geldig is.<br />
- de vraag of aanvullend onderzoek noodzakelijk is, is afhankelijk van de<br />
conclusies uit <strong>het</strong> historisch en veldonderzoek in relatie tot de beoogde<br />
functie. Maakt de beoogde functie verder onderzoek noodzakelijk, dan<br />
dient dat verdere onderzoek te zijn afgerond <strong>voor</strong> de vaststelling van<br />
<strong>het</strong> bestemmingsplan.<br />
- de geldigheid van een bodemonderzoek bedraagt maximaal 5 jaar.<br />
- <strong>het</strong> is niet toegestaan om in (mogelijke) gevallen van bodemverontreiniging<br />
grondverzet te plegen.<br />
Voor de onderstaande bouwaanvragen is geen bodemonderzoek noodzakelijk:<br />
- bouwwerken waarin mensen minder dan 2 uur/dag structureel verblijven;<br />
- bouwwerken geen gebouw zijnde, bv. grond-, weg-, waterbouwwerken<br />
en bouwwerken <strong>voor</strong> de waterhuishouding of -zuivering;<br />
- bouwwerken die de grond niet raken, en waarbij <strong>het</strong> bestaande, niet<br />
wederrechtelijke gebruik wordt gehandhaafd bv. dakkapel, interne verbouwing.<br />
- de bouw van een kelder.<br />
- tevens is in <strong>het</strong> bodeminformatiesysteem geen aanwijzing gevonden<br />
<strong>voor</strong> een 'redelijk vermoeden' van een ernstige bodemverontreiniging.<br />
Voor de onderstaande bouwwerken kan vrijstelling van <strong>het</strong> uitvoeren van<br />
een bodemonderzoek worden verleend:<br />
- <strong>het</strong> te bouwen pand/aanbouw is kleiner dan 50 m 2 ;<br />
- tijdelijke gebouwen (ongeacht grootte) echter niet langer dan 5 jaar;<br />
- tevens is in <strong>het</strong> bodeminformatiesysteem geen aanwijzing gevonden<br />
dat hier verdachte bodembedreigende activiteiten hebben plaatsgevonden.<br />
Voor iedere locatie binnen <strong>het</strong> plangebied waar veranderingen in functie of<br />
bouw plaats gaan vinden moet nagegaan worden of een bodemonderzoek<br />
nodig is of niet. Wanneer er onderzoek nodig is en er geen recent onder-<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 58 Gemeente Nijmegen<br />
zoek <strong>voor</strong>handen is, dient onderzoek door de initiatiefnemer uitgevoerd te<br />
worden. Het onderzoek wordt door <strong>het</strong> bureau bodem beoordeeld. Hieruit<br />
blijkt of de bodemkwaliteit voldoende is <strong>voor</strong> de gewenste ontwikkelingen<br />
of dat er een bodemsanering nodig is. Wanneer bodemsanering nodig is,<br />
dient de initiatiefnemer een saneringsplan in te dienen, waarin ook de kosten<br />
van de sanering geraamd worden. De saneringskosten worden meegenomen<br />
in de exploitatieopzet.<br />
4.11. Archeologie<br />
4.11.1. Algemeen<br />
Met de ondertekening van <strong>het</strong> Verdrag van Valletta (Malta) in 1992 is de<br />
beleidsmatige zorg <strong>voor</strong> <strong>het</strong> archeologisch bodemarchief aanzienlijk toegenomen.<br />
In <strong>het</strong> verdrag staat: Archeologische waarden dienen als onvervangbaar<br />
onderdeel van <strong>het</strong> culturele erfgoed te worden meegenomen en<br />
te worden ontzien bij de ontwikkeling en besluitvorming van ruimtelijke<br />
plannen (artikel 1). Mocht bescherming onvoldoende mogelijk zijn dan<br />
dient, volgens dit verdrag, de informatie te worden onttrokken aan de bodem<br />
via archeologisch onderzoek, dat wil zeggen een opgraving (artikel 5).<br />
Uitgangspunt hierbij is dat de initiatiefnemer van de verstoring van <strong>het</strong><br />
bodemarchief de kosten van <strong>het</strong> onderzoek dient te dragen (artikel 6). De<br />
belangrijkste uitgangspunten van <strong>het</strong> verdrag worden nader geregeld met<br />
de herziening van de monumentenwet. In <strong>het</strong> kader van deze zogenaamde<br />
Wet op de archeologische monumentenzorg komen nieuwe archeologische<br />
taken en verplichtingen op provincies, maar <strong>voor</strong>al ook op gemeenten<br />
af. De verantwoordelijkheid <strong>voor</strong> <strong>het</strong> bodemarchief komt met name bij<br />
de gemeenten te liggen. Van hen wordt verwacht dat zij een archeologisch<br />
beleid met bijbehorende instrumenten ontwikkelen. De belangrijkste verplichting<br />
ingevolge de nieuwe wet is dat de gemeenteraad bij de vaststelling<br />
van bestemmingsplannen rekening moet houden met de in de grond<br />
aanwezige dan wel te verwachten archeologische waarden (29259, artikel<br />
38a). Ook bij <strong>het</strong> voeren van vrijstellingsprocedures dient <strong>het</strong> archeologisch<br />
belang expliciet te worden meegewogen (artikel 41). Het impliceert<br />
de plicht <strong>voor</strong> de gemeente om kennis te vergaren omtrent <strong>het</strong> bodemarchief<br />
ter plaatse. Het vervaardigen van een archeologische beleidskaart is<br />
in dit verband een nuttig hulpmiddel; daarover later meer.<br />
Wel behoort <strong>het</strong> tot de beleidsvrijheid van de gemeenteraad om te bepalen<br />
waar welke bestemming moet worden toegekend en in hoeverre de verwachte<br />
archeologische waarden worden beschermd. De gemeenteraad<br />
kan andere belangen laten prevaleren boven <strong>het</strong> belang van behoud van<br />
archeologische waarden in situ. Dit gegeven van wat mag wordt weerspiegeld<br />
door te differentiëren in de toekenning van <strong>het</strong> archeologisch<br />
belang aan terreinen en de bijbehorende <strong>voor</strong>schriften waarin de verplichtingen<br />
zijn opgenomen (zie hierna). Door in <strong>het</strong> bestemmingsplan de verplichtingen<br />
juridisch te verankeren worden de rekeningen hier<strong>voor</strong> bij de<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 59 Gemeente Nijmegen<br />
aanvrager gelegd. De wet waarin <strong>het</strong> verdrag is uitgewerkt, is op 19 december<br />
2006 door de Eerste Kamer aangenomen, nadat de Tweede Kamer<br />
op 4 april 2006 haar goedkeuring had gegeven aan de Wet op archeologische<br />
monumentenzorg. Naar verwachting treedt de wet in medio 2007<br />
in werking.<br />
4.11.2. De Nijmeegse situatie<br />
Nijmegen mag, als <strong>het</strong> gaat om de rijkdom van <strong>het</strong> bodemarchief, zonder<br />
twijfel worden gerekend tot de archeologisch meest rijke, zo niet dé rijkste<br />
gemeente van Nederland. Het bodemarchief is niet alleen rijk in kwaliteit,<br />
maar ook in uitgestrektheid. De inhoudelijke onderbouwing hiervan is te<br />
lezen in de beschrijving van de terreinen die hoort bij de archeologische<br />
beleidskaart. Hierin wordt per gebied op hoofdlijnen aangegeven wat de<br />
aangetroffen of te verwachten archeologische resten zijn en wat <strong>het</strong> archeologisch<br />
belang ervan is.<br />
Het omvangrijke bodemarchief heeft baat bij een gemeente die zich opstelt<br />
als een bekwame schatbewaarder. Inmiddels heeft Nijmegen zich op dit<br />
terrein al bewezen. De gemeente Nijmegen werkt sinds <strong>het</strong> verschijnen<br />
van de archeologienota In de grond van de zaak in 1988 al ‘in de geest<br />
van Malta’; dus <strong>voor</strong>dat <strong>het</strong> Verdrag van Valletta bestond, werden in Nijmegen<br />
ontwikkelaars (zowel gemeente als private partijen) gevraagd bij te<br />
dragen in de kosten van archeologisch onderzoek. Deze bijdragen worden<br />
hoofdzakelijk aangewend <strong>voor</strong> de uitvoering van <strong>het</strong> onderzoek in <strong>het</strong> veld.<br />
Om aan deze situatie een eind te maken en om aan te sluiten bij <strong>het</strong> bestaande<br />
interim beleid, heeft de Directeur Grondgebied een memo (d.d. 7<br />
maart 2005) uitgevaardigd waarin wordt aangegeven dat archeologisch<br />
onderzoek ruimer moet worden opgevat dan alleen <strong>het</strong> doen van opgravingen<br />
op archeologisch waardevolle terreinen, maar dat ook de uitwerking<br />
en <strong>het</strong> maken van de standaardrapportage tot de kosten moeten worden<br />
gerekend. Alleen zo kan kostendekkend binnen de financiële paragraaf<br />
van de betreffende projectbegrotingen worden gewerkt. Uitgangspunt is<br />
derhalve dat bij alle projecten, waarbij de gemeente Nijmegen betrokken<br />
is, te allen tijde de kosten van archeologisch onderzoek inclusief standaardrapportage<br />
(volgens KNA normering) uit <strong>het</strong> project dienen te worden<br />
gefinancierd. Deze regel wordt sindsdien ook gehanteerd bij nietgemeentelijke<br />
projecten.<br />
4.11.3. Bescherming van <strong>het</strong> bodemarchief<br />
Het zal duidelijk zijn dat een betere bescherming van <strong>het</strong> bodemarchief en<br />
<strong>voor</strong>al ook <strong>het</strong> tijdig meewegen van de archeologische belangen vraagt om<br />
een zo goed mogelijk inzicht in de verwachte ligging, verspreiding en aard<br />
van <strong>het</strong> bodemarchief. Daarbij moeten we rekening houden met bekende<br />
en onbekende archeologische waarden. De bekende waarden zijn de<br />
vindplaatsen waarvan <strong>het</strong> aangetoond is dat daar archeologische resten in<br />
de bodem aanwezig zijn. Op nationaal niveau zijn deze vindplaatsen vast-<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 60 Gemeente Nijmegen<br />
gelegd op de Archeologische Monumentenkaart (AMK), maar ook op provinciale<br />
en gemeentelijke schaal zijn er allerlei kaarten ontwikkeld waarop<br />
bekende archeologische vindplaatsen worden weergegeven.<br />
Om grip te krijgen op de onbekende archeologische waarden doen de<br />
archeologen <strong>voor</strong>spellingen door bekende gegevens te extrapoleren. Met<br />
andere woorden, een <strong>voor</strong>spelling van de te verwachten waarden is gebaseerd<br />
op gedetailleerde kennis van de bodem: de geologie en geomorfologie<br />
spelen mee, maar ook vondsten in de directe omgeving kunnen een<br />
hoge verwachting <strong>voor</strong> een bepaalde plek genereren. Zo is de Indicatieve<br />
Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) ontstaan 2 .<br />
Deze kaart geeft een globaal inzicht in de mate waarin archeologische<br />
resten aangetroffen kunnen worden. De <strong>voor</strong>spelling van onbekende archeologische<br />
vindplaatsen wordt weergegeven in een te verwachten hoge,<br />
middelhoge of lage dichtheid (ook wel trefkans genoemd)van archeologische<br />
resten.<br />
4.11.4. De archeologische aandachtsgebiedenkaart<br />
In Nijmegen heeft de gemeenteraad in 1988 met de beleidsnota “In de<br />
grond van de zaak” grote delen van <strong>het</strong> gebied op de stuwwal vanaf de<br />
Hunerberg in Nijmegen-Oost tot en met <strong>het</strong> <strong>voor</strong>malige stadsgebied van<br />
Ulpia Noviomagus in Nijmegen-West aangegeven als archeologisch waardevol<br />
gebied. Het gaat daarbij om gebieden waarvan is “aangetoond, dat<br />
zich daar sporen uit <strong>het</strong> verre verleden of archeologische monumenten<br />
bevinden ofwel ten aanzien waarvan <strong>het</strong> sterke vermoeden bestaat dat<br />
deze zaken daarin <strong>voor</strong>komen.” Met andere woorden, niet alleen gekende<br />
waarden vormden een aanleiding, maar ook de verwachting dat archeologische<br />
sporen zullen <strong>voor</strong>komen, geeft onderbouwing aan de aanwijzing<br />
van de waardevolle gebieden. De Raad heeft bepaald dat in <strong>het</strong> archeologisch<br />
aandachtsgebied alle werkzaamheden in de bodem moeten worden<br />
<strong>voor</strong>afgegaan door archeologisch onderzoek. Deze <strong>voor</strong>waarde wordt in<br />
de bestemmingsplannen van de betreffende gebieden opgenomen en<br />
moet worden overgenomen in elke vergunning waarbij grondwerkzaamheden<br />
te verwachten zijn. Eind jaren negentig van de vorige eeuw is de bij de<br />
beleidsnota behorende kaart geactualiseerd; deze kaart heette vanaf dat<br />
2<br />
De IKAW is opgesteld door de <strong>Rijksdienst</strong> <strong>voor</strong> Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten<br />
(RACM).<br />
moment de archeologische aandachtsgebiedenkaart. 3<br />
Hoewel de sporen uit de Romeinse tijd een belangrijke plaats innemen op<br />
deze kaart, bevat de bodem van Nijmegen ook veel resten uit andere periodes.<br />
De geschiedenis van de bewoning en begraving loopt van de Steentijd<br />
tot <strong>het</strong> zeer recente verleden.<br />
Op deze kaart staan bekende (met name categorieën 1 en 2) en de verwachte<br />
( <strong>voor</strong>al categorieën 3 en 4) archeologische waarden. 4<br />
De omtrek van de terreinen in Nijmegen-Zuid op deze vernieuwde kaart<br />
zijn gebaseerd op gegevens van opgravingen en waarnemingen in <strong>het</strong><br />
verleden. Daarentegen zijn de vindplaatsen van <strong>het</strong> Nijmeegse deel ten<br />
noorden van de Waal op grond van een archeologisch karteringsonderzoek<br />
vastgesteld. Dit onderzoek was noodzakelijk om <strong>voor</strong>afgaand aan de<br />
3<br />
Voor <strong>het</strong> aangewezen gebied gold tevens een metaaldetectorverbod. Sinds 14 november<br />
2006 geldt <strong>het</strong> metaaldetectorverbod <strong>voor</strong> <strong>het</strong> hele Nijmeegse grondgebied.<br />
4<br />
Toelichting bij de verschillende categorieën op de Archeologische Aandachtsgebiedenkaart:<br />
1. Archeologische Rijksmonumenten; bescherming<br />
Het Rijk heeft deze terreinen aangewezen als beschermde archeologische monumenten.<br />
Het Ministerie van OCenW heeft deze aanwijzing bepaald en alleen de minister kan dit tijdelijk<br />
en onder <strong>voor</strong>waarden opheffen (Monumentenwet 1988).<br />
2. Archeologisch aandachtsgebied;opgravingverplichting<br />
In <strong>het</strong> archeologisch aandachtsgebied moeten alle werkzaamheden in de bodem worden<br />
<strong>voor</strong>afgegaan door archeologisch onderzoek. Deze <strong>voor</strong>waarde is in de bestemmingsplannen<br />
van de betreffende gebieden opgenomen en moet worden overgenomen in elke vergunning<br />
waarbij grondwerkzaamheden te verwachten zijn.<br />
3. Gebied met bekend archeologisch belang; archeologische begeleiding<br />
Onder deze noemer vallen de terreinen waarin met hoge waarschijnlijkheid oudheidkundige<br />
sporen in de bodem zijn verborgen, zonder dat precies duidelijk is wat er verwacht kan<br />
worden. Het Bureau Archeologie moet elke vergunningaanvraag waarbij grondwerkzaamheden<br />
te verwachten zijn, beoordelen. Daarbij wordt bepaald of er al dan niet archeologische<br />
begeleiding of een opgraving moet plaatsvinden.<br />
4. Gebied met nader te onderzoeken archeologisch belang; archeologische begeleiding<br />
In de resterende delen van Nijmegen zijn op elke plaats archeologische resten te verwachten.<br />
Ook in die gebieden kunnen verstoringen van de bodem leiden tot de vondst van nog<br />
onbekende sporen uit <strong>het</strong> verleden. Het Bureau Archeologie inspecteert dergelijke bouwterreinen<br />
op archeologische vondsten en zal bij aantreffen daarvan in overleg treden met<br />
de betrokken partijen om, indien nodig, aanvullende waarnemingen te verrichten.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 61 Gemeente Nijmegen<br />
bouwwerkzaamheden de belangrijkste vindplaatsen te kunnen opgraven of<br />
te beschermen.<br />
In 2008 zal de aandachtsgebiedenkaart vervangen worden door de archeologische<br />
beleidskaart. Voor de aangewezen aandachtsgebieden zal dan<br />
<strong>het</strong> volgende gaan gelden: bij werkzaamheden op deze terreinen is <strong>het</strong><br />
uitgangspunt behoud in situ via planaanpassing of eventueel inpassing van<br />
archeologische resten en moeten alle werkzaamheden in de bodem beneden<br />
een bepaald niveau worden <strong>voor</strong>afgegaan door archeologisch onderzoek.<br />
Deze terreinen krijgen in <strong>het</strong> bestemmingsplan de aanduiding: archeologisch<br />
waardevol terrein. Voor de bestemmingen waarover deze<br />
aanduiding ligt, gelden specifieke bouw- en aanleg<strong>voor</strong>schriften. Elke vergunningaanvraag<br />
waarbij grondwerkzaamheden te verwachten zijn, wordt<br />
door Bureau Archeologie van de gemeente Nijmegen beoordeeld. Daarbij<br />
wordt bepaald of, en zo ja in welke vorm, archeologisch onderzoek moet<br />
plaatsvinden, of er <strong>voor</strong>schriften aan de vrijstelling moeten worden gesteld<br />
en of er rand<strong>voor</strong>waarden aan de aanlegvergunning moeten worden gesteld.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 62 Gemeente Nijmegen<br />
5. Ontwikkelingen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 63 Gemeente Nijmegen<br />
5.1. Economische ontwikkelingen<br />
Op dit moment kent de wijk <strong>Galgenveld</strong> nog een versnipperd en onvolledig<br />
aanbod. Er is geen winkelcentrum<strong>voor</strong>ziening in de wijk. Het aanbod is<br />
verspreid over de Archipelstraat, Prof. Molkenboerstraat, Fransestraat en<br />
St. Annastraat. Het huidige winkelaanbod aan dagelijkse artikelen functioneert<br />
“redelijk”. Er zijn echter belangrijke trends en ontwikkelingen die de<br />
huidige situatie de komende jaren zullen beïnvloeden. Zo staan speciaalzaken<br />
op buurtniveau onder druk en neemt de rol van supermarkten door<br />
schaalvergroting en branchevervaging toe.<br />
Er staat een nieuw winkelcentrum gepland <strong>voor</strong> de wijk <strong>Galgenveld</strong> op de<br />
locatie van de Mensa. Eind 2007 wordt gestart met de bouw en naar verwachting<br />
zal eind 2008 / begin 2009 <strong>het</strong> nieuwe winkelcentrum gerealiseerd<br />
zijn. Deze centrale winkel<strong>voor</strong>ziening kan rekenen op een uitgebreid<br />
marktgebied, uitgaande van <strong>het</strong> inwoneraantal in <strong>Galgenveld</strong> (primair verzorgingsgebied)<br />
en Groenewoud (secundair verzorgingsgebied) en de<br />
daaraan gekoppelde bestedingen. Een supermarkt vormt de spil van een<br />
buurtwinkelcentrum. Bij supermarkten zien we de trend van schaalvergroting.<br />
Om de levensvatbaarheid van een nieuw buurtwinkelcentrum zo groot<br />
mogelijk te maken past een supermarkt met een omvang van 1.600 m2<br />
bedrijfsvloeroppervlakte (bvo) bij <strong>het</strong> inwoneraantal en de daaraan gekoppelde<br />
bestedingen. Naast de supermarkt is er in <strong>het</strong> buurtcentrum ruimte<br />
<strong>voor</strong> aanvullend aanbod, 1.000 m2 (bvo) detailhandel en 200 m2 (bvo)<br />
horeca.<br />
Bundeling van winkels in de wijk rond <strong>het</strong> buurtcentrum zal dit centrum nog<br />
verder versterken. Voor de twee overige kleine concentraties in de Archipelstraat<br />
en de Prof. Molkenboerstraat geldt dat de komende jaren een<br />
proces van transformatie zich zal <strong>voor</strong>tzetten. In de Prof. Molkenboerstraat<br />
heeft al een verschuiving plaats gevonden van detailhandel in dagelijkse<br />
artikelen naar meer diversiteit in functies (schoonheidssalon, kookstudio).<br />
Ook in de Archipelstraat mag verwacht worden dat er een min of meer<br />
autonoom voltrekkend proces van profielwijziging naar “dienstverlening” en<br />
“wonen” zal gaan plaats vinden. De overige verspreide detailhandel is<br />
beperkt van omvang, kent haar eigen klantenkring en is niet belemmerend<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> functioneren van <strong>het</strong> nieuwe centrum. De huidige situatie kan<br />
gehandhaafd worden. Bij verdwijnen van de detailhandel, zal een andere<br />
invulling, zijnde kantoren, dienstverlening, maatschappelijke <strong>voor</strong>zieningen<br />
of wonen, mogelijk worden gemaakt.<br />
5.2. Lopende nieuwbouwontwikkelingen<br />
Ieder stadsdeel maakt een eigen ontwikkeling door. We kunnen hierbij<br />
spreken van een levenscyclus, die begint met de ontwikkelingsfase van<br />
<strong>het</strong> gebied. In een ontwikkelingsgebied ontstaat een nieuw woon- of werkgebied<br />
op een plek die daar<strong>voor</strong> <strong>voor</strong> een ander gebruik diende. Nadat de<br />
ontwikkelingsfase is afgerond, is <strong>het</strong> nieuwe gebied voltooid en zal <strong>het</strong><br />
beheerd en onderhouden moeten worden. Het gebied komt dan in de beheerfase.<br />
Na verloop van tijd kunnen er door maatschappelijke en ruimtelijke<br />
veranderingen knelpunten ontstaan in <strong>het</strong> gebied. Om problemen te<br />
<strong>voor</strong>komen of aan te pakken kan er<strong>voor</strong> gekozen worden om <strong>het</strong> gebied te<br />
herstructureren of te revitaliseren. Daardoor kan <strong>het</strong> weer beter gaan functioneren.<br />
Ook komt <strong>het</strong> <strong>voor</strong> dat gebieden zo goed functioneren en gewaardeerd<br />
worden dat men besluit <strong>het</strong> gebied een beschermde status te geven. Het<br />
gebied kan bij<strong>voor</strong>beeld worden aangewezen als gemeentelijk beschermd<br />
stadsbeeld indien er cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige<br />
kwaliteiten aanwezig zijn die <strong>het</strong> waard zijn om behouden te blijven.<br />
In <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> overheerst de categorie beheer. De 19eeeuwse<br />
gordel en de Javabuurt zijn aangewezen als beschermingsgebied.<br />
Er zijn geen plannen <strong>voor</strong> grootschalige vervanging, wel is een complexgewijze<br />
verbetering hier en daar noodzakelijk. Er zijn twee transformatiegebieden,<br />
namelijk de <strong>voor</strong>malige mensa met de kantoren erboven en de<br />
studentenkerk aan de Prof. Van Weliestraat / Molukkenstraat en <strong>het</strong> Dobbelmanterrein.<br />
Daarnaast zijn er nog twee ingrepen aan de Van Slichtenhorststraat<br />
(Piushove) en op de hoek van de Groesbeekseweg/Heyendaalseweg<br />
doorlopend naar de Archipelstraat.<br />
Dobbelman<br />
Een <strong>voor</strong> <strong>het</strong> gebied <strong>Bottendaal</strong> zeldzame grootschalige ingreep zal de<br />
herontwikkeling van <strong>het</strong> Dobbelmanterrein zijn. Het terrein, ingesloten door<br />
de Graafseweg, de Graafse dwarsstraat, de De Ruyterstraat en de<br />
Leemptstraat, verliest zijn industriële functie en wordt uiteindelijk ingelijfd<br />
door de woonbuurten die aanvankelijk om <strong>het</strong> fabrieksterrein heen gegroeid<br />
zijn.<br />
Het terrein van deze <strong>voor</strong>malige zeepfabriek ondergaat een complete metamorfose.<br />
Naast woningen komen er ook verschillende <strong>voor</strong>zieningen<br />
<strong>voor</strong> wijk en stad op <strong>het</strong> gebied van zorg, cultuur en sport.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 64 Gemeente Nijmegen<br />
Het plan wordt ontwikkeld in fasen, waarvan de laatste een driehoekig<br />
kavel aan de Graafseweg is, Deze locatie is prominent in <strong>het</strong> stadsbeeld,<br />
zodat een landmark hier op zijn plaats is. De betekenis van deze locatie<br />
stijgt duidelijk uit boven <strong>het</strong> belang van de buurt. Dit plan zal moeten worden<br />
beoordeeld in <strong>het</strong> kader van de ambities, plannen en richtlijnen <strong>voor</strong><br />
de Graafseweg als stedelijke radiaal.<br />
De Dobbelman is in twee delen te scheiden: <strong>het</strong> <strong>voor</strong>malige fabrieksterrein<br />
en <strong>het</strong> zogenaamde Hallenterrein. Het fabrieksterrein ligt tussen de Graafseweg,<br />
de Graafse Dwarsstraat, de Leemptstraat en de De Ruyterstraat.<br />
Hier komen onder meer appartementengebouwen in vier tot zeven bouwlagen<br />
en herenhuizen in drie bouwlagen. De gebouwen staan om een<br />
openbaar binnenplein heen. Het plein is autovrij en geeft fietsers en voet-<br />
gangers een doorgang van de Graafseweg naar <strong>het</strong> Thiemepark. Bij de<br />
herinrichting is er<strong>voor</strong> gekozen om <strong>het</strong> industriële verleden van <strong>het</strong> terrein<br />
tot uiting te laten komen. Daarom blijft een aantal gebouwen of bouwwerken<br />
behouden in de nieuwe opzet. Het meest markante deel is de fabriekspijp<br />
die is blijven staan. Ook de unieke lichtreclame “Bio-tex” blijft.<br />
Het gebouw waar dit opzit, blijft ook behouden en krijgt een nieuwe bestemming<br />
als lofts. Verder blijven de portierswoning, <strong>het</strong> kerkgebouw aan<br />
de Graafseweg 101 en de opslagloods van <strong>voor</strong>heen Thieme Drukkerij<br />
behouden. Dit laatste gebouw zal naast kantoorruimte ook een horecafunctie<br />
krijgen.<br />
Het Hallenterrein ligt aan de andere kant van de De Ruyterstraat. Deze<br />
locatie, waar de opslaghallen van de Dobbelmanfabriek stonden, ligt tussen<br />
de bestaande woningen aan de Jan van Galenstraat en de Piet Heinstraat.<br />
Hier komen langs de De Ruyterstraat twee blokken herenhuizen<br />
met daarachter een hofje met patiowoningen uit twee lagen met een platdak.<br />
De laatste fase van <strong>het</strong> plan is een driehoekig kavel aan de Graafseweg<br />
die prominent in <strong>het</strong> stadsbeeld gelegen is. Op deze locatie komt een<br />
nieuwe landmark; de Castella-toren. De toren zal veertien bouwlagen krijgen<br />
op basis van een uitgerekte wiebervorm. De beide langsgevels worden<br />
opgebouwd uit transparante en gesloten delen, waarbij de gesloten<br />
delen bestaan uit verschillend gekleurde aluminium platen. Aan de zijde<br />
van <strong>het</strong> Dobbelmanterrein is een groenzone gedacht die, wanneer deze de<br />
woontoren nadert als een soort groene hellingbaan van grasdaken omhoog<br />
meandert.<br />
Mensa/studentenkerk<br />
Het mensacomplex aan de Molukkenstraat/Prof. van Weliestraat heeft<br />
ruim 10 jaar geleden haar functie verloren. Sindsdien staat <strong>het</strong> gebouw<br />
grotendeels leeg. Alleen <strong>het</strong> kantoor boven <strong>het</strong> mensagebouw is tot op<br />
heden in gebruik gebleven. Met <strong>het</strong> vertrek van de mensa is deze locatie in<br />
beeld gekomen <strong>voor</strong> een nieuw winkelcentrum. In de wijken <strong>Galgenveld</strong> en<br />
Groenewoud met ruim 6000 bewoners ontbreekt n.l. een winkelcentrum.<br />
De locatie ligt goed bereikbaar in de wijk <strong>voor</strong> zowel auto, fiets of te voet.<br />
Naast de winkelfunctie is de locatie ook beschikt <strong>voor</strong> woningbouw. De<br />
bestaande kantoorfunctie blijft gehandhaafd.<br />
In grote lijnen ziet <strong>het</strong> plan er als volgt uit:<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 65 Gemeente Nijmegen<br />
Aan de Prof. van Weliestraat komen grondgebonden woningen in 3 bouwlagen<br />
tegen <strong>het</strong> winkelcentrum aan. Hierdoor ontstaat een aantrekkelijk<br />
<strong>voor</strong>gevelbeeld aan deze straat. Aan de Molukkenstraat ligt de hoofdentree<br />
van <strong>het</strong> winkelcentrum. Onder <strong>het</strong> kantoorgebouw komt een intern<br />
plein waaraan de supermarkt en een deel van de overige winkels liggen.<br />
Boven de supermarkt is in de noordoost hoek een woontoren in 7 bouwlagen<br />
met 20 appartementen geprojecteerd. De entree van de woontoren ligt<br />
aan de vijver.<br />
Be<strong>voor</strong>rading wordt geregeld in de noordwest hoek van <strong>het</strong> gebouw, zo<br />
dicht mogelijk bij de Archipelstraat. Onder de supermarkt komt een parkeergarage<br />
die ontsloten wordt vanaf de<br />
Prof. van Weliestraat. Parkeren <strong>voor</strong> bezoekers is op maaiveld gesitueerd<br />
aan de zijde van de Molukkenstraat.<br />
Tussen <strong>het</strong> geprojecteerde winkelcentrum en <strong>het</strong> Oud Burgeren Gasthuis<br />
ligt <strong>het</strong> perceel van de studentenkerk met pastorie. Het perceel is aange-<br />
kocht door een woningbouwcorporatie. Het bestaande parkeerterrein aan<br />
de Prof. van Weliestraat wordt in de ontwikkeling meegenomen.<br />
Op basis van door de gemeente opgestelde rand<strong>voor</strong>waarden worden hier<br />
3 woontorens gebouwd waarvan de toren nabij de vijver uit maximaal 6<br />
bouwlagen mag bestaan en de andere twee maximaal 3 bouwlagen. De<br />
noord - zuid lopende groenstructuur moet behouden blijven; de woongebouwen<br />
worden dus los in <strong>het</strong> groen gesitueerd. Het parkeren wordt ondergronds<br />
opgelost.<br />
Piushove<br />
Voor de locatie van <strong>het</strong> verzorgingshuis Piushove in de Van Slichtenhorststraat<br />
wordt door woningcorporatie Talis een studie uitgevoerd naar een<br />
mogelijke herontwikkeling. Beoogd wordt de locatie in te zetten <strong>voor</strong> zelfstandige<br />
woningen binnen een woongroep <strong>voor</strong> ouderen.<br />
De Van Slichtenhorststraat bevindt zich in <strong>het</strong> gebied dat in aanmerking<br />
komt <strong>voor</strong> aanwijzing als beschermd stadsbeeld (Indische buurt). Het gebouw<br />
Piushove zal echter niet als individueel beschermd stadsbeeldobject<br />
aangewezen worden. Enerzijds omdat <strong>het</strong> gebouw in de loop der tijd een<br />
aantal wijzigingen heeft ondergaan die als aantastingen kunnen worden<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 66 Gemeente Nijmegen<br />
beschouwd, anderzijds omdat de schaal van <strong>het</strong> gebouw zodanig is dat<br />
<strong>het</strong> zich als een kolossaal volume tussen meer fijnmazige belendingen<br />
manifesteert. In <strong>het</strong> onderzoek wordt dan ook naast herbestemming van<br />
<strong>het</strong> gebouw gestudeerd op een passende invulling van <strong>het</strong> terrein met<br />
nieuwbouw.<br />
Hoek Groesbeekseweg/Heyendaalseweg.<br />
Wanneer <strong>het</strong> beeldbepalende schoolgebouw op de hoek Groesbeekseweg/Heyendaalseweg<br />
haar functie als school verliest wordt <strong>het</strong> gebouw<br />
verbouwd naar woonappartementen. Aansluitend op deze herontwikkeling<br />
worden aan de zijde van de Archipelstraat grondgebonden woningen gerealiseerd.<br />
5.3. Toekomstige nieuwbouwontwikkelingen<br />
In de ruimtelijke verkenning tot 2030 ‘Kansen <strong>voor</strong> de Keizerstad’ is aangegeven<br />
waar in Nijmegen de komende jaren de kansen liggen <strong>voor</strong> stedelijke<br />
ontwikkelingen. Deze verkenningen richten zich <strong>voor</strong> een belangrijk<br />
deel op de ruimtelijke hoofdstructuur van de stad en <strong>het</strong> beter benutten<br />
daarvan. De volgende ruimtelijke thema’s komen in <strong>Galgenveld</strong> - <strong>Bottendaal</strong><br />
<strong>voor</strong>:<br />
Duurzame stedelijke dragers stadsas<br />
(Oranjesingel, St. Canisiussingel, Van Schaeck Mathonsingel, Graafseweg),<br />
Spoorzone<br />
Dynamische knopen: stationsomgeving Heyendaal (campus en stationsomgeving)<br />
Sterke wijken: enkele toekomstge woningbouwvlekken<br />
Groen in de stad: 19 e eeuwse bebouwingsgordel; inrichting openbare<br />
ruimte, <strong>voor</strong>tuinen, laanbeplanting hoofdwegen<br />
Graafseweg, Sint Annastraat, Groesbeekseweg<br />
Spoorzone/spoorkuil<br />
De Spoorzone strekt zich uit vanaf de Voorstadslaan tot de Sint Annastraat<br />
en beslaat twee omvangrijke rangeerterreinen van de NS, <strong>het</strong> station, en<br />
de overgangszones rondom <strong>het</strong> spoor. Voor de Spoorzone staan omvangrijke<br />
ontwikkelingen op stapel. De zogenaamde Spoorkuil is deelgebied c<br />
van de spoorzone.<br />
Het enorme rangeerterrein tussen <strong>Bottendaal</strong> en Willemskwartier biedt in<br />
meerdere opzichten kansen <strong>voor</strong> stedelijke vernieuwing. Voor de Spoorkuil<br />
staan dan ook in de verre toekomst omvangrijke ontwikkelingen op stapel.<br />
Binnen de horizon van dit raamwerk zijn er echter nog geen concrete ontwikkelingen<br />
te <strong>voor</strong>zien.<br />
In <strong>het</strong> Spoorboekje Nijmegen is gesc<strong>het</strong>s hoe de spoorkuil ingericht zou<br />
kunnen worden. Na de herinrichting van <strong>het</strong> rangeerterrein kunnen nieuwe<br />
functies in de spoorkuil worden ingebracht en kan de barrièrewerking van<br />
deze zone worden verminderd. De huidige kwaliteit van <strong>het</strong> gebied als<br />
grote open ruimte in de stad geldt als vertrekpunt bij de toekomstige plan-<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 67 Gemeente Nijmegen<br />
ontwikkelingen. De karakteristieke hoogteverschillen zullen zoveel mogelijk<br />
worden ingepast in creatieve oplossingen, waarbij de milieuproblematiek<br />
van <strong>het</strong> rangeerterrein wordt aangepakt.<br />
In <strong>het</strong> gedeelte ten zuiden van de Graafseweg, <strong>het</strong> gebied van de spoorkuil,<br />
kan gedacht worden aan een combinatie van (recreatief) groen en<br />
woningbouw, mogelijk aangevuld met een wijk<strong>voor</strong>ziening <strong>voor</strong> Willemskwartier<br />
en <strong>Bottendaal</strong>. De kop van <strong>het</strong> gebied bij de Graafseweg zou een<br />
intensievere bebouwing kunnen krijgen terwijl langs de randen wordt gestreefd<br />
naar een opener planopzet met ruime doorzichten naar de kuil.<br />
Ook de ruimtelijke relatie tussen Willemskwartier en <strong>Bottendaal</strong> kan door<br />
de ontwikkeling van de spoorkuil in de toekomst verbeterd worden.<br />
Kaart: Ontwikkelingslocaties<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 68 Gemeente Nijmegen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 69 Gemeente Nijmegen<br />
6. Onderzoeken<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 70 Gemeente Nijmegen<br />
6.1. Archeologie<br />
Voor <strong>het</strong> plangebied zijn ten behoeve van deze actualisering van <strong>het</strong> bestemmingsplan<br />
geen specifieke onderzoeken verricht, anders dan incidentele<br />
onderzoeken ten behoeve van de realisering van gerealiseerde en in<br />
uitvoering zijnde projecten. De Archeologische waardenkaart geeft ook<br />
geen directe aanleiding <strong>voor</strong> een specifiek documentatieonderzoek. Daarbij<br />
komt dat er in <strong>het</strong> kader van <strong>het</strong> gemeentelijk beleid al veel documentatieonderzoek<br />
is verricht.<br />
In <strong>het</strong> plangebied zijn de volgende zaken van archeologisch belang:<br />
In <strong>Galgenveld</strong> langs de Heyendaalseweg en in de zone aan weerszijden<br />
ervan wordt <strong>het</strong> tracé van de Romeinse weg naar Mook en Cuijk verwacht.<br />
Deze weg liep in de Romeinse tijd van <strong>het</strong> centrum van Nijmegen naar de<br />
Romeinse nederzettingen in Mook en Cuijk. De weg was één van de twee<br />
belangrijkste doorgaande wegen en had in verschillende periodes ook een<br />
militair belang. Zowel de weg zelf als de vermoede begeleidende sporen<br />
van bewoning of grafvelden kunnen dan ook belangrijke informatie opleveren<br />
over wisselingen in de invloed van <strong>het</strong> Romeinse (militaire) gezag over<br />
dit deel van de limesregio.<br />
Het tracé staat op de kaart als een “Gebied met bekend archeologisch<br />
belang”. Onder deze noemer vallen de terreinen waarin met hoge waarschijnlijkheid<br />
oudheidkundige sporen in de bodem zijn verborgen, zonder<br />
dat precies duidelijk is wat er verwacht kan worden. Het Bureau Archeologie<br />
moet elke vergunningaanvraag waarbij grondwerkzaamheden te verwachten<br />
zijn, beoordelen. Daarbij wordt bepaald of er al dan niet archeologische<br />
begeleiding of een opgraving moet plaatsvinden.<br />
In <strong>Bottendaal</strong> langs de Graafseweg zijn sporen van <strong>het</strong> tracé van de Romeinse<br />
weg naar Wijchen te verwachten. Volgens de vigerende archeologische<br />
aandachtsgebiedenkaart geldt <strong>voor</strong> dit tracé niet de beschrijving<br />
“gebied met bekend archeologisch belang”, maar valt dit in <strong>het</strong> gebied<br />
onder de beschrijving “Nader te onderzoeken archeologisch belang”. Het<br />
Bureau Archeologie inspecteert in gebieden met die onder deze noemer<br />
vallen terreinen op archeologische vondsten en zal bij aantreffen daarvan<br />
in overleg treden met de betrokken partijen om, indien nodig, aanvullende<br />
waarnemingen te verrichten. Op de volgende versie van de kaart zal deze<br />
zone dezelfde status als <strong>het</strong> tracé langs de Heyendaalseweg krijgen.<br />
In <strong>het</strong> noordelijk deel van <strong>Bottendaal</strong> zijn de resten van vestingwerken uit<br />
de 17e en 18e eeuw te verwachten. Ook hier <strong>voor</strong> geldt dat Bureau Archeologie<br />
elke vergunningaanvraag waarbij grondwerkzaamheden te verwachten<br />
zijn, moet beoordelen. Daarbij wordt bepaald of er al dan niet<br />
archeologische begeleiding of een opgraving moet plaatsvinden.<br />
Verder geldt <strong>voor</strong> zowel <strong>Bottendaal</strong> als Galgenberg dat <strong>het</strong> gebieden zijn<br />
met nader te onderzoeken archeologisch belang. Het Bureau Archeologie<br />
inspecteert hier bouwterreinen op archeologische vondsten en zal bij aantreffen<br />
daarvan in overleg treden met de betrokken partijen om, indien<br />
nodig, aanvullende waarnemingen te verrichten.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 71 Gemeente Nijmegen<br />
6.2. Flora- en fauna<br />
Voor <strong>het</strong> plangebied zijn geen specifieke onderzoeken verricht. Wel is er<br />
een algemeen onderzoek naar de natuurkwaliteiten van Nijmegen. Daaruit<br />
blijkt dat er in <strong>het</strong> centrum niet veel natuurwaarden <strong>voor</strong>komen. Vleermuizen<br />
zijn de grootste groep waarvan winterverblijven zijn geconstateerd.<br />
Daarnaast zijn er strikter beschermde plantensoorten geconstateerd in de<br />
spoorzone, amfibieën rondom <strong>het</strong> Traianusplein en een Steenmarter in <strong>het</strong><br />
Kronenburgerpark.<br />
Uit dit ecologisch onderzoek is wel gebleken dat in de spoorkuil een aantal<br />
bedreigde plantensoorten <strong>voor</strong>komen, waarvan de Wilde averuit de meest<br />
bekende is. Bij de ontwikkelingen in de spoorkuil in de toekomst moet onderzocht<br />
worden op welke wijze <strong>het</strong> leefgebied van deze plant behouden<br />
kan worden. Op dit moment volstaat <strong>het</strong> huidige extensieve gebruik en<br />
hierbij horende extensieve beheer van de vegetatie.<br />
6.3. Bedrijvigheid<br />
De wijken <strong>Bottendaal</strong> en <strong>Galgenveld</strong> zijn overwegend rustige woongebieden<br />
omsloten en doorsneden door een aantal hoofdverkeersaders. Uitgangspunt<br />
is dat <strong>voor</strong>al de bedrijvigheid, die is ingedeeld in de categorieën<br />
SBI 1 en 2, passend is binnen een woongebied. Uitgangspunt is echter<br />
ook dat bestaande bedrijvigheid, die qua milieubelasting in principe niet<br />
thuishoort in een woongebied en waar<strong>voor</strong> verplaatsing op korte termijn<br />
niet haalbaar is, op basis van verworven rechten moet worden geaccepteerd.<br />
Deze bedrijvigheid zal als een verbijzondering op de toegelaten<br />
categorieën worden toegestaan.<br />
Bij deze acceptatie dient er uiteraard wel van te worden uitgegaan dat<br />
deze bedrijvigheid dan ook aan de criteria moet voldoen die de Wet milieubeheer<br />
(Wm) hierbij oplegt, zodat niet van een onaanvaardbare hinder<br />
naar de omgeving sprake is. Overigens zal duidelijk zijn dat de van oudsher<br />
aanwezige bedrijvigheid langs de boven al aangegeven hoofdverkeersaders<br />
en ontsluitingswegen (Graafseweg, Groesbeekseweg, Groenewoudseweg<br />
en in beperktere mate Archipelstraat minder snel tot onaanvaardbare<br />
overlast aanleiding zal geven dan in de erachter gelegen rustige<br />
woonwijken c.q. -straten. Hier<strong>voor</strong> kan dan ook in beperkte mate een wat<br />
ruimer beleid worden gehanteerd.<br />
Een uitzonderingspositie binnen <strong>het</strong> bestemmingsplan is de zogenaamde<br />
spoorkuil met daarin <strong>het</strong> rangeerterrein van Prorail (Nederlandse Spoorwegen),<br />
met <strong>voor</strong>namelijk stalling van treinstellen.<br />
Dit wordt aangemerkt als een categorie 4 bedrijf, opgenomen in de onderstaande<br />
lijst op <strong>het</strong> adres Stationsplein 1-5. Uiteraard is hier verplaatsing<br />
niet aan de orde. Dit rangeerterrein veroorzaakt overigens de meeste hinder<br />
richting de Thijmstraat en de Tollensstraat, dit omdat tussen dit emplacement<br />
en de (woon)bebouwing van de wijk <strong>Bottendaal</strong> nog de doorgaande<br />
sporen van de lijn Nijmegen - Venlo zijn gelegen.<br />
In <strong>het</strong> overzicht op de volgende pagina zijn de bedrijven binnen <strong>het</strong> plangebied<br />
aangegeven die niet onder de categorieën horeca, sport<strong>voor</strong>zieningen,<br />
kantoren, woongebouwen, opleidingsinstituten, detailhandel en<br />
medische praktijken vallen.<br />
Er zijn geen inrichtingen buiten <strong>het</strong> plangebied aanwezig die ontwikkelingen<br />
kunnen beïnvloeden binnen <strong>het</strong> plangebied.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 72 Gemeente Nijmegen<br />
Straat<br />
Huis Naam SBI SBI Omschrijving Cat Milieunr.<br />
Aspect<br />
De Ruyterstraat 5 Glasservice 4544 Glaszetterij 3 G50<br />
Dr. Jan Berendsstraat. 55 Nijmeegse Motorwinkel 5040.2 Motorfietsenhandel 2 G30<br />
Fransestraat 28 Tandtechniek de Jong BV 3310.1 Tandtechnisch lab 2 G-GE30<br />
Groesbeekseweg 20 Othodontic Technics 3310.1 Tandtechnisch lab 2 G-GE30<br />
Groesbeekseweg 246 Tandtechnisch Lab. Tammes 3310.1 Tandtechnisch lab 2 G-GE30<br />
Pontanusstraat 4 Janssen Lichtdrukkerij 2222.6 Copyshop 2 G30<br />
Pontanusstraat 20 Drukkerij Iken/Kurt face 2222.3 Offset-/zeefdrukkerij 2 G30<br />
Pontanusstraat 46 Hennes Automobielen 5010.4 Garagebedrijf 2 G30<br />
Prof. Schrijnenstraat 2 Garage van der Peyl 5010.4 Garagebedrijf 2 G30<br />
Stationsplein 1-5 Prorail 6010 Emplacement NS 4 G300<br />
St. Annastraat 3 Drukkerij Sky 2225 Copyshop 2 G-GE30<br />
St. Annastraat 72 Efficiënt Drukkerij 2222.6 Offsetdrukkerij 2 G30<br />
Timorstraat 46 Garage Igam 5010.4 Garagebedrijf 2 G30<br />
Van Dulckenstraat 10 Auto Electra Bronk 5020.3 Reparatie auto-elektronica 2 G30<br />
Van Dulckenstraat 29 Las-/constructiebedr. Rijksen 2811 Constructiewerkplaats 3 G100<br />
Van Goorstraat 84 De Jong 5010.4 Garagebedrijf 2 G30<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 73 Gemeente Nijmegen<br />
6.4. Geluid<br />
6.4.1. Bronnen<br />
In en rond <strong>het</strong> plangebied liggen de volgende gezoneerde bronnen die <strong>het</strong><br />
plangebied (kunnen) belasten:<br />
Groesbeekseweg<br />
Heyendaalseweg<br />
Archipelstraat (gedeeltelijk) / Koolemans Beynenstraat<br />
St. Annastraat<br />
Stijn Buijsstraat<br />
Oranjesingel<br />
van Schaeck Mathonsingel<br />
Keizer Karelplein<br />
Graafseweg<br />
Willemsweg<br />
van Oldenbarneveldstraat<br />
Arend Noorduijnstraat<br />
Groenewoudseweg<br />
Busbaan langs <strong>het</strong> spoor Nijmegen - Venlo (Centraal Station - Heyendaal)<br />
Spoorlijn Nijmegen - Venlo<br />
Spoorlijn Nijmegen - den Bosch<br />
In of nabij <strong>het</strong> plangebied bevindt zich geen, op grond van de Wet geluidhinder<br />
gezoneerd, industrieterrein.<br />
6.4.2. Wegverkeerslawaai<br />
Aan de hand van <strong>het</strong> verkeersmodel 2020, waarin ook de 2 e Stadsbrug en<br />
de ontwikkeling van <strong>het</strong> Waalfront is meegenomen, is langs de hier<strong>voor</strong><br />
genoemde wegen de ligging van de 48 dB contour op een hoogte van 5<br />
meter boven maaiveld bepaald. De contouren staan in de tabel op de volgende<br />
pagina genoemd en kunnen worden overgenomen op de plankaart.<br />
6.4.3. Railverkeerslawaai<br />
Aan de hand van <strong>het</strong> akoestisch spoorboekje resp. de daarin aangegeven<br />
prognose 2015 is ligging van de 55 dB contour op een hoogte van 5 meter<br />
boven maaiveld bepaald. De contouren staan in bijgaande tabel genoemd<br />
en kunnen worden overgenomen op de plankaart.<br />
trajectgedeelte<br />
spoorweg van tot<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007<br />
55 dB<br />
contour*<br />
Spoorlijn Nijmegen-Venlo<br />
(traject 759) Nijmegen CS halte Heyendaal 100<br />
Spoorlijn Nijmegen-Den Bosch<br />
viaduct Graafse-<br />
(traject 745) Nijmegen CS weg 150<br />
* ligging contour in meters uit hart spoorlijn<br />
Op dit moment is nog niet bekend of er nieuwe geluidsgevoelige ontwikkelingen<br />
mogelijk worden gemaakt binnen de 48 dB contouren van de wegen<br />
en de 55 dB(A) van de spoorlijnen. Ook aanpassingen aan spoorwegen,<br />
wegen of kruispunten kunnen t.z.t. aan de orde zijn. Zijn er geen nieuwe<br />
ontwikkelingen dan is er <strong>voor</strong> de Wet geluidhinder niets aan de hand.<br />
Nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen zijn altijd toegestaan buiten de 48<br />
dB en de 55 dB(A) contouren <strong>voor</strong> wegverkeerslawaai respectievelijk railverkeerslawaai.<br />
Binnen deze contouren zijn ze alleen toegestaan als uit<br />
akoestisch onderzoek blijkt dat de geluidsbelasting niet hoger is dan de<br />
<strong>voor</strong>keursgrenswaarde(n) of als er een Hogere Waarde <strong>voor</strong> is vastgesteld.
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 74 Gemeente Nijmegen<br />
wegvak<br />
48 dB<br />
weg van tot<br />
contour*<br />
Keizer Karelplein nvt nvt 350<br />
Graafseweg<br />
Keizer Karelplein Arend Noorduijnstraat 350<br />
Arend Noorduijnstraat Rozenstraat 350<br />
Van Schaeck Mathonsingel<br />
(zuid+noord)<br />
Keizer Karelplein Stationsplein 175<br />
Van Oldenbarneveldtstraat Graafseweg Stationsplein 125<br />
Arend Noorduijnstraat Graafseweg V. Diemerbroeckstraat 90<br />
Willemsweg Graafseweg Tollenstraat 175<br />
Tollenstraat Thijmstraat 140<br />
St. Annastraat<br />
Groenewoudseweg Oude Groenewoudseweg 285<br />
Oude Groenewoudseweg Stijn Buijsstraat 285<br />
Stijn Buijsstraat Groesbeekseweg 235<br />
Groesbeekseweg Keizer Karelplein 350<br />
Stijn Buijsstraat<br />
Graafseweg van Trieststraat 190<br />
van Trieststraat St. Annastraat 150<br />
Oranjesingel Keizer Karelplein Pr. Bernhardtstraat 350<br />
Groenewoudseweg St. Annastraat Groesbeekseweg 220<br />
Koolemans Beijnenstraat Groesbeekseweg van 't Santstraat 350<br />
Postweg Groesbeekseweg Gelderselaan 185<br />
Coehoornstraat Groesbeekseweg Gorisstraat 270<br />
Heyendaalseweg<br />
Groesbeekseweg Archipelstraat 155<br />
Archipelstraat Groenewoudseweg 260<br />
Groesbeekseweg<br />
St. Annastraat Fransestraat 180<br />
Fransestraat Heyendaalseweg 180<br />
Heyendaalseweg Archipelstraat 180<br />
Archipelstraat Groenewoudseweg 155<br />
Archipelstraat Heyendaalseweg Groesbeekseweg 250<br />
Busbaan langs spoor Station Graafseweg 100<br />
Graafseweg St. Annastraat 70<br />
St. Annastraat Heyendaalseweg 50<br />
* ligging contour in meters uit hart weg<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 75 Gemeente Nijmegen<br />
6.5. Bodem<br />
Veel bedrijvigheid, diversiteit<br />
In <strong>het</strong> gebied is op verschillende locaties bodemonderzoek is gedaan.<br />
Deze zijn in de afbeelding in groen aangegeven. Bij een aantal van deze<br />
locaties is geconstateerd dat de bodem matig tot ernstig is verontreinigd<br />
en/of al gesaneerd.<br />
Ernstige bodemverontreinigingen<br />
Omdat in <strong>het</strong> plangebied veel bedrijvigheid is (geweest), zijn er relatief veel<br />
verdachte locaties <strong>voor</strong> bodemverontreiniging en zijn er een aantal omvangrijke,<br />
diepe grondwaterverontreinigingen met veelal gechloreerde<br />
koolwaterstoffen. Die bevinden zich op <strong>het</strong> vroegere ASW (dr. Jan Berendsstraat<br />
en <strong>het</strong> spoor). De grondwaterverontreinigingen brengen geen<br />
risico’s <strong>voor</strong> de volksgezondheid omdat ze diep zitten.<br />
Nieuwbouwlocaties<br />
In <strong>het</strong> bestemmingsplangebied zijn diverse inbreidingslocaties. Voorbeeld<br />
hiervan is <strong>het</strong> Dobbelmanterrein (de Ruyterstraat ). Voor die locaties geldt<br />
dat altijd een bodemonderzoek nodig is om vast te kunnen stellen of op de<br />
locatie geen ernstig geval van bodemverontreiniging aanwezig is.<br />
Bodeminformatiesysteem Nijmegen<br />
Hierna is een afbeelding uit <strong>het</strong> bodeminformatiesysteem van de gemeente<br />
Nijmegen opgenomen. Locaties die op de kaart een paarse of rode stip<br />
hebben zijn bodemverontreiniging vanwege vroegere bedrijfsactiviteiten.<br />
De locaties zijn geselecteerd om een landsdekkend beeld te krijgen van<br />
welke locaties misschien een bodemverontreiniging hebben. Voordat<br />
nieuwe ontwikkelingen op deze locaties plaatsvinden, moeten deze locaties<br />
zeker onderzocht worden. Ook <strong>voor</strong>dat infiltratie van regenwater<br />
plaatsvindt, moet onderzocht worden wat de bodemkwaliteit is en of die<br />
wel geschikt is <strong>voor</strong> infiltratie van regenwater. Datzelfde geldt ook <strong>voor</strong><br />
locaties die gemarkeerd zijn als zogenaamde Globislocatie = ernstig verontreinigde<br />
of al gesaneerde locaties. Voor al deze locaties geldt maatwerk.<br />
Kaart: Bodemverontreinigingen<br />
Legenda<br />
blauwe stippen = Globis locatie = geval van ernstige bodemverontreiniging<br />
paars en rode stippen = potentieel bodemverdachte locaties volgens<br />
landsdekkend beeld<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 76 Gemeente Nijmegen<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> Bodemverontreinigingen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 77 Gemeente Nijmegen<br />
6.6. Luchtkwaliteit<br />
6.6.1. Wegverkeer en luchtkwaliteit<br />
Net ten zuiden van <strong>het</strong> plangebied <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> bevinden zich<br />
<strong>het</strong> Radboud Ziekenhuis en de Radboud Universiteit. Deze trekken veel<br />
woon-werkverkeer en ook veel bezoekend verkeer. Derhalve is <strong>het</strong> wenselijk<br />
om aandacht aan de verkeersaantrekkende werking te besteden. Bij<br />
eventuele overschrijding van grenswaarden kunnen eventuele geplande<br />
maatregelen (vervoersmanagement, routering etc.) gebruikt worden om<br />
aan grenswaarden te voldoen.<br />
Voor de luchtkwaliteit in <strong>het</strong> plangebied zijn naast de heersende achtergrondconcentraties<br />
de volgende wegen van belang: Graafseweg, St. Annastraat,<br />
Heyendaalseweg, Groesbeekseweg, Groenewoudseweg en de<br />
busbaan door de spoorkuil. Deze wegen vormen min of meer ook de begrenzing<br />
van <strong>het</strong> plangebied.<br />
Overigens zijn de bestaande verkeersstromen opgenomen in <strong>het</strong> rekenmodel<br />
in de heersende achtergrondconcentratie.<br />
Alleen bij ontwikkellocaties die extra verkeersbewegingen gaan opleveren<br />
is een nadere toets nodig.<br />
6.6.2. Rekenmethode luchtkwaliteit<br />
In <strong>het</strong> kader van de rapportageplicht uit <strong>het</strong> Besluit Luchtkwaliteit is geprobeerd<br />
om een zo goed mogelijke benadering van de luchtkwaliteit in Nijmegen<br />
in beeld te krijgen. Voor zover beschikbaar, zijn <strong>voor</strong> deze rapportageplicht<br />
de aanwezige bronnen in en rond Nijmegen in beeld gebracht.<br />
Het gaat daarbij om wegverkeer, de belangrijke industriële bronnen op <strong>het</strong><br />
industrieterrein Nijmegen-West, de scheepvaart op de Waal en de dieseltreinen<br />
op de verschillende spoorwegtracés. De bijdrage van de huishoudens<br />
is reeds in de achtergrondconcentraties verwerkt. De bijdrage van<br />
gemeentelijke wegen is bepaald met <strong>het</strong> CAR II 5.0 model (door TNO ontwikkeld<br />
in <strong>het</strong> kader van <strong>het</strong> Besluit Luchtkwaliteit). Het CAR model wordt<br />
door de rijksoverheid in maart/april steeds beschikbaar gesteld waarmee<br />
<strong>voor</strong> <strong>het</strong> afgelopen kalenderjaar gerekend kan worden evenals nieuwe<br />
prognoses <strong>voor</strong> toekomstige jaren. De bijdrage van de rijksweg A73 is<br />
overgenomen uit de door RWS aangeleverde informatie.<br />
De berekeningen zijn uitgevoerd <strong>voor</strong> de jaren 2005 en 2010 en <strong>voor</strong> heel<br />
<strong>het</strong> grondgebied van de gemeente Nijmegen. Overigens zijn <strong>voor</strong> bereke-<br />
ningen <strong>voor</strong> 2010 de verkeersgegevens <strong>voor</strong> 2015 gebruikt. De berekeningen<br />
<strong>voor</strong> 2010 zijn derhalve ook een worst-case-benadering <strong>voor</strong> <strong>het</strong> jaar<br />
2015. De resultaten zijn weergegeven in <strong>het</strong> eindconcept “Rapport Luchtkwaliteit<br />
Nijmegen 2006”. Deze rapportage is nog niet bestuurlijk vastgesteld.<br />
Uit deze rapportage kan worden opgemaakt waar in 2006 overschrijdingen<br />
<strong>voor</strong>kwamen, die in relatie tot ontwikkelingslocaties mogelijk<br />
problemen kunnen opleveren <strong>voor</strong> <strong>het</strong> bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong>.<br />
Indien ontwikkelingen mogelijk gemaakt worden met dit bestemmingsplan,<br />
die door hun verkeersaantrekkende werking een verslechtering<br />
van de luchtkwaliteit bewerkstelligen op plaatsen waar al een overschrijding<br />
is, dan kunnen deze ontwikkelingen gefrustreerd worden. Deze ontwikkelingen<br />
kunnen alleen doorgaan indien gebruik gemaakt wordt van de<br />
salderingsregeling (zie boven).<br />
In <strong>het</strong> verdere deel van deze luchtparagraaf wordt alleen ingegaan op de<br />
luchtkwaliteit in <strong>het</strong> plangebied.<br />
6.6.3. Rekenresultaten<br />
Zie <strong>voor</strong> grafische weergave van de rekenresultaten de kaarten op de volgende<br />
pagina’s.<br />
Bestaande situatie 2005 in plangebied (verkeersgegevens en emissies<br />
2006):<br />
- bij vergelijking van de berekende concentraties in 2006 met de uiteindelijk<br />
geldende normen in 2010, blijkt in 2006 een overschrijding van<br />
de norm <strong>voor</strong> <strong>het</strong> jaargemiddelde NO2 langs de volgende wegen:<br />
Graafseweg, Keizer Karelplein, St. Annastraat en Groesbeekseweg.<br />
De overschrijdingen beperken zich grotendeels tot de wegprofielen<br />
zelf. Er vallen binnen <strong>het</strong> plangebied geen woningen binnen deze<br />
overschrijdingen. De plandrempel wordt niet overschreden.<br />
- bij vergelijking van de berekende concentraties in 2006 met de norm,<br />
blijkt geen overschrijding van de norm <strong>voor</strong> <strong>het</strong> jaargemiddelde PM10.<br />
- bij vergelijking van de berekende concentraties in 2006 met de norm,<br />
blijkt in 2006 overschrijding van de grenswaarde <strong>voor</strong> 24uursgemiddelden<br />
<strong>voor</strong> PM10 (t.w. niet vaker dan 35 keer per jaar een<br />
24-uursgemiddelde dat hoger ligt dan 50 ug/m3) langs de volgende<br />
wegen: Graafseweg, Keizer Karelplein, St. Annastraat - Groesbeekseweg<br />
en de Heyendaalseweg. De overschrijdingen beperken zich<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 78 Gemeente Nijmegen<br />
NO2 - concentratie in 2006 NO2-concentratie in 2010<br />
grotendeels tot de wegprofielen zelf. Er vallen binnen <strong>het</strong> plangebied<br />
geen woningen binnen deze overschrijdingen.<br />
Toekomstige situatie 2010 in plangebied (verkeersgegevens 2015 en<br />
emissiefactoren 2010):<br />
- de grenswaarde <strong>voor</strong> jaargemiddelde NO2 wordt in 2010 overschreden<br />
langs geringe delen van de Graafseweg, Keizer Karelplein en de<br />
St. Annastraat. De overschrijdingen vallen binnen de wegprofielen zelf.<br />
Er vallen derhalve ook geen woningen binnen deze overschrijdingen.<br />
- de grenswaarde <strong>voor</strong> jaargemiddelde PM10 wordt niet overschreden.<br />
- de grenswaarde <strong>voor</strong> 24-uursgemiddelden <strong>voor</strong> PM10 (t.w. niet vaker<br />
dan 35 keer per jaar een 24-uursgemiddelde dat hoger ligt dan 50<br />
ug/m3) wordt niet overschreden<br />
6.6.4. Conclusies wegverkeer in <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong><br />
- In 2006 wordt in <strong>het</strong> plangebied langs de Graafseweg, Keizer Karelplein,<br />
St. Annastraat, Heyendaalseweg en de Groesbeekseweg op een<br />
klein deel van deze wegen buiten <strong>het</strong> wegprofiel de grenswaarde <strong>voor</strong><br />
<strong>het</strong> daggemiddelde PM10 overschreden en de grenswaarde <strong>voor</strong> stikstofdioxide<br />
die in 2010 gehaald moet worden. Er vallen geen woningen<br />
binnen deze overschrijdingen. De plandrempel <strong>voor</strong> stikstofdioxide<br />
wordt niet overschreden.<br />
- In 2010 worden buiten <strong>het</strong> wegprofiel de grenswaarden overschreden<br />
<strong>voor</strong> stikstofdioxide.<br />
- Wanneer nieuwbouw van woningen en andere gevoelige objecten<br />
gepland wordt langs de bovengenoemde wegen, dan dient hierover<br />
nader advies ingewonnen te worden.<br />
- bij bestaande scholen, kinderdagverblijven, zorginstellingen of sportterreinen<br />
in de eerstelijns-bebouwing langs de genoemde wegen dient<br />
bij ingrijpende wijzigingen nader advies gevraagd te worden. Dit om de<br />
herinrichting zodanig uit te voeren dat de belasting van kwetsbare<br />
groepen door de luchtkwaliteit zoveel mogelijk te beperken.<br />
- Bij ontwikkellocaties die extra verkeersbewegingen gaan opleveren is<br />
een nadere toets op luchtkwaliteit nodig. Bij eventuele (toename van)<br />
overschrijding van grenswaarden door ontwikkelingen kunnen eventuele<br />
geplande maatregelen (vervoersmanagement, routering, transferia<br />
etc.) gebruikt worden om aan grenswaarden te voldoen.<br />
6.6.5. Eventuele maatregelen<br />
De huidige en toekomstige berekende concentraties kunnen belemmeringen<br />
opleveren <strong>voor</strong> ontwikkelingen in <strong>het</strong> plangebied. Om de belemmeringen<br />
op te heffen kunnen maatregelen gepland worden om de luchtkwaliteit<br />
te volgen (monitoren) en zo mogelijk de luchtkwaliteit te verbeteren.<br />
Op eigen initiatief en zonder wettelijke noodzaak is gemeente Nijmegen in<br />
2003 reeds gestart met <strong>het</strong> opstellen van een "Uitvoeringsprogramma Verbetering<br />
Luchtkwaliteit Nijmegen 2004-2007" om de overschrijdingen van<br />
NO2 en PM10 in de gehele gemeente Nijmegen terug te dringen. In mei<br />
2005 is een actualisatie van dit plan verschenen, t.w. <strong>het</strong> “<strong>voor</strong>ontwerp<br />
Uitvoeringsprogramma Verbetering Luchtkwaliteit Nijmegen 2005-2010”. In<br />
dit <strong>voor</strong>ontwerp worden de 33 maatregelen op hun effect doorberekend en<br />
aangevuld met zwaardere maatregelen die <strong>het</strong> mogelijk maken om aan de<br />
Europese normen te voldoen. Diverse van deze maatregelen zullen ook<br />
effect hebben op de luchtkwaliteit in <strong>het</strong> plangebied.<br />
In de jaarlijkse rapportage luchtkwaliteit zal de ontwikkeling van de luchtkwaliteit<br />
door middel van modelberekeningen gevolgd worden.<br />
6.6.6. Overige bronnen van luchtverontreiniging<br />
In <strong>het</strong> plangebied zijn geen relevante industriële bronnen aanwezig.<br />
Door middel van een rekenonderzoek van adviesbureau Witteveen&Bos is<br />
de invloedsfeer van <strong>het</strong> treinverkeer op de lijn Nijmegen - Venlo onderzocht<br />
en deze heeft geen relevante bijdrage in <strong>het</strong> plangebied.<br />
Kaarten: Relevante luchtkwaliteitskaarten (Rapportage luchtkwaliteit<br />
2006)<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> NO2-concentraties<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 79 Gemeente Nijmegen<br />
Overschrijdingen daggemiddelde grenswaarde PM10 in 2006<br />
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong>- <strong>Galgenveld</strong> PM10-concentraties<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 80 Gemeente Nijmegen<br />
6.7. Externe veiligheid<br />
6.7.1. Inrichtingen<br />
Een inrichting waarop <strong>het</strong> besluit van toepassing zou zijn is binnen <strong>het</strong><br />
plangebied niet aanwezig. Er zijn bovendien geen inrichtingen buiten <strong>het</strong><br />
plangebied gelegen waarvan de invloedssfeer tot in <strong>het</strong> plangebied reiken.<br />
6.7.2. Vervoer van gevaarlijke stoffen<br />
In en nabij <strong>het</strong> plangebied is er de volgende potentiële risicobron:<br />
- vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor<br />
In de nabijheid van <strong>het</strong> plangebied zijn, behoudens de spoorlijn Arnhem -<br />
Nijmegen - Den Bosch, verder geen modaliteiten aanwezig waarover vervoer<br />
van gevaarlijke stoffen mogelijk is. Ook zijn er geen hogedrukaardgasleidingen<br />
aanwezig.<br />
Om de risico’s ten gevolge van <strong>het</strong> vervoer van gevaarlijke stoffen over<br />
weg, water, spoor en door buisleidingen in beeld te brengen is onder meer<br />
een inventariserend onderzoek uitgevoerd dat zijn weerslag heeft gekregen<br />
in <strong>het</strong> rapport "Bouwstenen <strong>voor</strong> een inhaalslag" van 16 januari 2003.<br />
6.7.3. Vervoer over <strong>het</strong> spoor<br />
In <strong>het</strong> plangebied ligt <strong>het</strong> station Nijmegen met doorgaande verbindingen<br />
naar Arnhem, Den Bosch en Venlo. Over <strong>het</strong> traject naar Venlo vindt momenteel<br />
geen vervoer van gevaarlijke stoffen plaats.<br />
In de nabijheid van <strong>het</strong> plangebied loopt door <strong>het</strong> station ook nog <strong>het</strong> traject<br />
Arnhem - Nijmegen - Den Bosch. Over dit traject vindt momenteel nog<br />
vervoer van gevaarlijke stoffen plaats maar is er nergens een overschrijding<br />
van <strong>het</strong> plaatsgebonden- of <strong>het</strong> groepsrisico.<br />
In de nabije toekomst zal er, met de ingebruikname van de Betuweroute,<br />
over de spoortrajecten in Nijmegen geen of zo weinig vervoer van gevaarlijke<br />
stoffen plaatsvinden dat deze spoortrajecten geen belemmeringen<br />
geven <strong>voor</strong> ruimtelijke ontwikkelingen.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 81 Gemeente Nijmegen<br />
7. Juridische vormgeving<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 82 Gemeente Nijmegen<br />
7.1. Planvorm<br />
De planvorm moet er op gericht zijn alle aanwezige functies in <strong>het</strong> plangebied<br />
te <strong>voor</strong>zien van een zodanige bestemmingsregeling dat enerzijds in<br />
zekere mate ontwikkelingen mogelijk zijn en anderzijds de ruimtelijke kwaliteit<br />
voldoende gewaarborgd blijft. Uitgangspunt is een flexibel en toekomstgericht<br />
bestemmingsplan. Dit betekent dat niet alleen <strong>het</strong> bestaande<br />
gebruik van een perceel of pand wordt vastgelegd, maar ook wordt bekeken<br />
of ander gebruik aanvaardbaar is. En <strong>het</strong> betekent dat niet alleen de<br />
bestaande bebouwing wordt vastgelegd, maar ook wordt bekeken in hoeverre<br />
extra bebouwingsmogelijkheden geboden kunnen worden. Overigens<br />
is de vraag in hoeverre nieuwe ontwikkelingen in <strong>het</strong> bestemmingsplan<br />
kunnen worden opgenomen. Gelet op de dynamiek van <strong>het</strong> stedelijk<br />
gebied zal op elk willekeurig moment, dat een actualisatie ter hand wordt<br />
genomen, sprake zijn van nieuwe ontwikkelingen. Om die reden is uitgangspunt<br />
dat alleen vastgesteld beleid en concrete ontwikkelingen worden<br />
meegenomen in de actualisatie. Voor nog niet concrete ontwikkelingen,<br />
die <strong>voor</strong>zienbaar zijn binnen de planperiode, kan eventueel een wijzigingsbevoegdheid<br />
worden opgenomen.<br />
7.2. Bestemmingen<br />
Voor de actualisatie van bestemmingsplannen zal gebruik worden gemaakt<br />
van <strong>het</strong> Standaardbestemmingsplan van de gemeente Nijmegen,<br />
waarin standaard<strong>voor</strong>schriften en kaartbeeld zijn geformuleerd. Hierdoor<br />
wordt de beoogde eenduidigheid in de juridisch planologische regelgeving<br />
<strong>voor</strong> de bestaande stad beter zichtbaar. Parallel aan de actualisatie van<br />
bestemmingsplannen loopt de digitalisering van bestemmingsplannen.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 83 Gemeente Nijmegen<br />
7.3. Vrijstellings- en wijzigingsbevoegdheden<br />
Naast de flexibiliteit die de gebruiks- en bouwbepalingen reeds bieden<br />
kunnen onder <strong>voor</strong>waarden nog extra mogelijkheden worden geboden via<br />
vrijstellings- en wijzigingsbevoegdheden. Uitgangspunt is echter om <strong>het</strong><br />
aantal vrijstellings- en wijzigingsbevoegdheden tot een minimum te beperken<br />
ter <strong>voor</strong>koming van overbodige, kostbare en tijdrovende vergunningprocedures.<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 84 Gemeente Nijmegen<br />
8. Handhaving<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 85 Gemeente Nijmegen<br />
8.1. Algemeen<br />
Het bestemmingsplan is bindend <strong>voor</strong> een ieder. De primaire verantwoordelijkheid<br />
<strong>voor</strong> daadwerkelijke controle en handhaving ligt bij de gemeente.<br />
Doel van handhaven is <strong>het</strong> verkrijgen van een verbeterde leefbaarheid,<br />
veiligheid en verhoogde kwaliteit van de woon- en werkomgeving. Bouwen<br />
en gebruik conform <strong>het</strong> bestemmingsplan is uitgangspunt. Afwijkingen zijn<br />
alleen toelaatbaar als daar<strong>voor</strong> een vergunning of ontheffing is verleend.<br />
Handhaving kan plaats vinden via publiekrechtelijke, privaatrechtelijke en<br />
strafrechtelijke weg. Bij deze laatste vorm is <strong>het</strong> Openbaar Ministerie betrokken.<br />
In <strong>het</strong> ruimtelijk bestuursrecht is de gemeente op grond van de<br />
Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht bevoegd tot <strong>het</strong> toepassen<br />
van bestuursdwang ten aanzien van ontwikkelingen die strijdig zijn<br />
met de bepalingen van <strong>het</strong> bestemmingsplan. Een bestuursorgaan dat<br />
bevoegd is bestuursdwang toe te passen, kan in plaats daarvan aan een<br />
overtreder een last onder dwangsom opleggen. Deze vormen van handhaving<br />
vallen onder de zogenoemde repressieve handhaving. Hiermee wordt<br />
gedoeld op de middelen en/of <strong>het</strong> instrumentarium waarmee de gemeente<br />
naleving kan afdwingen, dan wel tegen normafwijkend gedrag correctief<br />
kan optreden.<br />
Naast repressieve wordt preventieve handhaving onderscheiden, gericht<br />
op <strong>het</strong> <strong>voor</strong>kómen dat overtredingen ontstaan. Deze komt <strong>voor</strong>namelijk tot<br />
uitdrukking in <strong>het</strong> toezicht op bouwen en gebruik van gronden en gebouwen.<br />
Preventieve handhaving geschiedt over <strong>het</strong> algemeen door informele<br />
middelen zoals informeel contact tussen de met handhaving belaste personen<br />
en de gebruikers en bouwers. Aan <strong>het</strong> hebben van voldoende<br />
draagvlak <strong>voor</strong> <strong>het</strong> gevoerde beleid kan essentiële betekenis worden toegekend.<br />
Bij <strong>het</strong> opstellen van <strong>het</strong> bestemmingsplan wordt door regelmatig<br />
bestuurlijk en maatschappelijk overleg en <strong>het</strong> instellen van een projectgroep<br />
met vertegenwoordigers van verschillende disciplines gestreefd naar<br />
consensus over <strong>het</strong> te voeren beleid. De grondslag <strong>voor</strong> een goed werkend<br />
handhavingsbeleid wordt gevormd door een grondige inventarisatie<br />
van de feitelijke situatie (gebruik en bebouwing) van <strong>het</strong> plangebied tijdens<br />
de <strong>voor</strong>bereiding van <strong>het</strong> bestemmingsplan. Ook <strong>voor</strong> de rechtszekerheid<br />
is <strong>het</strong> vastleggen van de bestaande toestand belangrijk. Bij <strong>het</strong> opstellen<br />
van dit bestemmingsplan wordt ruim aandacht besteed aan de (technische)<br />
handhaafbaarheid van de <strong>voor</strong>schriften. Deze dienen eenduidig te<br />
zijn.<br />
8.2. Retrospectieve toets<br />
Een retrospectieve toets geeft aan welke situaties in bouw en gebruik er<br />
bestaan die niet in overeenstemming zijn met de vigerende<br />
bestemmingsplannen en verleende vrijstellingen. In deze toets wordt<br />
aangegeven in welke situaties de oude bestemming wordt gehandhaafd<br />
(na de strijdige situatie te hebben gewraakt) en in welke situaties een<br />
nieuwe bestemming wordt gegeven, waarmee de strijdige situatie<br />
gelegaliseerd wordt. De derde mogelijkheid is <strong>het</strong> brengen onder <strong>het</strong><br />
overgangsrecht, maar dit verdient niet de <strong>voor</strong>keur.<br />
De retrospectieve toets van <strong>het</strong> plangebied is opgenomen in de<br />
navolgende lijst.<br />
Groesbeekseweg/Van Slichtenhorststraat/Fransestraat e.o.:<br />
in panden langs zitten veel kantoren (begane grond) terwijl de bestemming<br />
EM is (een- en meergezinshuizen)<br />
St. Annastraat 1 / Groesbeekseweg 4:<br />
parkeren op achterterrein<br />
Javabosje:<br />
parkeren; er zijn wel 2 aantastingen op basis van overgangsrecht.<br />
Gaat om parkeerterreintjes achter pand St. Annastraat 101 en achter<br />
Javastraat (bloemenwinkel)<br />
OBG:<br />
toevoeging vorm van horeca, zaalverhuur e.d.<br />
Achterterrein St. Annastraat 183:<br />
behoeft aandacht <strong>voor</strong> functionele invulling. Men wilde daar parkeren<br />
t.b.v. kantoren in St. Annastraat 183. Ontsluiting alleen via grond derden.<br />
Buurt tegen parkeren. Zie ook volgende punt:<br />
Binnenterrein Javastraat /Archipelstraat/St. Annastraat/Oude Groenewoudseweg:<br />
Enkele loodsen op binnenterrein. Eén ervan bewoond via soort uitsterfconstructie<br />
(niet positief bestemmen <strong>voor</strong> wonen)<br />
Timorstraat:<br />
garagebedrijf positief bestemming of is verplaatsing haalbaar?<br />
Dr. Jan Berendsstraat 47-67:<br />
bedrijfsverzamelgebouw. Meerdere functies, niet brandveilig. Medio<br />
2006 bij handhavingestafette geconstateerd dat hier ‘hobbymatige’ au-<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 86 Gemeente Nijmegen<br />
toreparatie plaats vindt; verder motorenstalling, meubelmakerij, computersoftwarebedrijf,<br />
kunstenaar<br />
Van Herveltplaats:<br />
binnenterrein. Hier diverse opstallen: garageboxen maar wellicht ook<br />
bedrijvigheid.<br />
Van Oldenbarneveltstraat:<br />
wonen binnenterrein<br />
Vondelstraat:<br />
paraplufabriek Div. bedrijven en wonen.<br />
Graafseweg 10, 28, 33, 61 en 74:<br />
Voortuinparkeren in de beschermde 19 e Eeuwse schil:<br />
aanschrijvingen verzonden:<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 87 Gemeente Nijmegen<br />
9. Bijlagen<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 88 Gemeente Nijmegen<br />
Bijlage 1. Vigerende bestemmingsplannen<br />
Bestemmingsplan Nummer M/D Omschrijving<br />
1 <strong>Bottendaal</strong> 20 M<br />
2 Spoorzone 9 M Stationsplein tot St. Annastraat<br />
3 Willemskwartier/Landbouwbuurt 51 M<br />
4 St. Annastraat 126 M Weggedeelte Groesbeekseweg - Thijmstraat<br />
5 Spoorzone 2 9-2 D Busbaan Oude Groenewoudseweg - verlengde Groeneweg<br />
7 <strong>Bottendaal</strong> I 20-I D Voormalig A.S.W.-terrein (woningbouw<br />
8 <strong>Bottendaal</strong> II 20-II D Stijn Buijsstraat 38-40<br />
99 <strong>Bottendaal</strong> VII 20-VII D Sportzaal De Ruyterstraat<br />
10 <strong>Bottendaal</strong> IX 20-IX D Middengebied (woningbouw <strong>voor</strong>malig .A.S.W.-terrein)<br />
11 <strong>Bottendaal</strong> XI 20-XI D Trompstraat en omgeving (woningbouw)<br />
12 <strong>Bottendaal</strong> XII 20-XII D Woningbouw dr. Jan Berendsstraat<br />
13 <strong>Bottendaal</strong> XIV 20-XIV D Schoolstraat (renovatie 14 panden + bedrijf )<br />
14 <strong>Bottendaal</strong> XV 20-XV D Aanpassing Graafseweg<br />
15 <strong>Bottendaal</strong> XVI 20-XVI D St. Annastraat 12 en 14<br />
16 <strong>Bottendaal</strong> XVIII 20-XVIII D St. Annastraat 98a<br />
17 <strong>Bottendaal</strong> XIX 20-XXIX D St. Annastraat 174<br />
18 <strong>Bottendaal</strong> XXII 20-XXII D St. Annastraat 2<br />
19 <strong>Bottendaal</strong> XXIV 20-XXIV D St. Annastraat 166<br />
20 <strong>Bottendaal</strong> XXV 20-XXV D Dr. Jan Berendsstraat (woningbouw)<br />
21 <strong>Bottendaal</strong> XXVII 20-XXVII D St. Annastraat<br />
22 <strong>Bottendaal</strong> XXX 20-XXX D Graafseweg 23-25/Stijn Buijsstraat 1<br />
23 <strong>Bottendaal</strong> XXXI 20-XXXI D De Ruyterstraat 63-65 (centrum psychotherapie)<br />
24 <strong>Bottendaal</strong> XXXIII 20-XXXIII D St. Annastraat/Stijn Buijsstraat<br />
25 <strong>Bottendaal</strong> 35 20-35 D Cortenaerpad 35<br />
26 <strong>Bottendaal</strong> 36 20-36 D omgeving <strong>voor</strong>malige Dobbelmanfabriek<br />
27 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 21 M<br />
28 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - B 21 B D Hoek Groesbeekseweg/Fransestraat (kantoor)<br />
29 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - C 21 C D Bouw 33 woningen Prof. Huijbersstraat - Prof. Regoutstraat - Prof. Cornelissenstraat<br />
30 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - E 21 E D Vergroting woning prof. v.d. Heijdenstraat 3<br />
31 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - F 21 F D Atjehstraat (woningbouw)<br />
32 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - H 21 H D Antillenweg 12 (praktijkruimte)<br />
33 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - J 21 J D Groesbeekseweg 34-34a-34b<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007
<strong>Raamwerk</strong> <strong>Bottendaal</strong> <strong>Galgenveld</strong> 89 Gemeente Nijmegen<br />
Bestemmingsplan Nummer M/D Omschrijving<br />
34 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - K 21 K D Oude Groenewoudseweg 276<br />
35 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - M 21 M D Fransestraat 2<br />
36 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - N 21 N D Groesbeekseweg 98<br />
37 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - Q 21 Q D St. Annastraat 21/23 (kantoor)<br />
38 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - S 21 S D Pontanusstraat 18-22<br />
39 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - T 21 T D Heyendaalseweg 52<br />
40 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - V 21 V D Prof. van Ginnekenstraat 4<br />
41 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - Z 21 Z D Archipelstraat (woningbouw)<br />
42 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - 27 21-27 D Groesbeekseweg 118 B<br />
43 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - 28 21-28 D Prof. van Ginnekenstraat 12<br />
44 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - 31 21-31 D Pontanusstraat 49/51 (café Frowijn)<br />
45 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - 32 21-32 D Prof. Asselbergsstraat 1 t/m 7<br />
46 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - 34 21-34 D Prof. Cornelissenstraat / Oud Burgeren Gasthuis<br />
47 <strong>Galgenveld</strong> I 1974 - 35 21-35 D Molukkenstraat 148<br />
48 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 23 M<br />
49 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - 1 23-1 D Javastraat 16-18<br />
50 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - 2 23-2 Dp Kantoorgebouw St. Annastraat 141-147<br />
51 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - A 23 A D Kantoor St. Annastraat 127<br />
52 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - B 23 B D St. Annastraat 125<br />
53 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - D 23 D D Javastraat 104<br />
54 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - E 23 E Dp St. Annastraat 183<br />
55 <strong>Galgenveld</strong> III 1974 - F 23 F D St. Annastraat<br />
M = Moederplan<br />
D = Deelplan<br />
Dp = Deelplan in procedure<br />
Actualisering bestemmingsplan <strong>Bottendaal</strong> - <strong>Galgenveld</strong> Directie Grondgebied - Afdeling Stadsontwikkeling - November 2007