PocketBook_afr [Compatibility Mode] - Landbou.com
PocketBook_afr [Compatibility Mode] - Landbou.com
PocketBook_afr [Compatibility Mode] - Landbou.com
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
‘n Veldgids vir die identifikasie van siektes<br />
Vir meer inligting, gaan na www.pannar.<strong>com</strong>
Hierdie veldgids is saamgestel om mieliesiektes en afwykings te<br />
identifiseer. Ingesluit is inligting oor van die mees be langrike siektes<br />
wat op mielies voorkom. Kleurfotos van die mees kenmerkende<br />
simptome is ingesluit om identifikasie en onderskeid maklik te maak.<br />
Volledige feiteblaaie vir elke siekte is beskikbaar op ons webtuiste<br />
(www.pannar.<strong>com</strong> ) of op CD.
BAKTERIESE BLAARSTREEP
BAKTERIESE BLAARSTREEP<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Bakterie: Xanthomonas campestris pv. zeae<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Letsels begin by die rante of op die middelrif van blare; letsels<br />
vergroot en word langer; bruin, onreëlmatige vlekke of strepe<br />
omring deur 'n geel rand; letsels loop parallel met en is beperk tot<br />
die blaarare.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Maklik verwar met Grysblaarvlek (GBV); kyk vir bakteriese<br />
uitvloei om tussen die siektes te onderskei.<br />
Daar is geen swamdoders wat hierdie siekte beheer nie.
BRUINROES
BRUINROES<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Puccinia sorghi<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Puisies vorm op die bo- en onderkante van die blaar; bruinrooi &<br />
langwerpig; 'n roesband vorm naby die basis van die blaar.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
Bruinroes is die mees algemene tipe roes wat in SA voorkom.<br />
Matige temperature (16-25 C) en hoë humiditeit (>95%),<br />
wat met langdurige periodes van mis/dou geassosieer<br />
word, is gunstig vir ontwikkeling en verspreiding van roes.
DIPLODIA BLAARSTREEP
DIPLODIA BLAARSTREEP<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Stenocarpella macrospora (= Diplodia macrospora)<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Bruin letsels met kenmerkende geel rand; ontwikkeling vanuit 'n<br />
ovaal kern wat langs die are af strek; swart vrugliggaampies<br />
ontwikkel in die middel van die letsel.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Algemeen in warm vogtige streke (veral in KZN in SA en<br />
Zambi e).<br />
Kan verwar word met Noordelike mielieblaarskroei (NMBS).
GRYSBLAARVLEK (GBV)
GRYSBLAA RVLEK<br />
( GBV)<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Cercospora zeina<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Letsels word grys soos wat dit verouder; is tipies reghoekig, word<br />
beperk deur en loop parallel met die are; begin op onderste blare<br />
en versprei opwaarts in die plant.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
Een van die mees verwoestende blaarsiektes bekend op<br />
mielies, plaaslik in SA maar ook wêreldwyd.<br />
Minimum bewerking bevorder die voorkoms van die siekte.
MIELIESTREEPVIRUS (MSV)
MIELIESTREEPVIRUS (MSV)<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Virus: Mieliestreepvirus<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Lang ligte strepe parallel met die blaarare wat lei to t wisselende<br />
donker- & liggroen bont blare; verpotting; besmette plante is<br />
geelgroen van kleur; misvormde mieliekoppe.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
MSV word slegs deur middel van insekte oorgedra en<br />
versprei (bladspringers, C. mbila).<br />
Saadbehandeling met sistemiese insekdoders verskaf beheer<br />
oor die insekvektor.<br />
MSV word nie meganies, deur stuifmeel of saad oorgedra nie.
NOORDELIKE MIELIEBLAARSKROEI
NOORDELIKE MIELIEBLAARSKROEI<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Exserohilum turcicum (=Setosphaeria turcica )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Letsels is ovaal- of sigaarvormig; grysgroen wat ligbruin word met<br />
kenmerkende donker sentrale dele waar spore vorm; letsels word<br />
deur 'n liggroen, waterdeurdrenkte rand omring.<br />
Notas Notas Notas :<br />
:<br />
Die mees algemene blaarsiekte op mielies in SA, veral in die<br />
oostelike dele van die land soos KZN en Mpumalanga.<br />
Grootskaalse blaarverlies lei ook dikwels tot omval later in die<br />
seisoen wat die stroopproses erg nadelig beïnvloed .
OOGVLEK
OOGVLEK<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Aureobasidium zeae (=Kabatiella zeae )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Klein, sirkelvormige tot ovaalvormige letsels met ligbruin kern,<br />
omring deur 'n bruinpers en 'n kenmerkende geel rand.<br />
Notas Notas :<br />
:<br />
Algemeen in koeler gebiede of gedurende koeler seisoene.<br />
Word maklik verwar met fisiologiese en genetiese blaarvlekke:<br />
verwyder 'n gedeelte van 'n blaar met simptome, na 'n paar<br />
minute sal die voorkoms van genetiese vlekke dieselfde bly,<br />
terwyl 'n swart, waterige rand rondom die oogvlek-letsel vorm.
PHAEOSPHAERIA BLAARVLEK
PHAEOSPHAERIA BLAARVLEK<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Phaeosphaeria maydis en Phoma sorghina<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Verbleikte, droë, sirkelvormige tot verlengde vlekke met<br />
donkerbruin randte; soortgelyk aan paraquat skade<br />
(Gramoxone); speldekopgrootte swart vrugliggaampies<br />
ontwikkel in die letsels.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Eers sigbaar op kante van mielielande of op boonste blare.<br />
Kom voor met koue toestande en veral teen die einde van die<br />
seisoen soos die winter nader kom.<br />
Swamdoders bied nie voldoende beheer nie.
POLYSORA ROES
POLYSORA ROES<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Puccinia polysora<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Lig-oranje tot kaneelkleurig, sirkel- tot ovaalvormig, verhewe<br />
puisies wat dig oor die boonste blaaroppervlak versprei is.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
Word verwar met bruinroes.<br />
Veral destruktief onder laat-aangeplante mielies.<br />
In matige streke, word hierdie siekte dikwels aangetref later<br />
in die seisoen.
SORGHUM DONSIGE MEELDOU
SORGHUM DONSIGE MEELDOU<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Peronosclerospora sorghi<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Besmette plante soms gestrem; witgestreepte blare; blaar-chlorose<br />
sluit die basisblare ook in; 'n rand definieer duidelik die besmette<br />
en gesonde weefsel ('halfblaarsimptoom'); blare nouer en meer<br />
regop.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
'n Ernstige siekte van mielies in tropiese en subtro piese streke.<br />
Oöspore oorleef in die grond; vatbare saailinge word deur<br />
ondergrondse dele aangeval, wat sistemies geïnfekteer raak.<br />
Vereis vry water.
DIPLODIA STAMVROT
DIPLODIA STAMVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Stenocarpella maydis (= Diplodia maydis )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Bruinerig by die basale internodes; swart spikkels ingebed in die<br />
stamweefsel naby verrotte internodes; die vaatweefsel<br />
disintegreer; die stam verswak, wat tot omval lei.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Onder gunstige omstandighede vind infeksie gewoonlik 2-3<br />
weke na baardvorming plaas.<br />
'n Nat, vroeë seisoen, gevolg deur droër toestande of<br />
hittestres kan tot meer wydverspreide Diplodia stamvrot lei.
ERWINIA STAMVROT
ERWINIA STAMVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Bakterie: Erwinia chrysanthemi pv. zeae<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Die plant verwelk skielik en kan omval; waterdeurdrenkte, donker<br />
areas by die basis van die stam; die mees kenmerkende<br />
simptoom van Erwinia infeksie is die slegte reuk van besmette,<br />
slymerige plantdele.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Verkies temperature van 32-35°C en 'n relatiewe hoë<br />
humiditeit – hoë reënval en/of besproeiing met vloed of<br />
sprinkelbesproeiers; ernstig wanneer water in die kelk staan<br />
en op landerye waar water in die lande staan.
FUSARIUM STAMVROT
FUSARIUM STAMVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Fusarium verticilioides (= F. moniliforme )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Plante verouder voortydig en val om; pienkwit<br />
vaatweefselverkleuring wat dikwels verwar word met die rooi kleur<br />
van Gibberella stamvrot; verwering aan die binnekant van die<br />
stam; afwesigheid van swart vrugliggaampies.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Kom voor in warm, droë gebiede en dikwels in<br />
verwantskap met ander wortel- en stamvrotpatogene.<br />
Infeksie van plante word aangehelp deur wonde wat deur<br />
hael of insekte veroorsaak word.
GIBBERELLA STAMVROT
GIBBERELLA STAMVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Gibberella zeae (= Fusarium graminearum )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Die wortels breek en stam val om; laer internodes word<br />
strooikleurig, interne rooierige verkleuring, oppervlakkige swart<br />
vrugliggaampies op stam, dikwels by die internodes.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
Verkies koeler, vogtige weerstoestande.<br />
Infeksie van die stam kom gewoonlik kort na bestuiwing voor<br />
en ontwikkel by die oorsprong van die blaarskedes of<br />
rondom die stutwortels.
HOUTSKOOLVROT
HOUTSKOOLVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Macrophomina phaseolina<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Swart verkleuring van internodes op die laer stam; verwering van<br />
die binnekant; talle klein swart spikkeltjies (mikrosklerotia) sigbaar<br />
op vaatweefsel.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
Hoë grondtemperature (30-42°C) en stremming (droogte),<br />
veral na bestuiwing, is gunstig vir infeksie.<br />
Die patogeen kan nie beheer word deur wisselbou nie as<br />
gevolg van die wye gasheerreeks wat sojabone,<br />
sonneblomme en sorghum insluit.
BLAASBRAND
BLAASBRAND<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Ustilago zeae (= Ustilago maydis )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Galle vervang pitte of koppe; galle is kenmerkend ferm en<br />
silwergrys wat dan later swart verkleur; membraan bars oop en<br />
stel bruin, poeieragtige spore vry.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Die siekte is die ergste nadat jong, aktiefgroeiende<br />
plantweefsel seerkry.<br />
Toestande wat op swak bestuiwing uitloop, kan die voorkoms<br />
van die siekte verhoog.
DIPLODIA KOPVROT
DIPLODIA KOPVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Stenocarpella maydis (= Diplodia maydis )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Digte, witterige swamgroei tussen die pitte en tussen die kop en<br />
die stronkskedes; begin by die basis van die kop en ontwikkel na<br />
die punt toe; klein, swart, vrugliggaampies ingebed in die<br />
kopweefsel en pitbasisse.<br />
Notas: Notas:<br />
Notas:<br />
Geïnfekteerde koppe kan selfs soveel as 35% minder wee g as<br />
gesonde koppe.<br />
'n Mikotoksien wat diplodiosis veroorsaak, kan deur<br />
S. maydis op geïnfekteerde koppe geproduseer word.
FUSARIUM KOPVROT
FUSARIUM KOPVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Fusarium verticilioides (=F. moniliforme )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Watte-agtige, pienkwit swamgroei kom lukraak op die kop voor;<br />
geïnfekteerde pitte vertoon 'n starburst -simptoom (wit<br />
streepvorming met strepe wat vanuit die basis ontspring); infeksie<br />
word tipies geassosieer met insek- en voëlskade en is dikwels<br />
sigbaar langs die stronkboordertonnels.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Skade word veroorsaak deur 'n direkte verlies aan opbrengs<br />
en deur die produksie van mikotoksiene (fumonisin),<br />
skadelik vir mens en dier.
GIBBERELLA KOPVROT
GIBBERELLA KOPVROT<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Gibberella zeae (= Fusarium graminearum )<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Pienkrooi verkleuring wat gewoonlik by die punt van die kop<br />
ontstaan; swamgroei ontwikkel tussen kopskedes en koppe;<br />
oppervlakkige swart spikkels ontwikkel op die kopskede & stele.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Skade word veroorsaak deur 'n direkte verlies aan opbrengs<br />
en deur die produksie van mikotoksiene (ZEA, DON/vomitoxin<br />
en nivalenol) wat skadelik vir mens en dier is.<br />
Koel, vogtige weerstoestande tydens baardvorming verhoog<br />
risiko van infeksie.
KOP- & PLUIMBRAND
KOP- & PLUIMBRAND<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Sphacelotheca reiliana<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Blomstrukture word gedeeltelik of in geheel vervang deur<br />
sakagtige strukture wat massas swart spore bevat; pluime<br />
vermenigvuldig om bisarre blaarstrukture te vorm; koppe is<br />
gestrem of geaborteer, klein, rond tot druppelvormig, met geen<br />
teken van ʼn stronk of pitte binne nie en die baard ontbreek.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Plante wat besmet is, is normaalweg ietwat verpot.<br />
Saadbehandeling met sistemiese swamdoders bied 'n mate<br />
van beheer.
MALMIELIEKOPSIEKTE
MALMIELIEKOPSIEKTE<br />
Siekteveroorsakende Siekteveroorsakende organisme:<br />
organisme:<br />
Swam: Sclerophthora macrospora<br />
Simptome:<br />
Simptome:<br />
Die mees kenmerkende simptoom is die gedeeltelike of algehele<br />
vervanging van normale pluim deur klein blaartjies.<br />
Notas:<br />
Notas:<br />
Die siekte is van weinig ekonomiese belang alhoewel dit<br />
aansienlike verliese in gelokaliseerde gebiede kan<br />
veroorsaak.<br />
Beheer met sistemiese swamdoders as saadbehandeling .
VERPIENKING
VERPIENKING<br />
Oorsaak:<br />
Oorsaak:<br />
Verpienking is 'n fisiologiese afwyking wat sporadies voorkom as<br />
gevolg van die interaksie tussen sekere witbasters en<br />
omgewingstoestande. Beperkte inligting is beskikbaar oor die<br />
spesifieke toestande.<br />
Voorkoms Voorkoms & & belangrikheid:<br />
belangrikheid:<br />
Die verkleuring is beperk tot die saadhuid, en affekteer nie die<br />
kleur van die meel nadat dit gemaal is nie. Graan kan afgegradeer<br />
word by silo's en meule, wat direkte finansiële implikasies het. Die<br />
pienk verkleuring kan verwar word met Fusarium spp.
BAARDBOLVORMING (SILK JAMMING)
BAARDBOLVORMING (SILK JAMMING)<br />
Oorsaak: Oorsaak:<br />
Oorsaak:<br />
Word primêr veroorsaak deur droogtestremming<br />
Hitte en/of vogstremming voor/tydens bestuiwing<br />
Hoë plantpopulasies en voedingstekorte<br />
Algemeen by basters met digte kopskede wanneer koue<br />
nagte tydens baardvorming deur warm nagte gevolg word<br />
Voorkoms Voorkoms & & belangrikheid:<br />
belangrikheid:<br />
Traagheid van baard om uit die kopblare te verskyn; stuifmeel<br />
storting byna/heeltemal klaar voordat die baarde beskikbaar is;<br />
gedeeltelik/totaal onbestuifde koppe. Algemeen onder sekere<br />
genetiese agtergronde; by kommersiële basters word die<br />
voorkoms deur omgewingsfaktore vererger.
GENETIESE STREPE, KOLLE & VLEKKE
GENETIESE STREPE, KOLLE & VLEKKE<br />
Oorsaak:<br />
Oorsaak:<br />
Genetiese afwyking veroorsaak abnormale morfologie en<br />
kleurpatrone by plante. Sommige gene verander of beperk die<br />
vermoë van die mielieplant om chlorofil te produseer en die<br />
resultaat is albino plante of plante met wit tot geel strepe of ander<br />
verkleuring. Party vlekke en mosaïekpatrone boots siektesimptome na.<br />
Voorkoms Voorkoms & & belangrikheid:<br />
belangrikheid:<br />
Nie algemeen nie en veroorsaak selde oesverliese.<br />
Verwar met Oogvlek(Kabatiella zeae )
VOORTYDIGE ONTKIEMING
VOORTYDIGE ONTKIEMING<br />
Oorsaak:<br />
Oorsaak:<br />
Geneties en geaffekteer deur omgewingsfaktore.<br />
Kom voor tydens seisoene met lae fotoperiode, baie<br />
oortrokke toestande en lae temperature.<br />
Hoë T°C gedurende pitgroei verbreek embrio-dormansie,<br />
pitte ontkiem op die kop as reën met oestyd voorkom.<br />
Sommige kopsiektes (Diplodia kopvrot).<br />
Molibdeentekorte en swaar, laat toedienings van N-kunsmis.<br />
Voorkoms Voorkoms & & belangrikheid:<br />
belangrikheid:<br />
Normaalweg eers tydens oestyd sigbaar.<br />
Waargeneem in areas van KwaZulu-Natal en Mpumalanga.
STIKSTOF TEKORT
KALIUM TEKORT
2,4-D SKADE
SULFONIELUREUM SKADE
KOUE SKADE