Draagvoorschrift brandweeruniform.pdf - BrandweerKennisNet
Draagvoorschrift brandweeruniform.pdf - BrandweerKennisNet
Draagvoorschrift brandweeruniform.pdf - BrandweerKennisNet
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Draagvoorschrift</strong><br />
Brandweeruniform<br />
Nederlandse Brandweer<br />
Dit draagvoorschrift is door de Raad van Regionale Brandweercommandanten vastgesteld op 12 september 2008.
Colofon<br />
Uitgave en redactie<br />
Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR) in<br />
samenwerking met de Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding (LFR)<br />
November 2008
Voorwoord<br />
Met genoegen presenteer ik u het nieuwe uniform met het daarbij behorende draag-<br />
voorschrift voor alle brandweermannen en -vrouwen in Nederland. Ik ben er trots op.<br />
Dit uitgaansuniform is mooi, het draagt prettig en het is representatief. Het model en<br />
de kwaliteit zijn precies zoals die van het uniform van onze collega’s in veiligheid: de<br />
politie. Ten behoeve van het onderscheid zijn de kleuren anders. Ook is het beeldmerk<br />
van de brandweer in brandweerhuisstijl op het uniform aangebracht, in de vorm van<br />
het korpsbrevet, de emblemen en de knopen.<br />
Het nieuwe uniform is beschermd en de modellen en kleurstellingen zijn Europees<br />
vastgelegd.<br />
Op verzoek van de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding<br />
(NVBR) heeft een landelijke commissie aan de totstandkoming van het uniform<br />
gewerkt. De commissie bestaat uit brandweerofficieren, communicatiedeskundigen,<br />
medewerkers van de Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding (LFR) en kleding-<br />
deskundigen.<br />
Aan dit uniform is een conceptuniform voorafgegaan. Op verzoek van de vakbonden<br />
hebben tweehonderd collega’s het conceptuniform bij wijze van proef in het veld<br />
gedragen. De uitkomsten van de proef zijn verwerkt in het uniform dat ik u nu mag<br />
presenteren.<br />
Het resultaat is een nieuw uniform voor de Nederlandse brandweer, met een nieuwe,<br />
eigentijdse uitstraling, om trots op te zijn. Ik hoop dat u het nieuwe uniform met veel<br />
plezier draagt.<br />
Carolien van de Wiel,<br />
Voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding
Inhoud<br />
1 Inleiding 5<br />
2 Algemene bepalingen 6<br />
3 Toepassingsgebied 9<br />
4 Kledingpakketten 10<br />
5 Het juiste tenue bij elke gelegenheid 12<br />
5.1 Binnen 12<br />
5.2 Buiten 13<br />
5.3 Uitgaansuniform 14<br />
5.4 Ceremonieeluniform 15<br />
5.5 Begrafenis of crematie 16<br />
5.5 Bijzondere gelegenheden 17<br />
5.6 Overige gelegenheden 17<br />
6 Beschrijving per uniformonderdeel 18<br />
7 Overzicht rangonderscheidingen 26<br />
8 Jurisprudentie 28<br />
9 Eigendomsrecht 29<br />
Bijlage 1 30<br />
• Wanneer u welke kleding draagt (geen uniformkleding) 30<br />
Bijlage 2 31<br />
• Groeten 31
1 Inleiding<br />
Dit draagvoorschrift betreft de draagwijze van het <strong>brandweeruniform</strong>; het geeft in<br />
tekst en beeld aan hoe het uniform en de onderdelen van het uniform moeten worden<br />
gedragen. Het is gebaseerd op het kledingpakket van de brandweer dat de Nederlandse<br />
Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR) heeft vastgesteld.<br />
Het algemene uitgangspunt is eenheid van tenue. Dit betekent dat allen hetzelfde<br />
tenue dragen.<br />
De in dit draagvoorschrift genoemde artikelen zijn de uniformkledingstukken en rang-<br />
onderscheidingstekens die het bevoegde gezag heeft aangewezen en die de dienst<br />
verstrekt. Het is de drager van het uniform niet toegestaan om andere dan deze<br />
artikelen en uitmonsteringen te dragen of op de uniformkleding aan te brengen.<br />
Dit draagvoorschrift geeft ook richtlijnen voor het dragen van de verschillende tenues<br />
bij diverse werkzaamheden.<br />
Er is ook een handleiding. Daarin zijn beschreven op welke voorwaarden de kleding<br />
wordt verstrekt en hoe de kleding moet worden onderhouden. De handleiding is<br />
beschikbaar in de webshop voor de uniformkleding www.lfr.nl.<br />
Alle wijzigingen in het draagvoorschrift en overige aanpassingen worden bekend-<br />
gemaakt op de sites www.brandweerhuisstijl.nl en www.lfr.nl.<br />
5
6<br />
2 Algemene bepalingen<br />
Drager uniform<br />
De commandant of werkgever is bevoegd te bepalen wie een uniform(pakket) als<br />
bedoeld in dit draagvoorschrift verstrekt krijgt. Het is de verantwoordelijkheid van de<br />
commandant of werkgever dat de uniformdrager het uniform conform dit draag-<br />
voorschrift draagt.<br />
Overgangsregeling<br />
Het advies van de NVBR aan de korpsen is om op korte termijn over te gaan tot de<br />
verstrekking van het nieuwe uniform. Vanaf uiterlijk 2012 (einde vierjarig contract<br />
leverancier) wordt uitsluitend nog het nieuwe uniform gedragen.<br />
Verantwoordelijkheden en bevoegdheden<br />
Het is, mede om fiscale redenen, niet toegestaan de kleding te dragen anders dan in<br />
werktijd of tijdens woon-werkverkeer. Het uniform mag niet gedragen worden tijdens<br />
het vervullen van werkzaamheden ten behoeve van eigen verdienste of voor derden.<br />
De uniformdrager is er verantwoordelijk voor dat het uniform op een correcte manier<br />
gedragen wordt en de schoenen gepoetst zijn. De kleding moet in nette en schone<br />
staat blijven. Bij het uit dienst treden levert de uniformdrager de verstrekte kleding in.<br />
Om de kleding in stand te houden en eventueel naar persoonlijke wensen aan te vullen,<br />
krijgt de uniformdrager de beschikking over een budget in de vorm van kledingpunten.<br />
Deze kledingpunten zijn in de webshop te gebruiken.<br />
Aangelegenheden betreffende de verstrekking, het beheer, de registratie, het<br />
onderhoud, de afvoer en dergelijke zijn volgens de kledingregelgeving de bevoegdheid/<br />
verantwoordelijkheid van de commandant of werkgever.<br />
De dienst of het bedrijf verstrekt uniforme kleding in bruikleen. De kleding blijft<br />
eigendom van de dienst of het bedrijf. Beschadigingen die moedwillig of door onzorg-<br />
vuldigheid zijn ontstaan, zijn voor rekening van de uniformdrager. De uniformdrager<br />
kan voor vermissing of verlies van de dienstkleding aansprakelijk worden gesteld.<br />
Onderling kleding ruilen of in gebruik geven aan andere medewerkers en/ of derden is<br />
niet toegestaan.
Toezicht op naleving<br />
De commandant of werkgever heeft het toezicht op naleving van deze uitvoerings-<br />
regeling gemandateerd aan alle leidinggevenden. Zij hebben zelf een voorbeeldfunctie.<br />
De medewerker maakt gebruik van het uniform en de daarbij behorende uitmonstering<br />
wanneer dat voor zijn/ haar werkzaamheden noodzakelijk is.<br />
Dragen van pet/ hoed of cap<br />
De pet/ hoed of cap wordt alleen bij een aantal bijzondere gelegenheden gedragen (zie<br />
hoofdstuk 5: Het juiste tenue bij elke gelegenheid). Bij het niet-dragen van pet/ hoed of<br />
cap moet het uiterlijk, vooral de haardracht, verzorgd zijn.<br />
De pet/ hoed of cap wordt binnen te allen tijde afgezet. Als de uniformdrager de hoed<br />
of pet heeft afgezet, draagt hij/ zij deze onder de linkerarm, met het embleem zicht-<br />
baar naar voren en de klep tegen het uniform.<br />
Tijdens het bijwonen van een religieuze eredienst richten de brandweermedewerkers<br />
zich naar gebruiken binnen de desbetreffende dienst.<br />
Eenheid van tenue<br />
De commandant of werkgever bepaalt wie wanneer welk tenue draagt. Eenheid van<br />
tenue is de regel. Binnen een regio zijn er geen verschillen in tenue.<br />
Eisen aan de drager<br />
De commandant of werkgever stelt eisen aan de drager van het uniform, omdat die een<br />
herkenbare vertegenwoordiger is van de regionale brandweerorganisatie. Het spreekt<br />
voor zich dat de uniformdrager door incorrect gedrag zichzelf en de organisatie schaadt<br />
en zich schuldig maakt aan plichtsverzuim.<br />
De geüniformeerde inspecteert zijn/ haar uniform op uiterlijke schade. Tijdens het<br />
dragen van een uniform ziet de medewerker er schoon en verzorgd uit.<br />
Het is niet toegestaan uniformkleding te dragen in combinatie met zichtbare<br />
privékleding. Het zichtbaar dragen van op of in het lichaam aangebrachte versierselen,<br />
zoals tatoeages, oorbellen en oorringen, kettingen en zichtbare (onderhuidse) piercings<br />
is niet gewenst.<br />
7
8<br />
De zonnebril<br />
Het is niet toegestaan om iemand te woord te staan met een zonnebril op, omdat dit<br />
het oogcontact belemmert.<br />
Paraplu en uniform<br />
Uniformdragers mogen zich niet met een paraplu tegen de regen beschermen.
3 Toepassingsgebied<br />
Dit draagvoorschrift is van toepassing op alle brandweermedewerkers in het<br />
brandweerveld in actieve vrijwillige en beroepsdienst, die een uniformdragende functie<br />
bekleden. Medewerkers die niet meer in actieve dienst zijn, die de dienst hebben<br />
verlaten dan wel eervol zijn ontslagen of met pensioen zijn, is het niet meer toegestaan<br />
het uniform te dragen.<br />
Brandweerveld<br />
Met de introductie van de huisstijl brandweer is ook ‘het brandweerveld’ beschreven.<br />
Hierbij is vastgesteld dat naast de brandweermedewerkers van het Ministerie van<br />
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid,<br />
het Nederlands bureau brandweerexamens en de regionale en gemeentelijke<br />
brandweerkorpsen - als bedoeld in de Brandweerwet 1985 - de volgende organisaties<br />
tot ‘het brandweerveld’ behoren:<br />
• de brandweerorganisaties op burgerluchtvaartterreinen als bedoeld in artikel 2 van<br />
de Brandweerregeling burgerluchtvaartterreinen;<br />
• de brandweerorganisaties op een militair terrein;<br />
• de bedrijfsbrandweerorganisaties als bedoeld in artikel 13 van de Brandweerwet<br />
1985;<br />
• de bedrijfsbrandweerorganisaties die naar het oordeel van het college van<br />
burgemeester en wethouders van de gemeente waarin het bedrijf is gelegen,<br />
voldoen aan de normen in de toelichting van het toepassingsbereik in de<br />
Brancherichtlijn optische en geluidssignalen brandweer.<br />
De bedrijfsbrandweerorganisaties dienen instemming te hebben van de regionale<br />
commandant van de regio waarin zij hun werkzaamheden verrichten.<br />
Met het beschrijven van het brandweerveld zijn ook de nader genoemde organisaties<br />
gerechtigd de brandweerhuisstijl inclusief brandweerstriping te gebruiken.<br />
9
10<br />
h = heren<br />
d = dames<br />
lm = lange mouw<br />
km = korte mouw<br />
1 - 2 - 6 = aantal<br />
4 Kledingpakketten<br />
De kledingcoördinator van de brandweer zal de uniformdrager in een categorie<br />
indelen. Een centralist kan bijvoorbeeld worden ingedeeld in pakket i en daarmee<br />
kleding uit dit pakket bestellen. Onderstaande kledingpakketten zijn in de webshop<br />
opgenomen.<br />
Pakkettenoverzicht <strong>brandweeruniform</strong><br />
uniformonderdeel pakket A pakket B pakket C pakket D pakket E pakket F<br />
volledig volledig werkuniform werkuniform vrijwilligers vrijwilligers<br />
uniform uniform heren dames heren dames<br />
heren dames<br />
tuniek 1 1 1 1<br />
pantalon h 2 2 1<br />
pantalon d 2 of 2 of 1 of<br />
rok d 2 2 1<br />
blouse d lm 6 6 1<br />
blouse d km 6 6 1<br />
overhemd h lm 6 6 1<br />
overhemd h km 6 6 1<br />
lavallière 1 of 1 of 1 of<br />
stropdas 1 1 1 1 1 1<br />
dameshoed 1 1<br />
pet 1 1<br />
cap 1 1 1 1 1 1<br />
broekriem met logo 1 1 1 1 1 1<br />
draagkoord 1 1 1 1<br />
trui 1 1 1 1 1 1<br />
spencer 1 1 1 1<br />
sokken 6 6 6 6 1 1<br />
korpsbrevet 2 2 1 1 2 2<br />
blouson 1 of 1 of 1 of 1 of<br />
parka 1 1 1 1 1 1<br />
naamplaatje 1 1 1 1 1 1<br />
rangonderscheidingsteken<br />
(rot) 1 1 1 1 1 1<br />
mantel 1 1<br />
T-shirt wit V-hals 6 6 6 6 1 1<br />
T-shirt wit ronde hals 6 6 6 6 1 1<br />
gebreide shawl grijs 1 1 1 1 1 1<br />
handschoenen grijs 1 1 1 1 1 1<br />
logo + padje 2 2 2 2 2 2<br />
logo + padje mantel 2 2
Pakkettenoverzicht <strong>brandweeruniform</strong><br />
uniformonderdeel pakket G pakket H pakket I pakket J pakket K pakket L<br />
vrijwilligers vrijwilligers binnen binnen buiten buiten<br />
heren dames pakket pakket pakket pakket<br />
beperkt beperkt heren dames heren dames<br />
pantalon h 1 2<br />
pantalon d 1 of 2 of<br />
rok d 1 2<br />
blouse d lm 1 6<br />
blouse d km 1 6<br />
overhemd h lm 1 6<br />
overhemd h km 1 6<br />
lavallière 1 of 1 of<br />
stropdas 1 1 1 1<br />
dameshoed<br />
pet<br />
cap 1 1 1 1<br />
broekriem met logo 1 1 1 1<br />
draagkoord<br />
trui 1 1 1 1<br />
spencer 1 1<br />
sokken 1 1 6 6<br />
korpsbrevet 1 1 1 1<br />
blouson 1 of 1 of<br />
parka 1 1 1 1<br />
naamplaatje 1 1 1 1<br />
rangonderscheidingsteken<br />
(rot) 1 1 1 1<br />
mantel<br />
T-shirt wit V-hals 1 1 6 6<br />
T-shirt wit ronde hals 1 1 6 6<br />
gebreide shawl grijs 1 1 1 1<br />
handschoenen grijs 1 1 1 1<br />
logo + padje 2 2<br />
logo + padje mantel<br />
11
12<br />
5 Het juiste tenue bij elke gelegenheid<br />
5.1 Binnen<br />
In onderstaande tabel is per gelegenheid aangegeven welke uniformonderdelen moeten<br />
worden gedragen.<br />
heren dames<br />
zomer winter zomer winter<br />
T-shirt ronde hals V-hals ronde hals V-hals<br />
overhemd km zonder stropdas lm met stropdas blouse km blouse lm<br />
korte mouw (km) zonder lavallière of lavallière of stropdas<br />
lange mouw (lm) stropdas<br />
rangonderscheidingtekens x x x x<br />
(rot’s)<br />
pantalon x x of rok of rok<br />
riem met logo x x x x<br />
zwarte sokken x x of panty of panty<br />
gladde lage schoenen x x of zwarte pumps of zwarte pumps<br />
zonder sierstiksels<br />
trui/ spencer (alleen in x x<br />
combinatie met overhemd/<br />
blouse lm en stropdas)<br />
zomer winter trui spencer
5.2 Buiten<br />
heren dames<br />
zomer winter zomer winter<br />
T-shirt ronde hals V-hals ronde hals V-hals<br />
overhemd km lm blouse km blouse lm<br />
korte mouw (km) zonder stropdas met stropdas zonder lavallière of lavallière of stropdas<br />
lange mouw (lm) stropdas<br />
rangonderscheidingtekens x x x x<br />
(rot’s)<br />
pantalon x x of rok of rok<br />
riem met logo x x x x<br />
zwarte sokken x x of panty of panty<br />
gladde lage schoenen x x of zwarte pumps of zwarte pumps<br />
zonder sierstiksels<br />
colbert + rot’s + korpsbrevet x x x met blazer* en hoed<br />
+ pet*, overhemd met lm<br />
en stropdas<br />
parka of blouson + cap* x zonder colbert x zonder blazer<br />
+ rot’s + korpsbrevet, x x<br />
overhemd met lm en<br />
stropdas/trui/spencer of<br />
overjas + rot’s + pet*, x met colbert x met blazer<br />
overhemd met lm en x hoed*,<br />
stropdas of x<br />
shawl x x<br />
handschoenen x x<br />
*Alleen bij een aantal bijzondere gelegenheden<br />
zomer blouson<br />
parka winter overjas winter overjas zomer<br />
13
14<br />
5.3 Uitgaansuniform<br />
heren dames<br />
T-shirt V-hals x x<br />
overhemd lange mouw (lm) overhemd lm x blouse lm x<br />
rangonderscheidingtekens overhemd x blouse x<br />
(rot’s) colbert x blazer x<br />
overjas x overjas x<br />
stropdas x of lavallière x<br />
pantalon x of rok x<br />
riem met logo x x<br />
zwarte sokken x of panty x<br />
gladde lage schoenen x of zwarte pumps x<br />
zonder sierstiksels<br />
colbert + korpsbrevet colbert x blazer x<br />
overjas x x<br />
pet* x hoed* x<br />
shawl x x<br />
handschoenen x x<br />
*alleen bij een aantal bijzondere gelegenheden<br />
uitgaansuniform
5.4 Ceremonieel uniform<br />
heren dames<br />
T-shirt V-hals x x<br />
overhemd lange mouw (lm) overhemd lm x blouse lm x<br />
rangonderscheidingstekens overhemd x blazer x<br />
(rot’s) colbert x blouse x<br />
overjas x overjas x<br />
stropdas x of lavallière x<br />
pantalon x of rok x<br />
riem met logo x x<br />
zwarte sokken x of panty x<br />
gladde lage schoenen x of zwarte pumps x<br />
zonder sierstiksels<br />
colbert + korpsbrevet colbert x blazer x<br />
+ naamplaatje + eventuele<br />
onderscheidingen<br />
armkoord x x<br />
overjas x x<br />
pet x hoed x<br />
shawl x x<br />
handschoenen x x<br />
ceremonieel uniform buiten ceremonieel uniform binnen overjas zomer overjas winter<br />
15
16<br />
ceremonieel uniform buiten cap en parka<br />
5.5 Begrafenis of crematie<br />
Het is aan de commandant of werkgever welk tenue bij een begrafenis of crematie<br />
gewenst is. Er zijn drie keuzes mogelijk.<br />
Eerste keus Tweede keus Derde keus<br />
(dames en heren)<br />
ceremonieel uniform cap (buiten) cap (buiten)<br />
pet/ hoed (buiten) parka of blouson parka of blouson gesloten<br />
dragen<br />
rot’s rot’s<br />
korpsbrevet korpsbrevet<br />
pantalon kazernekleding<br />
overhemd lange mouw<br />
stropdas<br />
zwarte schoenen zwarte schoenen<br />
zwarte sokken zwarte sokken<br />
NB alleen dragers dragen witte handschoenen
5.6 Bijzondere gelegenheden<br />
(ceremonieel uniform)<br />
Gelegenheid of dienst Tenue<br />
officiële aankomst en/ of vertrek van ceremonieel uniform<br />
burgerlijke autoriteiten buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
bevorderingen ceremonieel uniform<br />
dodenherdenking uitgaansuniform, armkoord,<br />
buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
cocktails en recepties ceremonieel uniform<br />
feestelijkheden nieuwe kazerne e.d.<br />
erewacht ceremonieel uniform<br />
buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
beëdiging ceremonieel uniform<br />
begrafenis ceremonieel uniform<br />
buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
huwelijksplechtigheden ceremonieel uniform<br />
buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
vlaggenparade ceremonieel uniform,<br />
buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
uitreiking onderscheiding ceremonieel uniform<br />
multidisciplinaire bijeenkomsten ceremonieel uniform<br />
brandweercongres (NVBR) buiten met hoofddeksel (pet/ hoed)<br />
uitreiking diploma’s ceremonieel uniform<br />
5.7 Overige gelegenheden<br />
Gelegenheid of dienst Tenue<br />
ceremonieel uniform binnen<br />
vergadering buitenshuis uitgaansuniform, naamplaatje<br />
dienstreis uitgaansuniform, naamplaatje<br />
examencommissie uitgaansuniform, naamplaatje<br />
brandweercursus uitgaansuniform, naamplaatje<br />
brandweerbeurs uitgaansuniform, naamplaatje<br />
verschijnen bij een burgerlijke autoriteit uitgaansuniform, naamplaatje<br />
aan- en afmelden bij de commandant uitgaansuniform, naamplaatje<br />
lezingen • voorlichting • instructie uitgaansuniform, naamplaatje<br />
ceremonieel uniform buiten<br />
uitgaansuniform<br />
17
18<br />
pet<br />
t-shirt ronde hals<br />
t-shirt v-hals<br />
6 Beschrijving per uniformonderdeel<br />
hoed cap<br />
De pet/ hoed/ cap<br />
De pet/ hoed of cap wordt alleen bij een aantal bijzondere gelegenheden gedragen.<br />
Bij colbert, blazer of lange jas wordt altijd de pet/ hoed gedragen, nooit de cap. De cap<br />
wordt gedragen bij de parka en de blouson.<br />
Bij het niet-dragen van pet/ hoed of cap moet het uiterlijk, in het bijzonder de haar-<br />
dracht, verzorgd zijn.<br />
Het T-shirt<br />
Onder het overhemd/ de blouse met lange mouw wordt het T-shirt in witte uitvoering<br />
met V-hals gedragen. Onder het overhemd/ de blouse met korte mouw wordt het T-shirt<br />
in witte uitvoering met ronde hals gedragen. Andere uitvoeringen, met opschrift,<br />
reclame e.d. zijn niet toegestaan.
Het overhemd/ de blouse<br />
De heren dragen het overhemd, de dames de blouse. Het overhemd en de blouse zijn<br />
wit en kennen een uitvoering met lange mouw en een uitvoering met korte mouw.<br />
In de jaarlijks vastgestelde zomertijd mogen beide met korte mouw worden gedragen.<br />
Het oprollen van de mouwen van het overhemd/ de blouse met lange en korte mouw is<br />
niet toegestaan.<br />
Mouwen van onderkleding mogen niet onder de mouwen van het overhemd/ de blouse<br />
uitsteken. Het is toegestaan maximaal de twee bovenste knoopjes van het overhemd/<br />
de blouse met korte mouw open te dragen. Er mogen dan geen sieraden en dergelijke<br />
zichtbaar zijn.<br />
De stropdas/ lavallière<br />
Bij het overhemd/ de blouse met lange mouw wordt altijd de stropdas/ lavallière<br />
gedragen.<br />
Bij het dragen van het overhemd/ de blouse met korte mouw moet de stropdas/<br />
lavallière worden weggelaten. Bij het colbert/ de blazer wordt altijd de stropdas/<br />
lavallière gedragen.<br />
Voor de heren is de stropdas voorgeschreven, de dames maken zelf de keuze tussen de<br />
stropdas en de lavallière.<br />
overhemd korte mouw overhemd lange mouw<br />
overhemd lange mouw<br />
stropdas<br />
lavallière<br />
19
20<br />
pantalon rok colbert<br />
blouson<br />
blouson<br />
De pantalon/ rok<br />
Dames maken zelf de keuze tussen de pantalon en de rok. Wordt onder de rok een<br />
panty gedragen, dan is de kleur hiervan (vrijwel) identiek aan de huidskleur van de<br />
draagster. Bij de rok worden altijd pumps gedragen.<br />
Het colbert/ de blazer<br />
Tijdens officiële en/of representatieve activiteiten wordt door de heren het colbert en<br />
door de dames de blazer gedragen.<br />
Onder het colbert/ de blazer worden altijd het overhemd/ de blouse met lange mouw<br />
en de stropdas/ lavallière gedragen. Colbert en blazer zijn gesloten.<br />
De blouson<br />
De blouson wordt buiten gedragen bij uitvoerende brandweerwerkzaamheden zoals<br />
controle- of preventiewerkzaamheden. De blouson is bestemd om te worden gedragen<br />
in het voorjaar en najaar en als de weersomstandigheden dat wenselijk maken ook in<br />
de zomerperiode. De blouson wordt altijd zonder colbert of blazer en gesloten gedragen.<br />
De parka<br />
De parka wordt buiten gedragen bij uitvoerende brandweerwerkzaamheden zoals<br />
controle- of preventiewerkzaamheden. De parka is bestemd om met de voering te<br />
worden gedragen in de winter. Zonder de voering is hij bestemd voor het (late)<br />
voorjaar, het (vroege) najaar en zo wenselijk in de zomerperiode. De parka wordt altijd<br />
zonder colbert of blazer en gesloten gedragen.
parka<br />
De schoenen<br />
De schoenen zijn zwart en laag, zonder sierstiksels. Ze worden onder de pantalon<br />
gedragen, in combinatie met het overhemd/ de blouse, met de blouson, met de parka<br />
en met het colbert/ de blazer.<br />
Dames maken bij het tenue voor officiële gelegenheden bij de pantalon zelf de keuze<br />
tussen de lage damesschoenen en de pumps. Bij de rok dragen zij de pumps.<br />
De handschoenen<br />
Het dragen van de grijze handschoenen is naar keuze.<br />
Alleen de dragers bij een begrafenis of crematie met korpseer dragen witte hand-<br />
schoenen.<br />
schoenen<br />
De shawl<br />
Het dragen van de gebreide grijze shawl is naar keuze.<br />
De trui/ spencer<br />
Alleen binnenshuis is het gekleed gaan in de trui/ spencer toegestaan. Het is in het<br />
openbaar niet toegestaan gekleed te gaan in de trui/ spencer. Buitenshuis kan de trui/<br />
spencer wel worden gedragen onder de parka of de blouson.<br />
handschoenen<br />
shawl<br />
trui<br />
trui<br />
spencer<br />
21
22<br />
sokken<br />
armkoord<br />
overjas<br />
broekriem rokriem<br />
De sokken<br />
De zwarte (effen) sokken zijn geschikt voor zomer en winter.<br />
De broek-/ rokriem<br />
De broek-/ rokriem met (goudkleurig) logo wordt op de pantalon/ rok gedragen.<br />
Het armkoord<br />
Het armkoord is een deels gevlochten koord van gouddraad met aan het einde een<br />
nestelpen. Het wordt gedragen op het colbert/ de blazer bij ceremoniële gelegenheden.<br />
De plaats voor het armkoord is rond de linkermouw van de tuniek. Bij het aanbrengen<br />
van het koord wordt de mouw door de twee grote lussen (gevlochten en niet -<br />
gevlochten) gehaald. De kleine lus wordt op de buitenkant van de mouw gedragen.<br />
Het armkoord wordt vastgezet onder de schouderepaulet met een zwart knoopje bij de<br />
mouwinzet. De epaulet wordt na het aanbrengen van het koord weer gesloten met het<br />
goudkleurige logoknoopje.<br />
De overjas<br />
De overjas wordt gedragen over het colbert/ de blazer. De overjas is multifunctioneel;<br />
hij is uitgerust met een uitritsbare wintervoering. De overjas wordt altijd gesloten<br />
gedragen.
De rangonderscheidingstekens<br />
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de rangonder-<br />
scheidingstekens (rot’s) middels het Besluit kwaliteit brandweerpersoneel vastgesteld.<br />
Andere rangonderscheidingstekens of functietekens mogen niet worden gedragen.<br />
Rangonderscheidingstekens moeten duidelijk zichtbaar, op de voorgeschreven wijze<br />
worden aangebracht en gedragen op de daarvoor bepaalde kledingstukken.<br />
Op het uniform van de Nederlandse brandweer bestaan voor de rot’s de volgende<br />
draagvormen:<br />
• de schouderbedekking (donkerblauw met geborduurd rot) voor op het overhemd/<br />
de blouse, de trui en de spencer;<br />
• de schuifpassant (donkerblauw met geborduurd rot) voor op de parka en de<br />
blouson;<br />
• de metalen goudkleurige uitvoering van het rot voor op het colbert/ de blazer en<br />
de overjas.<br />
Voor het personeel dat niet in aanmerking komt voor rangonderscheidingstekens geldt<br />
het brandweerlogo zonder teksttoevoeging.<br />
Diverse<br />
Vast aangebrachte beeldmerken, labels, logo’s en dergelijke mogen niet worden<br />
verwijderd of bedekt.<br />
Het naamplaatje<br />
Het goudkleurige naamplaatje met rode tekst wordt gedragen op het colbert/ de blazer<br />
of op het overhemd/ de blouse. De drager maakt zelf de keuze. Op het colbert/ de<br />
blazer hangt het naamplaatje drie centimeter midden onder het korpsbrevet. Op het<br />
overhemd hangt het naamplaatje midden op de klep van de rechter borstzak.<br />
Op het naamplaatje staan alleen de voornaam of initialen en de achternaam.<br />
1 schuifpassant<br />
2 schouderbedekking<br />
3 metalen uitvoering<br />
23
24<br />
korpsbrevet<br />
Het korpsbrevet<br />
Het korpsbrevet wordt gedragen op het colbert, de parka en de blouson, op de<br />
daarvoor aangegeven, voorbewerkte plaats (rechterborst).<br />
plaats van korpsbrevet, naamplaatje en<br />
onderscheidingen<br />
Toegestane onderscheidingen<br />
Onderscheidingstekens, eretekens en de (baton van de) medaille voor trouwe<br />
brandweerdienst worden gedragen op de linkerborst, met de bovenzijde op een<br />
horizontale lijn met de bovenzijde van het naamplaatje.<br />
Toegestane onderscheidingen en/ of eretekens<br />
• koninklijke of ministeriële onderscheidingen; 1<br />
• diverse batons, waaronder<br />
• de baton van het Carnegie Heldenfonds;<br />
• de vrijwilligersbaton openbare orde en veiligheid;<br />
• de baton van het Vierdaagsekruis;<br />
• de baton voor trouwe en langdurige brandweerdienst van twaalfeneenhalf,<br />
vijfentwintig, dertig, vijfendertig of veertig jaar, waarbij gebruikelijk is om<br />
alleen de hoogste onderscheiding te dragen;<br />
• het brandweerduikinsigne 2<br />
plaats duikinsigne
In de breedte mogen niet meer dan drie batons gedragen worden. Voor meerdere<br />
batons wordt de rij onder de bovenste batons gebruikt.<br />
Diegenen die de onderscheiding ontvangen, mogen bij een officiële uitreiking geen<br />
andere onderscheidingen of batons dragen.<br />
1 Artikel 1. Indien een persoon de hem toegekende Koninklijke of ministeriële onderscheidingen draagt, dan<br />
worden deze gedragen volgens een aangegeven volgorde, waarbij de onderscheiding met het laagste rang-<br />
nummer wordt gedragen bij het hart. (bron: draagorde van de Nederlandse onderscheidingen)<br />
2 Het brandweerduikinsigne mag alleen door de actieve, gediplomeerde brandweerduiker worden gedragen.<br />
25
26<br />
Brandwacht<br />
Brandwacht 1 e klas<br />
Hoofdbrandwacht<br />
Onderbrandmeester<br />
7 Overzicht rangonderscheidingen<br />
Rangonderscheidingstekens brandweer geborduurd<br />
(overhemd, blouse en trui)<br />
Schuifpassant<br />
(geborduurd voor parka en blouson)<br />
Metaal<br />
(voor tuniek en overjas)<br />
asp. Officier<br />
Brandmeester<br />
Adjunct Hoofdbrandmeester<br />
Adjunct Hoofdbrandmeester 1 e klas<br />
Hoofdbrandmeester<br />
Hoofdbrandmeester 1 e klas<br />
Commandeur<br />
Commandeur 1 e klas<br />
Adjunct Hoofdcommandeur<br />
Adjunct Hoofdcommandeur 1 e klas<br />
Hoofdcommandeur<br />
Hoofdcommandeur 1 e klas
Schouderbekleding brandweer<br />
(algemeen geborduurd)<br />
Rangonderscheidingstekens pet<br />
Rangonderscheidingstekens hoed<br />
Rangonderscheidingstekens cap<br />
27
28<br />
8 Jurisprudentie<br />
• Europese bescherming <strong>brandweeruniform</strong> eigenaar Ministerie van Binnenlandse<br />
Zaken en Koninkrijksrelaties;<br />
• functieonderscheidingstekens volgens het Besluit kwaliteit brandweerpersoneel;<br />
• Besluit eremedaille voor trouwe/ langdurige brandweerdienst Nederlandse<br />
Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding;<br />
• Besluit vrijwilligersmedaille openbare orde en veiligheid KdNO .
9 Eigendomsrecht<br />
Het <strong>brandweeruniform</strong> valt onder het intellectuele eigenaarrecht van het Ministerie van<br />
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, directie Brandweer en Geneeskundige Hulp<br />
bij Ongevallen en Rampen. Het totale <strong>brandweeruniform</strong> geniet bescherming door het<br />
deponeren van de eigendomsrechten.<br />
Het uniform is ingeschreven bij Novograaf intellectual Property GM/1133585D/CTM<br />
240106.<br />
29
30<br />
Bijlage 1<br />
Wanneer draagt u welke kleding (geen uniformkleding)?<br />
Tenue de ville<br />
‘Tenue de ville’ staat officieel voor wandelkostuum. In dit geval voldoet het uitgaans-<br />
tenue, compleet met tuniek of als u in burger gaat een gekleed donker kostuum voor<br />
de heren en een mantelpakje of jurk in gedekte kleuren voor de dames.<br />
Black tie<br />
Met ‘black tie’ bedoelt men dat een smoking gewenst is voor de heren en een cocktail-<br />
jurk voor de dames.<br />
White tie<br />
De vermelding ‘white tie’ of ‘cravate blanche’ wil zeggen dat de heren in rokkostuum<br />
en de dames in het lang verwacht worden. Bij deze gelegenheid is het de gewoonte de<br />
gastvrouw en de gastheer bij aankomst en vertrek de hand te schudden.<br />
Uitnodiging<br />
In een schriftelijke uitnodiging voor een officiële gelegenheid betekent ‘r.s.v.p.’:<br />
réponse s’il vous plaît, oftewel: laat alstublieft weten of u komt.<br />
Zie voor verdere informatie www.hetblauweboekje.nl
Bijlage 2<br />
Groeten<br />
De Nederlandse brandweer brengt de groet als volgt;<br />
Houding<br />
De groet wordt gebracht vanuit de basishouding dat wil zeggen het lichaam gestrekt -<br />
de hakken van de schoenen tegen elkaar geplaatst - de voeten iets uit elkaar geplaatst<br />
- de armen gestrekt waarbij de duimen van de gebalde vuist zijn geplaatst op de naad<br />
van de broek c.q. rok.<br />
Ook wanneer ter herdenking een minuut stilte wordt gehouden, wordt de houding op<br />
deze manier aangenomen.<br />
Groet met hoofddeksel<br />
Men brengt de groet door de rechter gebalde hand via de kortste weg naar de rand<br />
van de klep van de pet c.q. de rand van de hoed te brengen. Daarna de hand te<br />
strekken. De bovenarm wordt horizontaal gehouden de onderarm en de hand gestrekt<br />
in een rechte lijn. De vingers en de duim zijn daarbij gesloten.<br />
Wanneer de groet wordt opgeheven herhaald men de bewegingen in omgekeerde<br />
volgorde.<br />
De linker arm met gebalde vuist met de duim gestrekt wordt tijdens de groet op de<br />
naad van de broek c.q. de rok gehouden.<br />
Groet zonder hoofddeksel<br />
Wanneer men geen hoofddeksel draagt, brengt men de groet door ‘de houding aan te<br />
nemen’. Men neemt de houding aan door beide armen langs het lichaam naar beneden<br />
te houden.<br />
De handen zijn daarbij tot vuist gebald en de duimen liggen langs de naad van de<br />
pantalon/ rok. Men kijkt daarbij diegene die wordt gegroet aan. Tijdens het aannemen<br />
van de houding zijn de benen gesloten en maken de voeten onder een hoek van circa<br />
dertig graden een draai naar buiten.<br />
31
32<br />
Het groeten vindt hoofdzakelijk plaats bij bezoek van leden van het Koninklijk Huis of<br />
een buitenlands staatshoofd en bij bepaalde ceremoniële gelegenheden.<br />
De groet dient gebracht te worden:<br />
• aan Hare Majesteit de Koningin en de leden van het Koninklijk Huis;<br />
• aan buitenlandse staatshoofden en aan leden van buitenlandse vorstenhuizen;<br />
• aan een door of vanwege Hare Majesteit de Koningin uitgereikt of met<br />
toestemming gevoerd vaandel, c.q. standaard, indien dit ontplooid is;<br />
• bij het voorbijgaan van een stoffelijk overschot en bij het in het graf neerdalen van<br />
een stoffelijk overschot;<br />
• aan ambassadeurs van vreemde mogendheden, bij officiële gelegenheden;<br />
• tijdens het spelen van volksliederen bij officiële gelegenheden;<br />
• tijdens de vlaggenparade.<br />
• in een verkorte vorm ook aan bekenden en of meerdere.