LokaLe duurzame energie in nederLand
LokaLe duurzame energie in nederLand
LokaLe duurzame energie in nederLand
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Wat is geothermie?<br />
Geothermie, ook wel aardwarmte genoemd, is de<br />
onttrekk<strong>in</strong>g van warmte en koel<strong>in</strong>g uit de diepere<br />
lagen van de aarde. Deze warmte is bijvoorbeeld<br />
70 graden en kan direct, zonder naverwarm<strong>in</strong>g,<br />
gebruikt worden voor verwarm<strong>in</strong>g van won<strong>in</strong>gen<br />
en kantoren.<br />
Toepass<strong>in</strong>gsvorm Koelen, of koelen en<br />
verwarmen, vaak i.c.m.<br />
warmtepomp<br />
Marktsector Utiliteitsbouw, glastu<strong>in</strong>bouw<br />
en won<strong>in</strong>gbouw<br />
M<strong>in</strong>imale schaalgrootte Gebouwen > 2000m 2 , 50<br />
won<strong>in</strong>gen, koelvermogen<br />
>100 kW<br />
tEchNiEkEN vOOr<br />
hEt OpWEkkEN vaN<br />
ElEktricitEit<br />
W<strong>in</strong>d<br />
Wat is een w<strong>in</strong>dmolen?<br />
Een w<strong>in</strong>dmolen wekt <strong>energie</strong> op doordat de<br />
draaiende wieken een generator aandrijven. De<br />
wieken van een w<strong>in</strong>dmolen hebben hetzelfde<br />
ontwerp als de vleugels van een vliegtuig. Waar<br />
de vleugels van een vliegtuig voor opwaartse<br />
liftc zorgtn de vorm van de wieken ervoor dat ze<br />
draaien.<br />
WKO Verticale bodem warmtewisselaars<br />
Verwarmen en koelen<br />
met warmtepomp<br />
Won<strong>in</strong>gbouw en kle<strong>in</strong>e<br />
utiliteitsbouw<br />
Diepe geothermie<br />
Alleen verwarmen<br />
Won<strong>in</strong>gbouw, glastu<strong>in</strong>bouw<br />
en <strong>in</strong>dustrie<br />
1 won<strong>in</strong>g 2500 won<strong>in</strong>gen,<br />
warmtevraag ><br />
2 miljoen m 3 aardgas<br />
Diepte <strong>in</strong> de bodem 30-150 meter 20-150 meter 1500-5000 meter<br />
Vergunn<strong>in</strong>g Grondwaterwet Nog geen vergunn<strong>in</strong>g<br />
nodig<br />
Energiebespar<strong>in</strong>g 50-80% op koel<strong>in</strong>g<br />
30-50% op verwarmen<br />
50% op de comb<strong>in</strong>atie<br />
30-50% op verwarmen en<br />
koelen<br />
Mijnbouwwet<br />
60-70% op verwarmen<br />
Hoeveel elektriciteit een w<strong>in</strong>dmolen opwekt<br />
is afhankelijk van verschillende factoren, zoals<br />
het type w<strong>in</strong>dmolen en daarmee de hoogte<br />
en de lengte van de wieken, maar ook van<br />
omgev<strong>in</strong>gsfactoren, zoals de locatie en de<br />
w<strong>in</strong>dcondities.<br />
Hoe hoger de molen en hoe groter de bladen hoe<br />
meer elektriciteit een w<strong>in</strong>dmolen kan opwekken.<br />
W<strong>in</strong>dmolens komen <strong>in</strong> verschillende maten voor,<br />
beg<strong>in</strong>nend bij ongeveer 10 meter tot ruim 130<br />
meter. Ook de diameter van de wieken verschilt en<br />
varieert van 1 meter tot bijna 120 meter.<br />
Natuurlijk is de hoeveelheid w<strong>in</strong>d een zeer<br />
belangrijke factor voor de hoeveelheid<br />
opgewekte elektriciteit. Hoe harder het waait<br />
hoe meer elektriciteit een w<strong>in</strong>dmolen genereert.<br />
W<strong>in</strong>dmolens produceren al elektriciteit bij<br />
w<strong>in</strong>dkracht 2 (3-4 meter per seconde) maar leveren<br />
maximaal vermogen bij w<strong>in</strong>dracht 6 (12-13 meter<br />
per seconde). Wanneer het te hard waait (vanaf<br />
w<strong>in</strong>dkracht 10, meer dan 25 meter per seconde)<br />
moeten w<strong>in</strong>dmolens worden stopgezet om<br />
beschadig<strong>in</strong>g te voorkomen.<br />
Hoe ‘zwaar’ de lucht is verschilt ook per regio. Aan<br />
zee is de lucht bijvoorbeeld relatief zwaar vanwege<br />
hoge luchtvochtigheid en is er meer luchtdruk<br />
dan hoog <strong>in</strong> de bergen. Zware en compacte lucht<br />
oefenen meer kracht uit op de wieken waardoor<br />
een w<strong>in</strong>dmolen <strong>in</strong> zee of vlak aan de kust veel<br />
efficiënter is.<br />
De meeste mensen zijn bekend met de reguliere<br />
horizontale w<strong>in</strong>dmolens. Maar een nadeel van<br />
horizontale molens is dat deze zich niet goed<br />
kan aanpassen aan w<strong>in</strong>d die niet steeds uit<br />
dezelfde richt<strong>in</strong>g komt. Hierdoor zijn horizontale<br />
w<strong>in</strong>dmolens m<strong>in</strong>der geschikt <strong>in</strong> bebouwde<br />
omgev<strong>in</strong>g. Verticaal ontworpen w<strong>in</strong>dmolens<br />
gedijen beter onder wisselende w<strong>in</strong>dricht<strong>in</strong>gen.<br />
De grootste w<strong>in</strong>dmolens kunnen tegenwoordig<br />
ongeveer 8 MW per jaar produceren. Een ‘normale’<br />
w<strong>in</strong>dmolen is ongeveer 80 tot 100 meter hoog en<br />
heeft een vermogen van 2 tot 3 Megawatt (MW)<br />
oftewel: ongeveer 2000 tot 3000 kW. Een moderne<br />
w<strong>in</strong>dmolen van 3 MW op land produceert ruim<br />
6,5 miljoen kWh per jaar, genoeg voor bijna 2000<br />
huishoudens. Daarnaast is er een verscheidenheid<br />
aan kle<strong>in</strong>ere w<strong>in</strong>dmolens van een gemiddeld<br />
vermogen van 75 kW oplopend tot 2700 kW.<br />
Tegenw<strong>in</strong>d?<br />
Oppositie wordt vaak geassocieerd met<br />
w<strong>in</strong>dmolens. Maar op basis van de Eurobarometer<br />
blijkt dat op zowel Europees niveau als nationaal<br />
niveau een substantiële maatschappelijke steun<br />
is voor w<strong>in</strong>dmolens. Niet elk w<strong>in</strong>dproject kan per<br />
def<strong>in</strong>itie maatschappelijke steun verwachten.<br />
Projecten die geen reken<strong>in</strong>g houden met de<br />
wensen en visies van lokale partijen hebben een<br />
grotere kans om tegen lokale oppositie aan te<br />
lopen. Oppositie is meestal gericht op de manier<br />
waarop een w<strong>in</strong>dproject wordt gepland en<br />
gerealiseerd en niet per def<strong>in</strong>itie tegen de molens<br />
zelf. Oppositie kan daarom worden vermeden<br />
door de lusten en lasten te verenigen, door lokale<br />
162 163<br />
partijen te betrekken <strong>in</strong> het besliss<strong>in</strong>gsproces en<br />
f<strong>in</strong>ancier<strong>in</strong>g van het project, en te laten meedelen<br />
<strong>in</strong> de w<strong>in</strong>st.<br />
Voordelen<br />
• W<strong>in</strong>d is een onuitputtelijke bron van <strong>energie</strong> en<br />
is schoon.<br />
• Middelgrote w<strong>in</strong>dmolens zoals de Skystream<br />
en Montana zijn op basis van kosten-baten<br />
vergelijkbaar met zonnepanelen.<br />
• Een aandeel <strong>in</strong> een gemiddelde tot grote<br />
w<strong>in</strong>dmolen geeft een rendement van circa 5 tot<br />
10 procent.<br />
• Per geïnvesteerde euro <strong>in</strong> een gemiddelde tot<br />
grote w<strong>in</strong>dmolen krijg je meer kWh dan bij<br />
zonnepanelen.<br />
• W<strong>in</strong>dmolens verdienen zich <strong>in</strong> een half jaar<br />
energetisch terug en de zeer grote w<strong>in</strong>dmolens<br />
economisch na 8 jaar.<br />
Nadelen<br />
• De wieken van sommige w<strong>in</strong>dmolens maken<br />
een zoevend geluid en ook de generator kan<br />
hoorbaar zijn. Dit geluid is tot op maximaal<br />
300 meter van de molen te horen maar wordt<br />
vaak overstemd door omgev<strong>in</strong>gsgeluiden van<br />
ruisende bomen of verkeer.<br />
• Onder een bepaalde licht<strong>in</strong>val kunnen de<br />
draaiende wieken als h<strong>in</strong>derlijk worden<br />
ervaren door omwonenden. Dit fenomeen<br />
wordt slagschaduw genoemd. H<strong>in</strong>der door<br />
slagschaduw kan worden vermeden door een<br />
w<strong>in</strong>dmolen op gezette tijden te stoppen.<br />
• Het plaatsen van w<strong>in</strong>dmolens op daken is maar<br />
voor een beperkt aantal gebouwen geschikt, bij<br />
voorkeur op platte daken en hoogbouw.<br />
Met name op w<strong>in</strong>derige plekken met we<strong>in</strong>ig zon.<br />
• Alle technieken op basis van draaiende<br />
en/of bewegende onderdelen zijn<br />
onderhoudsgevoeliger dan bijvoorbeeld een<br />
zonnepaneel.<br />
• De meeste kle<strong>in</strong>e w<strong>in</strong>dmolens zijn duur <strong>in</strong><br />
aanschaf en leveren een relatief onzeker<br />
rendement.<br />
• Voor het plaatsen van een grote w<strong>in</strong>dmolen zijn<br />
m<strong>in</strong>imaal twee vergunn<strong>in</strong>gen nodig: de milieu-<br />
vergunn<strong>in</strong>g en de bouwvergunn<strong>in</strong>g. Het beleid<br />
ten aanzien van het afgeven van vergunn<strong>in</strong>gen<br />
en de criteria die daarvoor worden gehanteerd<br />
verschillen per gemeente.