LokaLe duurzame energie in nederLand
LokaLe duurzame energie in nederLand
LokaLe duurzame energie in nederLand
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
tEchNiEkEN<br />
Door Frank Boon en Paul<strong>in</strong>e Westendorp (NEWNRG)<br />
'Starten: zeven facetten van succes' gaat over het beg<strong>in</strong>nen van een <strong>energie</strong><strong>in</strong>itiatief.<br />
Een van de aspecten <strong>in</strong> dit proces is bepalen welke <strong>duurzame</strong> bron of<br />
bronnen aangewend kunnen worden. Energie die niet nodig is, hoeft ook niet<br />
opgewekt te worden. Daarom beg<strong>in</strong>t dit hoofdstuk met <strong>in</strong>zage <strong>in</strong> de voordelen<br />
en mogelijkheden van <strong>energie</strong> besparen; gevolgd door methodes voor het<br />
opwekken van <strong>energie</strong>.<br />
Voordat je beg<strong>in</strong>t met <strong>energie</strong> besparen of opwekken, is het raadzaam een ‘vijf jaren<strong>energie</strong>plan’ te<br />
maken voor je gebouw. De uitdag<strong>in</strong>g is de onderstaande technieken uite<strong>in</strong>delijk te comb<strong>in</strong>eren tot<br />
<strong>energie</strong>concepten die zorgen voor ‘<strong>energie</strong>notaloze’ gebouwen. De <strong>in</strong>tegratie van techniek zorgt voor<br />
comfortabel wonen of werken <strong>in</strong> een gebouw. Er zijn vele concepten uitgewerkt waar een e<strong>in</strong>dgebruiker<br />
geen <strong>energie</strong>reken<strong>in</strong>g meer krijgt, zie voor voorbeelden www.<strong>energie</strong>sprong.nl . Bijvoorbeeld een won<strong>in</strong>g<br />
all <strong>in</strong>clusive huren. Wooncorporatie Volkshuisvest<strong>in</strong>g verhuurt veertien sociale huurwon<strong>in</strong>gen middels<br />
een woonbundel. Geen extra kosten voor <strong>energie</strong>, tenzij je buiten je bundel verbruikt. Energienotaloze<br />
won<strong>in</strong>gen, de huurder betaalt alleen huur. Het bedrag dat huurders anders kwijt zijn aan <strong>energie</strong>, zit nu<br />
<strong>in</strong> de huurprijs en die kosten worden dus onafhankelijk van de prijsstijg<strong>in</strong>gen van <strong>energie</strong>. De corporatie<br />
gebruikt het geld van de huidige <strong>energie</strong>reken<strong>in</strong>g om te <strong>in</strong>vesteren <strong>in</strong> een <strong>energie</strong>zu<strong>in</strong>ige won<strong>in</strong>g.<br />
bEsparEN<br />
Energie besparen op warmte<br />
Het grootste gedeelte van de <strong>energie</strong>reken<strong>in</strong>g<br />
wordt gebruikt voor het verwarmen van panden<br />
en van water. Warmte heeft de eigenschap om van<br />
warme naar koudere plekken te trekken. Daarom<br />
ontsnapt warmte op verschillende manieren: via<br />
het dak, de muren, de ramen en de vloer. Ook door<br />
tocht (onder deuren, ramen of kieren) verdwijnt<br />
veel warmte. Door goed te isoleren lekt er m<strong>in</strong>der<br />
warmte weg en hoeft er dus m<strong>in</strong>der gestookt te<br />
worden. Daarnaast verlaagt isoleren ook de kans<br />
op condens op ramen en, iets heel anders maar wel<br />
prettig, is er m<strong>in</strong>der overlast van geluid. Kortom:<br />
isoleren verhoogt het wooncomfort.<br />
Energie besparen op warmte kan op verschillende<br />
manieren. Sommige <strong>in</strong>grepen vereisen een<br />
hogere <strong>in</strong>vester<strong>in</strong>g dan andere. Relatief simpel en<br />
Een huishouden verbruikt jaarlijks gemiddeld<br />
1600 m 3 gas. Op basis van 3 0,65 per m 3 gas<br />
(<strong>in</strong>clusief vastrecht, prijspeil 2012/13) komt dit<br />
neer op 3 1040,– per jaar. (bron: Milieu Centraal)<br />
goedkoop zijn tochtstrippen, radiatorfolie of dikke<br />
gordijnen gebruiken voor isolatie.<br />
Ook door je gedrag aan te passen kan je <strong>energie</strong><br />
besparen. De verwarm<strong>in</strong>g lager zetten scheelt<br />
bijvoorbeeld enorm.<br />
Elk huishouden is anders. Het verbruik is bijvoorbeeld<br />
afhankelijk van het aantal personen en op<br />
welke manier zij met <strong>energie</strong> omgaan. Daarnaast<br />
kunnen gegevens zoals het bouwjaar en type<br />
won<strong>in</strong>g ook van <strong>in</strong>vloed zijn op het gasverbruik.<br />
Bovenstaande tabel geeft het gemiddeld gasverbruik<br />
weer naar type won<strong>in</strong>g en bouwjaar. Een<br />
gemiddeld huishouden bestaat uit 2,2 personen.<br />
Gemiddeld gasverbruik weer naar type won<strong>in</strong>g en bouwjaar<br />
Type won<strong>in</strong>g Gemiddeld gasverbruik <strong>in</strong> m 3 op basis van bouwjaar<br />
Energie besparen op elektriciteit<br />
Elektrische apparaten hebben een groot aandeel<br />
<strong>in</strong> het <strong>energie</strong>verbruik. Huishoudelijke apparaten<br />
die veel stroom verbruiken zijn: wasdroger,<br />
airco, waterbed, wasmach<strong>in</strong>e, koelkast, vriezer,<br />
televisie, elektrische kookplaat en boiler. Door<br />
<strong>energie</strong>zu<strong>in</strong>ige versies te kopen en deze slim te<br />
gebruiken kan veel <strong>energie</strong> worden bespaard.<br />
Sluipstroom<br />
Veel apparaten gebruiken nog steeds stroom<br />
<strong>in</strong> de stand-by modus en zelfs wanneer ze uit<br />
staan. Verbruik <strong>in</strong> de stand-by modus wordt<br />
geschat op ongeveer 450 kWh (12,5 procent van<br />
het gemiddelde totaal verbruik) per jaar voor<br />
een huishouden. Ook apparaten die uit staan,<br />
zoals opladers van laptops, mobiele telefoons,<br />
elektrische tandenborstels, de transformator van<br />
een halogeenlamp, verbruiken stroom.<br />
Je staat er misschien niet altijd bij stil, maar een<br />
gemiddeld huishouden gebruikt 520 kWh aan<br />
elektriciteit voor verlicht<strong>in</strong>g. LED-verlicht<strong>in</strong>g of<br />
spaarlampen zijn zu<strong>in</strong>iger dan gloeilampen of<br />
halogeen verlicht<strong>in</strong>g.<br />
Praktische tips voor het terugdr<strong>in</strong>gen van je<br />
<strong>energie</strong>verbruik:<br />
Let bij het vervangen van elektrische apparatuur<br />
op het <strong>energie</strong>label (van zeer zu<strong>in</strong>ig, A(+++),<br />
tot niet zu<strong>in</strong>ig, D). Een andere <strong>in</strong>dicator voor<br />
het <strong>energie</strong>verbruik van een apparaat kan het<br />
vermogen zijn. Over het algemeen zijn apparaten<br />
met een kle<strong>in</strong>er vermogen zu<strong>in</strong>iger. Dit geldt ook<br />
Tot 1965 1966-1975 1976-1988 1989-2000<br />
Portiekwon<strong>in</strong>g 1250 1100 900 800<br />
Flat 1250 1350 1100 800<br />
Galerijwon<strong>in</strong>g 1500 1400 1300 800<br />
Maisonnette 1800 1350 1100 850<br />
Rijtjeswon<strong>in</strong>g 2300 2700 1500 1200<br />
2-onder-1-kap 2900 2200 1800 1400<br />
Vrijstaand 150 m 2 4500 3500 3000 1750<br />
156 157<br />
voor verlicht<strong>in</strong>g. Zet apparaten uit wanneer je<br />
deze niet nodig hebt (en trek de stekker uit het<br />
stopcontact). Dit geldt niet alleen voor opladers<br />
of transformators: ook wanneer je <strong>in</strong>ternet niet<br />
gebruikt, gebruiken modems en routers stroom.<br />
Een gemiddeld huishouden verbruikt<br />
ongeveer 3500 kWh aan elektriciteit per jaar.<br />
Op basis van 3 0,22 per kWh (prijspeil 2012/13)<br />
is dat, <strong>in</strong>clusief het vastrecht, ruim 3 1000,–<br />
(exclusief vastrecht 3 800,–) per huishouden<br />
per jaar. (bron: Milieu Centraal)<br />
Elektriciteitsverbruik <strong>in</strong> relatie tot het<br />
aantal personen per huishouden<br />
Personen per<br />
huishouden<br />
1 2300 kWh<br />
2 3400 kWh<br />
3 4100 kWh<br />
4 4600 kWh<br />
5 5300 kWh<br />
6 5400 kWh<br />
Gemiddeld<br />
elektriciteitsverbruik